Tomasz Sielecki

Repetytorium
NIEMIECKI
Gramatyka z ćwiczeniami

Konsultacja merytoryczna:
Marius Paul Karolczak

Redaktor serii: Marek Jannasz

Redakcja i korekta: Paweł Pokora

Projekt okładki serii: Marcin Rojek, 2-arts.com

Projekt makiety i opracowanie graficzne: Studio 27

Zdjęcie na okładce: © draghicich / Fotolia.com

ISBN: 978-83-63165-11-6

ISBN (wersja elektroniczna): 978-83-63165-72-7

ISBN epub: 978-83-7892-002-1

ISBN mobi: 978-83-7892-003-8

Opracowanie wersji elektronicznej oraz konwersja:

© Copyright by Wydawnictwo Lingo sp. j., Warszawa 2013

www.jezykinieobce.pl

Wstęp Vorwort

Niniejsze repetytorium powstało z myślą o tych osobach, których przygoda z językiem niemieckim trwa już od pewnego czasu.

Książka przeznaczona jest zarówno dla uczniów szkół średnich jak i studentów oraz osób przygotowujących się do certyfikatu na poziomie B1 (aczkolwiek niektóre omawiane tematy umiejscawiane są na poziomie B2). Po nasze repetytorium mogą sięgnąć także wszyscy ci, którzy odczuwają potrzebę usystematyzowania, pogłębienia lub po prostu przypomnienia sobie wybranych zagadnień gramatyki niemieckiej.

Książkę tworzy 16 rozdziałów, z których każdy kończy się testem obejmującym materiał danej jednostki. Pod testem znajduje się klucz rozwiązań.

Większość rozdziałów podzielona jest dodatkowo na mniejsze podrozdziały, na końcu których znajdują się ćwiczenia pozwalające skontrolować stopień opanowania danego tematu. Klucz do wszystkich ćwiczeń zamieszczony jest w przedostatniej części podręcznika. Zanim więc przystąpi się do testu sprawdzającego, warto spróbować swych sił w „starciu z mniej wymagającym przeciwnikiem”.

Swoistym ukoronowaniem nauki będzie przejście przez egzamin końcowy obejmujący całą omawianą wcześniej tematykę. Zaś umiejętność praktycznego zastosowania poznanych reguł gramatycznych można zweryfikować, dokonując tłumaczenia zdań znajdujących się w ostatniej części – „Gramatyka w działaniu…”

Z nadzieją, że nasze repetytorium ułatwi jakże przecież trudną pracę, jaką jest opanowywanie języka obcego, życzymy sukcesów w nauce!

Autor wraz z zespołem Lingo

Części mowy

Die Wortarten

1. Rodzajnik Der Artikel

W języku niemieckim występują rodzajniki określone – der, die, das oraz rodzajniki nieokreślone – ein, eine, ein.

Rodzajniki określają liczbę, rodzaj i przypadek rzeczownika, do którego się odnoszą.

Rodzajników nie tłumaczy się na język polski, aczkolwiek w pewnych przypadkach możliwe jest użycie słów „pewien”, „pewna”, „jakiś”, itp. w odniesieniu do rodzajników nieokreślonych oraz „ten”, „ta”, itp. w odniesieniu do rodzajników określonych.

1.1. Rodzajnik określony Der bestimmte Artikel

Rodzajnika określonego używa się w odniesieniu do osób i przedmiotów znanych lub uprzednio wymienionych.

Np.:

Der Mann, von dem du erzählt hast. (Mężczyzna, o którym opowiadałeś.)

Das ist die Lehrerin unserer Tochter. (To jest nauczycielka naszej córki.

Der Bundeskanzler fliegt morgen in die USA. (Kanclerz leci jutro do USA.)

Przed liczebnikami porządkowymi i przymiotnikami w stopniu najwyższym.

Np.:

Fahren Sie bitte in den zweiten Stock. (Proszę pojechać na drugie piętro.)

Das ist das älteste Gebäude in unserer Stadt. (To jest najstarszy budynek w naszym mieście.)

Przed rzeczownikami opisującymi kogoś lub coś jedynego.

Np.:

Der Rektor (rektor), die Chefin (szefowa), die Hauptstadt (stolica), itp.

Przed nazwami gór, jezior, mórz, rzek.

Np.:

Die Alpen (Alpy), der Bodensee (Jezioro Bodeńskie), das Mittelmeer (Morze Śródziemne), der Rhein (Ren), itd.

