O książce

W Bolton, miasteczku w Dakocie Południowej, mieszka miła starsza pani, która ma być świadkiem koronnym w procesie przeciwko przywódcy gangu motocyklowego handlującego amfetaminą. Jeśli ma zeznawać przed sądem, musi przeżyć. A do tego będzie potrzebowała pomocy. >Tymczasem policja nie wie, w co włożyć ręce. Pilnować pobliskiego więzienia, gdzie przetrzymywany jest oskarżony, czy świadka, którego ktoś na pewno będzie próbował uciszyć. Ktoś z miejscowych albo ktoś z zewnątrz. Jak Jack Reacher jadący autobusem, który trzydzieści kilometrów od Bolton wpada w poślizg… Tylko że on nie jest płatnym zabójcą, jak początkowo podejrzewają miejscowi stróże prawa. Reacher, ostatni sprawiedliwy, po prostu nie lubi ludzi czyhających na życie starszych pań. Ale żeby uratować właśnie tę, musi się dowiedzieć kilku rzeczy. Na przykład, jaką tajemnicę skrywa pobliska opuszczona baza wojskowa. Ma na to 61 godzin. I ani minuty do stracenia.

LEE CHILD

Brytyjski pisarz, od 1998 r. mieszkający w Nowym Jorku. W 2009 r. wybrany na prezesa stowarzyszenia Mystery Writers of America. Studiował prawo, potem pracował w teatrze i telewizji Granada. Zwolniony po 18 latach w wyniku restrukturyzacji, zainwestował w karierę literacką. W 1997 r. ukazała się jego pierwsza powieść – Poziom śmierci. Książka zdobyła Anthony Award za najlepszy debiut kryminalny i zapoczątkowała serię thrillerów ze wspólnym bohaterem, byłym żandarmem wojskowym Jackiem Reacherem, do której należąm.in.: Echo w płomieniach, Siła perswazji, Jednym strzałem (powieść zekranizowana jako Jack Reacher z Tomem Cruise’em w roli tytułowej), Elita zabójców, Jutro możesz zniknąć, 61 godzin, Czasami warto umrzeć, Ostatnia sprawa, Poszukiwany, Nigdy nie wracaj, Sprawa osobista. Książki Lee Childa publikowane są w 43 krajach. Tom Cruise ponownie wcielił się w Reachera w adaptacji Nigdy nie wracaj (premiera 21 października 2016 r.).

www.leechild.com

Tego autora

Jack Reacher

POZIOM ŚMIERCI
UPROWADZONY
WRÓG BEZ TWARZY
PODEJRZANY
ECHO W PŁOMIENIACH
W TAJNEJ SŁUŻBIE
SIŁA PERSWAZJI
NIEPRZYJACIEL
JEDNYM STRZAŁEM
wydanie specjalne z opowiadaniem „Nowa tożsamość Jamesa Penneya”
BEZ LITOŚCI
ELITA ZABÓJCÓW
NIC DO STRACENIA
JUTRO MOŻESZ ZNIKNĄĆ
61 GODZIN
CZASAMI WARTO UMRZEĆ
OSTATNIA SPRAWA
wydanie specjalne z opowiadaniem „Drugi syn”
POSZUKIWANY
NIGDY NIE WRACAJ
SPRAWA OSOBISTA
ZMUŚ MNIE
STO MILIONÓW DOLARÓW

oraz

NAJLEPSZE AMERYKAŃSKIE OPOWIADANIA KRYMINALNE 2010
(współautor)

Tytuł oryginału:
61 HOURS

Copyright © Lee Child 2010
All rights reserved

Polish edition copyright © Wydawnictwo Albatros Andrzej Kuryłowicz s.c. 2014

Polish translation copyright © Andrzej Szulc 2011

Redakcja: Beata Słama

Zdjęcie na okładce: Juanan Barros Moreno/Shutterstock

Projekt graficzny okładki i serii: Mariusz Banachowicz

ISBN 978-83-7985-387-8

Wydawca
WYDAWNICTWO ALBATROS ANDZRZEJ KURYŁOWICZ S.C.
Hlonda 2a/25, 02-972 Warszawa
www.wydawnictwoalbatros.com
Facebook.com/WydawnictwoAlbatros | Instagram.com/wydawnictwoalbatros

Niniejszy produkt jest objęty ochroną prawa autorskiego. Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku osobę, która wykupiła prawo dostępu. Wydawca informuje, że publiczne udostępnianie osobom trzecim, nieokreślonym adresatom lub w jakikolwiek inny sposób upowszechnianie, kopiowanie oraz przetwarzanie w technikach cyfrowych lub podobnych – jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Przygotowanie wydania elektronicznego: Michał Nakoneczny, 88em.eu

Jack Reacher: CV

Imię i nazwisko: Jack Reacher

Narodowość: amerykańska

Urodzony: 29 października 1960 roku w Berlinie

Charakterystyczne dane: 195 cm; 99–110 kg; 127 cm w klatce piersiowej

Kolor włosów: ciemny blond

Kolor oczu: niebieski

Ubranie: kurtka 3XLT, długość nogawki mierzona od kroku 95 cm

Wykształcenie: szkoły na terenie amerykańskich baz wojskowych w Europie i na Dalekim Wschodzie; Akademia Wojskowa West Point

Przebieg służby: 13 lat w żandarmerii armii Stanów Zjednoczonych; w 1990 zdegradowany z majora do kapitana, zwolniony do cywila w randze majora w 1997 roku

Odznaczenia służbowe: Srebrna Gwiazda, Medal za wzorową służbę, Medal Żołnierza, Legia Zasługi, Brązowa Gwiazda, Purpurowe Serce

Ostatni adres: nieznany

Czego nie ma: prawa jazdy; dokumentu ze zdjęciem; osób na utrzymaniu

Dla mojej redaktorki,
niezastąpionej Marianne Velmans.

1

Czternasta pięćdziesiąt pięć. Dokładnie sześćdziesiąt jeden godzin, zanim to się wydarzy. Adwokat wjechał na pusty parking. Ziemię pokrywała jednocalowa warstwa świeżego śniegu, dlatego przez minutę grzebał się, zakładając śniegowce. W końcu wysiadł, postawił kołnierz płaszcza i podszedł do wejścia dla odwiedzających. Z północy wiał przenikliwy wiatr sypiący grubymi płatkami śniegu. Sześćdziesiąt mil dalej szalała śnieżyca. W radiu bez przerwy o tym trąbili.

Adwokat wszedł do środka i strząsnął śnieg z butów. Nie było kolejki – to nie był normalny dzień odwiedzin. Przed sobą miał wyłącznie puste pomieszczenie, pusty taśmociąg z urządzeniem prześwietlającym, bramkę wykrywacza metali oraz trzech rozleniwionych strażników. Nie znał ich, lecz mimo to skinął im głową. Stali po tej samej stronie co on. Więzienie to świat zerojedynkowy. Albo jest się za kratkami, albo nie. Oni nie byli. On też nie.

Na razie.

Wziął z chybotliwego stosu szarą plastikową tacę i położył na niej zwinięty płaszcz. Zdjął marynarkę, złożył ją i położył na płaszczu. W więzieniu było gorąco. Taniej kupić więcej oleju opałowego, niż wydać osadzonym po dwa komplety garderoby, jeden na lato i drugi na zimę. Słyszał wydawane przez nich odgłosy: brzęk metalu i stukanie o beton, rozlegające się od czasu do czasu dzikie wrzaski i niski pomruk rozmów, a wszystko to stłumione przez zbiegające się pod ostrymi kątami korytarze i wiele zamkniętych drzwi.

Adwokat opróżnił kieszenie spodni z kluczyków, portfela, komórki i drobnych monet i położył te wszystkie ciepłe, osobiste przedmioty na marynarce. Wziął do ręki szarą plastikową tacę, ale nie umieścił jej na taśmociągu. Zamiast tego zaniósł ją do małego okienka w ścianie i zaczekał, aż weźmie ją kobieta w mundurze i da mu w zamian numerek.

Stając przed bramką wykrywacza metali, poklepał się po kieszeniach i popatrzył na strażników, jakby czekał na zaproszenie. Zachowanie wyuczone na lotnisku. Strażnicy pozwolili, by stał tak przez minutę: mały nerwowy mężczyzna bez marynarki i z pustymi rękami. Bez teczki. Bez notesu. Nawet bez długopisu. Nie przyjechał tu, by udzielić porady. Przyjechał, by ją otrzymać. Nie żeby mówić, lecz by słuchać. I z całą pewnością nie zamierzał zapisać tego, co usłyszy, na żadnym skrawku papieru.

Strażnicy dali znak, żeby przechodził. Zapaliło się zielone światełko i nie odezwał się sygnał alarmowy, ale pierwszy strażnik i tak sprawdził go ręcznym wykrywaczem, a drugi obmacał. Trzeci zaprowadził go w głąb kompleksu przez szereg drzwi zaprojektowanych tak, by nie mogły się otworzyć, dopóki nie zamkną się poprzednie i następne, przez korytarze krzyżujące się tak, by spowolnić tempo ucieczki, obok grubych zielonych szyb, za którymi widać było czujne twarze.

Hol wejściowy był zuniformizowany: linoleum na podłodze, zielona farba na ścianach i jarzeniówki pod sufitem. Miał połączenie ze światem zewnętrznym: kiedy otwierano drzwi, do środka wpadało zimne powietrze, na podłodze widniały plamy soli i kałuże topiącego się śniegu. Wewnątrz więzienie było inne. Nie miało połączenia ze światem. Nie było tam widać nieba, nie było pogody. Nikt nie przejmował się wystrojem wnętrz: wszędzie surowy beton, wytarty i lśniący tam, gdzie dotykały go rękawy i ramiona, w innych miejscach matowy i zakurzony. Pod stopami szorstka szara farba, dokładnie taka sama jak w garażu entuzjasty motoryzacji. Śniegowce adwokata głośno na niej skrzypiały.

Rozmównice były cztery. Każda stanowiła pozbawiony okien betonowy sześcian, przedzielony przez długi blat oraz zamontowane nad nim pancerne szyby. Pod sufitem paliły się okratowane lampy. Na betonowym blacie nadal widać było ślady szalunku. Trzy grube szyby zachodziły na siebie, żeby rozmawiający mogli się słyszeć. Centralna szyba miała wycięty otwór na dokumenty. Tak samo jak w banku. Obie połowy pomieszczenia miały swoje krzesło i swoje drzwi. Idealnie symetryczne. Adwokaci wchodzili z jednej strony, osadzeni z drugiej. Później wychodzili tą samą drogą, którą przyszli, każdy w swoją stronę.

Strażnik otworzył drzwi z korytarza i zrobił dwa kroki do środka, żeby sprawdzić, czy wszystko jest w porządku. Następnie stanął z boku i wpuścił do rozmównicy adwokata. Adwokat wszedł i zaczekał, aż strażnik zamknie za sobą drzwi. Kiedy prawnik został sam, usiadł i zerknął na zegarek. Spóźnił się osiem minut. Jechał wolno z powodu pogody. Spóźnienie w innym przypadku świadczyłoby o braku profesjonalizmu i szacunku. Ale spotkanie w więzieniu różniło się od innych. Dla więźniów czas nie ma znaczenia.

Po kolejnych ośmiu minutach w ścianie za szybami otworzyły się drugie drzwi. Strażnik wszedł do środka, sprawdził pomieszczenie, po czym cofnął się i do rozmównicy, powłócząc nogami, wszedł więzień. Klient adwokata. Biały, zupełnie łysy i z olbrzymią nadwagą, ubrany w pomarańczowy więzienny strój. Nogi w kostkach i ręce w nadgarstkach miał skute łańcuchami, które wydawały się delikatne niczym biżuteria. Miał mętne oczy, uległą, bezmyślną twarz i przez cały czas poruszał ustami jak ograniczona umysłowo osoba usiłująca zapamiętać skomplikowaną informację.

