Jarosław Kaczmarek

Joanna Jagiełło

Napastnicy

Snajperzy, dryblerzy i szaleńcy

Saga

Napastnicy - Snajperzy, dryblerzy i szaleńcy

Copyright © 2018, 2019 Jarosław Kaczmarek, Joanna Jagiełło i SAGA Egmont

Wszystkie prawa zastrzeżone

ISBN: 9788726128192

1. Wydanie w formie e-booka, 2019

Format: EPUB 2.0

Ta książka jest chroniona prawem autorskim. Kopiowanie do celów innych niż do użytku własnego jest dozwolone wyłącznie za zgodą SAGA Egmont oraz autora.

SAGA Egmont, spółka wydawnictwa Egmont

Dla Was wszystkich,

którzy macie wspaniałe marzenia

i nie boicie się ich spełniać –

oby się udało!

Joanna Jagiełło

Niesmiertelni czy ginący gatunek?

Co jest najważniejsze w piłce nożnej? Odpowiedź wydaje się oczywista: GOLE! Można powiedzieć, że to one są sensem futbolu – kulminacją gry, najpiękniejszą chwilą każdego meczu. Skoro tak jest, to nic dziwnego, że za najwybitniejszych piłkarzy uważa się tych, którzy strzelają najwięcej goli, czyli napastników. Ale czy to oznacza, że napastnicy są najważniejsi w futbolu? Kiedy się nad tym zastanowić, odpowiedź wcale nie okaże się oczywista...

Od pięciu do zera

Przed wielu laty, w czasach gdy dopiero rozpoczynały się piłkarskie rozgrywki – najpierw w Anglii, a potem w całej Europie i na świecie, obowiązywała zasada, że w futbolu liczy się tylko atak i zdobywanie bramek. W 1930 roku, gdy rozgrywano pierwsze mistrzostwa świata w Urugwaju, obowiązywał system gry, w którym w drużynie występowało aż PIĘCIU NAPASTNIKÓW. I to oni byli najważniejsi! Na pozostałych piłkarzy, którzy grali w obronie i środku pola, zwracano zdecydowanie mniejszą uwagę. Ustawienie graczy na boisku przypominało odwróconą piramidę z bramkarzem na dole i pięcioma napastnikami na szczycie.

Argentyńczyk Guillermo Stábile, Włoch Giuseppe Meazza, Brazylijczyk Leônidas, Polak Ernest Wilimowski – to legendarni napastnicy z tamtych czasów.

W latach 50. pojawiali się jednak piłkarze, którzy zamiast przepychać się w tłoku pod bramką przeciwnika, woleli wycofywać się dalej od pola karnego, gdzie było więcej miejsca i czasu na grę z piłką przy nodze. W 1950 roku na mistrzostwach świata w Brazylii w drużynie Urugwaju występował Juan Alberto Schiaffino. Był on szczupły i raczej delikatny, nie do końca więc się nadawał do ostrej walki z obrońcami blisko bramki. O wiele lepiej wychodziło mu rozgrywanie piłki i kierowanie grą drużyny w środku boiska. Bardziej odpowiadała mu rola reżysera gry niż strzelca, choć, atakując z głębi pola, i tak zdobywał mnóstwo goli. W ślad za jego przykładem niektórzy piłkarze zaczęli „uciekać” z pozycji napastników po to, żeby mieć więcej okazji do bycia przy piłce.

W 1958 roku wielki triumf na mistrzostwach świata odniosła Brazylia, w której debiutował zaledwie 17-letni wówczas Pelé. Mistrzowska drużyna, której grą zachwycali się wszyscy kibice i znawcy futbolu, grała w systemie 4-2-4. Czterech obrońców, dwóch pomocników i czterech napastników (razem z Pelé w ataku Canarinhos grali również Vavá, Zagallo i Garrincha). Takie ustawienie nazwano „brazylianą”. Zauważcie: NAPASTNIKÓW ZOSTAŁO JESZCZE CZTERECH. Dwóch grało na skrzydłach, a dwóch na środku – jeden bliżej, a drugi nieco dalej od bramki rywala.

W 1970 roku na mistrzostwach świata w Meksyku Pelé kończył już swoją wspaniałą karierę. Brazylia, zdobywając trzecie mistrzostwo, grała wtedy w ustawieniu 4-3-3. Zamiast drugiego środkowego napastnika, pojawił się ofensywny pomocnik.

Taką taktykę obrała też reprezentacja Polski trenowana przez Kazimierza Górskiego, która okazała się rewelacją turnieju w 1974 roku w Niemczech. Fenomenalnie grał wtedy nasz atak w składzie: Andrzej Szarmach na środku, Grzegorz Lato na prawym i Robert Gadocha na lewym skrzydle. Lato zdobył 7 goli i został królem strzelców mistrzostw, Szarmach strzelił 5 bramek, a Polacy wywalczyli trzecie miejsce na świecie. Zauważcie: NAPASTNIKÓW ZOSTAŁO TERAZ TRZECH. Środkowy – silny, świetnie grający głową, specjalista od wykańczania akcji w polu karnym i dwaj szybcy skrzydłowi, potrafiący znakomicie dryblować i wrzucać piłkę w pole karne.

Brazylijczycy stawiali zawsze na atak. Uważali, że gra ofensywna bardziej się opłaca niż obrona: „Nawet jeśli popełnimy błędy w defensywie, to, atakując wszystkimi silami, i tak strzelimy więcej goli, niż stracimy!” – często powtarzali.

Do innego wniosku doszli Włosi: „Bardziej opłaca się przede wszystkim skupić na obronie bramki. Jeżeli wzmocnimy obronę i nie pozwolimy przeciwnikom strzelić gola, to wygramy mecz, bo sami na pewno wykorzystamy choć jedną sytuację do zdobycia bramki”.

Nic więc dziwnego, że to właśnie we Włoszech wymyślono system gry catenaccio, czyli „rygiel”. Do powstrzymywania napastników został wyznaczony dodatkowy obrońca nazywany „wymiataczem” (a później libero), który czyścił pole przed bramką, czyli atakował napastników na własnej połowie.

Gra w stylu catenaccio przyniosła w latach 60. XX wieku wielkie sukcesy włoskim klubom z Mediolanu. Najpierw AC Milan trenowany przez Nereo Rocco – ojca chrzestnego catenaccio – a potem Inter Mediolan pod ręką Helenio Herrery odnosiły wielkie sukcesy w lidze włoskiej i europejskich pucharach.

Ale w meczach włoskich drużyn gole padały rzadko i spotkania bardzo często kończyły się wynikami 0:0 bądź 1:0. System catenaccio zaczęto nazywać morderstwem futbolu. To była jednak przesada! Przecież futbol wciąż żyje i dobrze się ma w naszych czasach.

Tak czy inaczej, catenaccio sprawiło, że zmieniły się wymagania wobec napastników i ich rola na boisku. Aby przedrzeć się przez potężne zasieki stawiane przez coraz liczniejszych obrońców, napastnicy musieli stawać się coraz bardziej uniwersalni, szybsi, sprawniejsi i sprytniejsi – po prostu coraz lepsi. Napastnicy grający w drużynie nastawiającej się przede wszystkim na obronę pogodzili się z tym, że zamiast kilku okazji do zdobycia gola w meczu, często będą teraz mieli tylko tę jedną, którą muszą wykorzystać.

