Tytuł oryginału: A Place Called Here

Projekt okładki: Paweł Panczakiewicz/Panczakiewicz Art.Design

Redakcja techniczna: Anna Sawicka-Banaszkiewicz

Skład wersji elektronicznej: Sylwia Rogowska-Kusz

Copyright © Cecelia Ahern, 2006

All rights reserved.

© for this edition by MUZA SA, Warszawa 2013, 2020

© for the Polish translation by Joanna Grabarek

ISBN 978-83-287-1337-6

Wydawnictwo Akurat

Wydanie II

Warszawa 2020

FRAGMENT

Dla Ciebie, Tato, z wyrazami najszczerszej miłości.

Per ardua surgo

Zaginiona osoba to ktoś, o kim nie wiemy,

gdzie aktualnie przebywa,

bez względu na okoliczności zniknięcia.

Osoba taka pozostaje zaginiona do chwili,

gdy ustali się jej miejsce pobytu,

stan fizyczny oraz psychiczny.

1

Jenny-May Butler, mała dziewczynka, która mieszkała po drugiej stronie ulicy, zaginęła, kiedy byłam jeszcze dzieckiem.

Policja wszczęła dochodzenie, które zyskało ogromny rozgłos. Miesiącami historia zaginięcia Jenny-May była opisywana na pierwszych stronach gazet i wszyscy nieustannie rozprawiali o tym przykrym zdarzeniu. Cały kraj rzucił się do pomocy. Były to bodaj najszerzej zakrojone poszukiwania osoby zaginionej, których świadkiem stała się taka dziesięcioletnia osóbka jak ja. I z całą pewnością pozostawiły trwały ślad w pamięci wszystkich Irlandczyków.

Jenny-May Butler, śliczna niebieskooka blondyneczka, uśmiechała się promiennie z telewizorów w całym kraju, wywołując łzawienie oczu i odruch mocniejszego przytulania pociech przez rodziców, zanim posłali je do łóżka. Jenny-May była w myślach i modlitwach wszystkich Irlandczyków.

Obie miałyśmy wtedy dziesięć lat i chodziłyśmy do jednej klasy. Pamiętam, że wpatrywałam się godzinami w zdjęcie jej ładnej buzi pokazywane w wiadomościach i słuchałam reporterów opisujących ją, jakby była aniołem. Z tego, co mówili, nikt by się nigdy nie domyślił, że podczas przerwy między lekcjami Jenny-May zwykła rzucać kamieniami w Fionę Brady – oczywiście kiedy nauczyciel patrzył w inną stronę, albo że nazywała mnie „kędzierzawą krową” w obecności Stephena Spencera tylko po to, żeby polubił ją, zamiast mnie. W ciągu kolejnych miesięcy od dnia zaginięcia, Jenny-May przemieniła się w ideał, ja zaś uznałam, że nie powinnam niszczyć tego wizerunku. Po jakimś czasie zapomniałam nawet o wszystkich wyrządzonych przez nią krzywdach. Jenny-May nie była już wtedy sobą: stała się Jenny-May Butler, słodką zaginioną dziewczynką, opłakiwaną przez jej sympatyczną rodzinę w każdych wieczornych wiadomościach.

Nigdy jej nie odnaleziono, żywej ani martwej. Zupełnie jakby rozpłynęła się w powietrzu. Nie widziano żadnych kręcących się w jej pobliżu podejrzanych typów, nie znaleziono żadnych nagrań z kamer ulicznych, które mogłyby wskazać policji ostatnie miejsce jej pobytu. Nie było świadków ani podejrzanych; policja przesłuchała wszystkich ludzi, którzy mieli cokolwiek wspólnego z Jenny-May.

Na ulicach wyczuwało się nieufność. Sąsiedzi nadal pozdrawiali się uprzejmie, wsiadając rano do swoich samochodów, ale jednocześnie zastanawiali się, czy człowiek, na którego właśnie spoglądają, nie jest czasem porywaczem dzieci, i wyobrażali sobie potworne sceny z sąsiadami w roli głównej. Nikt nie mógł nic na to poradzić. Mycie samochodów, malowanie płotów, pielenie rabatek i przycinanie trawnika w sobotni poranek stało się nieodłączne z dyskretnym, acz podejrzliwym obserwowaniem okolicy. Ludzie przyłapywali się na nieprzyjemnych myślach, wstydzili się ich i wpadali w gniew, że to wydarzenie tak bardzo skrzywiło ich umysły. Ukradkowe wskazywanie i typowanie winnych nie pomogło policji w najmniejszym stopniu. Nie mieli nic poza podejrzeniami i wyssanymi z palca historyjkami.

Mnie osobiście zastanawiało, gdzie się podziała Jenny-May. Jakim cudem ktoś mógł tak po prostu rozpłynąć się w powietrzu, bez śladu, zupełnie niezauważony?

Nocami wyglądałam przez okno sypialni, obserwując jej dom. Na ganku zawsze paliła się lampa, niczym latarnia morska, która miała sprowadzić Jenny-May do domu. Pani Butler nie sypiała zbyt dobrze i ciągle widywałam ją przycupniętą na brzegu kanapy, zupełnie jakby czekała w blokach startowych na sygnał do rozpoczęcia biegu na sto metrów. Koczowała w dużym pokoju, wpatrując się w okno, czekając na telefon, wizytę, wiadomości, cokolwiek. Czasem do niej machałam, a ona ze smutkiem odmachiwała. Przez większą część czasu jednak nie dostrzegała mnie zza ściany łez.

Podobnie jak pani Butler, byłam przybita brakiem odpowiedzi o losie Jenny-May. Od kiedy zniknęła, polubiłam ją o wiele bardziej i ta zależność szalenie mnie zainteresowała. Tęskniłam za nią – za ideą Jenny-May. Zastanawiałam się, czy nie jest gdzieś tu, niedaleko, rzuca kamieniami w jakieś inne dziecko i śmieje się przy tym głośno, a my po prostu z jakiegoś powodu nie możemy jej odnaleźć lub usłyszeć. Po tym wszystkim zabrałam się do poszukiwania rzeczy, które gdzieś zapodziałam. Kiedy zniknęły moje ulubione skarpetki, przewróciłam cały dom do góry nogami, ignorując poważnie zaniepokojonych rodziców, którzy na początku nie wiedzieli, co robię. Ale gdy zrozumieli, rzucili się do pomocy.