Drzwi w ścianie się zamknęły.

Więzień usiadł.

Adwokat przysunął swoje krzesło do blatu.

Więzień zrobił to samo.

Symetrycznie.

– Przepraszam za spóźnienie – powiedział adwokat.

Więzień nie odpowiedział.

– Co słychać? – zapytał prawnik.

Więzień nie odpowiedział.

Adwokat milczał. W rozmównicy było gorąco. Minutę później więzień zaczął mówić, recytować, przekazywać instrukcje, zdania i akapity, których nauczył się na pamięć. „Zwolnij trochę”, prosił co jakiś czas adwokat i za każdym razem facet przerywał, czekał chwilę, a potem zaczynał na nowo, od początku poprzedniego zdania, nie zmieniając ani trochę tempa i melodii wypowiedzi. Jakby nie potrafił komunikować się w inny sposób.

Podobnie jak inni prawnicy adwokat uważał, że ma bardzo dobrą pamięć, zwłaszcza do szczegółów. Wysiłek, z jakim starał się wszystko dokładnie zapamiętać, odwracał jego uwagę od treści otrzymywanych instrukcji, lecz mimo to, zanim więzień skończył i odchylił się do tyłu, zdążył naliczyć w nich czternaście różnych przestępczych propozycji.

Nie odezwał się ani słowem.

– Zapamiętał pan wszystko? – zapytał więzień.

Adwokat pokiwał głową, a jego rozmówca zapadł w bydlęcy bezruch. Przypominał pasącego się na polu cierpliwego osła. Czas dla więźniów nie ma znaczenia. Szczególnie dla tego. Adwokat odsunął krzesło i wstał. Drzwi się otworzyły i wyszedł na korytarz.

Piętnasta pięćdziesiąt pięć.

Zostało sześćdziesiąt godzin.

Na adwokata czekał ten sam strażnik. Dwie minuty później znów znalazł się na parkingu. W holu włożył ciepłe ubranie i schował do kieszeni wszystkie swoje rzeczy. Ich swojski, znajomy ciężar dodawał mu otuchy. Śnieg rozpadał się na dobre, zrobiło się chłodniej, wiał silniejszy wiatr. Zapadał szybki wczesny zmierzch. Adwokat siedział przez chwilę z zapalonym silnikiem i włączonym ogrzewaniem fotela. Wycieraczki zgarniały na lewo i prawo śnieg z przedniej szyby. Wreszcie ruszył powoli, zataczając szeroki krąg. Opony samochodu skrzypiały na świeżym śniegu, przednie światła wycinały jasne łuki w zadymce. Podjechał do bramy w ogrodzeniu z siatki, odczekał swoje i kiedy sprawdzono mu bagażnik, ruszył prostą długą drogą, która prowadziła przez miasto do autostrady.

• • •

Czternaście przestępczych propozycji. Czternaście przestępstw, jeśli przekaże te propozycje i zostaną zrealizowane, co z pewnością nastąpi. Właściwie piętnaście przestępstw, ponieważ on sam stanie się wówczas współsprawcą. A może nawet dwadzieścia osiem przestępstw, jeżeli prokurator uzna, że jest współsprawcą czternastu oddzielnych przestępstw, co może zrobić po prostu dla jaj. Dwadzieścia osiem powodów, by okryć się hańbą, stracić prawo wykonywania zawodu, wylądować na ławie oskarżonych, a potem za kratkami. Prawie na pewno do końca życia, ze względu na charakter jednej z propozycji, i to pod warunkiem, że uda się zawrzeć ugodę sądową. Wolał nie myśleć o tym, co będzie, jeśli ugoda nie zostanie zawarta.

Adwokat wjechał na autostradę i wybrał wolny, lewy pas. Wszędzie wirowały gęste płatki śniegu, szare w zapadającym zmroku. Ruch był niewielki. W jego kierunku jechały z rzadka pojedyncze samochody i ciężarówki, niektóre szybciej, inne wolniej, i tak samo wyglądało to po drugiej stronie. Trzymając jedną ręką kierownicę, uniósł się w fotelu i wyjął komórkę. Zważył ją w dłoni. Ma trzy wyjścia. Po pierwsze, nic nie robić. Po drugie, zadzwonić pod numer, pod który kazano mu zadzwonić. Po trzecie, zadzwonić pod numer, pod który rzeczywiście powinien zadzwonić, czyli w tym przypadku dziewięćset jedenaście, a następnie do lokalnej policji, do drogówki, do rady adwokackiej i do swojego prawnika.

Wybrał drugą opcję, co było do przewidzenia. Opcja numer jeden przesunęłaby tylko problem do chwili, kiedy by go dopadli. Opcja numer trzy gwarantowała mu pewną śmierć, po wielu godzinach, a może nawet dniach strasznych cierpień. Był małym nerwowym mężczyzną, żadnym tam bohaterem.

Wystukał numer, pod który kazano mu zadzwonić.

Sprawdził go dwa razy, po czym wcisnął zielony guzik i podniósł komórkę do ucha, co w wielu stanach stanowiłoby dwudzieste dziewiąte popełnione przez niego wykroczenie.

Ale nie w Dakocie Południowej.

Jeszcze nie.

Marna pociecha.

W słuchawce zabrzmiał męski głos, który słyszał już wcześniej cztery razy. Ochrypły i szorstki, przepojony czymś w rodzaju zwierzęcej drapieżności. Brzmiący, zdaniem prawnika, zupełnie jak głos z innego świata.

– Wal, chłopie – ponaglił głos wesoło i z okrutną satysfakcją, jakby jego właściciel napawał się swoją absolutną władzą, a także strachem, dyskomfortem i odrazą adwokata.

Adwokat przełknął ślinę i zaczął recytować, instrukcje, zdania i akapity w prawie identyczny sposób, w jaki zostały przekazane jemu. Zaczął mówić siedem mil i siedem minut przed mostem na autostradzie. Ten most nie był właściwie podobny do mostu. Poziom jezdni nie zmienił się, obniżył się tylko trochę przylegający do niej teren, przechodząc w szeroki płytki jar. Przez większą część roku jar był suchy, ale za pięć miesięcy miały nim spłynąć wiosenne wody. Drogowcy zbudowali przepust i umieścili pod jezdnią czterdzieści betonowych rur, żeby woda nie podmywała co rok fundamentów. Ten system dobrze sprawdzał się wiosną, miał jednak pewną wadę, która dawała o sobie znać zimą. Aby jej zaradzić, drogowcy umieścili z obu stron mostu tablice z napisem: UWAGA GOŁOLEDŹ.

Adwokat prowadził samochód i mówił. W siódmej minucie monologu doszedł do najmniej zawoalowanej i najbardziej oczywistej i brutalnej z czternastu propozycji. Wyrecytował ją do telefonu w taki sam sposób, w jaki usłyszał ją w więzieniu, to znaczy neutralnym, pozbawionym emocji tonem. Facet o ochrypłym głosie zarechotał i adwokatem wstrząsnął dreszcz. Zrodzony w jego wnętrzu spazm moralnej odrazy spowodował, że zadrżały mu ramiona i przesunęła się nieco dłoń, w której trzymał komórkę.

A także ręka trzymająca kierownicę.

Przednie koła samochodu wpadły w poślizg na moście i kiedy zbyt wolno skorygował tor jazdy, tylne koła zarzuciły raz, drugi i trzeci. Adwokat przejechał w poprzek trzy pasy i w tumanach śniegu zobaczył nadjeżdżający z naprzeciwka autobus. Biały, wielki autobus, który pędził prosto na niego. Tylna część mózgu adwokata uznała, że kolizja jest nieunikniona. Przednia zaś odparła, że nie, że ma jeszcze trochę czasu i miejsca, a od nadjeżdżającego pojazdu dzielą go środkowy pas i dwie metalowe bariery. Przygryzł wargę, przestał ściskać kurczowo kierownicę, wyrównał kierunek jazdy i autobus przejechał siedem jardów obok niego, dokładnie równoległym torem.

Adwokat wypuścił powietrze z płuc.

– Co jest? – zapytał głos w słuchawce.

– Wpadłem w poślizg – odparł adwokat.

– Dokończ to, co masz do powiedzenia, dupku – mruknął głos.

Adwokat przełknął ślinę i podjął przerwaną relację, zaczynając od początku poprzedniego zdania.

• • •

Kierowca jadącego w przeciwnym kierunku białego autobusu pracował w swoim zawodzie od dwunastu lat. W małym światku jego wyspecjalizowanej profesji trudno byłoby znaleźć kogoś lepszego. Miał odpowiednie papiery, ukończył odpowiednie szkolenia i dysponował odpowiednim doświadczeniem. Nie był już młody, ale nie był też stary. Mentalnie i psychicznie znajdował się gdzieś na szerokim plateau zdrowego rozsądku, dojrzałości i szczytowych możliwości. Jechał zgodnie z rozkładem. Nie spieszył się. Nie był pijany ani naćpany.

Ale był zmęczony.

Od prawie dwóch godzin wpatrywał się w jednolitą ścianę śniegu. W odległości stu jardów ujrzał samochód, który sunął bokiem w jego stronę. Zmęczenie spowodowało, że zareagował o ułamek sekundy za późno, a napięcie w odrętwiałym ciele sprawiło, że była to reakcja zbyt gwałtowna. Szarpnął kierownicą, jakby chciał uchylić się przed ciosem. Zbyt mocno i zbyt późno. A poza tym niepotrzebnie. Samochód, który wpadł w poślizg, wyrównał tor jazdy i był za nimi, zanim przednie koła autobusu zaczęły manewr. A właściwie, zanim próbowały go wykonać. Koła wjechały na lód na moście dokładnie w tym samym momencie, w którym układ kierowniczy kazał im skręcić, w wyniku czego straciły przyczepność i wpadły w poślizg. Autobus miał nadmiernie obciążony tył. Był tam wielki żeliwny blok silnika. Zbiornik z wodą. Toaleta. Zupełnie jakby mieli z tyłu wahadło. Dlatego tył autobusu zapragnął wyprzedzić jego przód. Nie udało mu się to, jednak zatoczył dość duży łuk. Kierowca zareagował prawidłowo. Próbował skontrować, ale przednie koła nie miały przyczepności. Nie odpowiadały na ruch kierownicy. Tył autobusu wyrównał, a potem zaczął się przesuwać w drugą stronę.

Kierowca walczył zaciekle przez trzysta jardów. Dwanaście długich sekund, które wydawały się dwunastoma długimi godzinami. Przekręcił wielkie plastikowe koło kierownicy w lewo, przekręcił w prawo, próbując opanować poślizg, próbując z niego wyjść. Ale poślizg nie dawał się opanować. Nabierał impetu. Wielkie ciężkie wahadło z tyłu sunęło raz w jedną, raz w drugą stronę. Miękkie resory zgrzytały i podrygiwały. Wysoki autobus przechylał się i zbaczał z kursu. Jego tył zatoczył się czterdzieści pięć stopni w lewo, a potem czterdzieści pięć stopni w prawo. UWAGA GOŁOLEDŹ. Autobus minął ostatni z betonowych przepustów i przednie koła odzyskały przyczepność, ale stało się to w momencie, gdy byli zwróceni ukosem do pobocza. Cały autobus obrócił się w tę stronę, jakby wykonywał zgodny z prawem rozkaz. Jakby chciał znowu okazać posłuszeństwo. Kierowca ostro zahamował. Autobus, nie zmieniając kierunku, zwolnił.

Ale niewystarczająco.