Zdecydowanie wzrosła presja oczekiwań wobec graczy ataku. Zaczęto od nich wymagać, by zdobywali gole „z niczego”, czyli sami wypracowywali sobie pozycje strzeleckie nawet w najtrudniejszych sytuacjach. Coraz większe znaczenie zyskiwała gra z kontrataku i umiejętność błyskawicznego przejścia z obrony do ataku. Oznaczało to, że skończyły się czasy, w których snajper mógł sobie spokojnie stać pod bramką i czekać na podanie.

W finale mistrzostw świata w 1970 roku w Meksyku brazylijski atak rozbił silną włoską obronę, doprowadzając swój zespół do zwycięstwa 4:1. Włosi zrewanżowali się jednak na mundialu w 1982 roku w Hiszpanii i w decydującym meczu o awans do półfinału pokonali Brazylię 3:2. Większość kibiców żałowała wówczas brazylijskich żonglerów, którzy prezentowali piękną ofensywną grę, przepełnioną wiarą, że zawsze będą potrafili strzelić więcej goli niż rywal. A jednak perfekcyjna obrona Italii okazała się lepsza od genialnego ataku, pozbawionego wsparcia dobrej obrony. Trzy zwycięskie gole zdobył dla Włochów napastnik Paolo Rossi, który wykorzystał każdą nadarzającą się okazję podbramkową. Obrona była podstawą, ale o sukcesie Włochów zdecydował jednak błysk geniuszu napastnika!

Włosi grali na tych zwycięskich dla siebie mistrzostwach w ustawieniu 4-4-2. A więc napastników zostało już tylko DWÓCH. W mniejszości, ale wciąż byli najważniejsi, bo przecież bohaterem mistrzostw i najlepszym piłkarzem świata w 1982 roku został supersnajper Paolo Rossi!

Wydawało się, że taktyka gry z dwoma napastnikami utrzyma się w futbolu jeszcze bardzo długo. Tymczasem gra stawała się coraz szybsza. Zawodnicy musieli biegać coraz więcej i więcej. Za najskuteczniejszą drogę do zwycięstwa uznano opanowanie środka boiska. Aby ułatwić osiąganie tego celu, trenerzy wystawiali w pomocy pięciu piłkarzy. Zaczęło obowiązywać ustawienie 4-5-1. W ATAKU POZOSTAŁ WIĘC JUŻ TYLKO JEDEN NAPASTNIK!

Pamiętacie? Na początku historii futbolu, gdy w ataku grało pięciu piłkarzy, ustawienie drużyny przypominało odwróconą do góry nogami piramidę. Można powiedzieć, że we współczesnej piłce futbolowa piramida wróciła do zwyczajnego ustawienia, w którym podstawę tworzą obrońcy, a czubek – samotny napastnik.

Ktoś może pomyśleć: „Już gorzej być nie może! Przecież w futbolu muszą być zawsze napastnicy!”. A jednak to nieprawda! Okazało się, że nadeszły takie czasy, w których napastnicy zaczęli znikać ze składów piłkarskich drużyn! Aby zrozumieć, dlaczego tak się stało, musimy jeszcze na chwilę cofnąć się w czasie.

W latach 70. XX wieku Holendrzy wymyślili tak zwany futbol totalny. To być może najważniejszy futbolowy wynalazek wszech czasów. Futbol totalny na zawsze zmienił myślenie o piłce nożnej. To styl gry, w którym piłkarze nieustannie zmieniają się pozycjami. Obrońcy przechodzą do ataku, napastnicy cofają się do obrony. Pozycje na boisku stają się umowne, a od piłkarzy wymaga się wielkiej uniwersalności – umiejętności gry w różnych strefach boiska.

Najlepszym holenderskim piłkarzem i współtwórcą futbolu totalnego był Johan Cruyff. Grał on w taki sposób, że właściwie nie można było go przypisać do żadnej pozycji na boisku. W zależności od przebiegu zdarzeń w czasie meczu Cruyff atakował bramkę przeciwnika i strzelał gole, rozgrywał piłkę i cofał się do obrony. Był wszechobecny – z przodu, z tyłu, na lewym i prawym skrzydle. Cruyffa można nazwać fałszywym napastnikiem, czyli takim, który nieustannie zmienia swoje ustawienie, cofa się w głąb pola, by znów niespodziewanie znaleźć się pod bramką przeciwnika.

Po zakończeniu wspaniałej kariery piłkarskiej Cruyff został trenerem i już w tej roli rozwijał swoje pomysły na doprowadzenie futbolu totalnego do perfekcji. W 1988 roku został trenerem FC Barcelony i po jakimś czasie stworzył zespól, który nazwano „Dream Team” – drużyną marzeń. Barcelona zachwyciła wtedy świat niesamowicie szybką grą i umiejętnością utrzymywania się przy piłce. Cruyff zbudował podstawy słynnej taktyki, zwanej tiki-taką, która doprowadziła Barcelonę do największych sukcesów w ostatniej dekadzie, kiedy trenerem Barçy był już Pep Guardiola.

Znacie futbolową grę w dziadka? Tiki-taka ma w uproszczeniu podobną zasadę. Polega na wymienianiu błyskawicznych podań w taki sposób, by przeciwnik nie miał szans na dotknięcie piłki. A w decydującym momencie – na zaskakującym przyspieszeniu pod bramką przeciwnika i zdobyciu gola.

Jednak taka strategia nie przyniosłaby Barcelonie tylu wielkich sukcesów, gdyby nie geniusz Leo Messiego. Tak jak Cruyffa można go nazwać fałszywym napastnikiem albo PIŁKARZEM TOTALNYM, CZYLI TAKIM, KTÓRY POTRAFI WSZYSTKO.

Mając Messiego, którego gra nie mieści się w żadnych schematach, Barcelona nie potrzebowała już typowego napastnika. I zaczęła grać w ustawieniu bez niego! Doszliśmy więc do momentu, w którym liczba napastników w drużynie wyniosła zero! Wielu futbolowych fachowców zaczęło wtedy ogłaszać, że napastnicy są ginącym gatunkiem piłkarza! W pewnym sensie Messiego, Guardiolę i Cruyffa można by uznać za ZABÓJCÓW NAPASTNIKÓW! To oczywiście żart, ale pokazuje on istotę zmiany.

Na szczęście (a może jednak szkoda?) Messi jest tylko jeden, a Barcelona zaczęła przegrywać. Kiedy w 2013 roku została rozbita przez Bayern Monachium w półfinale Ligi Mistrzów (porażki 0:4 i 0:3), stało się jasne, że tiki-taka nie jest jednak idealnym systemem gry. Przeciwnicy znaleźli na nią sposób. A kiedy trenerem Barçy został w 2014 roku Luis Enrique, natychmiast sprowadził do drużyny klasycznego napastnika – Luisa Suáreza.

