TYTUŁ ORYGINAŁU:
How to Use a Crystal:
50 Practical Rituals and Spiritual Activities for Inspiration and Wellbeing

Redaktorka prowadząca: Ewelina Kapelewska
Wydawczyni: Agnieszka Fiedorowicz
Redakcja: Aneta Kanabrodzka
Korekta: Marta Akuszewska, Anna Brzezińska
Projekt okładki: Agata Łuksza
Grafika na okładce i wyklejka: Agata Łuksza

How to Use a Crystal: 50 Practical Rituals and Spiritual Activities for Inspiration and Wellbeing © 2018 by Richard Webster.

„Translated from”
How to Use a Crystal:
50 Practical Rituals and Spiritual Activities for Inspiration and Well-Being
Copyright © 2018 Richard Webster
Published by Llewellyn Publications
Woodbury, MN 55125 USA
www.llewellyn.com

Copyright © 2025 for the Polish edition by ILLUMINATIO
an imprint of Wydawnictwo Kobiece Agnieszka Stankiewicz-Kierus sp.k.
Copyright © for the Polish translation by Katarzyna Dumińska, 2019

Wszelkie prawa do polskiego przekładu i publikacji zastrzeżone. Powielanie i rozpowszechnianie z wykorzystaniem jakiejkolwiek techniki całości bądź fragmentów niniejszego dzieła bez uprzedniego uzyskania pisemnej zgody posiadacza tych praw jest zabronione.

Wydanie elektroniczne

Białystok 2025

ISBN 978-83-8417-067-0

Grupa Wydawnictwo Kobiece | www.WydawnictwoKobiece.pl

Na zlecenie Woblink

woblink.com

plik przygotowała Katarzyna Ossowska

Wydawca i autor nie ponoszą odpowiedzialności za obrażenia powstałe u czytelnika w wyniku wykorzystania treści zawartych w niniejszej publikacji. Informacje przedstawione w tej książce nie mogą służyć do diagnozowania ani leczenia, nie zastąpią konsultacji z lekarzem specjalistą. Kamienie szlachetne i kryształy powinny być używane tylko zewnętrznie, nie należy wkładać ich do płynów przeznaczonych do picia. Stosując się do rad, koniecznie trzeba zachować zdrowy rozsądek, unikać uczulających substancji i minerałów i pamiętać, że prawdziwa magia jest w każdym z nas.

Mojemu przyjacielowi Lary’emu
Kuehnowi, który wie o kryształach
więcej niż którakolwiek
ze znanych mi osób

Wstęp

Co jakiś czas słyszę pytanie: co można zrobić z kryształem? Zazwyczaj pada ono z ust kogoś, kto otrzymał kamień w prezencie lub pod wpływem impulsu sam go sobie kupił, czasem pyta osoba zajmująca się tematyką kryształów od lat.

Niegdyś odpowiadałem, że warto spędzić z nim trochę czasu, poznać go, a następnie zapytać, w jaki sposób chce być on wykorzystany. Moja odpowiedź na ogół nie była jednak szczególnie pomocna. Reakcje rozmówców zmusiły mnie za to do wymyślenia lepszej.

Obecnie, gdy ktoś się zastanawia, co ma zrobić z kryształem, pytam, co on sam chciałby z nim uczynić. Niektórzy od razu to wiedzą, a ja tylko pomagam im w podjęciu działania, większość jednak nie ma żadnego pomysłu, wymieniam zatem listę możliwych zastosowań: zdrowie, miłość, pieniądze, kreatywność, rozwój duchowy, wybaczenie, szczęście, dom. To zazwyczaj wystarcza, żeby pomóc ludziom w rozpoczęciu pracy z kamieniem. Na myśl o tym procesie czuję się podekscytowany tak samo jak oni.

Niniejsza książka powstała jako rozwinięcie listy możliwych zastosowań kryształów. Znajdziesz tu wiele sugestii i mam nadzieję, że niektóre przypadną ci do gustu.

Wszystko, czego potrzebujesz, to tylko jeden kryształ.