Przeszkadzało mi, że często nie mogłam odnaleźć rzeczy, które gdzieś się zawieruszyły. Kiedy zaś od czasu do czasu udawało mi się je odzyskać, denerwowało mnie to, że wracały do mnie niekompletne – tak jak ulubione skarpetki – zawsze odnajdywała się tylko jedna. Wyobrażałam sobie wtedy Jenny-May w jakimś nieznanym mi miejscu, rzucającą kamieniami, śmiejącą się radośnie i noszącą moje ulubione skarpetki nie od pary.

Nigdy nie lubiłam dostawać nowych rzeczy. Od kiedy skończyłam dziesięć lat, uznałam, że nie da się zastąpić tego, co zgubione, i zawsze stawiałam sobie za cel odnalezienie zaginionych przedmiotów.

Myślę, że rozważałam sprawę zaginionych skarpetek z taką samą intensywnością, z jaką pani Butler martwiła się o córkę. Ja również nie sypiałam po nocach, przerabiając raz po raz pytania, na które nie miałam odpowiedzi. Za każdym razem, gdy powieki zaczynały mi ciążyć, w umyśle rodziło się kolejne pytanie, zmuszając oczy do otwarcia. Tak bardzo potrzebny sen nie nadchodził i każdego kolejnego poranka byłam coraz bardziej zmęczona, lecz ani trochę mądrzejsza.

Może właśnie dlatego mi się to przydarzyło.

Może zbyt wiele lat spędziłam, przewracając całe moje życie do góry nogami, poszukując zaginionych rzeczy i ludzi, gdy tymczasem zapomniałam o pilnowaniu samej siebie. Wreszcie sama się zgubiłam i zapomniałam ustalić, kim i gdzie jestem.

Dwadzieścia cztery lata po zaginięciu Jenny-May Butler przydarzyło mi się to samo, co jej. Oto moja historia.

2

Moje życie składało się z szeregu ironicznych zdarzeń. Zniknięcie wydłużyło tylko ich listę.

Po pierwsze, mam metr osiemdziesiąt pięć wzrostu. Od dziecka górowałam nad moimi rówieśnikami i nie tylko. Nigdy nie mogłam zniknąć wśród tłumu w supermarkecie tak jak inne dzieci ani ukryć się skutecznie, kiedy bawiliśmy się w chowanego. Na dyskotekach nie proszono mnie do tańca i byłam bodaj jedyną nastolatką, która nie czuła przemożnego pragnienia zakupu butów na obcasach. Jenny-May Butler uwielbiała nazywać mnie „komarnicą”, zwłaszcza w obecności dużej grupy swoich klakierów i wielbicieli. Wierzcie mi, słyszałam wszystkie jej przezwiska.

Byłam osobą, którą widziano z daleka. Na parkiecie szło mi kiepsko, w kinie nikt nie chciał siadać za mną, w sklepie zawsze przegrzebywałam półki w poszukiwaniu spodni z przedłużonymi nogawkami, a na zdjęciach klasowych stałam w ostatnim rzędzie. Odstaję od tłumu niczym usztywniony kciuk od reszty dłoni. Nie mogę pojawić się nigdzie niezauważona. Mimo to jednak udało mi się zniknąć. Zapomnijcie o starych skarpetkach i o Jenny-May Butler. Jakim cudem odstający kciuk może nagle stać się niewidzialny? Oto jest pytanie. Tajemnica, która bije na głowę wszystkie inne zagadki tego świata.

Kolejną ironią jest to, że moją pracą było poszukiwanie zaginionych osób. Przez całe lata pracowałam jako policjantka. Tak naprawdę chciałam zajmować się poszukiwaniem osób zaginionych, ale ponieważ przydzielono mnie do ogólnego wydziału, mogłam jedynie liczyć na łut szczęścia, że trafię na tego typu sprawę. Zniknięcie Jenny-May Butler obudziło we mnie nienasycone pragnienie – chciałam odpowiedzi na pytania, rozwiązań zagadek. W dodatku to ja miałam być osobą, która je uzyska. Poszukiwanie stało się niejako moją obsesją. Rozglądałam się wokoło, obserwowałam świat, szukając wskazówek i nigdy tak naprawdę nie zastanawiałam się nad tym, co się dzieje w mojej własnej głowie.

W pracy udawało się nam czasem odnaleźć zaginione osoby. Były w takim stanie, że nigdy nie będę mogła zapomnieć ich widoku – w tym i przyszłym życiu. Czasem trafiali się również ludzie, którzy nie chcieli zostać znalezieni. Najczęściej jednak natykaliśmy się tylko na ślady, na nic więcej. Niekiedy w ogóle nie mieliśmy żadnych wskazówek. W takich przypadkach coraz bardziej umacniałam się w postanowieniu poszukiwania osób zaginionych, nawet jeżeli miałoby to wykroczyć poza zakres moich obowiązków. Prowadziłam prywatne śledztwo nawet po zamknięciu sprawy, pozostawałam w kontakcie z rodzinami zaginionych dłużej, niż powinnam. Wiedziałam, że nie będę w stanie zająć się następnym przypadkiem, dopóki nie doprowadzę do końca poprzedniego. W rezultacie lądowałam z tonami roboty papierkowej i prawie w ogóle nie wychodziłam w teren.

Wiedząc, że nie usatysfakcjonuje mnie nic innego, jak tylko skuteczne szukanie zaginionych osób, odeszłam wreszcie z policji i zajęłam się tropieniem na własną rękę.

Nie uwierzycie, jak wielu ludzi chciało robić to samo, co ja. Rodziny zaginionych zawsze zastanawiały się, jaki ja mam po temu powód. Nimi powodowała miłość do utraconych bliskich. Opłaty za moje usługi ledwie pozwalały mi wiązać koniec z końcem. Skoro więc nie chodziło o pieniądze, dlaczego to robiłam? Chyba dla spokoju i dobrego samopoczucia. Po to, żebym mogła spać w nocy.

Jakim cudem ktoś taki jak ja, z moimi fizycznymi atrybutami i nastawieniem emocjonalnym, mógł zaginąć?