Przednie opony przecięły białą ciągłą linię, przecięły pobocze i zjechały do wypełnionego śniegiem i zamarzniętym błotem płytkiego rowu. Podwozie szorowało po skraju jezdni jeszcze przez dziesięć stóp, a potem autobus zatrzymał się przechylony w dół, w jednej trzeciej w rowie i w dwóch trzecich na poboczu. Komora silnika zawisła nad prawym pasem ruchu. Przednie koła zatrzymały się w miejscu, z którego nie sposób było ruszyć. Silnik zgasł i słychać było tylko syk stygnących na śniegu gorących części, łagodne posapywanie pneumatycznych hamulców i krzyki pasażerów, które bardzo szybko ucichły.

• • •

Pasażerowie stanowili jednorodną grupę, wszyscy z wyjątkiem jednego. Dwadzieścioro siwowłosych staruszków plus młodszy mężczyzna, w autobusie, w którym było czterdzieści miejsc siedzących. Wśród emerytów było dwanaście wdów i cztery pary. Pochodzili z Seattle i brali udział w zorganizowanej przez Kościół wycieczce krajoznawczej. Obejrzeli właśnie Miasteczko na Prerii i jechali na zachód do Mount Rushmore. Obiecano im, że zahaczą o geograficzny środek Stanów Zjednoczonych i zwiedzą parki narodowe i prerię. Fajna trasa, ale zła pora roku. Dakota Południowa w zimie nie należy do zbyt gościnnych miejsc. Stąd pięćdziesięcioprocentowa zniżka na bilety, które i tak nie były drogie.

Nietypowym pasażerem był mężczyzna o co najmniej trzydzieści lat młodszy od najmłodszego z wycieczkowiczów. Siedział samotnie trzy rzędy za ostatnim z emerytów. Był kimś w rodzaju pasażera na gapę. Dołączył do wycieczki tego samego dnia, na stacji benzynowej na wschód od miasteczka o nazwie Cavour. Za Miasteczkiem na Prerii, przed muzeum Dakotaland. Bez żadnego wyjaśnienia. Po prostu wsiadł do autobusu. Niektórzy widzieli, jak rozmawiał wcześniej z kierowcą i jak z ręki do ręki przeszły pieniądze. Nikt nie wiedział, co o tym myśleć. Skoro zapłacił za przejazd, nie jest pasażerem na gapę, ale pasażerem trzeciej klasy. Kimś zbliżonym do autostopowicza.

Tak czy inaczej, uznano go za dość miłego faceta. Małomówny i grzeczny, był ponad stopę wyższy od najwyższego ze staruszków i sprawiał wrażenie bardzo silnego. Nie miał urody filmowego amanta, ale nie był też brzydki. Przypominał sportowca, który właśnie zakończył karierę. Być może futbolistę. Był ubrany w wyłożoną na spodnie pogniecioną koszulę i ocieplaną płócienną kurtkę. Nie miał żadnych bagaży, co było dziwne. Generalnie jednak dobrze było mieć kogoś takiego na pokładzie, zwłaszcza że okazał się osobą kulturalną i w żaden sposób im nie zagrażał. Groźne zachowanie u mężczyzny tych rozmiarów byłoby niestosowne. Dobre maniery u mężczyzny tych rozmiarów były czarujące. Kilka co śmielszych wdów zastanawiało się, czy wdać się z nim w pogawędkę, lecz facet raczej do tego nie zachęcał. Przez większą część podróży spał, a na wszelkie próby nawiązania kontaktu odpowiadał grzecznie, lecz krótko, w sposób zupełnie pozbawiony treści.

Wiedzieli jednak przynajmniej, jak się nazywa. Jeden z mężczyzn przedstawił mu się, gdy wracał z toalety z tyłu autobusu. Wysoki nieznajomy spojrzał na niego z wyżyn swojego fotela i zawahał się, jakby się zastanawiał, czy opłaca mu się zareagować. W końcu uścisnął wyciągniętą rękę.

– Jack Reacher – powiedział.

2

Reacher obudził się, kiedy jego głowa uderzyła pod wpływem siły odśrodkowej o szybę. Natychmiast zdał sobie sprawę, gdzie jest. W autobusie. Przez następny ułamek sekundy obliczał szanse wyjścia z poślizgu. Śnieg, lód, rozsądna szybkość, nieduży ruch. Uderzymy w środkową barierkę albo zjedziemy do rowu. W najgorszym razie przewrócimy się na bok. Specjalnie go to nie przerażało. Z pewnością bardziej ucierpią siedzący przed nim staruszkowie. Ale prawdopodobnie nikt nie zginie. Bardziej martwiło go to, co będzie potem. Dwadzieścia starszych osób, przerażonych, być może rannych, pokaleczonych, połamanych, uwięzionych w rozbitym autobusie w środku śnieżycy, całe mile od ludzkich siedzib.

Niedobrze.

Przez następnych jedenaście i pół sekundy przytrzymywał się, czego się dało, walcząc z inercją zarzucającego raz w prawo, raz w lewo autobusu. Był najdalej w tyle siedzącym pasażerem, i to nim najbardziej miotało. Ludźmi siedzącymi bliżej miotało słabiej. Ale mieli kruche kości. Widział, jak głowy latają im na boki. Widział we wstecznym lusterku twarz kierowcy. Facet się nie poddawał. Nieźle. Ale walka była przegrana. Luksusowy autokar niełatwo się prowadzi. Za komfort trzeba płacić. Reacher odwiedził z jakiegoś powodu Marshall w Minnesocie i zabrał go stamtąd facet, który jechał do Huronu w Dakocie Południowej. Nie wiadomo dlaczego nie chciał go jednak dowieźć do końca i wysadził przy stacji benzynowej na obrzeżach Cavour. Co z początku nie wróżyło dobrze, ponieważ miasto Cavour nie jest raczej dużym węzłem komunikacyjnym.

Ale gdy Reacher wypił dwie filiżanki kawy, na stację zajechał czterdziestomiejscowy luksusowy autokar i wysiadło z niego tylko dwadzieścia osób, co oznaczało, że są wolne miejsca. Kierowca wyglądał na bezpośredniego faceta, więc Reacher zwrócił się do niego w bezpośredni sposób. Dwadzieścia dolców za podwiezienie do Rapid City? Facet zażądał czterdziestu i zgodził się na trzydzieści. Reacher wsiadł do autobusu i spędził cały dzień w dogadanych warunkach. Komfort zawdzięczali miękkim resorom oraz tłumiącemu wstrząsy układowi kierowniczemu, które w tym momencie nie okazały się zbyt pomocne.

Siedem sekund później Reacher patrzył jednak w przyszłość z większym optymizmem. Kierowca zdjął nogę z gazu i autokar zwalniał. Trudno było odnieść takie wrażenie, ale było to oczywiste. Wynikało z prostych praw fizyki. Zasady dynamiki Newtona. Jeśli nie wpadnie na nich inny pojazd, będą się przez jakiś czas telepali i w końcu staną, być może w poprzek drogi, być może przodem do tyłu, ale na kołach i zdolni do dalszej jazdy.

Nagle poczuł, że przednie koła znów łapią przyczepność, i zobaczył, że autobus zjeżdża z drogi. Co było złe. Kierowca wdepnął jednak mocno hamulec i w końcu z głośnym łomotem i zgrzytem zatrzymali się w połowie na jezdni, a w połowie poza nią, co było w porządku. Tyle że tył autobusu zawisł teraz nad pasem ruchu, co nie było w porządku, i umilkły wszelkie mechaniczne odgłosy, co sugerowało, że pojazd nie nadaje się do jazdy, i było zdecydowanie nie w porządku.

Reacher obejrzał się i zobaczył, że z tyłu nie zbliżają się do nich żadne światła. Na razie. Wstał, przeszedł na przód i zobaczył przed sobą zaśnieżony płaski teren. Żadnych urwisk, żadnych wąwozów. Nie grozi im nagły przechył przy zmianie środka ciężkości. W związku z tym Reacher cofnął się i zaczął namawiać staruszków, żeby przeszli do przodu. Jeśli wpadnie na nich osiemnastokołowa ciężarówka, oderwie najwyżej tył autobusu, nikogo nie zabijając. Ale staruszkowie byli w szoku i nie chcieli się przenosić. Siedzieli bez ruchu. Reacher wrócił więc do kierowcy, który też siedział nieruchomo na fotelu, mrugając, przełykając ślinę i czekając, aż obniży mu się poziom adrenaliny.

– Dobra robota, chłopie – pochwalił go Reacher.

Kierowca pokiwał głową.

– Dzięki – mruknął.

– Uda ci się wyjechać z tego rowu?

– Nie wiem.

– A jak ci się wydaje?

– Chyba nie.

– Dobra. Masz flary? – spytał Reacher.

– Co takiego?

– Flary. Tył autobusu sterczy nad pasem ruchu.

Facet przez chwilę nie odpowiadał. Był oszołomiony. Potem pochylił się, otworzył schowek przy swoich stopach i wyjął trzy ostrzegawcze flary, matowoczerwone tekturowe tuby ze stalowymi szpikulcami na końcu.

– Masz apteczkę? – chciał wiedzieć Reacher, biorąc je od niego.

Facet znów pokiwał głową.

– Sprawdź, czy pasażerowie nie odnieśli jakichś obrażeń. Zachęć ich, żeby przenieśli się jak najbliżej do przodu. Najlepiej, żeby siedli razem w przejściu. Jeśli ktoś na nas wpadnie, oberwiemy w tyłek.

Facet kiwnął głową po raz trzeci, a potem otrząsnął się jak pies i zaczął działać. Wyjął apteczkę z drugiego schowka i wstał z fotela.

– Najpierw otwórz drzwi – powiedział Reacher.

Facet wcisnął przycisk i drzwi z sykiem się otworzyły. Do środka wpadło mroźne powietrze i tumany śniegu. Zamieć rozszalała się na dobre.

– Zamknij za mną drzwi – polecił Reacher. – Nie trać ciepła.

Następnie zeskoczył do rowu, pobrnął po lodzie i błocie w stronę pobocza, wdrapał się na jezdnię i pobiegł do końca autobusu. Śnieg sypał mu w twarz. Trzymając się wyznaczającej pas linii, przebiegł trzydzieści kroków wzdłuż trasy, którą pokonali. Zakrzywiona trajektoria. Trzydzieści kroków, trzydzieści jardów. Dziewięćdziesiąt stóp. Osiemdziesiąt osiem stóp na sekundę równa się sześćdziesięciu milom na godzinę, a nie brakuje szaleńców, którzy będą pędzili sześćdziesiątką nawet przy szalejącej śnieżycy. Pochylił się i wbił szpikulec flary w jezdnię. Na drugim końcu zapalił się samoczynnie szkarłatny płomień. Reacher przebiegł kolejnych trzydzieści kroków. Zapalił kolejną flarę. Przebiegł jeszcze trzydzieści i zapalił trzecią, żeby dopełnić ostrzegawczą sekwencję: trzy sekundy, dwie, jedna, zjeżdżaj na lewy pas, do cholery.

A potem wrócił biegiem do autobusu, przebrnął przez rów i walił w drzwi tak długo, aż kierowca przestał opatrywać poszkodowanych i mu otworzył. Reacher wsiadł. Razem z nim do środka wpadł tuman śniegu. Zdążył porządnie zmarznąć. Skostniała mu twarz i stopy. A w autobusie zrobiło się wyraźnie chłodniej. Okna z jednej strony już były zasypane śniegiem.

– Powinieneś włączyć silnik i ogrzewanie – powiedział do kierowcy.

– Nie mogę. Mogło dojść do przerwania przewodu paliwowego. Szorowaliśmy podwoziem o asfalt.

– Na dworze nie poczułem zapachu paliwa – stwierdził Reacher.