Część I. Podstawowe informacje o kryształach

ROZDZIAŁ 1

Kryształy i kamienie szlachetne

W tym rozdziale wyjaśnię różnicę pomiędzy kryształami i kamieniami szlachetnymi, przypomnę ich dawne i współczesne zastosowania i opowiem, jak najlepiej wykorzystać kryjącą się w nich wspaniałą energię. Podzielę się również swoją historią, jak sam zainteresowałem się tą tematyką.

Historyczne zastosowania

Kryształy i kamienie szlachetne to odwieczny obiekt fascynacji. Początkowo noszono je w celach dekoracyjnych, szybko jednak odkryto ich aspekt duchowy, przynoszą bowiem pogodę ducha i spokój umysłu. Logicznym następstwem tego odkrycia było wykorzystanie minerałów do wróżenia i uzdrawiania.

Od niepamiętnych czasów miały one dużą wartość materialną, dlatego rządzący nosili je jako symbol władzy i autorytetu. W Księdze Wyjścia czytamy, że Aaron, arcykapłan Izraela, nosił napierśnik wysadzany dwunastoma klejnotami. Jednym z nich był ametyst. W dzisiejszych czasach biskupi Kościoła katolickiego ozdabiają ametystami pierścienie episkopalne. Korony królewskie przyozdabiano drogocennymi kamieniami, aby pomagały władcy mądrze sprawować rządy, poza tym miały za zadanie manifestować jego wysoką pozycję. Kamienie i kryształy były cenione przez Sumerów – mieszkańców Mezopotamii i Egipcjan. Przy mumii jednej ze starożytnych egipskich królowych znaleziono liczącą 7,5 tys. lat złotą bransoletę wysadzaną turkusami¹.

Badania kryształów zostały zapoczątkowane 300 lat p.n.e. przez ucznia Arystotelesa, Teofrasta z Eresos. Naukowo zainteresował się nimi także Georgius Agricoli; w 1546 r. wydał dzieło De Natura Fossilium (O własnościach kopalin), a dziesięć lat później, już po jego śmierci, została wydana księga De Re Metallica (O górnictwie i hutnictwie); zawartą w niej wiedzę stosowano w górnictwie przez ponad dwieście lat. W 1837 r. amerykański uczony James Dwight Dana (1813–1895) opracował chemiczną systematykę minerałów, której poświęcił książkę System of Mineralogy.

W Ameryce Północnej i Południowej od wieków ceniono kryształy ze względu na ich duchowe i uzdrawiające właściwości. Majowie używali obsydianu do wyrobu noży ceremonialnych, a ludy zamieszkujące w dawnych czasach tereny Meksyku tworzyły lustra z pirytu.

Kryształy przez wiele tysięcy lat doceniano również w Indiach. Metoda nakładania kamieni na czakry została zapoczątkowana właśnie w tym kraju, wykorzystywano je tam również do korygowania negatywnych aspektów znaków zodiaku.

Na temat kryształów powstało wiele legend. Jedną z moich ulubionych jest przekonanie wczesnych chrześcijan, że kryształ górski pierwotnie był świętą wodą z nieba, która została przemieniona w lód podczas podróży na ziemię. Anioły zamieniły go następnie w kamień, żeby się nie roztopił i czuwał nad bezpieczeństwem ludzkości. Co ciekawe, słowo „kryształ” pochodzi z greckiego krýstallos oznaczającego lód. Tysiące lat temu ludzie myśleli, że kryształy są stworzone z lodu zamarzniętego tak mocno, że nigdy się nie roztopi. Rzymski uczony Pliniusz Starszy (23–79 n.e.) napisał, że „gwałtowna, kurcząca siła zimna formuje kamienny kryształ tak samo jak lód”². Starożytni Grecy wierzyli, że wszystkie kryształy kwarcu stanowiły fragmenty kryształu prawdy, który Herkules zrzucił na ziemię z Olimpu.

Zgodnie z inną urzekającą legendą, jeśliby wykopać dołek w ziemi w miejscu, gdzie kończy się tęcza, można tam znaleźć kawałek turkusu. Co ciekawe, zarówno rdzenni Amerykanie, jak i Tybetańczycy dzielili pogląd, że turkus łączy ziemię z niebiosami.