Właśnie zdałam sobie sprawę, że jeszcze się nie przedstawiłam. Nazywam się Sandy Shortt. W porządku, możecie się śmiać[1]. Wiem, że tego chcecie. Przyłączyłabym się do was, gdyby ten idiotyczny zestaw słów tak bardzo mnie nie ranił. Moi rodzice nazwali mnie Sandy, ponieważ urodziłam się z czupryną włosów piaskowego koloru. Szkoda, że nie przewidzieli, iż z czasem staną się czarne jak węgiel. Nie mieli również pojęcia, że śliczne, pulchne nóżki ich córki wkrótce zaczną rosnąć w przerażającym tempie i nie zatrzymają się zbyt prędko. Zostałam zatem Sandy Shortt. A raczej powinnam nią zostać. Tak kojarzą mnie ludzie, opisują oficjalne dokumenty, ale w rzeczywistości nie jestem nią. Kiedy się przedstawiam, zestawienie mojego wyglądu z imieniem i nazwiskiem często ludzi rozśmiesza. Przepraszam, jeżeli się w tej chwili nie przyłączę do radości. Nie ma nic śmiesznego w byciu osobą zaginioną.

Mimo wszystko moje życie niewiele się zmieniło: każdego dnia robię to samo, co przedtem w pracy. Szukam. Tyle że tym razem próbuję znaleźć sposób, żeby zostać odnaleziona. Nauczyłam się dotychczas jednej rzeczy wartej wzmianki. Moje obecne życie diametralnie różni się od tego sprzed zaginięcia. Po raz pierwszy w życiu naprawdę chcę wrócić do domu.

Cóż za fatalny moment na tego typu olśnienie. To chyba największa ironia ze wszystkich.

3

Urodziłam się i wychowałam w hrabstwie Leitrim. To najmniejszy okręg Irlandii, zamieszkany przez około 25 tysięcy ludzi. Miasto Leitrim było kiedyś stolicą hrabstwa. Znajdują się w nim ruiny zamku i innych starożytnych budowli. Gdzieś po drodze jednak straciło swoją ważność i z czasem skurczyło się do rozmiarów wioski. Krajobraz wokoło jest bardzo zróżnicowany, od porośniętych brązowymi krzewami pagórków po majestatyczne góry z głębokimi dolinami i licznymi malowniczymi jeziorami. Poza trzema kilometrami wybrzeża w zatoce Donegal, hrabstwo Leitrim nie ma dostępu do morza. Od zachodu graniczy ze Sligo, na południu z Roscommon i Longford, na wschodzie z Cavan i Fermanagh, na północy zaś z Donegal. Kiedy tam przyjeżdżam, natychmiast dostaję lekkiej klaustrofobii i czuję przemożną chęć znalezienia się na solidnym gruncie.

O Leitrim mawiają, że jego największą zaletą jest droga do Dublina. W wieku siedemnastu lat, kiedy skończyłam szkołę, złożyłam podanie o przyjęcie do policji i wreszcie któregoś dnia udało mi się wyruszyć ową słynną drogą do Dublina. Od tamtej pory rzadko wracałam nią do domu. Co dwa miesiące zwykłam odwiedzać rodziców w ich trzypokojowym domu w zabudowie szeregowej, położonym w małej bocznej alejce. Tam właśnie, wśród schowanych w cichym zaułku dwunastu podobnych budowli spędziłam całe dzieciństwo.

Przy każdej wizycie planowałam zostać z rodzicami na cały weekend, ale zazwyczaj udawało mi się wytrzymać tylko jeden dzień. Wymawiałam się pracą, chwytałam nadal nierozpakowaną walizkę i jak najprędzej stamtąd odjeżdżałam.

Nie chciałam, żeby między mną a rodzicami źle się układało. Zawsze bardzo mnie wspierali, byli gotowi zrobić wszystko, nawet poświęcić życie, jeżeli dzięki temu byłabym szczęśliwa. Problem w tym, że czułam się przy nich nieswojo. Kiedy spoglądali na mnie, widziałam w ich oczach odbicie kogoś, kto mi się bardzo nie podobał – odbicie wyraźniejsze niż w jakimkolwiek lustrze. Niektórzy ludzie to potrafią: jednym rozumiejącym spojrzeniem dać ci do zrozumienia, jaki naprawdę jesteś. Przypuszczam, że w wypadku moich rodziców wynikało to z miłości. Nie potrafiłam jednak spędzać zbyt dużo czasu z ludźmi, którzy mnie kochali, właśnie ze względu na to ich spojrzenie i moje w nim odbicie.

Od kiedy skończyłam dziesięć lat, rodzice chodzili wokół mnie na paluszkach i obserwowali z niepokojem. Prowadzili sztuczne konwersacje i śmiali się wymuszenie. Usiłowali mnie rozbawić, stworzyć lekką atmosferę normalności, ale wiedziałam, dlaczego to robią, a to jedynie coraz bardziej uświadamiało mi, że coś jest nie tak.

Zawsze okazywali mi wiele serca i naprawdę bardzo mnie kochali. Za każdym razem, kiedy zamierzałam znów przewrócić dom do góry nogami w poszukiwaniu kolejnej rzeczy, nigdy nie poddawali się temu szaleństwu bez walki. Na stole kuchennym pojawiało się mleko i ciasteczka. Pralka pracowała na pełnych obrotach, żeby zagłuszyć niewygodną ciszę przy stole. Mama uśmiechała się do mnie w ten specjalny sposób, tylko ustami. Jej oczy pozostawały poważne, a kiedy wydawało jej się, że nikt nie patrzy, zaciskała szczęki i zgrzytała zębami. Ze sztucznym wyrazem zadowolenia na twarzy przechylała głowę na bok, ukrywając w ten sposób intensywne, badawcze spojrzenie.

– Dlaczego znowu chcesz przeszukać cały dom, słoneczko? – pytała z pozorną lekkością w głosie. Zawsze tak mnie nazywała, chociaż wiedziała, że Sandy Shortt jest takim słoneczkiem, jak Jenny-May aniołkiem.

Niezależnie od tego, jak wiele hałasu i szumu wytwarzali rodzice w kuchni, aby uniknąć niewygodnej ciszy, nigdy nie osiągali celu. Koniec końców milczenie spowijało cały dom.

– Bo nie mogę ich znaleźć, mamo – odpowiadałam.

– Która to para? – Znów pozornie lekki uśmiech, udawanie, że mówi o czymś nieważnym, a nie usiłuje przeprowadzić śledztwo, zrozumieć, jak pracuje mój umysł.