Możemy więc odetchnąć z ulgą! Napastnicy nie zniknęli i chyba jednak nigdy nie znikną z piłkarskich stadionów, wyparci przez genialnych piłkarzy totalnych, takich jak Leo Messi. Dlatego też Messiego nie będzie w naszej opowieści o wspaniałych napastnikach, bo przecież okazał się niemal ich zabójcą!

Snajperzy, sępy, nurkowie

Na przestrzeni lat zmieniała się futbolowa taktyka, a wraz z nią wymagania wobec napastników. Jednak zawsze najważniejsza była, jest i będzie umiejętność zdobywania goli. To oczywiste! Napastnicy są przede wszystkim STRZELCAMI czy też SNAJPERAMI.

Tak jak snajperzy-żołnierze napastnicy często muszą długo wyczekiwać na swoją szansę pokonania przeciwnika. Cechą snajperów jest umiejętność znikania z pola widzenia i zaskakującego ujawnienia się w decydującym momencie. W przeciwieństwie do pomocników, którzy muszą harować na boisku od pierwszej do ostatniej minuty, napastnikom wybacza się przestoje w grze, jeśli tylko chociaż raz znajdą się w odpowiednim miejscu i czasie, by zdobyć bramkę.

Wspólną cechą najlepszych napastników jest pazerność na gole. Strzelanie goli jest ich obsesją, czymś, co nigdy się nie nudzi, co chcieliby powtarzać do końca świata i jeszcze jeden dzień dłużej! Z pazernością na gole wiąże się ich boiskowy egoizm. Twierdzi się, że jeżeli napastnik ma do wyboru strzał na bramkę i podanie, powinien strzelać. Rozumieją to kibice i trenerzy, rozgrzeszając strzelców swoich drużyn z egoistycznych zagrań (o ile jednak w końcu zdobywają gola).

Napastników nazywa się sępami albo padliniarzami. Sępy żywią się padliną, czyli martwymi zwierzętami. Piłkarze tak samo! Z tym że w futbolu padliną nazywa się „bezpańską piłkę”, która w zamieszaniu podbramkowym ląduje w miejscu, w którym nikt się jej nie spodziewa (oczywiście oprócz napastnika-padliniarza!).

Napastnicy niemal zawsze dzielili się na królów pola karnego, którzy wykańczali akcje pod bramką rywala, i dryblerów. Ci ostatni zwykle zajmowali pozycje na skrzydłach, gdzie mieli więcej przestrzeni, by się rozpędzić i przeprowadzić skuteczny rajd z piłką. Najwspanialszymi dryblerami byli zawsze piłkarze niekonwencjonalni, których często uznawano za FUTBOLOWYCH SZALEŃCÓW (czy próba okiwania kilku rywali, a najlepiej wszystkich, nie jest czymś szalonym?). Królem dryblerów pozostanie po wsze czasy Brazylijczyk Garrincha, który po okiwaniu obrońców i bramkarza, cofał się z piłką, rezygnując ze strzelenia gola, by jeszcze raz dla zabawy minąć ich wszystkich. Nic więc dziwnego, że Garrincha miał przydomek Mané, czyli „Szaleniec”. We współczesnym futbolu specjaliści od dryblingu, tacy jak Arjen Robben czy Kuba Błaszczykowski, są zwykle ustawiani na bokach w linii pomocy, gdzie muszą także wypełniać zadania obronne. Dziś bronić muszą wszyscy piłkarze. Po stracie piłki to napastnicy stają się PIERWSZYMI OBROŃCAMI i mają za zadanie utrudniać obrońcom przeciwnika wyprowadzanie piłki.

Napastnicy są także aktorami. Futbolowe aktorstwo może mieć dwa znaczenia. Aktorski upadek w polu karnym, nazywany w piłkarskim języku nurkowaniem, oznacza próbę wymuszenia rzutu karnego. Tak to już jest, że częścią gry są próby oszukania sędziego przez walczących ze wszystkich sił o zwycięstwo piłkarzy. Obrońcy, próbując za wszelką cenę powstrzymać napastników, uderzają ich łokciami, chwytają za koszulki i faulują w taki sposób, by nie zauważył tego sędzia. Napastnicy z kolei udają, że są faulowani, szczególnie w sytuacjach gdy nabranie sędziego będzie oznaczało przyznanie rzutu karnego i wielką szansę na gola. Za specjalistów w sztuce sprytnego faulowania w grze obronnej uważa się Włochów. Natomiast najlepszymi aktorami nurkami są piłkarze z Ameryki Południowej.

Na WIZERUNEK NURKA zapracował sobie napastnik Barcelony, Urugwajczyk Luis Suárez – jeden z bohaterów naszej książki. W czasach gdy grał jeszcze w Ajaksie Amsterdam i Liverpoolu, często zdarzały mu się próby wymuszania rzutów karnych. Jednak nawet nurkowanie jest sztuką i wymaga wyczucia oraz umiejętności aktorskich.

W czasie jednego z meczów w lidze angielskiej Suárez nurkował w wyjątkowo nieudolny sposób, w sytuacji gdy przeciwnik był daleko i nawet go nie dotknął. Mimo to sędzia dał się na to nabrać! Żyjemy jednak w czasach telewizji i internetu. Telewizyjne powtórki obnażyły kiepski teatr Suáreza, który stał się obiektem żartów i internetowych memów. Grając w Barcelonie obok Messiego i Neymara, Suárez już nie nurkuje tak często. Nie tylko z powodu wstydu, którego się wiele najadł, ale dlatego że aktorskie sztuczki na dłuższą metę się nie opłacają. Bo gdy piłkarz zyska sobie opinię nurka, sędziowie przestają odgwizdywać prawdziwe faule, których dopuszczą się na nim obrońcy.

Zupełnie innym rodzajem futbolowego aktorstwa są gesty radości po zdobyciu gola, nazywane CIESZYNKAMI. W dawnych czasach piłkarze nie zastanawiali się nad tym, w jaki sposób okazać radość po strzeleniu bramki. Najczęściej wykonywali spontaniczne podskoki z uniesionymi w górę rękami albo biegli przed siebie jak szaleni. Dziś takie manifestowanie radości byłoby obciachem! Współcześni piłkarze mają świadomość, że na ekranach telewizorów i komputerów oglądają ich miliony kibiców. W CHWILI ZDOBYCIA GOLA NAPASTNICY PRZEISTACZAJĄ SIĘ W SHOWMANÓW.

Piłkarskie cieszynki rozpowszechniły się w latach 90. XX wieku. Jako pierwsi zaczęli je prezentować piłkarze z Afryki i Ameryki Południowej. Roger Milla – napastnik reprezentacji Kamerunu – zasłynął zarówno z tego, że był najstarszym strzelcem gola w finałach mistrzostw świata, jak i ze swojego tańca, który wykonywał przy chorągiewce w narożniku boiska po zdobyciu bramki.

Jedną z najsłynniejszych cieszynek jest „kołyska”, którą zrobił napastnik reprezentacji Brazylii Bebeto na mistrzostwach świata w 1994 roku. Wykonując gest kołysania na rękach dziecka, podzielił się z kibicami swoją radością z narodzin potomka.

Tacierzyńskie cieszynki są bardzo popularne do dzisiaj. Niedawno zaprezentował ją Robert Lewandowski, który włożył piłkę pod koszulkę i wykonał gest ssania kciuka. W ten sposób podzielił się z kibicami wiadomością, że jego żona Ania jest w ciąży.