– Nie wolno mi ryzykować. Wszyscy żyją. Nie chcę, żeby spłonęli w pożarze.

– Wolisz, żeby zamarzli na śmierć?

– Zajmij się udzielaniem pierwszej pomocy. Ja spróbuję wykonać parę telefonów.

Reacher ruszył więc przejściem na tył i zaczął oglądać staruszków. Kierowca załatwił pierwsze dwa rzędy. To było jasne. Czwórka siedzących przy oknach pasażerów miała plastry Band-Aid tam, gdzie skaleczyli się o metalową framugę szyby. Za komfort trzeba płacić. Lepszy widok, ale i większe ryzyko. Jedna z kobiet miała plaster również po drugiej stronie twarzy, prawdopodobnie tam, gdzie uderzył ją głową mąż podrygujący niczym szmaciana lalka.

Pierwsze złamanie było w trzecim rzędzie. Delikatna starsza pani, drobna jak ptaszek. Kiedy autobus zmienił kierunek, przechyliła się w prawo, a potem w lewo. Okno rąbnęło ją w ramię. Pod wpływem uderzenia złamał się obojczyk. Reacher poznał to po tym, jak ściskała swoją rękę.

– Czy mogę rzucić na to okiem, proszę pani? – zapytał.

– Nie jest pan lekarzem.

– Szkolono mnie w wojsku.

– Był pan sanitariuszem?

– Byłem żandarmem. Mieliśmy szkolenie z udzielania pierwszej pomocy.

– Zimno mi.

– To pod wpływem szoku – wyjaśnił Reacher. – I pada śnieg.

Odwróciła się do niego przodem, wyrażając w ten sposób zgodę. Reacher dotknął przez bluzkę jej obojczyka. Kość była delikatna jak ołówek. Pękła w połowie długości. Czyste złamanie. Nieskomplikowane.

– To coś poważnego? – zapytała.

– Bynajmniej. Obojczyk wykonał swoje zadanie. To taki rodzaj bezpiecznika. Łamie się, żeby uchronić nas przed urazem ramienia i szyi. Szybko i łatwo się zrasta.

– Muszę iść do szpitala?

Reacher pokiwał głową.

– Zawieziemy tam panią.

Ruszył dalej. W czwartym rzędzie był skręcony, a w piątym złamany nadgarstek. Poza tym łącznie trzynaście skaleczeń, dużo drobnych stłuczeń i ogólny szok.

Temperatura szybko spadała.

Przez tylną boczną szybę Reacher widział flary. Nadal się paliły, trzy szkarłatne purchawki jaśniejące w tumanach śniegu. Poza tym nie widać było żadnych świateł. Ruch wstrzymany. Wrócił z pochyloną głową do kierowcy, który siedział na swoim fotelu i gapił się w przednią szybę, trzymając w prawej ręce otwartą komórkę i bębniąc palcami lewej w kierownicę.

– Mamy problem – oznajmił.

– Jakiego rodzaju?

– Zadzwoniłem pod dziewięćset jedenaście. Patrole drogówki są sześćdziesiąt mil na północ i sześćdziesiąt mil na wschód od nas. Nadchodzą dwie wielkie śnieżyce. Jedna z Kanady, druga od Wielkich Jezior. Dzieją się dantejskie sceny. Wszystkie wozy holownicze są zajęte. Mają karambole na sto samochodów. Ta autostrada jest zamknięta za nami i przed nami.

Ruch wstrzymany.

– Gdzie jesteśmy?

– W Dakocie Południowej.

– Wiem o tym.

– Więc wiesz, co mam na myśli. Poza Sioux Falls i Rapid City to zadupie. A nie jesteśmy w pobliżu Sioux Falls ani Rapid City.

– W pobliżu musi być jakieś miasto.

– Na GPS-ie widzę miejscowość, która nazywa się Bolton. Może dwadzieścia mil stąd. Ale nie jest duża. Po prostu kropka na mapie.

– Możesz załatwić zastępczy autobus?

– Przyjechaliśmy ze Seattle. Być może uda się go ściągnąć cztery dni po śnieżycy.

– Czy w tym Bolton mają posterunek policji?

– Czekam na odpowiedź.

– Może są tam jakieś wozy holownicze?

– Na pewno. Przynajmniej jeden. Stoi przy stacji benzynowej i nadaje się do ściągnięcia zepsutego półtoratonowego pick-upa. Ale nie pojazdu tej wielkości.

– A ciągniki rolnicze?

– Potrzebowaliby ich przynajmniej osiem. I grube łańcuchy.

– No to jakiś szkolny autobus. Pasażerowie mogliby się przesiąść.

– Chłopcy z drogówki nas nie zostawią. Dotrą tutaj.

– Jak się nazywasz? – zapytał Reacher.

– Jay Knox.

– Musi pan myśleć z wyprzedzeniem, panie Knox. Patrol z drogówki dojedzie do nas w najlepszym razie za godzinę. Przy tej pogodzie za dwie. Zważywszy, z czym muszą się uporać, za trzy. Więc musimy coś wymyślić, bo za godzinę ten autobus zmieni się w lodówkę. Za dwie godziny te starowinki zaczną padać jak muchy. Może nawet szybciej.

– Więc za czym głosujesz?

Reacher miał zamiar odpowiedzieć, lecz w tym samym momencie zadzwoniła komórka Knoxa. Facet odebrał i jego twarz na chwilę się rozjaśniła, a potem znów nachmurzyła.

– Dzięki – mruknął, po czym rozłączył się i spojrzał na Reachera. – Jak się okazuje, w Bolton jest komisariat policji. Wysyłają kogoś, ale mają własne problemy, i to zajmie trochę czasu.

– Ile?

– Co najmniej godzinę.

– Jakiego rodzaju problemy?

– Nie powiedzieli.

– Będziesz musiał uruchomić silnik.

– Pasażerowie mają płaszcze.

– To nie wystarczy.

– Boję się pożaru.

– Ropa jest o wiele mniej łatwopalna niż benzyna.

– Jesteś jakimś ekspertem?

– Służyłem w wojsku. Wszystkie ciężarówki i humvee mają silniki Diesla. Nie bez powodu. – Reacher obejrzał się za siebie. – Masz latarkę? A gaśnicę?

– Dlaczego pytasz?

– Sprawdzę podwozie. Jeśli nie zobaczę niczego podejrzanego, stuknę dwa razy w podłogę. Wtedy uruchomisz silnik i jeśli coś się zapali, ugaszę to, stuknę raz, a ty wyłączysz silnik.

– No nie wiem…

– To najlepsze, co możemy zrobić. A coś zrobić musimy.

Knox milczał przez chwilę. W końcu wzruszył ramionami, otworzył kolejne schowki i wyjął z nich srebrną latarkę Maglite i gaśnicę. Reacher wziął je, zaczekał, aż Knox otworzy drzwi, po czym zeskoczył do rowu i wkroczył w widmowy szkarłatny świat flar. Tym razem obszedł autobus od przodu, bo jego lewy bok był zawieszony nad asfaltem na dłuższym odcinku niż prawy. Czołganie się po zamarzniętym błocie nie było zbyt pociągające. Czołganie się po asfalcie wydawało się minimalnie lepsze.

Odnalazł wlew paliwa, po czym położył się na śniegu, wsunął pod autobus i zapalił latarkę. Gruba rura biegnąca od wlewu paliwa do baku była nienaruszona. Sam bak, wielki, ucięty pod kątem prostym cylinder, był lekko porysowany i powgniatany, lecz nic z niego nie ciekło. Przewód paliwowy biegnący do tyłu, w stronę komory silnika, raczej nie wzbudzał podejrzeń. Śnieg przesiąkł przez kurtkę i koszulę Reachera, który poczuł na skórze lodowatą wilgoć.

Zadrżał.

Uderzył dwa razy szerszym końcem latarki w podłogę.

Usłyszał terkot przekaźników, a potem rzężenie i świst pompy paliwowej. Sprawdził bak. Sprawdził przewód tak daleko, jak pozwalało mu światło latarki. Następnie odepchnął się nogami i wsunął głębiej pod autobus.

Żadnych przecieków.

Rozrusznik zaczął się obracać.

Silnik zaskoczył. Zaklekotał, zadygotał i teraz pracował z głośnym łomotem.

Nic nie przecieka.

Nic się nie pali.

Nie było żadnych oparów.

Zmagając się z zimnem, odczekał jeszcze minutę, wykorzystując ten czas na sprawdzenie innych rzeczy. Wielkie opony wyglądały dobrze. Poobijana była część wieszaków przedniego zawieszenia, a podłoga luku bagażowego powgniatana w paru miejscach. Kilka mniejszych przewodów i rurek było zmiażdżonych i poprzerywanych. Jakaś firma ubezpieczeniowa w Seattle dostanie do zapłacenia spory rachunek.

Wygramolił się spod autobusu, wstał i otrzepał. Ubranie mu przemokło. Wokół niego wirowały płatki śniegu, duże i ciężkie. Na ziemi leżała świeża dwucalowa warstwa białego puchu. Ślady jego butów sprzed czterech minut były już przysypane. Idąc po nich, wrócił do rowu i stanął przed drzwiami. Knox na niego czekał. Drzwi się otworzyły i Reacher wsiadł do autobusu. Tuman śniegu wpadł za nim z szumem do środka. Reacher zadrżał. Drzwi się zamknęły.

Silnik zgasł.

Knox usiadł na swoim fotelu i wcisnął przycisk. Reacher usłyszał, jak daleko z tyłu rozrusznik kręci się, jazgocze, wyje i rzęzi.

Bez skutku.

– Co zobaczyłeś tam na dole? – zapytał Knox.

– Zniszczenia – odparł Reacher. – Dużo rzeczy jest poobijanych.

– Poprzerywane przewody?

– Kilka.

Knox pokiwał głową.

– Przewód paliwowy jest prawdopodobnie urwany – stwierdził. – Zużyliśmy to, co w nim było, i do silnika nie dopływa więcej paliwa. Poza tym mogą nie działać hamulce. Może dlatego silnik nie chce pracować.

– Zadzwoń znowu na policję w Bolton – poradził mu Reacher. – Żarty się skończyły.

Knox wybrał numer, a Reacher wrócił do pasażerów. Zdjął płaszcze z górnych półek i kazał emerytom je włożyć. A także czapki, rękawiczki, szaliki i wszystko, co mają.

On sam nie miał nic. Tylko to, w czym był, a to, w czym był, było mokre i zimne. Temperatura jego ciała spadała. Drżał, niezbyt mocno, ale bezustannie. Za komfort trzeba płacić. Życie bez bagażu ma wiele plusów. Ale ma również poważne minusy.

Wrócił do Knoxa. Przez szpary w drzwiach wpadało powietrze. Z przodu autobusu było zimniej niż z tyłu.

– I co? – zapytał.

– Przyślą samochód najszybciej, jak to możliwe – odparł Knox.

– Jeden samochód to za mało.

– Powiedziałem im to. Opisałem, jaki mamy problem. Obiecali, że coś zorganizują.

– Widziałeś wcześniej takie śnieżyce?

– To nie jest śnieżyca. Śnieżyca jest sześćdziesiąt mil stąd. My jesteśmy na jej skraju.

Reacher zadrżał.

– Czy przemieszcza się w naszą stronę? – zapytał.

– Z pewnością.

– Jak szybko?

– Nie pytaj.

Reacher zostawił kierowcę, wrócił na tył, usiadł na podłodze przy toalecie, za ostatnimi siedzeniami, i oparł się mocno plecami o tylną ściankę, mając nadzieję, że ogrzeje się w cieple, które wydziela stygnący silnik.

Czekał.

Szesnasta pięćdziesiąt pięć.

Zostało pięćdziesiąt dziewięć godzin.