Współczesne zastosowania

Kryształy były i nadal są używane jako amulety i talizmany. Sam noszę na szyi amulet z zielonego jadeitu, między innymi ma on za zadanie chronić mnie i przyciągać szczęście, oprócz tego każdego dnia przypomina mi o przyjacielu, który go dla mnie wykonał.

Niektóre minerały odgrywają istotną rolę w świecie współczesnej technologii. Wiele przedmiotów i urządzeń, jak komputery, telefony komórkowe, zegarki kwarcowe, karty kredytowe, lasery, światłowodowe linie telefoniczne, panele słoneczne czy telewizory, wymagają do pracy kryształów.

Moje osobiste wprowadzenie do świata kryształów

Na ogół ludzie zaczynają się interesować minerałami za sprawą przypadku. Ktoś mógł im je sprezentować lub sami kupili jakiś kamień zachęceni jego pięknem. Kiedy miałem około dwudziestu lat, otrzymałem w prezencie kryształ kwarcu. Nie był szczególnie urodziwy, ale po wzięciu go do ręki odczuwałem spokój i rozluźnienie. Nic wówczas jeszcze nie wiedziałem o kryształach, prosiłem więc znajomych, żeby potrzymali mój kwarc, by sprawdzić, czy odczuwają to samo, co ja. Jedni potwierdzali moje doznania, inni nie.

Mniej więcej rok później, czekając na lotnisku na swój lot, wdałem się w konwersację z o parę lat starszym ode mnie mężczyzną. Kiedy ustawiliśmy się w kolejce do wejścia na pokład, wręczył mi malutki kryształ z odpryśniętym wierzchołkiem. Powiedział, że ten kamień pomoże mi okiełznać mojego wewnętrznego wojownika i wieść dobre, produktywne życie. Poczułem się nieco zawstydzony, przyjmując prezent od nieznajomego, ale ten dar i wszystko, czego dowiedziałem się od tego człowieka na temat kamieni, dało mi bodziec do zgłębiania wiedzy o minerałach.

Od tamtej pory miewałem setki kryształów. Niektóre zostawały ze mną na rok lub dwa, inne nawet na kilkadziesiąt lat. W którymś momencie zwykle oddaję moje kamienie ludziom, którym mogą się przydać bardziej niż mnie, wciąż jednak mam dwa kawałki kwarcu, dzięki którym rozpoczęła się moja podróż.

Energia kryształów

Niezależnie od formy wszystkie kryształy kwarcu są piezoelektrykami – zostało to odkryte przez nagrodzonego Noblem francuskiego fizyka Pierre’a Curie (1859–1906) oraz przez jego brata Jacques’a. Pierre był mężem Marii Skłodowskiej-Curie, odkrywczyni radu. Bracia Curie zauważyli, że pod wpływem naprężenia na powierzchni kryształu pojawiają się ładunki elektryczne. Możesz zaobserwować to zjawisko na własnym krysztale. Gdy mocno go ściśniesz, siła naprężenia wzbudzi siłę elektromagnetyczną³.

Różnice między kryształami a kamieniami szlachetnymi

Ludzie czasami mylą jedne z drugimi. Kamienie szlachetne są piękne i trwałe, zazwyczaj używa się ich do celów dekoracyjnych. Szlifuje się je, fasetuje i poleruje, by mogły stać się ozdobą biżuterii. Kryształ jest ciałem stałym, którego molekuły zostały ułożone zgodnie ze wzorem geometrycznym i symetrycznym rozkładem ścian: każda ściana ma swój równoległy odpowiednik po drugiej stronie. Cukier i sól to dwa przykłady kryształów, nie są to jednak kamienie szlachetne. Kwarc jest jednym z najpopularniejszych kryształów, występuje na całym świecie. Wiele kamieni szlachetnych jest kryształami, ale są i takie, jak bursztyn, koral, perły czy turkusy, których pochodzenie jest organiczne.

Celem tej książki jest przedstawienie różnorodnych zastosowań kryształów niezależnie od ich rodzaju.