Cieszynką, która wzbudza kontrowersje, jest zdejmowanie w radosnym szale koszulek. Futbolowe władze zakazały zdejmowania koszulek i prezentowania różnych prywatnych napisów na T-shirtach pod spodem (na przykład „Ewa, kocham Cię!”). Cóż, za jakąkolwiek reklamę w czasie meczów transmitowanych przez telewizję trzeba płacić duże pieniądze.

Inną jednak motywację do zdejmowania koszulki ma Cristiano Ronaldo. Dla niego ten gest, karany przez sędziego żółtą kartką, jest okazją do zaprezentowania imponującej muskulatury.

Dziś niemal każdy czołowy napastnik świata ma opracowaną autorską cieszynkę. Luis Suárez długo ćwiczył przed lustrem, zanim wpadł mu do głowy gest strzału z pistoletu, który stał się częścią jego sportowego wizerunku.

Arsenał snajpera

Jeżeli uwielbiacie mieć piłkę przy nodze i chcielibyście się nią jak najdłużej cieszyć w czasie meczów, nie powinniście myśleć o grze na pozycji napastnika! Jak pokazują statystyki, w ciągu 90 minut gry pomocnicy są przy piłce średnio ponad 70 razy, obrońcy – 60, a napastnicy tylko 50 razy! Jedną z najważniejszych UMIEJĘTNOŚCI, KTÓRE MUSI OPANOWAĆ NAPASTNIK JEST GRA BEZ PIŁKI.

Niestety, dla tych, którzy nie lubią biegać, a chcieliby strzelać gole, czasy napastników, stojących w polu karnym i spokojnie czekających na podanie, już dawno minęły. Współczesny snajper musi być nieustannie w ruchu, ciągle zmieniać pozycje, przyspieszać i zwalniać, cierpliwie szukając choćby metra wolnej przestrzeni i ułamka sekundy poza zasięgiem obrońców. W różnych dyscyplinach sportu, także w piłce nożnej, popularne jest słowo timing (czyt. tajming). Oznacza ono umiejętność wyczucia idealnego momentu na wykonanie decydującego zagrania – wyjścia na pozycję, podania czy oddania strzału. To szczególnie ważne przy unikaniu spalonego, czyli pułapek ofsajdowych.

Przepis o spalonym jest przekleństwem napastników. Niewtajemniczonym przypomnę, że piłkarz jest na pozycji spalonej, gdy w chwili podania od partnera z drużyny znajduje się bliżej bramki niż przedostatni zawodnik drużyny przeciwnej. Najlepsi współcześni obrońcy opanowali sztukę zastawiania pułapek ofsajdowych do perfekcji. Aby ich przechytrzyć, potrzebna jest znakomita orientacja, refleks i perfekcyjne zgranie między napastnikiem a podającym mu piłkę rozgrywającym. Te wszystkie cechy można razem nazwać umiejętnością myślenia i czytania gry.

Najlepsi napastnicy wyróżniają się znakomitym wyszkoleniem technicznym. Jednym z najważniejszych elementów piłkarskiej techniki jest dla napastników UMIEJĘTNOŚĆ PRZYJĘCIA PIŁKI POD PRESJĄ – kiedy atakują ich przeciwnicy. Napastnicy często muszą przyjmować piłkę, stojąc tyłem do bramki i „mając na plecach” obrońcę. Pamiętacie mecz Polska–Niemcy w eliminacjach Euro 2016, który wygraliśmy 2:0? W decydującej akcji Robert Lewandowski, przyjmując piłkę, w mistrzowski sposób zastawił się ciałem, odepchnął niemieckiego obrońcę Durma i podał piłkę do Sebastiana Mili, który strzelił zwycięskiego gola. To przyjęcie i odegranie piłki przez Roberta było równie wspaniałym zagraniem, jak jego najpiękniejsze gole!

Pora przejść do najważniejszego i najprzyjemniejszego dla napastników zagrania, czyli strzałów na bramkę.

Strzały na bramkę dzielą się na oddawane z ziemi (z piłki stojącej lub będącej w ruchu) oraz z powietrza. Największy entuzjazm kibiców wywołują bramki zdobyte z woleja, a więc uderzeniami piłki lecącej w powietrzu. Najbardziej efektownymi uderzeniami są strzały przewrotką, nazywaną też nożycami. Aby zdobyć w ten sposób gola – lecąc w powietrzu plecami lub bokiem do ziemi – napastnik musi wykazać się umiejętnościami akrobaty.

W piłce nożnej wyróżniamy podstawowe uderzenia piłki:

Wewnętrzną częścią stopy. W czasie meczów piłkarze najczęściej zagrywają w ten sposób. Przy podaniach i strzałach wewnętrzna część stopy styka się wtedy z piłką, co gwarantuje dużą dokładność zagrania. Wewnętrzną częścią stopy trudno jest uderzać bardzo mocno, więc tego typu strzał sprawdza się w niewielkiej odległości od bramki, także przy wykonywaniu rzutów karnych.

Wewnętrznym podbiciem. Pozwala ono nadać piłce dużą silę i rotację. Takie uderzenie sprawdza się przy dośrodkowaniach i strzałach zza pola karnego. Wykonując rzut wolny z odległości około 20 metrów od bramki, piłkarze często zdobywają piękne gole, podkręcając piłkę wewnętrznym podbiciem i kierując ją nad murem obrońców w okienko bramki.

Prostym podbiciem. To uderzenie piłki umożliwia nadanie jej bardzo dużej siły. Prostego podbicia używają zarówno bramkarze, wykopując piłkę, jak i napastnicy, wykonujący rzuty wolne z dużej odległości, 25–30 metrów. Strzelając z prostego podbicia, Zlatan Ibrahimović potrafi nadać piłce prędkość 150 km/h!

Zewnętrznym podbiciem. Taki strzał nazywany jest też „fałszem”, bo podkręcona piłka leci łukiem w przeciwną stronę niż przy uderzeniu wewnętrzną częścią stopy.

Głową. Uderzenia piłki głową są odrębną specjalnością w arsenale umiejętności napastników. Aby dobrze główkować, potrzebne są odpowiednia skoczność i siła. Oczywiście przydaje się także wysoki wzrost. Szczególnie efektowną odmianą strzału z główki jest „szczupak”, czyli uderzenie, w trakcie którego napastnik po wyskoku leci w powietrzu pionowo ponad ziemią.

Piętą. Do kategorii technicznych sztuczek należą zagrania piętą. Na Euro 2016 we Francji Cristiano Ronaldo zdobył piętą bramkę, uznaną za jedną z najpiękniejszych w turnieju.