3

Czterdzieści pięć minut później adwokat dotarł do domu. To była długa, wolna podróż. Jego podjazd był nieodśnieżony i przez chwilę obawiał się, że przymarzła brama do garażu. Ale kiedy wcisnął przycisk na pilocie, zamontowany pod sufitem silniczek o mocy pół konia mechanicznego podciągnął drzwi na prowadnicach i wjechał do środka. Potem jednak nie chciały się zamknąć, bo śnieg, który spadł z opon, kiedy wjeżdżał, uaktywnił funkcję ochrony dzieci. Musiał więc znowu założyć śniegowce, wziąć łopatę i wyrzucić śnieg na zewnątrz. Drzwi w końcu się zamknęły. Adwokat zdjął śniegowce i stał przez chwilę w sieni, mobilizując się, oczyszczając się wewnętrznie, biorąc mentalny prysznic. Siedemnasta czterdzieści. A potem wszedł do ciepłej kuchni i przywitał się z rodziną, jakby to był zwyczajny dzień.

• • •

O siedemnastej czterdzieści w autobusie było ciemno i mroźno. Reacher obejmował się mocno rękoma i trząsł jak osika. Dwadzieścia starszych osób i kierowca Knox robili z grubsza to samo. Okna od nawietrznej strony autobusu były czarne i zalepione śniegiem. Za oknami od zawietrznej widać było wszechobecną szarość. Śnieżyca nacierająca nieubłaganie z północnego wschodu trafiała na aerodynamiczną przeszkodę w postaci unieruchomionego pojazdu, piekliła się pod nim i nad nim i wpadała wirem w powstałą za nim próżnię: wielkie nieważkie płatki tańczyły w górę i w dół, w lewo i w prawo.

Nagle we wszechobecnej szarości pojawiły się niewyraźne światła.

Najpierw białe, a potem czerwone i niebieskie, jasno oświetlone kule, które migotały, błyskały i przesuwały się w mroku. W niesamowitej ciszy przysypanego śniegiem świata słychać było pobrzękiwanie śniegowych łańcuchów. Jadący do nich niewłaściwym pasmem autostrady radiowóz przedzierał się powoli i ostrożnie przez zawieję.

• • •

Minutę później gliniarz był już w autobusie. Musiał wcześniej przebrnąć przez rów, ale wysiadł z nagrzanego samochodu i miał na sobie wysokie zimowe buty, wodoodporne spodnie, rękawice, puchową kurtkę i futrzaną czapę z nausznikami i plastikowym daszkiem, w związku z czym mróz nie robił na nim wrażenia. Był wysoki, szczupły i miał okolone zmarszczkami błękitne oczy, które widziały już sporo upalnego słońca i zimowych zadymek. Oznajmił, że nazywa się Andrew Peterson i jest zastępcą szefa policji w Bolton, po czym zdjął rękawice i ruszył między siedzeniami, ściskając dłonie i przedstawiając się z nazwiska i stopnia każdej parze staruszków i każdej samotnej osobie w sposób, który miał dać do zrozumienia, że jest poczciwy, szczery i pełen entuzjazmu – prosty wiejski chłopak, który cieszy się, że może pomóc ludziom w potrzebie. Obserwując te okolone zmarszczkami błękitne oczy, Reacher doszedł jednak do wniosku, że to tylko pozory. Peterson był w gruncie rzeczy całkiem niegłupim facetem i miał na głowie coś więcej niż tylko ratowanie ludzi z wypadku.

To wrażenie umocniło się w nim, kiedy policjant zaczął zadawać pytania. Kim są? Skąd pochodzą? Skąd dzisiaj wyjechali? Dokąd zmierzają? Czy mają tam zarezerwowane miejsca w hotelu? Łatwe pytania dla Knoxa oraz pozostałej dwudziestki staruszków, turystycznej grupy z Seattle, jadącej zgodnie z marszrutą z muzeum Dakotaland pod Mount Rushmore, i mającej potwierdzone rezerwacje w motelu niedaleko pomnika, trzynaście pokojów dla czterech małżeństw, czterech wspólnie nocujących par, czterech osób, które dopłaciły za pokój jednoosobowy, oraz dla samego Knoxa.

Wszystkie informacje były prawdziwe, lecz w tych okolicznościach niezbyt przydatne.

Peterson poprosił Knoxa o pokazanie dokumentów rezerwacji.

Następnie zwrócił się z uśmiechem do Reachera:

– Jestem Andrew Peterson, zastępca szefa policji w Bolton. Czy mógłby się pan przedstawić, proszę pana?

Sporo prowincjonalnych gliniarzy służyło wcześniej w wojsku, ale Peterson do nich nie należał. Nie miał tej specyficznej otoczki. Sprawiał wrażenie faceta, który niewiele podróżował, porządnego chłopaka, który dobrze się uczył w miejscowym liceum, a potem został tutaj, aby służyć lokalnej społeczności. Znał od podszewki swoje miasteczko, gubił się trochę, gdy trzeba było wypłynąć na szersze wody, ale starał się stawić czoło każdym przeciwnościom.

– Proszę pana? – powtórzył.

Reacher podał mu swoje nazwisko. Peterson zapytał, czy należy do wycieczki. Reacher odparł, że nie. W związku z tym Peterson zapytał, co robi w tym autobusie. Reacher poinformował go, że jedzie na zachód z Minnesoty, w nadziei że wkrótce uda mu się skręcić na południe i znaleźć się w łagodniejszej strefie klimatycznej.

– Nie podoba się panu nasz klimat?

– Na razie nie.

– I podróżuje pan stopem? Wycieczkowym autobusem?

– Zapłaciłem.

Peterson spojrzał na Knoxa, który kiwnął głową.

– Jest pan na wakacjach? – zapytał Peterson, zwracając się znowu do Reachera.

– Nie.

– W takim razie, jaka jest dokładnie pańska sytuacja?

– Moja sytuacja nie ma znaczenia. Żadna z tych rzeczy nie ma znaczenia. Nikt z nas nie spodziewał się znaleźć w miejscu, w którym się teraz znajdujemy. Cała sprawa była całkowicie nie do przewidzenia. Wypadek. Dlatego nie ma i nie może być żadnych powiązań między nami i tym, co pana niepokoi.

– Kto mówi, że coś mnie niepokoi?

– Ja.

Peterson posłał mu długie surowe spojrzenie.

– Co się stało z autobusem? – zapytał.

– Jak rozumiem, wpadł w poślizg – odparł Reacher. – Spałem, kiedy to się stało.

Peterson pokiwał głową.

– Jest tu most, który wcale nie wygląda jak most – stwierdził. – Ale postawili przed nim znaki ostrzegawcze.

– Samochód z naprzeciwka tańczył po całej jezdni – powiedział Knox. – Szarpnąłem kierownicą – dodał, jakby chciał się usprawiedliwić.

Peterson spojrzał na niego ze współczuciem i bez śladu krytycyzmu, i znów pokiwał głową.

– Szarpnięcie kierownicą na ogół wywołuje taki skutek. Każdemu może się zdarzyć. Mnie też.

– Musimy zabrać tych ludzi z autobusu – przypomniał Reacher. – Inaczej zamarzną na śmierć. Ja też.

Peterson milczał przez długą sekundę. „Nie ma i nie może być żadnych powiązań między nami i tym, co pana niepokoi”. Następnie jeszcze raz pokiwał głową, stanowczo, jakby podejmował decyzję.

– Słuchajcie państwo! – zawołał. – Przewieziemy was do miasta, gdzie będziemy mogli się wami odpowiednio zająć. Pani ze złamanym obojczykiem i pani ze złamanym nadgarstkiem pojadą ze mną samochodem. Dla pozostałych osób zorganizujemy inny transport.

• • •

Poszkodowane kobiety nie były w stanie zeskoczyć do rowu, więc Peterson wziął na ręce jedną, a Reacher drugą. Radiowóz stał jakieś dziesięć jardów dalej, lecz śnieg sypał tak gęsto, że prawie nie było go widać, a kiedy Peterson odjechał i Reacher odwrócił się w stronę autobusu, w ogóle go nie zobaczył. Był zupełnie sam w białej pustce. Śnieg zalepiał mu twarz, oczy, uszy i szyję, wirował dokoła i oślepiał. Było mu bardzo zimno. Na ułamek sekundy ogarnęła go panika. Gdyby z jakiegoś powodu poszedł w złą stronę, w ogóle by o tym nie wiedział. Szedłby przed siebie tak długo, aż by zamarzł.

Ale przesunąwszy się nieco w bok, zobaczył szkarłatną poświatę flar. Nadal dzielnie się paliły. Na podstawie ich położenia ustalił, gdzie jest autobus, i skierował się w tamtą stronę. Dotarł do niego od zawietrznej, okrążył od przodu, a potem, idąc pod wiatr, zeskoczył do rowu i podszedł do drzwi. Knox wpuścił go do środka i kucając w przejściu, wpatrywali się w ciemność, żeby zobaczyć, jaki wysłano po nich środek transportu.

Siedemnasta pięćdziesiąt pięć.

Zostało pięćdziesiąt osiem godzin.

• • •

O osiemnastej wszystkie przestępcze propozycje w liczbie czternastu zostały wreszcie zapisane. Facet, który odebrał telefon od adwokata, był bardzo sprytny, jeśli za spryt uznamy specyficzne uliczne cwaniactwo, ale zawsze uważał, że człowiek inteligentny powinien znać własne ograniczenia. Jego polegały na tym, że poddany presji zaczynał się gubić w szczegółach. A za chwilę miał być poddany presji, to nie ulegało wątpliwości. Wcielenie propozycji w życie wymagało aprobaty pewnych bardzo ostrożnych osób.

Zapisał więc wszystko na kartce w czternastu oddzielnych punktach, a potem odłączył od ładowarki fabrycznie nowy, niemożliwy do namierzenia telefon na kartę i zaczął wybierać numer.

• • •

Pojazd, który po nich wysłano, był czymś w rodzaju szkolnego autobusu, ale nie do końca. Z całą pewnością był to samochód marki Blue Bird, o typowych rozmiarach i kształcie, ale szary, nie żółty, z ciężkimi metalowymi kratami przyspawanymi przy oknach i wymalowanymi z boku słowami: WYDZIAŁ PENITENCJARNY.

Robił wrażenie prawie nowego.

– Lepsze to niż nic – mruknął Knox.

– Pojechałbym karawanem, gdyby miał ogrzewanie – stwierdził Reacher.

Więzienny autobus wykręcił na trzech pasach jezdni i po kilku dodatkowych manewrach stanął tak, że jego drzwi znalazły się mniej więcej w połowie długości uszkodzonego autokaru. Reacher zorientował się dlaczego. Autokar miał wyjście awaryjne w postaci łatwej do usunięcia szyby. Peterson obejrzał rów, pasażerów i szybę i podjął właściwą decyzję. Był niegłupim facetem.

Osiemnaście starszych osób w innych okolicznościach trzeba by dość długo przekonywać, żeby wygramoliły się przez okno w zadymkę i zaufały biorącemu ich na ręce nieznajomemu, ale przeszywające zimno pomogło przezwyciężyć ich opory. Knox pomagał im wyjść, a Reacher odbierał ich z drugiej strony. Cała operacja byłaby o wiele łatwiejsza, gdyby nie mróz i śnieg. Najlżejszym pasażerem był staruszek ważący niecałe dziewięćdziesiąt pięć funtów, a najcięższa kobieta ważyła prawie dwieście. Wszyscy mężczyźni chcieli na własnych nogach pokonać dystans między pojazdami. Kobiety wolały, żeby je przenieść.