Deklinacja rodzajnika określonego Die Deklination des bestimmten Artikels

| l. poj. – Singular | l. mn. – Plural
| r. m. – Maskulinum | r. ż. – Femininum | r. n. – Neutrum | r. m., r. ż., r. n.
M. – Nominativ | der | die | das | die
D. – Genitiv | des | der | des | der
C. – Dativ | dem | der | dem | den
B. – Akkusativ | den | die | das | die

Ćwiczenia Übungen

1. Wpisz odpowiedni rodzajnik określony. Zwróć uwagę na właściwy rodzaj, przypadek i liczbę.

Klucz

________ Beamte hat ________ Ausländer geholfen.

Ich muss ________ Chef anrufen.

________ Schaffner kontrolliert ________ Fahrscheine.

________ Lehrerin antwortet ________ Schüler.

Das war wohl ________ teuerste Auto.

________ Fenster ________ Hauses lassen sich nicht öffnen.

________ Hauptstadt von Portugal heißt Lissabon.

________ Rhein gehört zu ________ längsten Flüssen in Europa.

Ich habe ________ Bodensee noch nicht gesehen.

________ Mittelmeer ist größer als ________ Ostsee.

1.2. Rodzajnik nieokreślony Der unbestimmte Artikel

Rodzajnika nieokreślonego używa się w odniesieniu do osób i przedmiotów nieznanych, niekonkretnych, uprzednio niewymienianych – wspomina się o nich pierwszy raz.

Np.:

Auf der Bank sitzt eine Frau. (Na ławce siedzi [jakaś] kobieta.)

So viele Kräne wie in einem Hafen. (Tyle dźwigów ile w [jakimś] porcie.)

Ein neues Auto kostet etwa 30 000 Zl. (Nowy samochód kosztuje około 30 000 zł.)

W zdaniach, w których występuje zwrot es gibt (jest, są).

Np.:

In der Nähe gibt es eine Tankstelle. (W pobliżu jest stacja benzynowa.)

Gibt es hier ein Restaurant? (Czy jest tu [jakaś] restauracja?)

W liczbie mnogiej rodzajnik nieokreślony nie występuje.

Np.:

Kleine Kinder stellen viele Fragen. (Małe dzieci stawiają dużo pytań.)

Deklinacja rodzajnika nieokreślonego Die Deklination des unbestimmten Artikels

| l. poj. – Singular
| r. m. – Maskulinum | r. ż. – Femininum | r. n. – Neutrum
M. – Nominativ | ein | eine | ein
D. – Genitiv | eines | einer | eines
C. – Dativ | einem | einer | einem
B. – Akkusativ | einen | eine | ein

Ćwiczenia Übungen

2. Wpisz właściwy rodzajnik nieokreślony. Zwróć uwagę na właściwy rodzaj i przypadek.

Klucz

Unsere Firma sucht ________ Ingenieurin.

Ich möchte noch ________ Tasse Kaffee.

Haben Sie vielleicht ________ Zimmer zu vermieten?

________ Mann hat mir geholfen.

Gibt es hier ________ Geschäft?

Mein Chef sucht nach ________ neuen Wohnung.

Wir brauchen ________ Dosenöffner.

Hättest du ________ Schmerztablette für mich?

Unsere Tochter möchte auch ________ Hund haben.

Ich muss unbedingt ________ Zeitung kaufen.

2a. Wpisz właściwy rodzajnik określony lub nieokreślony. Zwróć uwagę na właściwy przypadek, rodzaj i liczbę.

Klucz

Mein Vater will ________ Couch kaufen. ________ Couch muss aber preiswert sein.

________ Museum ist noch bis nächsten Mittwoch geschlossen.

Und dann habe ich ________ Frau nach dem Weg gefragt.

Gibt es hier ________ Cafe?

________ Nordsee ist nicht so groß wie ________ Mittelmeer.

Ich denke, dass Sie mit ________ Direktor sprechen sollten.

Vielleicht machen wir ________ Party, einverstanden?

Wie heißt ________ Hauptstadt von Lichtenstein?

Katja ist ________ Frau seines Lebens.

________ guter Arzt könnte ihm noch helfen.

1.3. Pomijanie rodzajnika Der Null-Artikel

Nie używa się żadnego rodzajnika przed imionami i nazwiskami.

Np.:

Monika fliegt erst am Dienstag. (Monika leci dopiero we wtorek.)

Müllers sind noch nicht gekommen. (Müllerowie jeszcze nie przyszli.)

Przed nazwami kontynentów, krajów i miast.

Np.:

Warst du schon in Afrika? (Czy byłeś już w Afryce?)

Hamburg gehört zu den größten Städten Deutschlands. (Hamburg należy do największych miast Niemiec.)

Wyjątek 1: należy użyć odpowiedniego rodzajnika określonego, jeśli imię, nazwisko, nazwa kontynentu, kraju lub miasta są połączone z przydawką.

