Tomasz Białkowski

Król Tyru

(Trzecia część cyklu kryminalnego o Pawle Werensie)

Saga

Król Tyru
Zdjęcie na okładce: Shutterstock
Copyright © 2013, 2020 Tomasz Białkowski i SAGA Egmont
Wszystkie prawa zastrzeżone
ISBN: 9788726572209

1. Wydanie w formie e-booka, 2020

Format: EPUB 2.0

Ta książka jest chroniona prawem autorskim. Kopiowanie do celów innych niż do użytku własnego jest dozwolone wyłącznie za zgodą SAGA Egmont oraz autora.

SAGA Egmont, spółka wydawnictwa Egmont

Prolog

11 grudnia 2006, poniedziałek

Dzień zapowiadał się doskonale. Blade słońce niezdarnie przebijało się przez ciężkie, gęste gałęzie świerków i sosen. Drzewa tworzyły ruchomy, falujący tunel, w którym wolno posuwał się przybysz. Ranek był, jak na tę porę roku, wyjątkowo ciepły. Pierwszy śnieg miał spaść dopiero za kilka dni. Prognozy meteorologów były w tym wypadku jednoznaczne. Najbliższe dni miały stanowić doskonałą zachętę do ruchu na świeżym powietrzu. Potem należało się spodziewać obfitych opadów śniegu i silnego mrozu. Teraz zaś zmrożone igliwie trzaskało pod masywnymi trzewikami mężczyzny, który pokonywał kolejny kilometr drogi. Wysoki, barczysty, z gęstą brodą ciągle ciemnych włosów, w dłoniach ściskał kijki do coraz modniejszego nordic walking. Teraz przystanął, by odpocząć, bo kilkugodzinny marsz po leśnych ścieżkach dla sześćdziesięciolatka nie należał do łatwych wyzwań. Nawet pomimo wieloletniego doświadczenia, jakie nabył, obchodząc wszerz i wzdłuż ukochane Mazury. Wędrowiec z niewielkiego plecaka wydobył termos z owocową herbatą i popijając niewielkimi łykami, z uwagą wpatrywał się w mapę okolicy. Wszystko się zgadzało. Mężczyzna znajdował się w przygranicznym pasie oddzielającym Polskę od Rosji. Wczesnym rankiem wyszedł z gospodarstwa agroturystycznego w Janach, gdzie wynajmował od tygodnia przytulny pokój u młodego małżeństwa, które porzuciło wielkomiejskie życie i zdecydowało się na stały pobyt w tej surowej, ale pięknej krainie. Kierując się na północ, dotarł polną drogą przez las w okolice Rapy. Był już prawie u celu wycieczki. Podróżnik ze stolicy przetarł chusteczką zroszone potem czoło, poprawił polarową czapkę z daszkiem, schował termos, sprawdził zapięcia plecaka i ruszył w dalszą drogę. Czuby błyszczących kijków dziurawiły martwe liście, które czasem zostawały na metalowych szpikulcach. Wędrowiec zdzierał je wówczas butem i mrucząc pod nosem niezrozumiałe kwestie, szedł dalej. W pewnej chwili zatrzymał się i triumfalnie uniósł kijki nad głowę. Uradowany krzyknął w kierunku drzew, z których natychmiast wyfrunęło stado ciemnych ptaków. Był u celu drogi.Przed nim w niewielkiej odległości, nieznacznie skryta w gęstym drzewostanie, stała wspaniała piramida. Pomimo swych blisko szesnastu metrów wysokości tkwiła pod leśnym baldachimem. Wędrowiec zadarł głowę, dostrzegł stado ciągle szybujące po bezchmurnym niebie. Pomyślał, że nawet ono, z góry, nie mogło widzieć tej wspaniałej budowli. Może to i lepiej, że jest tak ukryta, pomyślał wędrowiec, nie lubię tłumów. Cały dzień będziemy tylko my dwoje. Ja i grobowiec rodu Fahrenheitów. Mężczyzna ponownie zdjął plecak, z którego wydobył aparat fotograficzny. Ruszył w kierunku niezwykłej budowli, która na tym bezludziu gdzieś w Środkowej Europie robiła niezwykłe wrażenie. Podróżnik wiedział o niej wiele. Jak chociażby to, że właściciel tych ziem, baron Friedrich von Fahrenheit, był podróżnikiem a przy tym miłośnikiem i mecenasem sztuki. Studiował w Królewcu, gdzie wysłuchiwał wykładów filozofa Kanta. Podczas swych podróży zetknął się z kulturą Egiptu, którą rozpropagował Napoleon. To wówczas baron postanowił wybudować w swym majątku piramidę – grobowiec. Zadanie zlecił duńskiemu rzeźbiarzowi Thorvaldsenowi. Wkrótce budowla zaczęła piąć się ku niebu. W roku 1811 była gotowa. Tego też roku złożono w jej wnętrzu pierwsze ciało. Jakże tragiczna musiała to być ceremonia!, pomyślał mężczyzna. Były to bowiem zwłoki trzyletniej córeczki Fahrenheita – Ninette.Wędrowiec stanął przed piramidą. Zrobił zdjęcie zamurowanego wejścia. Ruszył na prawo. Obchodząc budowlę, dotknął każdego z „kamieni mocy”, przystawał przy okratowanych okienkach, wykonywał kolejne fotografie. Wnętrze piramidy wypełniał mrok. Wiedział, że przez to nie uda mu się zrobić dobrego zdjęcia. Mimo wszystko umieścił aparat w otworze okiennym, wcześniej ustawiając opcję z błyskiem. Nacisnął przycisk cyfrowego aparatu, drugi raz, trzeci… Wyczytał w przewodniku, że podczas wojny grobowiec sprofanowali żołnierze sowieccy. Dopiero kilkanaście lat temu wnętrze piramidy uporządkowano. Trumny członków rodu Fahrenheitów były teraz zamknięte. Podróżnik zerknął na niewielki monitor i w tej samej chwili wypuścił aparat z ręki. Drżącymi dłońmi podniósł go z trawy, przetarł szkło. To co zobaczył przeraziło go do tego stopnia, że wydobył z kieszeni spodni telefon komórkowy i na klawiaturze nokii wystukał trzy cyfry. Po chwili łamiącym się głosem powiedział:

– Panie posterunkowy, nazywam się Zaremba. Adam Zaremba. Jestem w Rapie, a konkretnie – przy piramidzie Fahrenheitów. Proszę o przysłanie radiowozu. Stało się tu coś strasznego. Nie potrafię o tym mówić.Po chwili schował telefon do kieszeni, jeszcze raz sięgnął po aparat i obejrzał zdjęcia. Potem skierował wzrok w czerń okratowanego okna. Patrzył na nie, czując, jak krew odchodzi mu z twarzy. W następnym momencie pojął, że jego pobytowi – prócz lęku – towarzyszy coś jeszcze. Cóż to takiego?, zastanawiał się, nerwowo rozglądając się na boki, w las. Już wiedział. Jego nozdrza, a zaraz potem włosy, twarz, ubranie, liście, powietrze, słowem wszystko, wypełniał smród spalenizny. Przybysz nie miał wątpliwości. Taki fetor wydzielało jedynie spalone ludzkie ciało.

12 grudnia 2006, wtorek

Więc tak to będzie kiedyś wyglądało, pomyślał Paweł Werens, patrząc na stół ustawiony po środku dużego pokoju wypełnionego mrokiem. Plastikowe talerzyki, kubki i sztućce. Mdła papka udająca jedzenie. Wszystko po to, żeby nie zrobił sobie większej krzywdy. Tylko czy można doświadczyć większego nieszczęścia? Siedział na skrzypiącym krześle. Obejmował dłońmi skronie. Samotny mężczyzna ze zmęczoną twarzą i łzami w oczach. Moje trzydzieste trzecie urodziny!, powtórzył w myślach. W pokoju panowała grobowa cisza.

– Nie, tato! – powiedział wreszcie i skierował wzrok na postać majaczącą po drugiej stronie stołu. Po czym dodał całkiem głośno: – Ciebie już wtedy przecież nie będzie. Będę siedział przy tym stole sam. Moja samotność będzie za to podwójna. Tak jak i szaleństwo! Ta choroba jest często dziedziczna. Tak twierdzą lekarze…

Ojciec ciągle milczał.