Na koniec o uderzeniu, które jest często wyśmiewane. Czy zdarzyło ci się, że ktoś się z ciebie śmiał, gdy kopnąłeś piłkę czubkiem buta? Takie zagranie nazywane jest strzałem Z CZUBA lub ZE SZPICY. Ma też wiele innych prześmiewczych określeń: karol, pika, dziabąg, prezes. Strzały z czuba wzbudzają śmiech, bo są „naiwne” – tak kopią piłkę najmłodsze dzieci. Jeśli jednak ktoś się będzie z ciebie śmiał, gdy strzelisz gola ze szpicy, nie przejmuj się! Tak strzelają też najlepsi piłkarze! Miro Radović z warszawskiej Legii zdobył w ten sposób gola w meczu przeciwko Realowi Madryt! Bardzo ważne gole strzałami z czuba zdobywali Brazylijczycy Ronaldo i Ronaldinho. Dla napastnika nieważny jest sposób, w jaki zdobędzie gola. Ważne jest, by piłka zatrzepotała w siatce! A wtedy można wreszcie zaprezentować swoją ulubioną cieszynkę!

W poszukiwaniu napastnika doskonałego

Czy któregoś ze współczesnych snajperów moglibyśmy uznać za napastnika doskonałego? W ostatnich latach w plebiscytach na najlepszego piłkarza świata wygrywają na przemian Leo Messi i Cristiano Ronaldo, którzy biją strzeleckie rekordy w hiszpańskiej lidze i rozgrywkach międzynarodowych. Messiego uznaliśmy jednak raczej za pomocnika czy też fałszywego napastnika. Poza tym brakuje mu ważnej cechy snajpera, jaką jest umiejętność perfekcyjnej gry głową.

Może więc Ronaldo? W przeciwieństwie do Messiego gwiazdor Realu Madryt z upływem lat w coraz większym stopniu skupia się tylko na strzelaniu goli, rezygnując z gry w głębi pola i rozgrywania piłki.

Ktoś z was może jednak powiedzieć: „Ale jest jeszcze przecież Robert Lewandowski!”. To prawda! Moim zdaniem pod pewnymi względami Lewy jest bliższy ideałowi napastnika niż Ronaldo. No dobrze, pewnie jestem trochę stronniczy, bo Robert jest nasz. Przyjrzyjmy się jednak uważnie arsenałowi jego umiejętności. Czy Lewy ma w ogóle jakieś słabe strony?

Zacznijmy od najważniejszego atrybutu napastnika, czyli skuteczności strzeleckiej.

Bez wątpienia Roberta, tak jak Ronaldo, można bez przesady nazwać maszyną do strzelania goli. Już niedługo Robert zostanie najlepszym strzelcem w historii reprezentacji Polski. W chwili gdy piszę te słowa, jego licznik bramkowy wskazuje 46 goli. Do lidera wszech czasów – Włodzimierza Lubańskiego – brakuje mu zatem tylko 2 gole. A przecież Robert jeszcze przez wiele lat będzie grał w barwach biało-czerwonych!

Robert był najlepszym strzelcem eliminacji do Euro 2016, w których zdobył aż 13 goli. W ten sposób wyrównał rekordowy wynik Irlandczyka Davida Healy'ego, który był dotąd najlepszym strzelcem w historii eliminacji do mistrzostw Europy. Jednak w czasie finałowego turnieju we Francji Lewandowski strzelił tylko jedną bramkę w pięciu meczach naszej drużyny. Na pewno pamiętacie jego celny strzał dający nam prowadzenie w meczu z Portugalią w ćwierćfinale Euro. W bezpośrednim pojedynku snajperów okazał się lepszy od Ronaldo, niestety to Portugalczyk cieszył się z awansu po naszej porażce w rzutach karnych.

Niektórzy zarzucają Lewemu słabszą skuteczność na wielkich turniejach (na Euro w Polsce i na Ukrainie w 2012 roku strzelił jednego gola w trzech meczach). Ci, którzy go krytykują, nie zauważają jednak, jak wielką pracę wykonuje dla naszej drużyny. ROBERT Z WIELKĄ KLASĄ POTRAFI POŚWIĘCIĆ SIĘ DLA DRUŻYNY – zrezygnować z prób strzelania goli za wszelką cenę, ściągnąć na siebie obrońców i zrobić miejsce pod bramką dla kolegów. To dzięki takiej grze Lewego wiele bramek mógł zdobyć nasz drugi snajper Arkadiusz Milik.

Jednak największym atutem Roberta jest jego wspaniały SPORTOWY CHARAKTER. Pamiętacie mecz Rumunia–Polska w Bukareszcie w eliminacjach mistrzostw świata w Rosji? W pewnej chwili obok Roberta upadła rzucona z trybun petarda hukowa. Ogłuszony Robert padł na murawę i długo nie mógł dojść do siebie. Gdyby nie wrócił na boisko, Polska mogłaby wygrać ten mecz walkowerem 3:0 (taka jest często kara za chuligańskie zachowanie kibiców). Wielu innych piłkarzy zdecydowałoby się w tej sytuacji zrezygnować z gry. Robert jednak się pozbierał, zacisnął zęby i wkrótce strzelił gola. To cały on! Za taką postawę kochają go kibice na całym świecie!

Pod względem umiejętności piłkarskich trudno mu cokolwiek zarzucić.

Strzały wykonane zarówno prawą, jak i lewą nogą – są znakomite.

Gra głową – perfekcyjna.

Wyszkolenie techniczne – prezentuje klasę światową.

Kondycja i siła – ma żelazne (Robert bardzo rzadko odnosi kontuzje).

Taktyka i czytanie gry – opanował do perfekcji.

Jedynym elementem, który wydawał się osłabiać jego potencjał, były do niedawna rzuty wolne. „Do niedawna”, bo w 2016 roku Robert zaczął intensywnie trenować ten element gry. I już zdobywa w ten sposób piękne gole dla Bayernu Monachium, a wkrótce też na pewno strzeli dla reprezentacji Polski!

Mimo tych wszystkich zalet Lewy nie jest ideałem napastnika. Sam zresztą powtarza, że ciągle musi pracować i dalej się rozwijać. Poza tym TAK NAPRAWDĘ IDEAŁY NIE ISTNIEJĄ. Są tylko obrazami celu, do którego staramy się nieustannie zbliżać, nie tylko w piłce nożnej, ale i w innych dziedzinach naszego życia.

Posłuchajcie opowieści o Lewym i innych wspaniałych współczesnych napastnikach i ich różnych drogach w poszukiwaniu doskonałości. Zaczynamy! Niech te opowieści będą jak pasjonujące mecze!

Cristiano Ronaldo

Czy jest największy? Najlepszy? Może tak, a może nie. Trudno sobie jednak wyobrazić jakąkolwiek książkę o napastnikach bez niego. Ronaldo, jaskółeczka z madery.

Jaskółeczka na Maderze czyli biednie, ale wesoło

Pewnie lubisz jeździć na wakacje? A może nawet byłeś kiedyś na Maderze? To portugalska wyspa o cudownie łagodnym klimacie. Nazwa wyspy oznacza „drewno” – to dlatego, że cała Madera pokryta jest lasami. W tym zielonym krajobrazie są też góry – i oczywiście wspaniałe wybrzeże, na którym wybudowano hotele i restauracje, pozwalające na wypoczynek turystom złaknionym słońca, morza i bujnej, tropikalnej roślinności.