– Niebieskie z białymi paskami – brzmiała przykładowa odpowiedź. Zawsze nalegałam, żeby rodzice kupowali mi skarpetki w jaskrawych kolorach, by łatwo je było potem znaleźć.

– Może po prostu nie włożyłaś ich razem do kosza na brudną bieliznę, słoneczko. Pewnie brakująca skarpetka jest gdzieś w twoim pokoju. – Uśmiech, pozorny spokój, powstrzymywanie się przed głośnym przełknięciem śliny.

Potrząsałam głową.

– Zaniosłam obie do kosza. Widziałam, jak potem wkładasz je do pralki, ale wyjmujesz już tylko jedną. Nie znalazłam drugiej ani w bębnie, ani w koszu na brudną bieliznę.

Włączenie pralki w celu rozproszenia mojej uwagi zupełnie nie zdawało egzaminu. Wręcz przeciwnie – maszyna stawała się nagle centrum zainteresowania. Mama ze wszystkich sił próbowała utrzymać na twarzy miły uśmiech, kiedy spoglądała na kupkę brudnych rzeczy wyrzuconych z kosza i na czyste, ładnie poskładane ubrania, które teraz kłębiły się bezładnie tuż obok. Na chwilę pozwalała opaść masce. Mogłam z łatwością tego nie zauważyć, ale dostrzegałam wyraz jej twarzy, kiedy spoglądała w dół. Malował się na niej strach. Nie z powodu zagubionej skarpetki – mama bała się o mnie. Natychmiast przyklejała kolejny uśmiech do twarzy i wzruszała ramionami, jakby nie stało się nic wielkiego.

– Może wiatr zwiał ją ze sznurka? Drzwi na ganek były otwarte.

Potrząsnęłam głową.

– A może wypadła z koszyka, kiedy go przenosiłam do kuchni?

Znów zaprzeczenie.

Mama przełykała ślinę i zaciskała usta.

– Może zaplątała się w poszewkę. Poszewki są jak kieszenie i czasem nie widać, że ukryła się w nich jedna mała skarpetka.

– Już to sprawdziłam.

Mama chwytała ciastko z półmiska na środku stołu i gryzła je. Wreszcie mogła na chwilę rozluźnić ściągnięte mięśnie twarzy, przestać się fałszywie uśmiechać. Przez chwilę przeżuwała ciastko w ustach, udając, że wcale nad niczym się nie zastanawia, że słucha radia, podśpiewując pod nosem piosenkę, której wcale nie znała. Wszystko po to, żeby przekonać mnie, iż nie ma się czym martwić.

– Słoneczko. – Uśmiechała się znowu. – Czasami rzeczy po prostu giną.

– Ale gdzie one wtedy trafiają?

– Nigdzie. Zazwyczaj pozostają tam, gdzie je zostawiliśmy lub upuściliśmy. Po prostu nie szukamy we właściwym miejscu, dlatego nie możemy ich znaleźć.

– Ale ja szukałam wszędzie, mamo. Zawsze to robię.

To prawda. Zawsze przeszukiwałam najmniejszy zakamarek, przewracałam wszystko do góry nogami. Nie było takiego miejsca w domu, do którego bym nie zajrzała.

– Skarpetka nie może nagle dostać nóg i odejść w nieznane. – Mama śmiała się sztucznie.

W tym właśnie momencie się poddawała. To przełomowa chwila, w której większość ludzi przestaje się zastanawiać i przejmować. Skoro nie można czegoś znaleźć, zakłada się, że ten przedmiot zapewne gdzieś tam jest – nawet jeżeli bez skutku przeszukało się dosłownie każdy kąt. Kładzie się to na karb własnego szaleństwa, oskarża samego siebie o zagubienie danej rzeczy i ostatecznie zapomina o sprawie. Ja tak nie potrafiłam.

Pamiętam, jak tego jednego wieczoru tata wrócił do domu, który dosłownie został postawiony na głowie.

– Zgubiłaś coś, kochanie? – spytał.

– Niebieską skarpetkę z białymi paskami – wymamrotałam, buszując pod kanapą.

– Znowu tylko jedną?

Wypełzłam spod mebla i pokiwałam głową.

– Z lewej czy prawej nogi?

– Z lewej.

– Dobrze, poszukam na górze.

Tata powiesił płaszcz na wieszaku, wstawił parasolkę do stojaka, pocałował czule w policzek sfrustrowaną małżonkę, pomasował ją pokrzepiająco po plecach i poszedł na górę. Przez dwie godziny „przeszukiwał” sypialnię, chociaż nie słyszałam, żeby się poruszał po pokoju. Kiedy zajrzałam przez dziurkę od klucza, zobaczyłam, że leży na wznak na łóżku, z twarzą zakrytą małym ręcznikiem.

Całe lata później, podczas moich wizyt w domu rodzice zadawali mi podobne, uprzejme, niezobowiązujące pytania. Nigdy nie chcieli, żebym odebrała je jako zbyt wścibskie, ale dla kogoś tak opancerzonego jak ja właśnie takie były.

– Masz jakieś ciekawe sprawy w pracy?

– Co nowego w Dublinie?

– Jak ci się żyje w mieszkaniu?

– Masz chłopaka?

W moim życiu nigdy nie było żadnego mężczyzny na stałe. Nie chciałam kolejnej pary oczu-luster, prześladujących mnie dzień i noc. Byli kochankowie, antypatie, męscy przyjaciele na dłużej lub na jedną noc. Wypróbowałam to wiele razy i wiedziałam, że dłuższa romantyczna znajomość w moim wypadku nie zda egzaminu. Nie potrafiłam się do nikogo zbliżyć, nie umiałam się zaangażować, dawać lub wymagać wystarczająco wiele. Nie pragnęłam tego, co ci mężczyźni chcieli mi zaoferować, oni zaś nie wiedzieli, czego potrzebuję.

Dlatego uśmiechaliśmy się sztucznie, kiedy odpowiadałam, że w pracy wszystko jest w porządku, Dublin jest jak zwykle pełen ludzi i wydarzeń, mieszkanie jest fantastyczne i nie, nie mam chłopaka. Za każdym razem, kiedy żegnałam się z rodzicami, nawet podczas skróconych wizyt, tata oznajmiał dumnie, że to ja jestem największą zaletą Leitrim.