1 Bruce Knuth, Gems in Myth, Legend and Lore, Jewelers Press, Thornton 1999, s. 1.

2 A. M. Glazer, Crystallography: A Very Short Introduction, Oxford University Press, Oxford 2016.

3 Shaul Katzir, The Beginnings of Piezoelectricity: A Study in Mundane Physics, Springer, Dordrecht 2006, s. 15–16.

ROZDZIAŁ 2

Jak wybrać dla siebie kryształ

Jeśli nie masz jeszcze żadnych kryształów, są spore szanse, że gdy tylko zaczniesz z nimi pracować, dostrzeżesz potrzebę, by skompletować całą ich kolekcję. Na potrzeby tej książki wystarczy ci jednak tyko jeden. Nie ma znaczenia, który wybierzesz, ważne, aby dobrze ci się z nim pracowało.

Można je kupić w wielu miejscach: w sklepach z kamieniami i minerałami, w hurtowniach minerałów, na targach kamieni, rzemieślniczych i pchlich targach, w muzeach historii naturalnej. Możesz je również kupić w internecie, chociaż sam nigdy tego nie praktykowałem, jako że lubię obejrzeć i potrzymać dany kryształ przed nabyciem.

Na zakupach może ci się przydać poradnik o kryształach, ponieważ nie w każdym sklepie znajdziesz personel zainteresowany uzdrawiającymi czy duchowymi aspektami kamieni.

Etykieta nakazuje, by najpierw zapytać, czy można dany kryształ wziąć do ręki. Niektórzy ludzie, także sprzedawcy, nie lubią, gdy ktoś dotyka ich własności i należy to uszanować. Jest mnóstwo sposobów na wybór kryształu, ale ja wierzę, że to kryształ wybiera ciebie. Wiele razy zdarzyło mi się pójść do sklepu z zamiarem kupienia konkretnego kamienia i wrócić z zupełnie innym, ponieważ to on mnie do siebie przyciągnął. Zawsze, gdy zmuszałem się do trzymania się pierwotnego planu, nie byłem zadowolony z zakupionego kamienia, a czasami nawet wracałem do sklepu, żeby kupić kryształ, który mnie „wołał”.

Jego wybór jest jak zaprzyjaźnianie się. Prawdopodobnie masz wielu znajomych, ale niewielu z nich nazywasz przyjaciółmi. Z pewnością przyjemniej pracuje się nad projektem z ludźmi, których lubisz, niż z nieznajomymi czy z kimś, kogo ledwie znasz. Gdy znajdziesz właściwy kryształ, stanie się on twoim przyjacielem.

Kiedy zaczniesz poszukiwania, najlepiej nie mieć żadnych przyjętych z góry założeń. Wybierz się do sklepu i sam sprawdź, czy któryś z kryształów wyda ci się odpowiedni. Wiele osób wybiera kwarc, ale możesz kupić dowolny kamień. Daj sobie czas na podjęcie decyzji. Nie musisz go kupować w pierwszym odwiedzonym miejscu, nie powinieneś też nabywać kryształu, co do którego masz choćby najmniejsze wątpliwości.

Gdy znajdziesz odpowiadający ci kamień, postaraj się poczuć jego energię. Możesz to zrobić, umieszczając go we wnętrzu lewej dłoni i przykrywając delikatnie prawą. Skup się na dłoniach i zwróć uwagę na myśli, uczucia i wrażenia, które do ciebie przyjdą. To dobry znak, jeśli poczujesz, że kryształ już do ciebie należy. Kieruj się intuicją. Jeśli dany kamień wydaje ci się odpowiedni, to tak właśnie jest. Postąp tak z kilkoma kamieniami, zanim na któryś się zdecydujesz.

Są też inne sposoby testowania kryształów. Możesz położyć go na dłoni i delikatnie zacisnąć ją w pięść. Możesz trzymać go między palcem wskazującym a kciukiem. Możesz też położyć go na płaskiej powierzchni i otoczyć dłońmi oddalonymi od siebie o pięć centymetrów.