Np.:

das schöne Polen (piękna Polska), der tapfere Karl (dzielny Karol), itd.

Wyjątek 2: należy użyć rodzajnika określonego przed nazwami krajów rodzaju męskiego i żeńskiego oraz występujących w liczbie mnogiej. Do najważniejszych wyjątków należą:

der Irak (Irak), der Iran (Iran), die Türkei (Turcja), die Schweiz (Szwajcaria), die Slowakei (Słowacja), die Ukraine (Ukraina), die Niederlande (Holandia), die Vereinigten Staaten/die USA (USA).

Rodzajnik jest pomijany przy tzw. rzeczownikach materiałowych w znaczeniu ogólnym.

Np.:

Die Hose ist aus Baumwolle. (Spodnie są z bawełny.)

Die Spielzeuge sind aus Holz. (Zabawki są z drewna)

Haben wir noch Butter? (Mamy jeszcze masło?)

Po wyrazach określających ciężar, ilość lub miarę.

Np.:

Ich habe ein Kilo Bananen gekauft. (Kupiłem kilogram bananów.)

Sie haben 2 Liter Wein getrunken. (Oni wypili 2 litry wina.)

Po liczebnikach głównych.

Np.:

Ich muss noch 3 Briefe schreiben. (Muszę napisać jeszcze 3 listy.)

Unsere Wohnung hat 4 Zimmer. (Nasze mieszkanie ma 4 pokoje.)

Rodzajnik nie jest używany, jeśli rzeczownik jest poprzedzony zaimkiem dzierżawczym.

Np.:

Das ist meine Katze. (To jest mój kot.)Gefällt dir unser Haus? (Czy podoba ci się nasz dom?)

Rodzajnik jest również pominięty przy określeniach zawodów lub funkcji.

Np.:

Sein Vater ist Polizist. (Jego ojciec jest policjantem.)

Deine Ausbildung als Pilot war nicht besonders billig. (Twoje kształcenie w zawodzie pilota nie było szczególnie tanie.)

Wyjątek: jeśli określenie zawodu jest poprzedzone przydawką, należy użyć odpowiedniego rodzajnika nieokreślonego lub określonego.

Np.:

Sie ist eine gute Lehrerin. (Ona jest dobrą nauczycielką.)

Das ist die neue Assistentin unseres Chefs. (To jest nowa asystentka naszego szefa.)

Nie używa się rodzajników w wielu przysłowiach, stałych zwrotach i wyrażeniach przyimkowych.

Np.:

Aller Anfang ist schwer. (Wszelkie początki są trudne.)

Das kommt nicht in Frage. (To nie wchodzi w rachubę.)

Ich habe Zeit. (Mam czas.)

Auf Landstraßen darf man 90 km/h fahren. (Na drogach krajowych wolno jeździć 90 km/h.)

Ćwiczenia Übungen

3. Wpisz właściwy rodzajnik określony (zwróć uwagę na właściwy przypadek, rodzaj i liczbę) lub pozostaw wolne miejsce.

Klucz

________ Hafen in Hamburg ist wirklich sehenswert.

Unser ________ Haus ist zwar klein aber gemütlich.

Wohnst du immer noch in ________ Stuttgart?

Im Sommer fahren wir in ________ Schweiz.

________ Hund unseres Nachbarn ist schon alt.

Auf dem Parkplatz stehen jetzt nur 12 ________ Autos.

________ Altstadt hat uns besonders gut gefallen.

Ich möchte nach ________ Italien fahren.

________ neue Sekretärin unseres Chefs ist wirklich hübsch.

________ Sohn von Frau Berg ist ________ Arzt.

Möchtest du noch ________ Wein?

Wir waren im Oktober in ________ Niederlanden.

Rysy ist ________ höchste Berg in Polen.

Hast du morgen ________ Zeit?

Wart ihr schon in ________ neuen Kino?

3a. Wpisz właściwy rodzajnik nieokreślony (zwróć uwagę na właściwy przypadek i rodzaj) lub pozostaw wolne miejsce.

Klucz

Ich möchte lieber in ________ anderen Stadt wohnen.

Wir müssen schon nach ________ Hause fahren.

Er sucht ________ guten Rechtsanwalt.

Haben Sie ________ Kinder?

Trauringe sind aus ________ Gold.

Vor allem müssen wir ________ Hotel finden.

Unsere Mitarbeiter wollen ________ Sportverein gründen.

Sein Vater ist ________ Lehrer.

Wir möchten gerne ________ Katze haben.

Er kommt aus ________ Schweden.

Wir brauchen noch ________ Brot und ________ Butter.

Sie möchte ________ netten Ausländer kennen lernen.