Samo miasto nigdy nie stanowiło problemu, podobnie jak moi rodzice. Byli dobrzy, przejmowali się mną i zawsze usiłowali mnie wspierać. Teraz widzę to wyraźnie i z każdym mijającym dniem owa wiedza frustruje mnie bardziej niż niemożność odnalezienia zagubionych rzeczy i ludzi.

4

Mało tego, że Jenny-May zniknęła – zabrała przy tym ze sobą część mnie. Ustaliliśmy już, że po jej zniknięciu nigdy nie czułam się kompletna. Im starsza byłam i im wyższa rosłam, tym bardziej owa pustka we mnie się rozszerzała, aż wreszcie otworzyła się szeroko w moim dorosłym życiu, niczym ryba z rozdziawioną gębą i wytrzeszczonymi oczami, taka, jakie widuje się czasem wystawione na lodzie w sklepie rybnym. Jakim cudem jednak mogłam zniknąć fizycznie? Jak dostałam się do tego miejsca? Przede wszystkim powinnam chyba zapytać, gdzie jestem.

Jestem tutaj. To wszystko, co wiem.

Rozglądam się wokoło, szukając czegoś znajomego. Włóczę się bez ustanku, usiłując odnaleźć drogę, która mnie stąd wyprowadzi. Bezskutecznie. Gdzie jest tutaj? Chciałabym to wiedzieć. Pełno tu różnorakich przedmiotów: kluczyków samochodowych, kluczy do domu, telefonów komórkowych, torebek, płaszczy, walizek z przyczepioną metką lotniczą, butów nie od pary, teczek z dokumentami, fotografii, otwieraczy do puszek, nożyczek, kolczyków porozrzucanych pomiędzy kupkami zagubionych ubrań i połyskujących w promieniach słońca. Oczywiście są tu również skarpetki – tysiące pojedynczych skarpetek. Gdziekolwiek się ruszę, potykam się o przedmioty, których jacyś ludzie prawdopodobnie nadal rozpaczliwie szukają.

Widuję tu również zwierzęta. Koty i psy o przerażonych pyszczkach i drżących wąsach, nieprzypominające siebie ze zdjęć rozwieszonych na słupach w małych miasteczkach. Żadna obietnica nagrody nie sprowadzi ich z powrotem do domu.

Jak najlepiej opisać to miejsce? To świat „pomiędzy” – wielki hol, który donikąd nie prowadzi; wystawny obiad z resztek; drużyna sportowa skompletowana z ludzi, którzy nigdy w nic nie grali; matka bez dziecka; ciało bez serca i duszy. Prawie kompletne, ale niezupełnie. Tutaj, wypełnione po brzegi różnorakimi przedmiotami osobistymi, jest jednocześnie puste, ponieważ nie ma tu ludzi, którzy kochali te wszystkie rzeczy.

Jak się znalazłam w tym miejscu? Padłam ofiarą nadmiernego uwielbienia joggingu. Doprawdy żałosne. Często oglądałam thrillery drugiej kategorii i za każdym razem, kiedy w pierwszej scenie pokazywano zamordowaną wielbicielkę joggingu, jęczałam z odrazy. Uważałam, że kobiety biegające w środku nocy lub bardzo wczesnym rankiem ciemnymi alejkami parkowymi, zwłaszcza gdy wiadomo, iż w mieście szaleje morderca, są zwykłymi idiotkami. Tymczasem mnie przydarzyło się coś bardzo podobnego. Byłam typową, żałosną, tragicznie naiwną kobietą uprawiającą poranny jogging wzdłuż kanału, w szarym dresie i ze słuchawkami na uszach. Tylko że mnie nikt nie porwał – po prostu skręciłam na niewłaściwą ścieżkę.

Biegłam wzdłuż estuarium, bębniąc wściekle stopami o ziemię, wywołując wibracje, które rozchodziły się po całym ciele. Pamiętam, że czułam kropelki potu spływające po czole, pomiędzy piersiami i wzdłuż kręgosłupa. Powiew wiatru chłodził ciało, wywołując lekkie dreszcze. Za każdym razem, kiedy myślę o tym poranku, muszę walczyć z pragnieniem, żeby zawołać, ostrzec samą siebie, abym nie popełniła drugi raz tego samego błędu. Czasem, kiedy mam lepszy dzień, w moich wspomnieniach pozostaję na właściwej ścieżce. Retrospekcja to cudowna rzecz. Jakże często pragniemy cofnąć czas, zostać na dobrej drodze.

Była piąta czterdzieści pięć, cichy, letni słoneczny poranek. Nie słyszałam nic, prócz muzyki zespołu Rocky w słuchawkach, chociaż wiedziałam, że ciężko oddycham. Zawsze wyciskałam z siebie wszystko, całą energię. Kiedy czułam, że muszę się zaraz zatrzymać, zaczynałam biec szybciej. Nie wiem, czy była to kara, którą sobie wymierzałam, czy też detektyw we mnie pragnął eksplorować nowe miejsca, zmusić ciało do nowych osiągnięć.

W ciemnym, zarośniętym parowie, wzdłuż którego biegłam, dostrzegłam nagle fiołka wodnego[2]. Pamiętam, jak tata powiedział mi, kiedy byłam małą, chudą jak tyka dziewczynką, zażenowaną niepasującym do niej imieniem i nazwiskiem, że ta roślina również została źle nazwana. Nie była przecież wcale fioletowa, tylko bladoróżowa z żółtym środkiem. Fioletowa czy nie, ktoś nie nazwał jej odpowiednio. Zgadnijmy, czy opowieść taty poprawiła mi humor? Oczywiście, że nie.

Potrząsnęłam smutno głową. Wpatrywałam się w kwiat, podbiegając coraz bliżej i myśląc: „Wiem, jak się czujesz”. Nagle poczułam, że zegarek ześlizguje mi się z nadgarstka i spada między drzewa po lewej stronie. Przy pierwszym założeniu zepsułam w nim zapięcie i od tamtej pory od czasu do czasu ześlizgiwał się z ręki. Zwolniłam i zawróciłam. Leżał na samym brzegu wilgotnego kanału. Oparłam się plecami o omszałą, ciemną korę olszyny, żeby złapać oddech i zauważyłam wąziutką ścieżkę odbijającą w lewo. Nie wyglądała zachęcająco, nie była nawet dobrze wydeptana, ale detektyw we mnie od razu się zainteresował. Mój wiecznie ciekawski umysł nakazał mi sprawdzić, dokąd wiedzie ta droga.