Paweł patrzył na niego w skupieniu.Miesiąc wcześniej zabrał ojca z ośrodka terapii zaburzeń pamięci. Choroba Alzheimera rozwijała się coraz bardziej. Doskonale mu to wtedy wytłumaczył opiekujący się starym Werensem lekarz, z którym przeprowadził długą rozmowę w sterylnie czystym gabinecie.– Jak pan wie – zaczął uprzejmie medyk – u pańskiego ojca stwierdzono zespół otępienny. To choroba mózgu, która stale postępuje. Musi pan wiedzieć, że co dziesiąty człowiek w wieku pańskiego ojca zapada na tę ciągle jeszcze nie do końca zbadaną chorobę. A połowa z tych dziesięciu procent to chorzy na Alzheimera. Wykonaliśmy tak zwaną krótką skalę oceny stanu psychicznego, polegającą na badaniu orientacji w czasie i terenie, kolejne testy sprawdzały zapamiętywanie, liczenie, pisanie i kopiowanie. Nie będę tu wymieniał wszystkich przeprowadzonych badań, bobym pana zanudził i zamiast sprawę rozjaśnić, tylko ją skomplikował. Drugim zadaniem, jakie otrzymał pański ojciec, był test rysowania zegara. – Lekarz sięgnął do szuflady po kartki papieru, które położył przed Werensem.Pierwsza z kart przedstawiała narysowaną kredką tarczę zegara z liczbami i wskazówkami ustawionymi na godzinę drugą. W prawym górnym rogu Werens dostrzegł datę: 02.06.2006. Lekarz zabrał kartkę i podsunął mu kolejną. Przedstawiała również tarczę, ale z rozmazanymi liczbami bez wskazówek i oznaczona była datą 02.09.2006. A zatem badanie wykonano trzy miesiące później. To, co zobaczył na trzeciej, załamało go zupełnie. Na wykonanym przed trzema dniami rysunku było tylko jakieś wygięte w prawą stronę jajo mające symbolizować tarczę, brakowało zupełnie liczb, a wskazówki, nie wiedzieć czemu, były trzy.Lekarz schował kartki, wolno mówił dalej:

– Tak to wygląda. Planowanie, myślenie abstrakcyjno-pojęciowe, procesy wzrokowo-przestrzenne, wszystko uległo znacznemu pogorszeniu. Pański ojciec jest ciężko chory. Nastąpiły zaburzenia wyższych czynności nerwowych. W szczególności daleko posunięta jest agnozja.– Co to za choroba? Nigdy wcześniej o niej nie słyszałem. – Werens nerwowo pocierał dłonie.

W odpowiedzi lekarz wyjaśnił mu, na czym to polega. Agnozja wzrokowa, bo z taką mieli tu do czynienia, to ślepota psychiczna. Chory ma uszkodzoną korę mózgową w miejscach odpowiedzialnych za scalanie zdarzeń.– Czy mój ojciec rozpoznaje przedmioty? – zapytał rzeczowo.

– Tak, ale za pomocą innych niż wzrok zmysłów – odparł lekarz.

– Panie doktorze, proszę mi powiedzieć, czy była jakaś przyczyna? Dlaczego to spotkało właśnie mojego ojca?

– Pan pyta o przyczynę, ale tak naprawdę chce pan wiedzieć, czy to nie pańska wina, prawda? Czy mógł pan temu zapobiec. Otóż, zapewniam pana, że nie ma w tym, co się stało, niczego, co by pana obciążało. Nie ma leczenia przyczynowego tej choroby. Ona pojawia się niespodziewanie i zaczyna przejmować ciało i duszę chorego.

– Duszę?

– Tak. Osobowość pańskiego ojca uległa zmianie. Zaczął mieć urojenia. Rozmawia z jakimiś wymyślonymi postaciami. Odczuwa lęk przed sobie tylko wiadomymi rzeczami, może ludźmi?– Czy boi się również mnie? – Werens w skupieniu czekał na odpowiedź.

– Panie Pawle, pański ojciec ma ciężkie zaburzenia poznawcze. Nie ma rozeznania co do nabytych doświadczeń i aktualnych wydarzeń. Jego pamięć praktycznie nie działa. Nie wie, jaki mamy teraz rok, miesiąc, dzień… Nie potrafi zebrać myśli, by cokolwiek zaplanować. Inna sprawa, że niewiele potrafi już zrobić samodzielnie.– Ma pan na myśli higienę?

– Już dawno przestał trzymać mocz.

Werens zakrył twarz dłońmi. Czuł, że łzy napływają mu do oczu. W następnej chwili przestał kontrolować emocje i rozpłakał się niczym dziecko.

Lekarz odczekał, aż przestanie płakać, podał mu papierowe chusteczki. Robiąc to, przytrzymał na chwilę jego ramię. Werens powoli dochodził do siebie. A kiedy już odzyskał względny spokój, spojrzał w oczy lekarza i powiedział:

– Chcę go zabrać do domu. Jestem mu to winien.

– Czy pan wie, na co się porywa? Ta decyzja wywróci do góry nogami pańskie życie.– Podjąłem już decyzję. Nie zmienię jej. Proszę powiedzieć, co mam podpisać? Czy może mi też pan podać kontakt do jakiejś organizacji zajmującej się pomocą chorym na Alzheimera?