To tutaj, w stolicy Madery – Funchal – 5 lutego 1985 roku na świat przyszedł chłopiec, czwarte dziecko państwa Aveiro. Jego pojawienie się w rodzinie było pewnym zaskoczeniem – starsza siostra i brat uczyli się już w szkole podstawowej, a młodsza siostra kończyła przedszkole. I jak to często bywa – bobasek o kręconych włoskach i ciemnych oczach jako najmłodszy natychmiast stał się pupilkiem całej rodziny.

Rodzice przyszłego piłkarza nie byli sportowcami. Mama, Maria Dolores, pracowała jako kucharka. Tata, José Dinis, zajmował się ogrodnictwem, był też w wojsku i został wysłany na wojnę w Afryce. Po powrocie znalazł pracę w klubie piłkarskim Andorinha (czyt. andurinja) – co po portugalsku znaczy „jaskółka”. Nie, José Dinis nie kopał piłki – zajmował się strojami klubu i sprzętem. Kto mógł wiedzieć, że do „Jaskółek” trafi kiedyś jego syn? Z „Jaskółkami” jest zresztą związana rodzinna anegdota.

Tego dnia mają się odbyć chrzciny chłopca. Jest szósta po południu. Goście zebrali się już w kościele Santo António. Co prawda nie dotarł jeszcze ojciec niemowlęcia ani też ojciec chrzestny – kapitan drużyny „Jaskółek”, Fernão Sousa, ale proboszcz rozpoczyna mszę. Został uprzedzony, że panowie się spóźnią. W końcu Andorinha gra dzisiaj mecz, na którym obaj muszą być obecni. Zostają więc ochrzczone pozostałe niemowlęta i... No właśnie. Maria Dolores z dzieckiem na ręku wypatruje niespokojnie męża i pana Fernão.

– Gdzież oni się podziali!? – narzeka.

Wreszcie są! Wyskakują z samochodu i biegną w stronę kościoła.

Chrzciny się odbyły. Mały cherubinek miał nosić imiona Cristiano Ronaldo. Imię Cristiano zaproponowała ciotka chłopca, pracująca w katolickim sierocińcu. Cristiano oznacza „chrześcijanin". Drugie imię, Ronaldo, otrzymał na cześć urzędującego wtedy 40. prezydenta Stanów Zjednoczonych, Ronalda Reagana, który wcześniej był ulubionym aktorem taty Cristiano. Natomiast nazwiska, którymi będzie legitymował się przyszły piłkarz, portugalskim zwyczajem pochodzą od mamy (dos Santos) i od taty (Aveiro). Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro to jednak bardzo wiele słów... a skoro w Portugalii bardzo często używa się raczej drugiego imienia niż pierwszego, chłopak na koszulce piłkarskiej będzie miał napisane: Ronaldo. Będzie, bo na razie jeszcze nie nauczył się raczkować.

Historia rodziny Aveiro może być przykładem na to, że pieniądze szczęścia nie dają. I że można być szczęśliwym, nie będąc bogatym. Rodzina mieszkała w mieszkaniu socjalnym, w którym nie było zbyt wielu wygód, był za to przeciekający dach i brakowało dobrego ogrzewania. Ten budynek już nie istnieje – został rozebrany, bo był w bardzo złym stanie i zaczęli się tam osiedlać bezdomni – ale wówczas oczywiście żaden członek rodziny Aveiro już tam nie mieszkał, bo po pewnym czasie cała rodzina była już dzięki Cristiano bogata.

Ale gdy Cristiano był małym chłopcem... wciąż było za mało pieniędzy, nawet na najbardziej potrzebne rzeczy, takie jak jedzenie czy odzież, nie mówiąc – na przykład – o prezentach gwiazdkowych! A jednak w tym domu nie brakowało miłości, troski i czasu. Bo czas, który rodzice nam poświęcają, to coś najcenniejszego. Pan Dinis miał czas – i ochotę – żeby zabierać dzieciaki w weekendy na mecze „Jaskółek”, a mama miała czas, żeby gotować im portugalskie przysmaki.

Jeśli byliście kiedyś w Portugalii, wiecie, że lokalną specjalnością jest suszony dorsz, czyli bacalhau (czyt. bakalau). Płaty ryby moczy się w słonej wodzie i suszy na słońcu. Jest w kuchni portugalskiej tak popularny, że mnóstwo tego specjału trzeba sprowadzać z Norwegii i Islandii!

– Mamo, co dzisiaj na obiad? – krzyczał chłopiec od razu, gdy tylko wbiegł do domu, i rozpromieniał się, widząc bacalhau à Brás – dorsza z podsmażanymi na złoto ziemniaczkami, cebulką i jajkiem, swoją ulubioną potrawę.

Ale Cristiano na pewno NIE BYŁBY TAKI SZCZĘŚLIWY, GDYBY OD DZIECIŃSTWA NIE GRAŁ W PIŁKĘ. Wydawało się, że piłka dosłownie przyrosła do nogi chłopca, który wyczyniał z nią najprzeróżniejsze triki. Mama załamywała ręce: chłopak miał odrabiać lekcje, a tymczasem wyskoczył przez okno i oczywiście znowu kopie piłkę!

– Gdzież on znowu jest? – pytała zrezygnowana.

Dzieciaki rozgrywały mecze na ulicy, ustawiając kamienie zamiast słupków bramki i nie przejmując się tym, że to prowizoryczne boisko trzeba było zwijać, kiedy pojawiał się jakiś samochód czy autobus. Ronaldo, spocony i zmęczony, wracał do domu dopiero późnym wieczorem. Zwykle więc nie miał siły i zapału do nauki – jakoś jednak przechodził z klasy do klasy.

Idolem Crisa był jego kuzyn Nuno – starszy i grający już w „Jaskółkach”. Wielkim marzeniem sześcioletniego Cristiano było grać razem z nim. Marzenie spełniło się, gdy Cris skończył osiem lat. Wreszcie został przyjęty do drużyny Andorinha! W 1993 roku otrzymał swoją pierwszą legitymację, a zaraz później dwa przydomki: Pszczółka i Płaczek.

Dlaczego? Po pierwsze, BYŁ SZYBKI I ZWINNY JAK PSZCZOŁA. Po drugie, kiedy coś mu się nie udało, na przykład kolega nie podał mu piłki, Cristiano natychmiast zaczynał płakać. Ale trener małych „Jaskółek”, Francisco Alfonso, od razu zauważył, że chłopak ma wielki talent. POTRAFIŁ GRAĆ DOBRZE OBIEMA NOGAMI, był jak torpeda. Miał jednak wady: nie tylko nie potrafił przegrywać, ale też chciał grać sam. Chciał zaczynać akcje i je kończyć. Niechętnie podawał do kolegi znajdującego się na bardziej dogodnej pozycji.

– Futbol to gra zespołowa! – krytykował go trener. – Musisz w końcu nauczyć się współpracy!

Na razie mały Ronaldo próbował się nauczyć, jak znosić gorycz porażki. No cóż, „Jaskółeczki” nie były najlepszym zespołem. A jak wiadomo, jeden gracz sam nie udźwignie całego meczu, jeśli inni zawodzą. RONALDO DAWAŁ Z SIEBIE WSZYSTKO, A DRUŻYNA I TAK NIE POTRAFIŁA WYGRAĆ. Doszło do tego, że w pewnym momencie z tego powodu w ogóle nie chciało mu się już wychodzić na boisko.