Doprowadziła mnie Tutaj.

Biegłam tak szybko i zapędziłam się tak daleko, że kiedy na iPodzie skończyła się muzyka, nie mogłam rozpoznać otaczającego mnie krajobrazu. Stałam w gęstej mgle na zboczu czegoś, co wyglądało jak porośnięte sosnami wzgórze. Drzewa wzbijały się wysoko w górę, strosząc igły niczym przestraszone jeże. Powoli zdjęłam słuchawki z uszu. Mój ciężki oddech niósł się echem po majestatycznych górach. Od razu wiedziałam, że nie jestem już w miasteczku Glin. Nie byłam nawet w Irlandii.

Znalazłam się Tutaj. To było wczoraj. Dzisiaj nadal tu jestem.

Poszukiwanie jest moim zawodem. Wiem, jak się odbywa. Jestem kobietą, która potrafi spakować walizki i wyjechać na tydzień, nie mówiąc nikomu, dokąd i dlaczego. Znikam dość regularnie, tracę kontakt ze światem i nikt mnie nie szuka, co mi odpowiada. Często podróżuję w miejsca, gdzie ostatnio widziano zaginione osoby, sprawdzam okoliczne tereny, wypytuję mieszkańców. Problem w tym, że do Glin przybyłam dopiero wczorajszego poranka i od razu pojechałam nad ujście rzeki Shannon na poranną przebieżkę. Z nikim nie rozmawiałam, nie przespacerowałam się żadną ruchliwą ulicą, nawet nie zameldowałam się jeszcze w pensjonacie. Wiem, co ludzie będą o mnie mówili. Zdaję sobie sprawę, że nie stanę się kolejnym przypadkiem zaginięcia, lecz tylko jeszcze jedną osobą, która zniknęła z mojego życia i nie chce być odnaleziona. Cały czas mi się to zdarza. Szczerze mówiąc, jeszcze w zeszłym tygodniu byłaby to całkowita prawda. Ostatecznie uznano by, że moje zaginięcie nie stanowi zagrożenia dla mnie lub dla społeczeństwa. Tak jak w wypadku młodych ludzi, którzy zdecydowali się odciąć od dotychczasowego życia i rozpocząć nowe. Ja mam trzydzieści cztery lata i w oczach innych od dawna chciałam uczynić ten krok.

Oznacza to jedno: w tej chwili nikt mnie nie szuka.

Jak długo to potrwa? Co się stanie, kiedy znajdą poobijanego czerwonego forda fiestę, rocznik 1991, zaparkowanego w pobliżu kanału, w środku zaś walizkę, plik dokumentów o zaginionej osobie, kubek bardzo zimnej, jeszcze niewypitej kawy i telefon komórkowy, prawdopodobnie z kilkoma nieodebranymi połączeniami.

Co wtedy?

5

Zaraz, chwileczkę.

Kawa.

Właśnie sobie przypomniałam.

W drodze z Dublina zatrzymałam się na zamkniętej stacji benzynowej, żeby kupić kawę z automatu, i wtedy właśnie zobaczył mnie mężczyzna, który podpompowywał opony swojego wozu.

Znaleźliśmy się tam razem gdzieś na zapadłej wsi, piętnaście po piątej nad ranem. Ptaki śpiewały, a krowy ryczały tak głośno, że ledwie mogłam usłyszeć swoje myśli. W powietrzu wisiał gęsty odór obornika, osłodzony nieco zapachem kapryfolium falującego w porannej bryzie.

I ja, i nieznajomy mężczyzna znajdowaliśmy się daleko od wszystkiego, a jednak w samym centrum czegoś niezdefiniowanego, choć dziwnie realnego. Sam fakt, że oboje byliśmy tak bardzo odizolowani od reszty świata wystarczył, aby nasze oczy się spotkały i abyśmy nawiązali niemą łączność.

Był wysoki, choć nie tak jak ja. Mężczyźni, których spotykam, nigdy nie są ode mnie wyżsi. Metr osiemdziesiąt, okrągła twarz, rumiane policzki, rude włosy i zmęczone jasnoniebieskie oczy, które wydały mi się dziwnie znajome. Miał na sobie znoszone dżinsy, biało-błękitną koszulę wygniecioną od jazdy, zmierzwione włosy, szczecinę na policzkach i wyraźnie zarysowany brzuszek. Podejrzewam, że był około trzydziestki, chociaż zmarszczki na twarzy i kurze łapki nieco go postarzały. Emanował z niego smutek i wiedziałam, że jest zestresowany i nieczęsto się śmieje. Na skroniach dostrzegłam kilka pasemek siwizny. Każde z nich było zapewne pamiątką trudnej lekcji od życia. Pomimo lekkiej nadwagi wydawał się silny, muskularny. Sądząc po ciężkich butach, z pewnością nie stronił od pracy fizycznej. Miał ogromne dłonie, zniszczone, ale silne. Kiedy się poruszał, zdejmował pompkę z maszyny, widziałam jak na jego ramionach występują żyły. Teraz jednak nie jechał do pracy – nie w tej koszuli. Dla niego było to odświętne ubranie.

Przyglądałam mu się, wracając do samochodu.

– Przepraszam! Upuściła pani coś – zawołał za mną.

Zatrzymałam się i spojrzałam za siebie. Na asfalcie leżał mój zegarek, srebrząc się w porannym słońcu. Cholera, wymamrotałam pod nosem, i sprawdziłam, czy nadal działa.

– Dziękuję. – Uśmiechnęłam się, zakładając go z powrotem na nadgarstek.

– Nie ma za co. Piękny dzisiaj dzień, prawda?

Znajomy głos pasujący do znajomych oczu. Przyglądałam mu się przez chwilę, nim odpowiedziałam. Czy był to mężczyzna, którego poznałam po pijaku w barze, dawny kochanek, były współpracownik, klient, sąsiad, kolega ze szkoły? Przejrzałam w myślach zwykłą w takich okolicznościach listę „podejrzanych”. Nie, nie znałam go. On mnie też nie. Nie mieliśmy romansu. Pomyślałam, że w zasadzie chciałabym to nadrobić.

– Bardzo apetyczny – odparłam z uśmiechem, patrząc mu prosto w oczy.