Ta rozmowa odbyła się miesiąc wcześniej. Teraz siedzieli z ojcem przy stole i świętowali urodziny Pawła. Rzeczywiście, wiele się zmieniło w ciągu tego miesiąca. Pierwsza decyzja, jaką podjął Werens, wiązała się z przeprowadzką z Warszawy do rodzinnego miasta. Z redakcji gazety zwolnił go jego szef, podły typ o nazwisku Durski, po tym, jak wyszła na jaw afera z rzekomą rozwiązłością Pawła. W istocie skompromitował go niepozorny stażysta, który przesłał do redakcji zdjęcie nagiego Pawła z nieletnią dziewczyną. Cóż z tego, że owa nieletnia okazała się całkiem dorosłą osobą, a między nimi do niczego nie doszło. Werens stracił robotę. Inna sprawa, że od jakiegoś czasu ta praca zupełnie go nie pociągała. Odszedł więc bez większego żalu. Sprzedał warszawskie mieszkanie i ruszył na północ, gdzie życie było dużo tańsze, a pieniądze, jakie uzyskał ze sprzedaży, mogły starczyć na bardzo długo. Willa po stryju przy ulicy Fałata stała przez te miesiące pusta. Werens nie miał pomysłu, co z nią zrobić? To, co się w niej wydarzyło, okrutny mord, skutecznie odstraszało go od zamieszkania w wielkim, pustym domu. Nie myślał, co będzie potem. Ważny był jedynie ojciec. Paweł postanowił zrobić wszystko, by odchodzenie ojca z tego świata było godne. Był też coś mu winien. To on, jako młody chłopak, uczestniczył w tragicznym wypadku, w którym zginęła matka i brat. Dopiero teraz uświadomił sobie w pełni, że przecież jego ojciec odczuł tę stratę dużo mocniej. Zginęła jego żona i syn… To musiało mieć wpływ na dalsze jego życie. Ojciec nie znalazł sobie innej kobiety. Starzał się w samotności. Werens w tym czasie był daleko. Robił błyskotliwą karierę dziennikarza śledczego. Wpadł na trop sekty kainitów. Zdemaskował ich przywódcę – komunistycznego generała Szuberta. Stoczył z nim bitwę, która skończyła się tragicznie. Ludzie generała zamordowali stryja Pawła i jego żonę. Zginęło też wielu innych ludzi. Werens kroczył szlakiem, którym tuż za nim podążała śmierć. Kto wie, może śmierć upodobała sobie jego rodzinę już wtedy, gdy najbliżsi znikali w wodnym nurcie? Po powrocie do rodzinnego miasta Paweł skierował kroki do mieszkania ojca, które przez ostatnie lata wynajmowali studenci. To, co zastał, wprawiło go w zdumienie i zwyczajną złość. Piękne mieszkanie było mocno zdewastowane. Młodzi ludzie, których było zdecydowanie więcej niż widniało w umowie najmu, akurat urządzili sobie huczną imprezę. Jak się wkrótce zorientował, była to jedna z cyklicznych zabaw, podczas których alkohol lał się strumieniami, a obyczaje ulegały znacznemu rozluźnieniu. Werens w kłębach dymu dotarł do dudniącego zestawu stereo i ku zaskoczeniu tańczącej młodzieży wyłączył wzmacniacz. Nie wchodząc w szczegóły, oznajmił, że zrywa umowę w trybie natychmiastowym. Lokatorzy mieli tydzień na opuszczenie mieszkania. Gdy zaczęli protestować wskazał zdewastowane sprzęty. Skala zniszczeń prawdopodobnie wprawiła w zdumienie samych protestujących, bo po półgodzinie z licznej grupy pozostała para głównych najemców w osobach długowłosego młodzieńca i szczupłej dziewczyny z fioletową grzywą włosów. Przeprosili Werensa i próbowali wynegocjować dłuższy termin pobytu. Pokazał im urwaną umywalkę w łazience. To przeważyło. Po pięciu dniach zniknęli, zostawiając zrujnowane mieszkanie i wszechobecny smród tytoniu. Wtedy to Werens skontaktował się ze stowarzyszeniem alzheimerowskim i poprosił o pomoc w przystosowaniu mieszkania