Więzienny autobus był nowy, lecz niezbyt wygodny. Przedział dla pasażerów oddzielono od kierowcy stalową siatką. Siedzenia były twarde, wąskie i pokryte lśniącym plastikiem, podłoga gumowa, kraty za oknami złowrogie. Ale działało ogrzewanie. Nie dlatego, żeby państwo szczególnie dbało o więźniów, lecz ponieważ zatroszczył się o to producent, którego pojazdy miały wozić dzieci. Państwo łaskawie zostawiło instalację, okazując coś w rodzaju pasywnej wielkoduszności. Kierowca ustawił temperaturę i dmuchawę na maksimum. Peterson potrafił myśleć z wyprzedzeniem.

Kiedy pasażerowie usiedli, Reacher i Knox znowu wyszli na mróz i wyciągnęli walizki z luku bagażowego uszkodzonego autobusu. Emeryci będą potrzebowali nocnych koszul, leków, przyborów toaletowych i ubrań na zmianę. Walizek było dużo. Zajęły wszystkie wolne fotele i większą część przejścia. Knox usiadł na jednej z nich. Reacher stanął obok kierowcy, jak najbliżej dmuchawy.

Wiatr kołysał autobusem, ale na oponach mieli łańcuchy i poruszali się ze stałą szybkością. Po siedmiu milach zjechali z autostrady, minęli przestrzelony śrutem zardzewiały znak nakazujący ustąpienie pierwszeństwa przejazdu i skręcili w długą i prostą drogę okręgową. Po jakimś czasie minęli tablicę z napisem: ZAKŁAD KARNY. NIE ZATRZYMYWAĆ SIĘ I NIE BRAĆ AUTOSTOPOWICZÓW. Tablica była nowa, pokryta odblaskową farbą. Reachera nie ucieszył jej widok. Jutro rano może mu nieco utrudnić dalszą podróż.

Już po niespełna minucie padło nieuniknione pytanie. Kobieta siedząca w pierwszym rzędzie z zakłopotaną miną zerknęła w lewo i w prawo lecz i tak je zadała.

– Nie wsadzą, nas chyba do więzienia? – powiedziała.

– Nie, proszę pani – odparł Reacher. – Umieszczą nas pewnie w motelu. Przypuszczam, że to jedyny autobus, jaki mieli w tym momencie pod ręką.

– Motele są pełne – stwierdził kierowca więziennego autobusu i nie dodał nic więcej.

Osiemnasta pięćdziesiąt pięć.

Zostało pięćdziesiąt siedem godzin.

• • •

Okręgowa droga biegła prosto jak strzelił przez dziesięć mil. Widoczność nigdy nie przekraczała dziesięciu jardów. W świetle reflektorów widać było ścianę śniegu. Niezmienny ton silnika wskazywał, że jadą po równym terenie. Żadnych wzniesień, żadnych spadków. Typowa preria dodatkowo spłaszczona przez masy śniegu, którego do rana mogło napadać na grubość jednej stopy.

Minęli znak z napisem: GRANICA MIASTA BOLTON, 12 261 MIESZKAŃCÓW. A więc wcale nie taka mała miejscowość. Nie kropka na mapie. Kierowca nie zwolnił. Łańcuchy chrzęściły jeszcze przez dwie mile. W końcu zobaczyli blask najpierw jednej, a potem drugiej ulicznej latarni oraz stojący w poprzek bocznej ulicy radiowóz. Czerwone światła na jego dachu obracały się leniwie. Musiał tam stać od dawna. To jasne. Ślady, które zostawiły jego koła, wypełnił już w połowie świeży śnieg.

Autobus toczył się z chrzęstem łańcuchów przez kolejne ćwierć mili, po czym zwolnił i skręcił trzy razy. W prawo, w lewo i jeszcze raz w prawo. Reacher zobaczył niski murek z wielką czapą śniegu i stojący na nim podświetlony znak POLICJA BOLTON. Za murkiem był duży parking zastawiony cywilnymi pojazdami: sedanami, ciężarówkami, pick-upami. Wszystko wskazywało na to, że przyjechały tu całkiem niedawno. Świeże ślady opon, czyste przednie szyby, śnieg topiący się na maskach. Autobus przejechał obok nich i zatrzymał się przy oświetlonym holu wejściowym. Kierowca nie zgasił silnika. Ogrzewanie nadal działało. Budynek komisariatu był długi, niski i całkiem spory, z płaskim dachem najeżonym licznymi wystającymi spod śniegu antenami. Przy frontowych drzwiach stały dwa blaszane pojemniki na śmieci, niczym dwaj dumni wartownicy.

W holu musi być ciepło.

Kierowca pociągnął za wajchę i otworzył drzwi, a z budynku wyszedł facet w ciepłej policyjnej kurtce, z szuflą w ręku, i zabrał się do odśnieżania drogi między blaszanymi pojemnikami. Reacher i Knox zaczęli przenosić bagaże z autobusu do komisariatu. Śnieg nie padał już tak obficie, ale robiło się coraz zimniej.

Następnie do budynku przeszli pasażerowie. Knox pomagał im zejść po stopniu, Reacher prowadził ich alejką, a facet w kurtce zapraszał do środka. Część od razu usiadła na ławkach, część nie usiadła i stała w miejscu, część kręciła się po holu, który był kwadratowym, wyłożonym linoleum pomieszczeniem z lamperią na ścianach. W głębi stało biurko recepcji; na ścianie za nim wisiały korkowe tablice, na których przypięto pineskami różne kartki. Za biurkiem siedział na stołku starszy pan w cywilnym ubraniu. Nie gliniarz, ale cywilny pracownik policji.

Mężczyzna w kurtce na chwilę zniknął i wrócił z facetem, który zdaniem Reachera musiał być szefem miejscowej policji. Nowo przybyły miał pas z bronią i mundur z dwiema metalowymi belkami wszytymi w kołnierzyk na końcach. Wyglądał tak, jak powinien wyglądać za piętnaście lat Peterson: wysoki, szczupły facet, który z wiekiem trochę zmiękł i trochę się zgarbił. Sprawiał wrażenie zmęczonego, zapracowanego, uginającego się pod brzemieniem kłopotów i nieco zasmuconego, jakby przeszłość widział w jaśniejszych barwach niż teraźniejszość, ale również do pewnego stopnia szczęśliwego, ponieważ napotkał prosty problem, z którym łatwo może się uporać. Oparł się pośladkami o biurko i choć nikt nic nie mówił, podniósł rękę, prosząc o ciszę.

– Witamy w Bolton – zaczął. – Nazywam się Tom Holland, jestem szefem policji i moim zadaniem jest dopilnowanie, żebyście wszyscy państwo spędzili tę noc wygodnie i pod dobrą opieką. Wszystkie motele są niestety pełne, lecz mieszkańcy Bolton nie należą na szczęście do ludzi, którzy pozwoliliby takim jak wy podróżnym nocować na materacach w szkolnej sali gimnastycznej. Zapytaliśmy więc o wolne pokoje gościnne i miło mi zakomunikować państwu, że spotkaliśmy się z przychylnym odzewem ze strony ponad tuzina osób, które są tu obecne i zaproszą państwa do swoich domów, jakbyście byli honorowymi gośćmi albo niewidzianymi od dawna znajomymi.

Po tym oświadczeniu słychać było przez chwilę szmer komentarzy. Emeryci byli nieco zaskoczeni, nieco skonsternowani, ale bardzo zadowoleni. Rozpromienili się, uśmiechnęli i wyprostowali. Komendant Holland zaprosił z przyległej sali mieszkańców, którzy zgodzili się ich przenocować: pięć par, czterech mężczyzn i cztery kobiety. W holu zrobił się nagle tłok. Ludzie przedstawiali się sobie, wymieniali uściski dłoni, tworzyli grupki i szukali swoich walizek w stosie bagaży.

Reacher szybko policzył w pamięci. Trzynaście grupek oznacza trzynaście pokojów gościnnych, dokładnie tyle samo, ile zgodnie z dokumentami Knoxa czeka na nich w motelu niedaleko Mount Rushmore. Peterson to facet, który potrafi myśleć z wyprzedzeniem.

W dokumentach Knoxa nie było mowy o Reacherze.

Patrzył, jak hol pustoszeje. Wynoszono walizki, podawano pomocne ramiona, otwierano drzwi; parami, dwójkami i czwórkami wsiadano do czekających pojazdów. Trwało to wszystko niecałe pięć minut i Reacher wkrótce został sam. Facet w kurtce wrócił do środka, zamknął za sobą drzwi i zniknął za rogiem korytarza. Po chwili znów pojawił się komendant Holland.

– Zaczekajmy w moim gabinecie – powiedział, spoglądając na Reachera.

Dziewiętnasta pięćdziesiąt pięć.

Zostało pięćdziesiąt sześć godzin.

4

Gabinet Hollanda nie różnił się od tysiąca innych, które Reacher widział w swoim życiu. Prosty zuniformizowany wystrój, zamówiony u wykonawcy, który złożył najniższą ofertę cenową. Wszystkie ściany pokryte grubą pomarszczoną lamperią, winylowe płytki na podłodze, politurowane biurko, sześć ustawionych w nierównym rzędzie szafek na akta najnowszej generacji, wiszący nad nimi typowy zegar. Na środkowej szafce stała oprawiona w ramki fotografia przedstawiająca bardziej wyprostowanego, młodszego i uśmiechniętego Hollanda z kobietą i dzieckiem. Portret rodzinny zrobiony być może przed dziesięcioma laty. Kobieta była atrakcyjna, z jasną cerą, blond włosami i ostrymi rysami twarzy. Prawdopodobnie żona Hollanda. Dziecko, dziewczynka, miało osiem albo dziewięć lat i nieuformowaną, mało wyrazistą twarz. Prawdopodobnie ich córka. Na biurku leżały dwie kostki do gry. Duże, stare, kościane kostki, z wytartymi od częstego używania, wyblakłymi kropkami, pożyłkowane tam, gdzie odpadł miękki wapń i zostały twardsze minerały. Oprócz fotografii i kostek w gabinecie nie było niczego osobistego. Cała reszta związana była wyłącznie z pracą.

Holland usiadł za biurkiem na sfatygowanym skórzanym fotelu. Za jego plecami było odsłonięte panoramiczne okno, potrójnie szklone z powodu panujących mrozów. Czyste szyby. Na dworze ciemność. Śnieg na zewnętrznym parapecie, grzejnik pod wewnętrznym parapetem.

Reacher usiadł naprzeciwko, na krześle dla gościa.

Holland się nie odzywał.

– Na co czekam? – zapytał Reacher.

– Chcieliśmy potraktować pana z podobną gościnnością jak innych.

– Ale trudniej było mnie sprzedać?

Na ustach Hollanda pojawił się znużony uśmiech.

– Niekoniecznie. Andrew Peterson zaproponował, że pana przenocuje. Ale w tym momencie jest zajęty. Więc będzie pan musiał zaczekać.

– Czym jest zajęty?

– Tym, czym zajmują się gliniarze.

– Ta miejscowość jest większa, niż się spodziewałem – stwierdził Reacher. – Na GPS-ie w autokarze oznaczono ją jako kropkę na mapie.

– Miasto się rozwinęło. Dane z GPS-u są chyba trochę nieaktualne.

W gabinecie było za ciepło. Reacher przestał się trząść i zaczął się pocić. Ubranie schło na nim, sztywne i brudne.

– Rozwinęliście się, bo zbudowano tu więzienie – powiedział.

– Jak pan zgadł?

– Nowy więzienny autobus. Nowy znak za zjazdem z autostrady.

Holland pokiwał głową.

– Mamy nowe jak spod igły więzienie federalne. Walczyliśmy o nie. Wszyscy chcieli je mieć. To tak jak przekonać Toyotę albo Hondę, żeby otworzyli nową montażownię. Dużo miejsc pracy, dużo dolarów. A potem stan zbudował swoje własne więzienie w tym samym kompleksie, co dało kolejne miejsca pracy i kolejne dolary. Mamy tam również więzienie okręgowe.