Dopiero dzięki ojcu zmienił swoje nastawienie.

– Tylko słabi uznają siebie za pokonanych – mawiał ojciec Crisa.

Ronaldo i tak został zauważony. Co ciekawe, to właśnie jego ojciec chrzestny, ten, który wraz z tatą Ronaldo spóźnił się na chrzciny, ten, który wówczas był odpowiedzialny za młodzież w Nacionalu, jednej z lepszych drużyn na Maderze, usłyszał o genialnym talencie i dopiero po jakimś czasie dowiedział się, że mowa o jego chrześniaku! Sousa zdecydował, że chłopaka trzeba zabrać do Nacionalu, bo w „Jaskółkach” się marnuje.

W Nacionalu postanowiono, że CHŁOPIEC POWINIEN POPRACOWAĆ NAD SWOIM CHARAKTEREM. Przede wszystkim miał przełamać swój boiskowy egoizm i fałszywą dumę, które sprawiały, że chciał grać sam. W sezonie 1995/1996 Cristiano zdobył z Nacionalem swój pierwszy tytuł regionalny w kategorii wiekowej 10-12 lat. Niedługo jednak miał grać w tej drużynie. Los przyszykował mu coś znacznie bardziej ekscytującego, ale i budzącego wielkie obawy: podróż do stolicy. Mała „jaskółeczka” miała teraz grać w Sportingu Lizbona, wielkim klubie, w którym karierę zaczynał jego idol, Luís Figo!

Z Madery do Lizbbony

Wyobraźcie sobie tego chłopca. Pochodzi z kochającego domu, zawsze otoczony opieką, szczególnie przez mamę... Rano czekają na niego kanapeczki, które zabiera do szkoły. Po południu zasiada przed gorącym posiłkiem, opowiada, co w szkole, mama czochra go pieszczotliwie po włosach. Pomaga w lekcjach, kiedy trzeba. Jest zawsze obok.

Wyobraźcie sobie tego chłopca. Ma 12 lat, ale nigdy jeszcze nie leciał samolotem. Lizbonę zna tylko z telewizji. Mówi z akcentem z Madery, który w stolicy bywa przedmiotem żartów.

Kiedy Ronaldo po raz pierwszy przyleciał do Lizbony, towarzyszyła mu mama i ojciec chrzestny. Widać było, że czuje się nieswojo w wielkim mieście. A gdy ten wciąż chuderlawy, niewysoki i wyglądający na nieśmiałego chłopiec stanął na boisku Sportingu, trenerzy zachowywali się mniej więcej tak, jak czasami zachowują się jurorzy w programach typu „Mam talent”. Widzą kogoś niepozornego, zaczynają się śmiać pod nosem, a potem... ten ktoś zaczyna śpiewać. No i wtedy – sami otwierają usta naprawdę bardzo szeroko ze zdziwienia... Oczywiście Ronaldo nie śpiewał, ale takie właśnie były miny trenerów, kiedy to chucherko ruszyło do akcji.

Grał wspaniale, piłkę miał jakby przylepioną do nogi, potrafił przedryblować kilku przeciwników, strzelać z obu nóg. Pszczółka zrobiła na obserwatorach tak wielkie wrażenie, że decyzja została podjęta natychmiast. Pozostała tylko kwestia ceny. Nacional był Sportingowi winien 25 tysięcy euro – zaproponował, że odda młodego piłkarza za skasowanie długu.

– Jednak czy to nie przesada? – pytały władze Sportingu. – Płacić tyle za nastolatka, z którego nie wiadomo, co wyrośnie?

W końcu jednak zapadła decyzja o transferze – i była to pewnie jedna z lepszych inwestycji Sportingu, który sześć lat później odsprzedał piłkarza Manchesterowi United za – bagatela – 15 milionów euro!

Ronaldo, który po pierwszym pobycie w Lizbonie wrócił na Maderę, znów siedzi w samolocie. Tym razem jest sam. Na szyi ma identyfikator i jako nieletnim pasażerem opiekuje się nim stewardessa. Łzy ciekną mu po policzkach – takie same, jakie przed momentem widział na twarzy żegnającej się z nim mamy. Zagryza jednak wargi. „WYTRZYMAM, COKOLWIEK SIĘ STANIE” – postanawia. Nie wie jeszcze, jak bardzo będzie trudno.

Lizbona to wspaniałe miasto leżące na siedmiu wzgórzach, na które można wjechać starymi, żółtymi tramwajami, często – jako symbol stolicy – pojawiającymi się na pocztówkach, które kupują liczni turyści. Oglądają oni panoramę miasta, a potem podchodzą bliżej. Podziwiają wieżę Belém, która była jak latarnie morskie punktem orientacyjnym dla powracających do miasta z wypraw żeglarzy, zachwycają się błękitnymi kafelkami – azulejos (czyt. azulehos), które znajdują się na ścianach budynków, robią sobie zdjęcia z rekinami w wielkim oceanarium. No i oczywiście – jeśli, tak jak wy, są fanami futbolu – odwiedzają słynne stadiony: Estadio da Luz, czyli Stadion Światła (stadion Benfiki, jednego z dwóch wspaniałych klubów piłkarskich Lizbony), i nowoczesny Estadio Jose Alvalade, który powstał specjalnie na Euro 2004. To stadion drugiego klubu – Sportingu – tego właśnie, gdzie miał teraz grać Ronaldo, który zresztą wziął udział w meczu na otwarcie stadionu.

Myślicie czasem, że to byłoby fajne wyprowadzić się z domu? To normalne, bo każdy myśli o tym, żeby kiedyś być samodzielnym. Rodzice wreszcie nie mówiliby wam ciągle, co macie robić! Wolność musi być wspaniała!

A jednak... Ronaldo jest załamany. Ma co prawda przyjaciół – mieszka w czteroosobowym pokoju i szybko zaprzyjaźnia się z chłopakami, szczególnie z pochodzącym z Algarve Fábio – ale w szkole śmieją się z jego akcentu, przez swoją drażliwość i emocjonalność ciągle się komuś naraża, a do tego dochodzą praktyczne obowiązki, do których nie jest przyzwyczajony, takie jak choćby prasowanie ubrań.

Chłopak za ostatnie pieniądze kupuje kartę telefoniczną i codziennie szlocha w słuchawkę. On tego nie wytrzyma, chce wracać do domu! Mama pociesza go, jak umie, a nawet w końcu przyjeżdża do Lizbony, bo sytuacja staje się naprawdę dramatyczna! To pomaga, ale tylko na chwilę. Kiedy chłopak po raz pierwszy jedzie w odwiedziny do domu, zapiera się i nie chce wracać do Lizbony. Nie tylko mama, ale i ojciec chrzestny muszą się naprawdę napracować, żeby go zmotywować! W końcu, ale dopiero po roku, zaczyna się robić troszkę lepiej.