Mój dobry przyjaciel dokonuje wyboru kryształów, stojąc przed witryną. Zamyka oczy i rozluźnia się na chwilę, następnie otwiera je i wybiera pierwszy kryształ, na który padnie jego wzrok.

Nie w każdym sklepie z kryształami można dotykać kamieni. W takim wypadku przesuń nad nimi ręką i poczuj, który odpowiada na twoją energię. Zazwyczaj odczuwa się ciepło, gdy dłoń znajduje się nad kryształem, który pozostaje z daną osobą w harmonii; oznacza to, że będzie ci się z nim dobrze pracowało.

Jeśli spodobały ci się dwa kamienie i nie możesz się zdecydować, który kupić, połóż jeden po swojej lewej, a drugi po prawej stronie. Zamknij oczy, przez chwilę oddychaj głęboko i zapytaj siebie: „Który z tych kamieni byłby dla mnie teraz lepszy?”. Poczujesz wtedy, jak ciało delikatnie kieruje się w stronę kamienia, który będzie bardziej odpowiedni. Jeśli nie zauważysz żadnej reakcji, poczekaj kilka sekund i otwórz oczy. Nie ruszaj się. Zwróć uwagę na pozycję ciała oraz na to, czy wskazuje ono na któryś z kamieni. Ten proces to różdżkarstwo za pomocą ciała – zamiast różdżki czy wahadełka do wskazania właściwego kryształu wykorzystujesz siebie.

Różdżkarstwo za pomocą ciała jest przydatne także w innych sytuacjach, gdy chcesz dokonać wyboru między co najmniej dwoma obiektami. Kiedy jestem w księgarni i chcę kupić książkę o określonej tematyce, ale nie mogę się zdecydować, wykorzystuję tę metodę, żeby podjąć właściwą decyzję.

Kryształ, który kupisz, nie musi być idealny. Okazałe, perfekcyjnie zbudowane kamienie mogą wyglądać zjawiskowo, ale zazwyczaj są też dosyć drogie. Jeśli masz ograniczony budżet, możesz wybrać kamień, który ma skazy. W żaden sposób nie wpłyną one na jego skuteczność. Bardziej prawdopodobne jest za to, że zakochasz się w tych wadach, ponieważ będą dodawać mu uroku i „osobowości”. Może się też okazać, że kryształ ze skazami emanuje lepszą energią niż ten, który wydawał się idealny.

Skoro już wybrałeś kamień, nadeszła pora, by go poznać. Nosząc go przy sobie, nawiążesz z nim więź. Mów do niego i uważnie nasłuchuj odpowiedzi. Będziesz zaskoczony myślami, które przychodzą do głowy podczas pracy z minerałem.

Kiedy już zapoznasz się ze swoim kamieniem, będziesz potrafił użyć go w każdej sytuacji, gdy poczujesz spadek energii lub pewności siebie. Wystarczy wtedy go pogłaskać i cicho poprosić o wszystko, czego potrzebujesz. W razie zmartwień lub problemów zawsze będziesz mógł skorzystać z jego pomocy. Ułatwi ci zachowanie spokoju i równowagi, zaoszczędzi stresu i nerwów.

Gdy znajdziesz dla siebie właściwy kamień, będzie cię chronił i prowadził we wszystkich działaniach, których się podejmiesz.

ROZDZIAŁ 3

Jak troszczyć się o kryształ

Dostępne w wersji pełnej

Część II. Pięćdziesiąt sposobów użycia kryształów

Dostępne w wersji pełnej

Podsumowanie

Dostępne w wersji pełnej

DODATEK A:
Sugestie dotyczące kamieni

Dostępne w wersji pełnej

DODATEK B:
Pozostałe kryształy według ich zastosowania

Dostępne w wersji pełnej

DODATEK C:
Kryształy według koloru

Dostępne w wersji pełnej

DODATEK D:
Kamienie, których nie należy moczyć w wodzie

Dostępne w wersji pełnej

DODATEK E:
Co zrobić, gdy zgubisz swój kryształ

Dostępne w wersji pełnej

Bibliografia

Dostępne w wersji pełnej

O autorze

Dostępne w wersji pełnej