dla chorego ojca. Wynajął świetną ekipę remontową, która pracowała w imponującym tempie od świtu do zmroku. Zaczął od pokoju dla ojca. Kupił duże, wygodne łóżko z materacem przeciwodleżynowym. Po bokach kazał zamontować uchwyty ułatwiające podnoszenie się i wstawanie. Zamontował też przycisk do światła, telefon z prostym wybieraniem numeru. Kupił wygodny fotel i stołeczek pod nogi poprawiający krążenie krwi. Z pokoju usunął kredens ze szklanymi szybami i stół, który również miał szklany blat. W to miejsce wstawił bezpieczne meble o zaokrąglonych kształtach. W całym mieszkaniu kazał ułożyć panele, a dywany, i tak już zniszczone przez tabuny lokatorów, zwyczajnie wystawił obok śmietnika. Ekipa układająca podłogę zlikwidowała progi między pokojami, by ojciec nie zaczepiał o krawędzie. Kazał usunąć w całym mieszkaniu drzwi, a przy wejściowych zdjął zasuwkę. Bał się, że ojciec pod jego nieobecność zamknie się od środka. Nie zapomniał o kuchni i łazience. Ostre narzędzia kuchenne zabezpieczył w szufladach. Podobnie zrobił z naczyniami, które mogłyby się potłuc, a ich kawałki stać się niebezpieczne. W łazience zamontował uchwyty podobne do tych z sypialni. Kupił antypoślizgowe maty, w wannie zainstalował specjalne siedzisko. Kosmetyki i środki chemiczne trzymał w specjalnej szafce zamykanej na klucz. Mieszkanie pomalował na ciepłe i przytulne kolory. Spokoju nie dawały mu okna. Bał się, że ojciec któregoś dnia rzuci się z któregoś z nich. Myśląc o oknach dostrzegł, w przedpokoju duże lustro. Zaniósł je do piwnicy, podobnie jak i to z łazienki. Od tej pory nie widział swego odbicia. Golił się maszynką elektryczną, gładkość skóry sprawdzał dłonią. Kiedy remont był już zakończony Werens odkrył, że z pieniędzy, które miały mu starczyć na bardzo długo zostało, już niewiele. Ekipa remontowa była dobra, ale i droga. Za tempo robót też trzeba było zapłacić. Oszczędności zostało raptem na kilka miesięcy. Może do wiosny? Ta wiadomość bardzo go zmartwiła. Postanowił rozejrzeć się za jakimś zajęciem, najlepiej pisaniem artykułów do gazet. Ale nie to było teraz ważne. Potem pojechał po ojca. Przywiózł go swoim ulubionym czerwonym volkswagenem golfem GTI. Tym samym, którym dwa lata wcześniej przyjechał, by rozwiązać zagadkę śmierci trzech starszych mężczyzn. Kto wie, jeżeli sprawy nie pójdą jak trzeba, może będzie musiał sprzedać też samochód?Ojciec zdawał się nie poznawać mieszkania, w którym spędził wiele lat. – Gdzie my jesteśmy? – zapytał siedząc na fotelu w nowo urządzonej sypialni. Patrzył po ścianach z niepokojem. Lekarz nazwał ten stan średnio głębokim zaburzeniem poznawczym. Ojciec Pawła wiedział jeszcze, jak się nazywa, pamiętał też imię syna. Zwracał się do niego „Pawełku”. Ilekroć wymawiał jego imię, w Pawle budziła się nadzieja. Może nie wszystko stracone? Może choroba się odwróci? Ale kiedy widział ojca krążącego po mieszkaniu w plastikowych klapkach i krótkich spodenkach wystających spod zimowego kożucha, nadzieja oddalała się.Podobnie było i tego dnia. Siedzieli przy stole. Ojciec początkowo zachowywał się normalnie. Opowiadał z uśmiechem o ptaku, który przesiadywał na ich parapecie. Werens wiedział, że od jakiegoś czasu przylatuje do nich gołąb. Lubił patrzeć, jak ojciec przemawia do ptaka. Był to zupełnie sensowny monolog starszego człowieka cieszącego się z powodu wizyty skrzydlatego gościa. Lecz w pewnej chwili ojciec spojrzał na Pawła i powiedział:

– Powinien pan wiedzieć, że mam ptaka. Tam… No… siada – ojciec zapomniał słowa „parapet”, a co gorsza, pierwszy raz nazwał Pawła „panem”. – I ten… tam siedział… On w zeszłym roku. Tak, właśnie, wczoraj… On był tu u mnie, Pawełku. – Znowu pamiętał jego imię.

Werens milczał. Więc zaczyna się kolejny etap. Lekarz nazwał ten stan głębokimi zaburzeniami poznawczymi. Przyjdzie wraz z nim pobudzenie pomieszane z lękami. Ojciec przestanie mnie zupełnie poznawać. Już teraz ma z tym problem. Wiem, że mnie nie widzi. Zna tylko mój głos… Tak wygląda agnozja wzrokowa. Uszkodzenie tkanek nerwowych w mózgu. Jakim więc sposobem rozpoznał ptaka?, zastanawiał się patrząc za okno. Może słyszy przez szybę gołębi turkot?

Jego rozmyślania przerwał dzwonek telefonu. Werens wolno wstał i ruszył w kierunku aparatu. Zerknął na ojca. Ten w skupieniu wsłuchiwał się w brzęczenie. Potem zakrył głowę dłońmi, jakby bał się tego dźwięku. Paweł podniósł słuchawkę i powiedział:

– Słucham? Werens.

Po chwili usłyszał kobiecy głos.

– Tu mówi Cecylia Garde.

– Czy my się znamy?

– Nie sądzę.

– W czym mogę pani pomóc? Czy może jest pani ze stowarzyszenia alzheimerowskiego?

– Nie. Dzwonię do pana w sprawie mojego ojca.

– Nie znam pani ojca – Werens szukał w pamięci – nie znam nikogo o nazwisku Garde.

– Panie Werens, stało się coś, co powinno pana zainteresować. Proszę pana o spotkanie. Najlepiej jeszcze dzisiaj.

– Dzisiaj to ja mam rodzinną uroczystość. Nic nie jest w stanie odciągnąć mnie od stołu. Pani wybaczy.

– Panie Werens. Mój ojciec nie nazywa się Garde. Jego nazwisko jest panu dobrze znane.– A jakie to nazwisko, jeżeli można wiedzieć? – Paweł był już poirytowany. Czego ta kobieta chce? Najlepiej zrobi, jak odłoży słuchawkę.

Poruszona rozmówczyni powiedziała:

– Mój ojciec nazywa się Szubert. Generał Szubert. Bardziej panu znany jako Montalto. Mistrz Montalto.

13 grudnia 2006, środa

W niewielkiej, zimnej celi umieszczono dwie wąskie metalowe prycze. Przepocone materace okrywały niedbale narzucone szare koce. Na jednej z prycz siedział młody, szczupły mężczyzna w jasnej koszuli i dżinsowych spodniach. Druga prycza była wolna. Samotny mieszkaniec celi nie miał butów. Najpewniej skrył je pod łóżkiem. Podobnie jak i skarpetki. Ale jemu nie było zimno w stopy. Nie czuł chłodu celi, wilgoci, którą nasączone były ponure mury. W tej chwili palił go jakiś niezwykły, wewnętrzny żar. Za okratowanym oknem ratuszowy zegar właśnie wybijał północ. Mężczyzna nie zamierzał spać. Zwrócony twarzą do księżyca wchodzącego w ostatnią kwadrę, szeptał wolno słowa Pisma:

– „A dusze sprawiedliwych są w ręku Boga

i nie dosięgnie ich męka.

Zdało się oczom głupich, że pomarli,

zejście ich poczytano za nieszczęście

i odejście od nas za unicestwienie,

a oni trwają w pokoju”.

Blond loki chłopaka opadały na czoło, zasłaniając błękitne oczy. Poprawiał je z jakąś niezwykłą powagą i dostojeństwem. Jego ruchy były pewne i stanowcze. Odsłaniał piękną twarz, a wtedy widać było rozedrgane mięśnie wokół kształtnych ust i kropelki potu na wysokim czole. W pewnej chwili wolno wstał z pryczy i badając opuszkami długich, zadbanych palców śliską ścianę, ruszył w kierunku drzwi. Nie one jednak były obiektem jego zainteresowania. Tuż przed ciężkimi, metalowymi drzwiami, po prawej stronie chłopak wymacał gniazdko kontaktu. Wsunął paznokcie pod obudowę i zdjął ją jednym ruchem. Niewielkie śrubki usunął za dnia przemyconym do celi pilniczkiem do paznokci. Teraz młodzieniec klęknął przy drzwiach i cichutko szepcząc słowa z Księgi, wolno odkręcał kolejne części gniazdka:

– „Choć nawet w ludzkim rozumieniu doznalikaźni,

nadzieja ich pełna jest nieśmiertelności.

Po nieznacznym skarceniu dostąpią dóbr wielkich,

Bóg ich bowiem doświadczył

i znalazł ich godnymi siebie ”.

