Bjørnstjerne Martinus Bjørnson

Nowożeńcy

Komedia w dwóch aktach

Tłumaczenie Edward Lubowski

Warszawa 2012

Osoby

HALBERSTADT – właściciel dóbr

ŻONA

LAURA – córka

AKSEL – mąż Laury

MATYLDA – jej przyjaciółka

AKT I

Bogato umeblowany pokój – sofa po prawej, druga po lewej – obie w głębi. W środku stół otoczony fotelami. Drzwi w głębi prowadzą, do przedpokoju. Przed sofą po lewej stoliczek, na którym leżą gazety.

SCENA I

HALBERSTADT na sofie po lewej, czyta gazety. AKSEL na sofie po prawej z gazetą na kolanach nie czytając jej. MATKA szyje przy stoliku. LAURA właśnie wchodzi – później MATYLDA.

LAURA

Dzień dobry mamie! (całuje ją)

MATKA

Dzień dobry moje dziecię – dobrześ spała?

LAURA

Przepysznie. Dzień dobry ci papo! (całuje go)

OJCIEC

Dzień dobry drogie moje dziecię, dzień dobry. Cóż – wesołą jesteś?

LAURA

Nie inaczej (przechodzi koło męża) Dzień dobry ci mężu! (siada naprzeciw MATKI przy stole)

AKSEL

Dzień dobry.

MATKA

Bardzo mi przykro moja Lolu, że nie mogę iść z tobą dziś na bal, ale droga daleka a przy tak chłodnym powietrzu wiosennym...

OJCIEC

(ciągle czytając) Matka nie jest zdrową, kaszlała dzisiaj w nocy.

LAURA

Znowu kaszlała!

OJCIEC

Dwa razy. (matka kaszle, HALBERSTADT spogląda na nią) A co, słyszysz? Mama wyjechać nie może... nie może w żaden sposób.

LAURA

W takim razie i ja nie pojadę.

OJCIEC

To i lepiej, bo powietrze bardzo ostre... (do ŻONY) Ależ moja droga, nie masz na sobie szala. Gdzież jest szal?

LAURA

Mężu, przynieś szal dla mamy, wisi w przedpokoju. (AKSEL wychodzi)

MATKA

O! jeszcze daleko do prawdziwej wiosny, i nawet dziwi mnie, że nie zapalono w piecu.

LAURA

(do AKSELA, który zawiesił szal na ramionach matki) Mężuniu, zadzwoń i każ napalić. (AKSEL dzwoni i daje polecenie służącemu)

MATKA

Lecz jeżeli nikt z nas nie pojedzie na bal, trzeba przynajmniej posłać tam kogo z zawiadomieniem, nieprawda mój zięciu? Może się tym zajmiesz?

AKSEL

Chętnie, lecz czy nam przystoi nie być na tym balu?

LAURA

Słyszysz przecie, że mama w nocy kaszlała.

AKSEL

Słyszę; ale bal ten wydaje jedyny mój przyjaciel w tej okolicy na cześć twoją i moją, jakże więc na nim nie być?

LAURA

Nie bawilibyśmy się, gdyby mamy nie było.

AKSEL

Trzeba jednak często coś uczynić, co nie koniecznie jest zabawą.

LAURA

Jeżeli chodzi o obowiązek – tak, ale pierwszym naszym obowiązkiem zostać przy mamie, która nie może być samą w domu skoro jest chorą.

AKSEL

Nie zdaje mi się iżby mama była chorą.

HALBERSTADT

(czytając) Kaszlała dziś w nocy dwa razy, a przed chwilą zakaszlała po raz trzeci.

MATKA

Aksel powiada, że to nie choroba – i co do tego ma słuszność.

HALBERSTADT

(czytając) Kaszel może się stać bardzo niebezpieczny... (kaszle) Piersi, płuca... (kaszle) O! i mnie czegoś nie dobrze.

LAURA

Ojczulku, chodzisz ubrany za lekko.

MATKA

Ubierasz się jak gdyby już lato było.

HALBERSTADT

Przecież nie długo zapalą w piecu (kaszle) Nie – mnie czegoś niedobrze.

LAURA

Mężu! (on zbliża się do niej) Mógłbyś nam teraz zanim podadzą śniadanie, przeczytać gazety.

AKSEL

Chętnie, lecz wprzódy chciałbym wiedzieć na pewno, czy nie pojedziemy na bal?

LAURA

Możesz iść sam, a za nas przeprosisz.

MATKA

Nie wypada. Pamiętajcie przecie żeście już zaślubieni.

AKSEL

Właśnie dla tego zdaje mi się, że i Laurze nie wypada zostać w domu. Wszakże teraz przede wszystkim o tym pamiętać winna, iż jest moją żoną, a potem bal wydano dla nas, którzy jako młodzi oboje...

MATKA

My zaś jako starzy...

LAURA

Mama zaczęła znowu tańczyć od chwili gdym dorosła, i nie byłam dotąd nigdy na żadnym balu, którego by mama nie rozpoczęta.

MATKA

Ale mąż twój sądzi, żem tańczyć nie powinna.

HALBERSTADT

(czytając) Mama tańczy bardzo ładnie.

AKSEL

Wiem o tym, bom przecie nieraz miał zaszczyt rozpoczynania z nią balu, lecz tym razem zaproszono z 50 osób tylko dla nas nie żałując trudu, pieniędzy, i cieszą się naszym przybyciem... Było by przeto niedobrze zawieść oczekiwania.

HALBERSTADT

(czytając) I my możemy bal wydać dla nich.

MATKA

Tym bardziej, gdy już go winni jesteśmy.

LAURA

Tak będzie lepiej – tu nawet więcej miejsca, (pauza)

AKSEL

(stojąc za krzesłem LAURY) Nie miałażby cię zachęcić twoja nowa balowa suknia, mój pierwszy podarunek? Niebieska gaza ze srebrnymi gwiazdami... Czyż one nie powinny zabłyszczeć po raz pierwszy dzisiejszego wieczoru?

LAURA

(z uśmiechem) Nie – na takim balu, na którym mamy nie będzie, gwiazdom błyszczeć nie wolno.

AKSEL

Dobrze, więc zawiadomię, że nie pojedziemy (odchodzi)

HALBERSTADT

(czytając) A może by lepiej było, gdybym sam kilka słów napisał? (AKSEL się zatrzymuje)

MATKA

Tak, ty uczynisz to najskładniej.

MATYLDA

(wchodzi do pokoju, za nią służący otwierając drzwi) Śniadanie już na stole.

HALBERSTADT

(podając swej ŻONIE ramię) Nie zdejmuj szala moja droga, bo zimno w przedpokoju. (wychodzą)

AKSEL

(podając ramię LAURZE) Czy mógłbym z tobą kilka słów zamienić zanim tam wejdziemy? (staje przy drzwiach)

LAURA

Przecież mamy iść na śniadanie...

AKSEL

(do MATYLDY, która stanęła za nimi) Pozwoli pani?... (MATYLDA odchodzi)

ISBN (ePUB): 978-83-7884-005-3

ISBN (MOBI): 978-83-7884-006-0

Wydanie elektroniczne 2012

Na okładce wykorzystano fragment obrazu „Małżonkowie Sisley” Pierre’a-Auguste’a Renoira (1841–1919).

WYDAWCA

Inpingo Sp. z o.o.
ul. Niedźwiedzia 29B
02-737 Warszawa

Opracowanie redakcyjne i edycja publikacji: zespół Inpingo

Plik cyfrowy został przygotowany na platformie wydawniczej Inpingo.