Ronaldo wie, czego chce, ale potrafi też pracować nad sobą. Legendarne jest już jego postanowienie, że będzie jadł dwa talerze zupy, a nie jeden, żeby wzmocnić się i nieco zmężnieć. Potem zresztą zaczyna zwracać coraz większą uwagę na to, co je. Może się wam to wydawać nieistotne, ale to naprawdę ma znaczenie, co znajdzie się na talerzu – szczególnie dla sportowca! Porcja frytek z ketchupem ma tyle samo kalorii, co kawałek chudej ryby, ryż i sałatka, i oczywiście dostarcza energii. Tyle że są tam tylko węglowodany i tłuszcz, a w rybie czy mięsie – dużo białka, w sałatce zaś – witaminy. Sportowcy unikają fast foodów nie dlatego, że boją się utyć, ale dlatego że szukają jedzenia, które jest bardziej wartościowe.

DOBRE ODŻYWIANIE PRZYNIOSŁO CRISTIANO EFEKTY. CHŁOPAK ZMĘŻNIAŁ. Był coraz bardziej muskularny i wysportowany. Oprócz piłki nożnej kochał ping-pong, chodził też na siłownię, a w wakacje biegał z torebkami piasku przywiązanymi do stóp. I oczywiście mnóstwo trenował.

Kiedy miał już 15 lat, stało się coś nieoczekiwanego: ten wysportowany chłopak nagle poczuł się zmęczony. Nie miał siły biegać, a serce waliło mu jak oszalałe. Lekarze byli zgodni: chłopak ma arytmię. Co za cios! Czy to oznacza, że nigdy już nie będzie mógł grać w piłkę? Przecież to byłoby najgorsze, to byłoby niesprawiedliwe!

Na szczęście okazało się, że można u niego przeprowadzić zabieg nazywany ablacją – polega on na tym, że przez żyłę w udzie wprowadza się elektrody, które za pomocą prądu niszczą źródło arytmii. Brzmi strasznie, co? Wyobrażacie sobie, jak czuli się Ronaldo i jego rodzina? Byli przerażeni. Na szczęście wszystko dobrze się skończyło i wkrótce chłopak wrócił na boisko.

Nie wyjadę stąd bez tego chłopaka

Ronaldo bardzo szybko awansował do pierwszej drużyny. Miał wówczas zaledwie 16 lat. Trener László Bölöni chciał, żeby jak najszybciej pokazał, co potrafi, choć lekarze zalecali, żeby jeszcze chwilę z tym poczekać.

Podczas gier kontrolnych w Akademii Sportingu w Alcochete trener podjął dość – wydawałoby się – dziwną decyzję. Cristiano przyzwyczajonego do gry na środku ataku przesunął na lewe skrzydło. Były dwa powody: po pierwsze, jeszcze niedoświadczony napastnik być może nie dałby rady przedrzeć się przez ścianę obrony przeciwnika. Po drugie, Ronaldo był bardzo szybki. Na skrzydle miałby więcej miejsca, aby pokazać pełnię swoich umiejętności. Cristiano grał w meczach towarzyskich, zwykle wchodząc na 10–20 minut. Sprawiał bardzo dobre wrażenie, ale nie mógł zdobyć bramki. Aż wreszcie udało mu się przełamać i to w jednym z najważniejszych meczów w życiu każdego piłkarza – debiucie w drużynie seniorów.

3 sierpnia 2002 roku. Sporting gra mecz towarzyski z Realem Betis z Sewilli. Ronaldo wchodzi w 77. minucie. Jest 2:1 dla Lizbony, ale Sewilla wyrównuje w 84. minucie i wydaje się, że mecz zakończy się remisem. Ale nie! W doliczanym czasie gry Cristiano przejmuje piłkę od obrońcy Juanito i pędzi w stronę bramki, drybluje bramkarza i strzela prosto do bramki! To pierwszy gol zdobyty przez niego dla Sportingu, w dodatku gol dający zwycięstwo – jest się z czego cieszyć! Ronaldo, tak jak robią to inni strzelcy, zdejmuje koszulkę i rzuca ją w trybuny w geście triumfu. Gola dedykuje rodzinie, a przede wszystkim mamie.

To sprawiło, że swój pierwszy oficjalny mecz w seniorskiej drużynie Sportingu, jeszcze jako zmiennik, zaliczył wkrótce potem, 29 września 2002 roku, występując od 69. minuty spotkania wyjazdowego przeciwko Bradze. Mecz był niezbyt dla niego udany, bo zakończony porażką 2:4, ale dzięki temu Ronaldo stał się pierwszym zawodnikiem Sportingu w historii, który w ciągu jednego sezonu zagrał w trzech różnych drużynach lizbońskiego klubu: U-18, drużynie B, a następnie A. Już 7 października otrzymał szansę gry w wyjściowym składzie Sportingu z Moreirense w meczu portugalskiej superligi. W dodatku w spotkaniu na własnym stadionie.

Jest 34. minuta meczu, Ronaldo biegnie w stronę bramki w 60-metrowym slalomie, gubiąc po drodze obrońców, na linii pola karnego znów udaje mu się zmylić kolejnego przeciwnika – i strzela. GOL ZOSTAJE NAZWANY MONUMENTALNYM. I nie jest to wcale jego jedyny gol w tym meczu, bo Ronaldo zdobywa kolejną bramkę, główką, dając Sportingowi prowadzenie 3:0. A po meczu szybko biegnie do mamy, która z emocji zemdlała na trybunach!

Ronaldo staje się ulubieńcem publiczności. ZDOLNYM PIŁKARZEM ZACZYNAJĄ INTERESOWAĆ SIĘ NAJLEPSZE KLUBY ŚWIATA. W czasie turnieju w Tulonie we Francji, gdzie spotykają się reprezentacje do 21 lat z całego świata, portugalskiemu zawodnikowi przyglądają się łowcy talentów: z Arsenału, Liverpoolu, Chelsea, Juventusu i... Manchesteru United, którego słynny trener sir Alex Ferguson zgłosił chęć zakupu młodego zawodnika. Ale ta decyzja utrzymywana była w tajemnicy: chłopak miał zostać jeszcze rok w Lizbonie. Uznano, że angielski futbol, najostrzejszy i najbardziej niebezpieczny, to trochę za dużo dla tak młodego zawodnika. Tylko trenerzy, agent i sam Ronaldo wiedzieli, że w towarzyskim meczu Sportingu z Manchesterem United młody piłkarz gra ze swoimi przyszłymi kolegami klubowymi.

Ten mecz zostaje rozegrany 6 sierpnia 2003 roku. Ronaldo, w koszulce z numerem 28, daje z siebie wszystko. Kibice przecierają oczy ze zdumienia! To niezwykłe, co ten chłopak robi z piłką i ze swoimi przeciwnikami! Zawodnicy Manchesteru proszą trenera, żeby rozważył kupno chłopaka, a trener uśmiecha się pod nosem. Wie, że sprzedaż już jest ustalona, i cieszy się, widząc akceptację swojej drużyny dla Cristiano.

Ale dzieje się coś jeszcze: przed upływem pierwszej połowy meczu trener Ferguson podejmuje spontaniczną decyzję. „Nie wyjadę stąd bez tego chłopaka” – mówi. Okazuje się, że Real daje za Ronaldo 12 milionów euro. Sir Alex daje 15 milionów i przebija stawkę. Po meczu, który Sporting wygrał 3:1, spotyka się z Ronaldo i informuje go o swojej decyzji.