– Dlatego w motelach nie ma miejsc? Jutro jest dzień odwiedzin?

– W tygodniu są łącznie trzy dni odwiedzin. A rozkład linii autobusowych jest taki, że większość ludzi musi spędzić w mieście dwie noce. W związku z tym w motelach mają komplet przez sześć dni w tygodniu. Właściciele są zadowoleni. Podobnie jak właściciele barów, restauracji i linii autobusowej, która kursuje do więzienia. Tak jak mówiłem: miejsca pracy i dolary.

– Gdzie mieści się więzienie?

– Pięć mil na północ. To kura znosząca złote jajka.

– Macie szczęście – stwierdził Reacher.

Holland milczał przez chwilę.

– Już dawno nauczyłem się nie zaglądać darowanemu koniowi w zęby – odparł w końcu.

Rozległo się pukanie do drzwi. Do środka wszedł bez zaproszenia facet w kurtce i podał Hollandowi jakieś akta. Zegar na ścianie pokazywał dwudziestą, co zgadzało się z grubsza z tym, co mówił zegar w głowie Reachera. Holland obrócił się na krześle, po czym otworzył teczkę pod kątem dziewięćdziesięciu stopni, żeby Reacher nie zobaczył, co zawiera, jednak to, co w niej było, odbijało się wyraźnie w szybie za jego głową. W teczce znajdowały się zdjęcia z miejsca przestępstwa, kolorowe błyszczące odbitki w formacie osiem na dziesięć cali, z wydrukowanymi w dolnym rogu podpisami. Holland przerzucił je. Plan ogólny, potem kolejne zbliżenia. Leżący na śniegu, ubrany na czarno człowiek, najprawdopodobniej mężczyzna, najprawdopodobniej martwy. Uraz skroni powstały wskutek uderzenia tępym narzędziem. Żadnej krwi.

„W Bolton jest komisariat policji. Wysyłają kogoś, ale mają własne problemy, i to zajmie trochę czasu”, powiedział wcześniej Knox, kiedy skończył rozmawiać przez komórkę w autobusie.

Holland zamknął teczkę. Nic nie powiedział. Był małomównym, skrytym mężczyzną. Podobnie jak Reacher. W rezultacie przez jakiś czas siedzieli bez słowa. Milczenie nie było wrogie, ale krył się w nim jakiś kontekst. Holland trzymał dłoń na zamkniętej teczce i zerkał raz na nią, raz na gościa, jakby nie mógł się zdecydować, czy większy problem stanowi on, czy teczka.

• • •

Kiedy w Bolton w Dakocie Południowej była dwudziesta, w Mexico City wybiła dwudziesta pierwsza. Tysiąc siedemset mil na południe, czterdzieści stopni cieplej. Facet, który odebrał telefon z niemożliwej do namierzenia komórki na kartę, miał teraz zamiar zadzwonić ze swojej otoczonej murem willi w mieście do położonej sto mil dalej, otoczonej murem wiejskiej posiadłości. Jego rozmówca powinien wysłuchać go bez komentarza i obiecać, że decyzja zostanie podjęta w ciągu dwunastu godzin. Tak to zwykle wyglądało. Bez zastanowienia i refleksji nie da się osiągnąć nic wartościowego. Zastanowienie i refleksja pozwalają uniknąć pochopnych błędów i umożliwiają zaplanowanie śmiałych posunięć.

• • •

W gabinecie Hollanda panowała cisza i drzwi były zamknięte, ale Reacher słyszał hałasy dochodzące z całego komisariatu. Przez mniej więcej trzydzieści minut ludzie wchodzili i wychodzili. Potem znowu zapadła cisza. Domyślił się, że służbę objęła nowa zmiana. Pora wskazywała, że nie pracują w systemie trójzmianowym, prędzej dwu. Zmiana dzienna schodziła, zmiana nocna zaczynała pracę, każda po dwanaście godzin, powiedzmy, od wpół do ósmej rano do dziewiętnastej trzydzieści wieczorem. Układ niezbyt typowy i chyba nie permanentny. Świadczył o jakiejś krótkoterminowej sytuacji kryzysowej.

Mają własne problemy.

• • •

Andrew Peterson wrócił do komisariatu o dwudziestej pierwszej dwadzieścia. Wsadził głowę do gabinetu Hollanda, a ten wyszedł do niego na korytarz z fotografiami z miejsca zbrodni. Zaimprowizowana konferencja nie trwała długo, niecałe pięć minut. Reacher zakładał, że Peterson widział trupa na miejscu i z tego względu nie musi studiować fotografii. Dwaj gliniarze weszli do gabinetu i widać było, że praca na dzisiaj jest już zakończona. To był długi dzień i następny nie zapowiadał się na krótszy, jednak na razie mieli dosyć. Podobne uczucie Reacher często widywał na twarzach ludzi, z którymi zdarzyło mu się pracować. Niekiedy ogarniało i jego. Ale nie wówczas, gdy miał na głowie ofiarę zabójstwa.

– Chodźmy – powiedział Peterson.

Dwudziesta pierwsza dwadzieścia pięć.

Zostało pięćdziesiąt cztery i pół godziny.

• • •

Kiedy w Dakocie Południowej minęła dwudziesta pierwsza dwadzieścia pięć, w ogrodzonej murem posiadłości sto mil od Mexico City zbliżała się dwudziesta druga trzydzieści. Właścicielem posiadłości był wyjątkowo niski mężczyzna o ksywce Platon. Pewni ludzie uważali, że Platon jest Brazylijczykiem i hołduje brazylijskiemu zwyczajowi wybierania jednego krótkiego, wpadającego w ucho imienia, które zastępuje długi szereg patronimików z aktu urodzenia. W podobny sposób, w jaki piłkarski gwiazdor, Edison Arantes do Nascimento, nazwał się Pelé. Albo jak inny gwiazdor, Ricardo Izecson dos Santos Leite, nazwał się Kaká. Inni twierdzili, że Platon jest Kolumbijczykiem, co było o wiele logiczniejsze, zważywszy na jego zajęcie. Jeszcze inni upierali się, że jest Meksykaninem. Wszyscy zgadzali się, że Platon to niski facet, choć na pewno nie odważyliby się powiedzieć mu tego w twarz. W prawie jazdy napisano, że ma pięć stóp i trzy cale wzrostu. W rzeczywistości miał pięć stóp i cal w butach na wysokich obcasach i cztery stopy i jedenaście cali bez nich.

Nikt nie ważył mu się powiedzieć w twarz, że jest niski, z powodu tego, co przytrafiło się jego byłemu wspólnikowi Martinezowi. Martinez pokłócił się z Platonem, stracił nad sobą panowanie i nazwał go karłem. Przewieziono go nieprzytomnego do najlepszego szpitala w Mexico City, gdzie został zabrany na salę operacyjną, położony na stole i znieczulony. Zmierzono go od czubka głowy w dół i tam, gdzie taśma pokazała cztery stopy i dziesięć cali, narysowano kreski na jego goleniach, trochę bliżej kolan niż łydek. Następnie zespół chirurgów i pielęgniarek przeprowadził podwójną amputację, elegancko, starannie i zgodnie ze sztuką medyczną. Martinez spędził jeszcze dwa dni w szpitalu, po czym został odwieziony do domu ambulansem. Platon przesłał mu życzenia powrotu do zdrowia z dołączonym prezentem. W liście wyraził nadzieję, że prezent ten zostanie doceniony i odpowiednio wyeksponowany. Ponieważ paczka była duża, ciężka i coś w niej chlupotało, ludzie Martineza doszli do wniosku, że to akwarium z tropikalnymi rybkami. Kiedy ją rozpakowano, okazało się, że to rzeczywiście akwarium. Nie pływały w nim jednak rybki. W formaldehydowej kąpieli stały wysokie na dziesięć cali stopy Martineza wraz z jego łydkami.

Dlatego nikt już potem nie robił uwag na temat wzrostu Platona.

Odbierając telefon z ogrodzonej murem willi w mieście, Platon obiecał, że udzieli odpowiedzi w ciągu dwunastu godzin, lecz tak naprawdę nie warto było zajmować się tak długo stosunkowo drobnym problemem dotyczącym stosunkowo mało ważnej placówki wchodzącej w skład wielkiej i złożonej międzynarodowej organizacji. W związku z tym półtorej godziny potem wiedział, co zrobi: każe uciszyć świadka. Wyśle swojego człowieka tak szybko, jak to możliwe.

I pójdzie krok dalej: doda do listy piętnasty punkt. Był nieco zdziwiony, że nikt nie zaproponował tego wcześniej. Ale w końcu nie bez kozery nazywa się Platon.

Ze względów bezpieczeństwa przerwie łańcuch pośredników.

Każe uciszyć również adwokata.

5

Peterson wyszedł wraz z Reacherem na mróz i zapytał go, czy jest głodny. Reacher odpowiedział, że owszem, umiera z głodu, w związku z czym Peterson zajechał do sąsiadującej ze stacją benzynową sieciowej restauracji przy głównej drodze prowadzącej do autostrady. Jeździł standardowym policyjnym fordem crown victoria, z zimowymi oponami z przodu i łańcuchami z tyłu. W środku cuchnęło gumą, tłustymi hamburgerami i rozgrzanymi płytkami obwodów. Śnieg prawie przestał padać.

– Jest za zimno, żeby padało – zauważył Peterson i było to chyba prawdą. Nocne niebo częściowo się przejaśniło i w dół spłynęło lodowate arktyczne powietrze. Przeszywało na wskroś nieodpowiednio ubranego Reachera i znów przyprawiło go o dreszcze, kiedy szedł przez parking do restauracji.

– Miała się tu zbliżać wielka śnieżyca – zauważył.

– Zbliżają się dwa fronty burzowe – odparł Peterson. – Tak to wygląda. Pchają przed sobą zimne powietrze.

– Kiedy tu dotrą?

– Niedługo.

– Wtedy się ociepli?

– Tylko trochę. Na tyle, żeby znowu zaczął padać śnieg.

– To dobrze. Wolę śnieg od mrozu.

– To jest według ciebie mróz? – zapytał Peterson.

– Nie jest zbyt ciepło.

– To betka.

– Wiem – odparł Reacher. – Spędziłem zimę w Korei. Było zimniej niż tutaj.

– Ale?

– Ale wojsko dało mi porządne ubranie.

– I?

– Korea była przynajmniej ciekawa.

Ta ostatnia uwaga trochę ubodła Petersona. Restauracja była pusta i wyglądała, jakby zaraz mieli ją zamknąć, lecz i tak weszli do środka. Usiedli przy dwuosobowym stoliku, laminowanym kwadracie o boku trzydziestu cali, który wydawał się dla nich zdecydowanie za mały.

– Bolton to całkiem ciekawe miasto – mruknął Peterson.

– Mówisz o zabitym?

– Tak – odparł Peterson i nagle umilkł. – Jakim zabitym?

Reacher się uśmiechnął.

– Za późno zaprzeczać.

– Nie powiesz mi, że Holland ci o nim opowiedział. Pokazał ci fotografie?

– Nie. Ale siedziałem dość długo w jego gabinecie.

– Sam?

– Ani przez chwilę.

– I pozwolił ci obejrzeć fotografie?

– Bardzo mu zależało, żebym ich nie zobaczył, jednak sprzątaczka dobrze umyła okno.

– Widziałeś wszystkie?

– Nie mogłem stwierdzić, czy facet był martwy, czy tylko nieprzytomny.

– Podpuściłeś mnie tą gadką o Korei.

– Lubię wiedzieć, co się dzieje. Jestem głodny wiedzy.