Uniósł brwi ze zdziwieniem, ale tylko na chwilę. Potem jego twarz się wygładziła, kiedy zrozumiał mój komplement. Bardzo chciałam zostać, porozmawiać z nim, może umówić się na randkę, ale czekało mnie spotkanie z Jackiem Ruttle’em, miłym człowiekiem, któremu obiecałam pomóc. To właśnie z tego powodu jechałam z Dublina do Limerick.

Proszę, błagam, przystojniaku ze stacji serwisowej. Zapamiętaj mnie, myśl o mnie, szukaj mnie, znajdź mnie.

Tak, wiem – to kolejna ironia. Pierwszy raz zdarzyło mi się, że pragnęłam atencji jakiegoś mężczyzny. Moi rodzice byliby szalenie dumni z tego faktu.

6

Jack Ruttle toczył się powoli za kawalkadą ciężarówek na drodze N69 prowadzącej nabrzeżem z Północnego Kerry, gdzie mieszkał, do Foynes, małego miasteczka w hrabstwie Limerick, pół godziny drogi od miasta Limerick. Była piąta rano, kiedy znalazł się na jedynej drodze prowadzącej do Shannon Foynes, jedynego portu morskiego w całym okręgu. Zerknął na prędkościomierz i pogonił w myślach kierowcę ciężarówki, zaciskając dłonie na kierownicy tak mocno, że pobielały mu kostki. Ignorując radę dentysty, którego odwiedził zaledwie poprzedniego dnia w Tralee, zaczął zgrzytać zębami. W ten sposób ścierał szkliwo i osłabiał dziąsła, przez co bolała go cała szczęka. Miał spuchnięte, zaczerwienione policzki, pasujące do zmęczonych, przekrwionych oczu. Zrezygnował z drzemki na kanapie u przyjaciela w Tralee i postanowił pojechać do domu w nocy. Ostatnimi czasy sen nie przychodził mu łatwo.

– Czymś się pan stresuje? – spytał dentysta, oglądając zęby Jacka. Z otwartymi szeroko ustami połknął przekleństwo i powstrzymał się od chęci zaciśnięcia zębów na białym chirurgicznym palcu, grzebiącym w jego jamie gębowej. Stres to najdelikatniejsze określenie tego, przez co przechodził.

Brat Jacka, Donal, zniknął w dniu dwudziestych czwartych urodzin, po zabawie z przyjaciółmi w Limerick. Po późnej przekąsce złożonej z hamburgera i frytek odłączył się od grupy kolegów i odszedł gdzieś sam. Bar był zbyt zatłoczony, żeby cokolwiek zauważyć, czterej przyjaciele Donala zaś zbyt pijani i zajęci próbami zdobycia samicy na noc, żeby przejąć się jego nieobecnością.

Kamera CCTV zarejestrowała go, gdy pobrał trzydzieści euro z bankomatu na O’Connell Street osiem po trzeciej nad ranem. Później widziano go, jak potykając się, ruszył w kierunku Arthur’s Quay. Potem wszelki ślad po nim zaginął. Zupełnie jakby uniósł się w powietrze i poszybował do nieba. Jack przygotował się na ewentualność, że może rzeczywiście tak było. Śmierć brata była przypuszczeniem, jakie potrafiłby zaakceptować, pod warunkiem iż znalazłby jakikolwiek dowód.

Niewiedza była prawdziwą torturą. Nieustanne zmartwienie i strach nie pozwalały mu spać w nocy, a zakończone fiaskiem poszukiwania policji tylko dolały oliwy do ognia. Po wizycie u dentysty odwiedził jednego z przyjaciół Donala, który był z nim w barze tamtej tragicznej nocy. Jack miał ochotę jednocześnie zdzielić go porządnie i przytulić, nakrzyczeć na chłopaka i jednocześnie pocieszyć go z powodu utraty przyjaciela. Nie chciał go nigdy więcej widzieć, ale z drugiej strony pragnął pozostać w pobliżu, na wypadek, gdyby tamten coś sobie przypomniał, dał mu wskazówkę, na którą wszyscy czekali. Podobne uczucia żywił w stosunku do wszystkich pozostałych osób, które tamtego wieczoru były z Donalem w barze.

Nie spał całymi nocami, przeglądając mapy, ponownie czytając raporty, sprawdzając raz po raz zeznania i dokładny czas zajścia, gdy u jego boku spała spokojnie Gloria. Jej pierś unosiła się i opadała miarowo, a słodki oddech czasem unosił delikatnie rogi dokumentów, jak gdyby jej świat snu usiłował zawojować jego księstwo bezsenności.

Gloria, jego dziewczyna, od ośmiu lat nie miała problemu ze snem. Spała twardo każdej nocy przez cały rok koszmaru Jacka – śniła, marzyła i miała nadzieję na lepsze jutro.

Zasnęła głęboko również po wielu godzinach spędzonych na posterunku policji pierwszego dnia, kiedy zaniepokoili się brakiem wiadomości od Donala. Był to czwarty dzień od czasu jego zniknięcia. Zasnęła po tym, jak policja przez cały dzień sprawdzała rzekę w poszukiwaniu ciała Donala. Zasnęła po tym, jak kolejny dzień spędzili na rozwieszaniu jego zdjęć na wystawach sklepowych, tablicach ogłoszeń w supermarketach i latarniach. Zasnęła tej nocy, kiedy policja rzekomo znalazła ciało Donala w ciemnym zaułku w centrum miasta, a także tej nocy, gdy okazało się, że to wcale nie był on. Zasnęła, gdy po wielu miesiącach poszukiwań policja wreszcie oznajmiła, że nie może nic więcej zrobić. Zasnęła po pogrzebie matki Jacka, po tym, jak trumna zmarłej z żalu kobiety została przysypana ziemią i rodzice Jacka po dwudziestu latach znów byli razem.

Frustrowało to Jacka, ale zdawał sobie sprawę, że Gloria zasypia nie z powodu beztroski. Wiedział to, ponieważ trzymała go za rękę, kiedy odpowiadali na dziesiątki pytań policjantów po zgłoszeniu zaginięcia Donala. Stała u jego boku na brzegu rzeki, tak jak Jack smagana wiatrem i zacinającym deszczem, obserwując wraz z nim nurków, co jakiś czas wynurzających się na powierzchnię z coraz bardziej ponurymi twarzami. Pomagała mu rozlepić zdjęcia Donala i trzymała go w objęciach, gdy płakał tamtego dnia, kiedy policja wstrzymała poszukiwania. Siedziała też w pierwszym rzędzie w kościele i czekała na niego, gdy niósł trumnę matki do ołtarza.