Po kilku minutach chłopak trzymał w delikatnych dłoniach lekkie, plastikowe gniazdko. Z czerni otworu w ścianie wystawały złowrogo dwa kable doprowadzające prąd. Więzień wrócił z niewielkim mechanizmem na swoją pryczę. Uważnie przyglądał się zdobyczy. Otarł rękawem koszuli pot, teraz nagle płynący obficie po skroniach. W świetle księżyca przystąpił do odkręcania od plastiku dwu błyszczących blaszek. Po chwili trzymał w mokrych i drżących palcach ostre niczym brzytwy kawałki metalu. Umieścił je w krawędziach drewnianego siedziska taboretu, wsuwając je w szpary. Ich zabójcze końcówki wystawały z drewna. Nie przestawał przez ten czas odmawiać modlitwy:

– „Doświadczył ich jak złoto w tyglu

i przyjął ich jak całopalną ofiarę.

W dzień nawiedzenia swego zajaśnieją

i rozbiegną się jak iskry po ściernisku.

Będą sądzić ludy, zapanują nad narodami,

a Pan królować będzie nad nimi na wieki”.

Samobójca ostatni raz spojrzał za okno. Zdjął koszulę. Jego piękne ciało lśniło od potu w świetle lodowatego księżyca. Ponury cień obejmował połowę celi. W jej oświetlonej części stanął teraz więzień. Skrzyżował ręce, pomasował przedramiona, jakby przygotowywał je do krwawego spektaklu. Następnie przyklęknął, docisnął nadgarstki do śmiertelnych noży i powoli rozpoczął nacinanie żył. Robił to z jakimś niezwykłym spokojem. Jak ktoś, kto wykonywał już tę czynność, a śmierć, która nadchodziła, nie była czymś straszliwym. Po chwili pojawiła się brunatna krew. Poczuł jej słodkawy zapach. Wtedy nieco głośniej powiedział:

– „Ci, którzy Mu zaufali, zrozumieją prawdę,wierni w miłości będą przy Nim trwali:łaska bowiem i miłosierdzie dla Jego wybranych.

A bezbożni poniosą karę stosownie do zamysłów,

bo wzgardzili sprawiedliwym i odstąpili od Pana:

nieszczęsny bowiem, kto mądrością gardzi i karnością”.

W śmiertelnym zapamiętaniu rozcinał żyły coraz bardziej. Ostrza tarły o kości nadgarstków. Krew wolno płynęła po dłoniach, siedzisku taboretu, kapała na wygładzone tysiącami kroków deski. Przy kolanach samobójcy utworzyła się spora kałuża. On jednak nie przestawał. Z jego wyschniętych ust płynęły kolejne wersy Księgi. Piękna twarz stawała się coraz bledsza, gasła, a ciało traciło równowagę. Mężczyzna upadł na bok. Resztkami sił wyszeptał ostatnie słowa:

– „Nadzieje ich płonne, wysiłki bezowocne,

bezużyteczne ich dzieła.

Żony ich głupie,

przewrotne ich dzieci,

przeklęty ich ród!”.

14 grudnia 2006, czwartek

Doktor Lena Lipska miała problem. Mówiąc najogólniej – problem ten wiązał się z przeszłością. Oczywiście – jej przeszłością.Rano odebrała wiadomość, która wprawiła ją w ponury nastrój: „Odnalazłem Cię, kochanie!”. Po minucie na wyświetlaczu niewielkiej motoroli pojawiła się kolejna wiadomość: „Czy to ładnie kryć się przed przyjaciółmi?”. Nadawca wiadomości podpisywał się jako „Twój na zawsze”. Lena wyłączyła aparat, chociaż nie powinna była tego robić. Spodziewała się bowiem ważnego telefonu z sekretariatu Katedry Teologii Biblijnej, gdzie od kilku lat pracowała. Jakiś czas temu napisała podanie o półroczny urlop naukowy. Chciała ten czas poświęcić na zbieranie materiałów do rozprawy habilitacyjnej. Ta błyskotliwa absolwentka Instytutu Nauk Biblijnych, która studia ukończyła z wyróżnieniem, miała dopiero dwadzieścia osiem lat. Wcześniej studiowała teologię i historię sztuki. Znała dobrze kilka egzotycznych języków, takich jak aramejski, koptyjski i hebrajski. Uwielbiała historię starożytną, w której się specjalizowała. Habilitację zamierzała robić z napisanej po hebrajsku Biblii Hebraica Stuttgartensia. Studiowała ją z zapałem od wielu lat. Sprawa urlopu miała się rozstrzygnąć właśnie dzisiaj. Ale tych kilka słów na wyświetlaczu tak ją przeraziło, że nawet tak ważna informacja jak zgoda na urlop nie miała teraz znaczenia. W mieszkaniu Leny zadzwonił telefon stacjonarny. Kobieta na chwilę znieruchomiała, po czym podbiegła do aparatu i chwyciwszy słuchawkę, wykrzyknęła:

- Zostaw mnie w spokoju! Rozumiesz?!