Podeszła do nich kelnerka, zmęczona kobieta koło czterdziestki, w tenisówkach i uniformie, który składał się z krawata i koszuli khaki. Peterson zamówił pieczeń wołową, Reacher to samo plus kawę.

– Jak długo byłeś w wojsku? – zainteresował się Peterson.

– Trzynaście lat.

– I służyłeś w żandarmerii?

Reacher pokiwał głową.

– Odbyłeś szkolenie medyczne?

– Rozmawiałeś z pasażerami.

– I z kierowcą.

– Sprawdzałeś mnie.

– Oczywiście, że cię sprawdzałem. Gruntownie. A czym twoim zdaniem się zajmowałem?

– I chcesz, żebym nocował dzisiaj w twoim domu…

– Masz jakieś lepsze miejsce?

– …gdzie będziesz mógł mieć mnie na oku.

– Skoro tak twierdzisz.

– Dlaczego?

– Mamy swoje powody.

– Możesz mi powiedzieć jakie?

– Tylko dlatego, że jesteś głodny wiedzy?

– Chyba tak.

– W tym momencie wystarczy, jeśli powiem, że musimy wiedzieć, kto tu przyjeżdża i kto stąd wyjeżdża.

Peterson nie powiedział nic więcej i minutę później podano im posiłek. Kopiaste talerze, ziemniaki purée, dużo sosu. Kawa była zaparzona godzinę wcześniej i odbiło się to negatywnie na jej smaku, ale dodało mocy.

– Czym dokładnie zajmowałeś się w żandarmerii? – zapytał Peterson.

– Wszystkim, co kazali mi robić.

– Poważnymi przestępstwami?

– Czasem.

– Zabójstwami?

– Każdym, od usiłowania po seryjne.

– Jak gruntowne było szkolenie medyczne, które odbyłeś?

– Masz zastrzeżenia do jedzenia, które tu podają?

– Ja też lubię wiedzieć, co się dzieje.

– Tak naprawdę to nie było poważne szkolenie. Zależało mi po prostu, żeby staruszkowie poczuli się pewniej.

– Dobrze się o tobie wyrażali.

– Nie wierz im. Nic o mnie nie wiedzą.

Peterson nie odpowiedział.

– Gdzie znaleziono zwłoki? – zapytał Reacher. – Tam, gdzie radiowóz blokował boczną ulicę?

– Nie. To inna historia. Trupa znaleziono gdzie indziej.

– Nie został zabity tam, gdzie go znaleziono.

– Skąd wiesz?

– Na śniegu nie było krwi. Jeśli walniesz kogoś w głowę na tyle mocno, by go zabić, czaszka pęka. To nieuniknione. A czaszka krwawi jak cholera. Przy trupie powinna być szeroka na jard kałuża krwi.

Peterson przez minutę jadł w milczeniu.

– Gdzie mieszkasz? – zapytał po chwili.

To było trudne pytanie. Ale nie dla Reachera. Dla niego odpowiedź była prosta. Nie mieszkał nigdzie i tak było zawsze. Syn amerykańskiego oficera, urodził się w berlińskim szpitalu i od dnia, gdy wyniesiono go stamtąd w beciku, tułał się po całym świecie, przenosząc się z jednej do drugiej podobnej bazy wojskowej i z jednej do drugiej taniej kwatery, a potem sam wstąpił do wojska i żył w podobny sposób na własny rachunek. Cztery lata spędzone w West Point były dla niego najdłuższym okresem względnej stabilizacji i nie spodobała mu się ani akademia West Point, ani stabilizacja. Obecnie, nie służąc w wojsku, nadal był w ciągłym ruchu. Nie znał innego trybu życia i nie potrafił go zmienić.

Poza tym tak naprawdę wcale nie próbował tego robić.

– Jestem nomadą – powiedział.

– Nomadzi mają zwierzęta. Wędrują, żeby znaleźć pastwiska. Taka jest definicja.

– No dobrze, jestem nomadą, który nie ma zwierząt.

– Jesteś menelem.

– Możliwe.

– Nie masz żadnego bagażu.

– Masz z tym jakiś problem?

– To dziwnie zachowanie. Gliniarze nie lubią dziwnych zachowań.

– Dlaczego przemieszczanie się jest dziwniejsze od sterczenia przez cały czas w jednym miejscu?

Peterson milczał przez chwilę.

– Każdy ma jakieś rzeczy – stwierdził w końcu.

– Nie są mi potrzebne. Podróżuj bez bagażu, podróżuj daleko.

Peterson nie odpowiedział.

– Tak czy inaczej, nie musisz się mną interesować – powiedział Reacher. – Nigdy wcześniej nie słyszałem o Bolton. Gdyby kierowca autobusu nie szarpnął kierownicą, siedziałbym dziś wieczorem w Mount Rushmore.

Peterson pokiwał niechętnie głową.

– Trudno się z tym nie zgodzić.

Dwudziesta pierwsza pięćdziesiąt pięć.

Zostały pięćdziesiąt cztery godziny.

• • •

Tysiąc siedemset mil na południe, w otoczonej murem posiadłości sto mil od Mexico City, Platon też jadł: antrykot z wołowiny dostarczonej drogą lotniczą z Argentyny. Dochodziła dwudziesta druga czasu miejscowego. Późna kolacja. Platon miał na sobie spodnie khaki, białą koszulę z przypinanym kołnierzykiem i czarne skórzane mokasyny, wszystko z kolekcji chłopięcej Brooks Brothers. Buty i ubranie pasowały jak ulał, ale dziwnie w nich wyglądał. Były przeznaczone dla grubych, białych, amerykańskich dzieci z klasy średniej, a Platon był stary, brązowy i przysadzisty i miał ogoloną spiczastą czaszkę. Zależało mu jednak, żeby kupować ubrania, które pasują natychmiast po rozpakowaniu. Szycie na miarę było wykluczone. Krawcy mierzyli go i przestawali się odzywać, a potem podawali niskie liczby z wystudiowaną i sztuczną obojętnością. Przerabianie gotowej garderoby wcale nie było lepsze. Wizyty miejscowych podenerwowanych szwaczek i ukradkowe pozbywanie się nadmiaru materiału bardzo go irytowały.

Odłożył nóż i widelec, wytarł usta wielką białą serwetą, po czym wziął do ręki komórkę i wcisnął dwa razy zielony przycisk, żeby połączyć się z numerem, z którego wcześniej do niego telefonowano.

– Nie musimy czekać. Wyślij faceta i załatw świadka – rzucił.

– Kiedy? – zapytał mężczyzna w willi.

– Kiedy tylko nadarzy się okazja.

– Dobra.

– Załatw również adwokata. Żeby przerwać łańcuch pośredników.

– Dobra.

– I niech ci kretyni wiedzą, że mają wobec mnie wielki dług.

– Dobra.

– Powiedz im, żeby w przyszłości nie zawracali mi głowy takimi duperelami.

• • •

– Więc dlaczego tamta ulica była zablokowana? – zapytał Reacher w połowie pieczeni.

– Może zerwały się kable elektryczne – odparł Peterson.

– Mam nadzieję, że nie. Bo to by oznaczało, że macie dziwne priorytety. Zostawiacie na godzinę dwudziestu emerytów marznących na autostradzie, żeby pilnować zerwanych kabli na bocznej uliczce?

– Może doszło do stłuczki.

– Ta sama odpowiedź.

– Czy to takie ważne? I tak jechałeś już wtedy do miasta.

– Ten radiowóz stał tam ponad dwie godziny. Ślady opon były zasypane śniegiem. Ale powiedzieliście nam, że nie macie nikogo do dyspozycji.

– Ten funkcjonariusz nie był do dyspozycji. Wykonywał swoją robotę.

– Jaką robotę?

– Nie twój interes.

– Jak duży jest wasz komisariat?

– Wystarczająco duży.

– I wszyscy byli zajęci?

– Zgadza się.

– Ilu z nich wykonuje swoją robotę, siedząc bezczynnie w zaparkowanych samochodach?

– Jeśli tak cię to martwi, proponuję, żebyś się tu przeniósł i zaczął płacić podatki. Wtedy będziesz mógł pogadać z komendantem Hollandem.

– Mogłem się przeziębić.

– Ale się nie przeziębiłeś.

– Za wcześnie o tym przesądzać.

Wrócili do jedzenia. Jedli, aż zadzwoniła komórka Petersona. Odebrał, słuchał przez chwilę, po czym rozłączył się i odsunął talerz.

– Muszę coś załatwić – powiedział. – Zaczekaj tu na mnie.

– Nie mogę – odparł Reacher. – Za chwilę zamkną lokal. Jest dziesiąta. Kelnerka chce, żebyśmy się stąd wynieśli. Chce wracać do domu.

Peterson nie odpowiedział.

– Nie mogę iść sam – nalegał Reacher. – Po pierwsze, nie wiem dokąd, a po drugie, jest za zimno, żebym chodził pieszo.

Peterson nie odpowiedział.

– Zostanę w samochodzie – zaproponował Reacher. – Po prostu mnie ignoruj.

– No dobrze – mruknął Peterson, ale widać było, że nie jest zadowolony. Reacher zostawił na stoliku dwadzieścia dolarów. Kelnerka posłała mu szeroki uśmiech. Zdaniem Reachera całkiem słusznie. Przy cenach, jakie mieli w Dakocie Południowej, dał jej sześćdziesiąt procent napiwku. Albo sto, jeśli Bolton należy do tych miast, gdzie gliniarze jedzą za darmo.

W fordzie nadal było trochę cieplej niż na dworze. Peterson dodał gazu, łańcuchy złapały przyczepność i samochód potoczył się po śniegu. Po drodze nie spotkali żadnych pojazdów oprócz pługów śnieżnych wykorzystujących przerwę w opadach. Reacher miał pewien problem z pługami śnieżnymi. Nie z samymi pojazdami, ale z ich nazwą. Pług odwraca ziemię i zostawia ją w tym samym miejscu. Pługi śnieżne nie robią czegoś takiego ze śniegiem. Bardziej przypominają buldożery. Tak czy owak, Peterson wszystkie je wyprzedził. Nie zwalniał na skrzyżowaniach, nie ustępował pierwszeństwa przejazdu, nie czekał na zielone światła.

– Dokąd jedziemy? – chciał wiedzieć Reacher.

– Na zachodnie obrzeża miasta.

– O co chodzi?

– Intruzi.

– W czyimś domu?

– Na ulicy. Zawiadomiła o nich straż sąsiedzka.

Koniec wyjaśnień. Peterson po prostu jechał dalej, pochylony nad kierownicą, spięty i podenerwowany. Reacher rozsiadł się obok niego na fotelu, zastanawiając się, jacy to intruzi sprawili, że zastępca komendanta miejscowej policji pędzi na złamanie karku w odpowiedzi na telefon jakiegoś wścibskiego sąsiada.

• • •

Tysiąc siedemset mil na południe mężczyzna w ogrodzonej murem willi w Mexico City zadzwonił do Stanów Zjednoczonych. Ostatnie zadanie tego dnia. Dwudziesta trzecia czasu lokalnego, dwudziesta druga czasu centralnego u wielkiego sąsiada z północy. Telefon został odebrany i mężczyzna z willi powtórzył instrukcje Platona, wolno i dokładnie. Nie było miejsca na nieścisłości. Nie było miejsca na błąd. Zaczekał na potwierdzenie i się rozłączył. Nie oddzwonił do Platona. Nie było takiej potrzeby. Platon nie rozumiał samej idei potwierdzania. Dla Platona wykonanie rozkazu następowało po jego wydaniu tak samo jak noc następowała po dniu. Było nieuniknione. Rozkaz mógłby nie zostać wykonany, tylko gdyby Ziemia przestała się kręcić wokół swojej osi.