Tak, Gloria przejmowała się tym wszystkim, ale mimo to po całym roku koszmaru nadal potrafiła spać w nocy, gdy on, znużony odliczał najdłuższe godziny swego życia – chwile, kiedy przejmował się najbardziej. Pogrążona w głębokim śnie Gloria nie potrafiła i nie mogła z nim współodczuwać. Każdej nocy miał coraz silniejsze wrażenie, że przepaść między ich światami pogłębia się stopniowo.

Nie powiedział Glorii nic o znalezieniu w książce telefonicznej anonsu Sandy Shortt z agencji osób zaginionych. Nie powiedział jej również, że tam zadzwonił. Nie zwierzył się ze wszystkich nocnych rozmów telefonicznych, które odbył w zeszłym tygodniu, i z nowej nadziei, jaką poczuł, widząc determinację i wiarę Sandy.

Nie powiedział Glorii również, że umówił się z panną Shortt na spotkanie następnego dnia w pobliskim miasteczku. Nie powiedział jej, ponieważ… cóż, ponieważ Gloria spała.

Wreszcie udało mu się wyminąć karawanę ciężarówek. Był już blisko domu, na cichej, opustoszałej bocznej drodze w swoim dwunastoletnim rdzewiejącym nissanie. Wewnątrz wozu panowała cisza. Zeszły rok nauczył go, że nie może znieść nadprogramowego hałasu. Dźwięki telewizora lub radia w tle rozpraszały go, przeszkadzając w poszukiwaniu odpowiedzi. Umysł Jacka szalał: wrzeszczał, krzyczał, raz po raz odtwarzał różne rozmowy, błyskał obrazami przyszłości. Mieszało mu się w głowie i miał wrażenie, że wewnątrz czaszki miotają się oszalałe myśli, niczym mucha plujka uwięziona w słoiku z dżemem.

Na zewnątrz samochodu ryczał silnik, klekotał metal, koła podskakiwały z głuchym plaskiem na każdej najmniejszej nierówności. Umysł Jacka był równie głośny w wyciszonym wnętrzu wozu. Kwadrans po piątej w niedzielny słoneczny poranek uznał wreszcie, że musi się zatrzymać, odetchnąć świeżym powietrzem, a przy okazji dopompować powietrze w przedniej oponie.

Zjechał do nieczynnej stacji benzynowej. Wiedział, że otworzą ją dopiero późnym ranem. Zaparkował obok sprężarki. Przez chwilę pozwolił, by jego umysł wypełniły ptasie trele, spychając na bok chaos myśli. Podwinął rękawy i przeciągnął się, prostując zesztywniałe stawy. Mucha kotłująca się w słoiku-czaszce uspokoiła się na chwilę.

Obok zatrzymał się inny samochód. Okolica była tak mało zaludniona, że Jack natychmiast rozpoznał obcego… o czym definitywnie zaświadczyła tablica rejestracyjna z Dublina. Z małego poobijanego samochodu wynurzyły się dwie długie nogi w szarych dresach, a za nimi równie długi tułów. Powstrzymał się, by się nie gapić. Kątem oka obserwował wysoką kobietę o czarnych kręconych włosach, jak podchodzi długimi krokami do automatu z kawą, tuż obok zaniedbanej budki. Zdziwił się, że ktoś tak wysoki może się zmieścić w tak małym wozie. Zauważył, że coś ześlizguje się z ręki kobiety i usłyszał stukot metalu o asfalt.

– Przepraszam! Upuściła pani coś – zawołał.

Kobieta zatrzymała się i spojrzała za siebie zdezorientowana. Cofnęła się do miejsca, w którym na asfalcie migotał metal.

– Dziękuję. – Uśmiechnęła się, zakładając na nadgarstek coś, co wyglądało jak bransoletka lub zegarek.

– Nie ma za co. Piękny dzisiaj dzień, prawda? – Jack poczuł, że opuchnięte policzki bolą go jeszcze bardziej, gdy uniosły się w uśmiechu.

Zielone oczy kobiety połyskiwały niczym szmaragdy w promieniach słońca przedzierających się przez korony wysokich drzew. Biała sukienka sprawiała, że kolor tęczówek wydawał się bardzo intensywny. Czarne loki ponętnie okalały twarz nieznajomej, na przemian odsłaniając i ukrywając rysy twarzy. Przyjrzała mu się uważnie, zupełnie jakby go analizowała. Wreszcie uniosła brwi.

– Bardzo apetyczny – odparła z uśmiechem. Potem jej czarne kędziory, styropianowy kubek z kawą, nogi i cała reszta zniknęły w malutkim samochodzie niczym motyl w „paszczęce” muchołówki.

Jack obserwował, jak ford fiesta znika w oddali, i pragnął, żeby kobieta została tu z nim. Pomyślał, jak bardzo zmieniły się uczucia między nim a Glorią, a może raczej jego uczucia do niej. Nie miał jednak czasu się nad tym zastanawiać. Wrócił do samochodu i przerzucił plik dokumentów, szykując się do spotkania z Sandy Shortt.

Nie był człowiekiem religijnym. Nie uczęszczał do kościoła od ponad dwudziestu lat. W ciągu ostatnich dwunastu miesięcy modlił się tylko trzy razy: o to, żeby nurkowie nie znaleźli ciała Donala w rzece, żeby martwy człowiek w alejce nie okazał się jego bratem i żeby mama przeżyła trzeci z kolei wylew w ciągu sześciu lat. Dwie z trzech modlitw zostały wysłuchane.

Tego poranka pomodlił się po raz czwarty – o to, żeby Sandy Shortt zmieniła jego życie na lepsze i dała mu odpowiedzi, których potrzebował.

***
koniec darmowego fragmentu
zapraszamy do zakupu pełnej wersji

[1] gra słów, z ang. short – niski, krótki; sandy – piaszczysty, piaskowy (wszystkie przypisy pochodzą od tłumaczki).

[2] okrężnica bagienna.

Wydawnictwo Akurat

imprint MUZA SA

ul. Sienna 73

00-833 Warszawa

tel. +4822 6211775

e-mail: info@muza.com.pl

Dział zamówień: +4822 6286360

Księgarnia internetowa: www.muza.com.pl

Wersja elektroniczna: MAGRAF s.c., Bydgoszcz