________ blaues Kleid würde ihr besser gefallen.

Das ist sein ________ Auto.

Diese Halskette ist aus ________ echtem Silber.

1.4. Test sprawdzający Test

Wpisz właściwy rodzajnik określony lub nieokreślony (zwróć uwagę na właściwy rodzaj, przypadek i liczbę) albo pozostaw wolne miejsce.

Es war einmal ________ alter Bauer.

Das ist wohl ________ schönste Haus in der Stadt.

Ich brauche ________ neuen Wagen. ________ Wagen darf höchstens 15 000 € kosten.

________ Außenminister fliegt morgen in ________ USA.

Meine ________ Schwester ist 20 Jahre alt.

Ich habe ________ Chefin um Versetzung gebeten.

Frau Braun hat ________ Hund. Sie muss ________ Hund dreimal täglich füttern.

Morgen kommt ________ Gast. ________ Gast bleibt bei uns 2 ________ Tage.

Man hat ________ Bundeskanzlerin sehr herzlich empfangen.

Wollt ihr wirklich ________ Iran besichtigen?

Ich will meiner Freundin ________ Geschenk kaufen, leider weiß ich nicht, was sie haben möchte.

Am liebsten esse ich ________ Brot mit ________ Butter und ________ Schinken.

________ Parlament hat sich schon damit beschäftigt.

________ Weg war leider zu lang.

Er hat 3 ________ Hemden und 2 ________ Hosen gekauft.

Ich brauche noch ein Kilo ________ Kirschen.

Sie sollten sich an ________ Rektor wenden.

Gibt es hier ________ Bibliothek?

Er hat ________ Fieber.

Wir haben unseren Urlaub in ________ Türkei verbracht.

Hast du gestern mit ________ Claudia gesprochen?

________ Flugverkehr nach Hannover und Hamburg wird ab sofort eingestellt.

Ihr Kind möchte ________ neues Fahrrad.

Sie müssen in ________ dritten Stock laufen, ________ einzige Fahrstuhl ist leider kaputt.

Ich war noch nicht in ________ Portugal.

Entschuldigen Sie bitte, wo ist ________ Hauptpost?

Vielleicht schenken wir ihm ________ Buch?

Sie telefoniert mit ________ Herrn Fuchs.

Ich konnte nicht kommen, ich hatte ________ Grippe.

Wir suchen nach ________ Wohnung am Stadtrand.

Uwaga:

Jeśli pojawiły się błędy w punktach 2, 4, 6, 9, 13, 14, 17, 22, 24, 26, a także w punktach 3, 7, 8, zajrzyj jeszcze raz do podrozdziału 1.1.

Jeśli stwierdzasz pomyłki w punktach 1, 3, 7, 8, 11, 18, 23, 27, 30, zajrzyj jeszcze raz do podrozdziału 1.2.

Jeśli widzisz błędy w punktach 4, 5, 8, 10, 12, 15, 16, 19, 20, 21, 25, 28, 29, zajrzyj ponownie do podrozdziału 1.3.

Klucz – Lösungsschlüssel

Klucz do ćwiczeń

1. RODZAJNIK

Ćwiczenie 1

Powrót

1. Der, dem; 2. den; 3. Der, die; 4. Die, dem; 5. das; 6. Die, des; 7. Die; 8. Der, den; 9. den; 10. Das, die.

Ćwiczenie 2

Powrót

1. eine; 2. eine; 3. ein; 4. ein; 5. ein; 6. einer; 7. einen; 8. eine; 9. einen;10. eine.

Ćwiczenie 2a

Powrót

2a. 1. eine, Die; 2. Das; 3. eine; 4. ein; 5. Die, das; 6. dem; 7. eine; 8. die; 9. die; 10. Ein.

Ćwiczenie 3

Powrót

1. Der; 2. –; 3. –; 4. die; 5. Der; 6. –; 7. Die; 8. –; 9. Die; 10. Der, –; 11. –; 12. den; 13. der; 14. –; 15. dem.

Ćwiczenie 3a

Powrót

1. einer; 2. –; 3. einen; 4. –; 5. –; 6. ein; 7. einen; 8. –; 9. eine; 10. –; 11. –, –; 12. einen; 13. ein; 14. –, 15 –.

Test

Powrót

1. ein, 2. das, 3. einen, der, 4. Der, die, 5. –, 6. die, 7. einen, den, 8. ein, der, –, 9. die, 10. den, 11. ein, 12. –, –, –, 13. Das, 14. Der, 15. –, –, 16. –, 17. den, 18. eine, 19. –, 20. der, 21. –, 22. Der, 23. ein, 24. den, der, 25. –, 26. die, 27. ein, 28. –, 29. –, 30. einer.