Ale po chwili zaniemówiła, bo głos, który usłyszała wprawił ją w wielkie zakłopotanie.

– Czy ja dodzwoniłam się do doktor Leny Lipskiej? Mówi Rudzka, z polecenia kierownika.

– Bardzo panią przepraszam. Myślałam, że to dzwoni kto inny… – Lena czuła, jak z jej twarzy odpływa krew. Była przekonana, że to dzwoni On…

– Och, nic nie szkodzi. Ja też nie znoszę tych wszystkich ankieterów, akwizytorów i wyszczekanych przedstawicieli handlowych – sekretarka Rudzka śmiała się serdecznie.

– Właśnie. Tylu ich się narzuca… – Lena odzyskiwała spokój.

– Pani doktor, dzwonię w wiadomej sprawie – Rudzka była rzeczowa. – Otóż otrzymała pani zgodę Rady Wydziału na ten urlop. Może się pani pakować.– Cieszę się bardzo! – powiedziała uradowana Lena. – I, oczywiście, dziękuję za wiadomość!– Och, to drobiazg. A pani ciągle o tej Biblii pisze? – pracownica sekretariatu starała się uchodzić za osobę żywo zainteresowaną działalnością pracowników instytutu.

– Tak. Biblii Hebraica Stuttgartensia. To moja wielka namiętność.

– To co, do Stuttgartu?

– No nie. Raczej do Petersburga.

– Jak to?

– Tam znajduje się najstarszy, bo tysiącletni, kodeks pergaminowy zawierający całą Biblię Hebrajską. Nazywany jest też Kodeksem Leningradzkim.

– O! Leningradzki! – ucieszyła się Rudzka. – Byłam tam kiedyś. Pięęęęęęękne miasto!

– Tak, tak, piękne. Dziękuję pani raz jeszcze! – Lena odłożyła słuchawkę, bo ktoś zapukał do drzwi. Ta rozmowa ucieszyła ją podwójnie. Raz, że oznaczała upragniony wyjazd, a dwa, pozwoliła zapomnieć o Nim.

Lipska zerknęła przez wizjer. Na korytarzu stał miły młody człowiek. Zapewne był jej studentem. Nigdy nie potrafiła ich spamiętać. Miała o to do siebie pretensje. Czego on może chcieć w połowie grudnia? Sesja za jakiś czas, zresztą niewiele miała w tym semestrze zajęć. Poprawiła włosy i zwolniła blokadę drzwi. W następnej chwili w jej dłonie trafił ogromny bukiet czerwonych róż. Młody człowiek skłonił się i ruszył po schodach w dół. Lena zaniosła kwiaty do salonu. Czuła, że dzieje się coś niedobrego. Nie myliła się. Wśród kwiatów znalazła niewielką karteczkę. Uniosła ją pod światło. Wolno odczytała ręczną dedykację: „Leno, Leno, zła i piękna. Już nic nas nie rozdzieli!”. Kobieta z karteluszkiem rzuciła się do drzwi. Sprawdziła, czy zamek jest zamknięty. Potem podbiegła do okna i zasunęła rolety. Przerażona wcisnęła się w oparcie kanapy. Ponownie spojrzała na karteczkę, przeczytała słowa, które znała już z porannych SMS-ów: „Twój na zawsze.” Lena znieruchomiała, bo telefon zadzwonił ponownie. To nie mogła być sekretarka…

15 grudnia 2006, piątek

Paweł Werens wziął do ręki słuchawkę. Zastanawiał się jeszcze przez chwilę nad konsekwencjami podjętej właśnie decyzji. Machnął wreszcie drugą dłonią i wyszukał w pamięci bezprzewodowego telefonu numer, który pojawił się na wyświetlaczu trzy dni temu. Kiedy po chwili usłyszał szorstki, kobiecy głos, równie nieprzyjemnie powiedział:

- Tu mówi Werens. Dzwoniła pani do mnie we wtorek. No więc zgadzam się na spotkanie. Proszę powiedzieć gdzie mam przyjechać?

Godzinę później stał pod drzwiami dużego mieszkania w secesyjnej kamienicy na tyłach ratusza. W gruncie rzeczy był ciekaw, jak wygląda córka jego największego wroga. Próbował ją sobie wyobrazić, ale łapał się na tym, że w jego głowie powstaje twór o jakichś pokracznych rozmiarach, brzydki i ponury. Mój umysł wariuje, pomyślał. Zadzwonił kilka razy, ale nikt mu nie otworzył. Już miał zamiar odejść, kiedy uchyliły się skrzypiące, ciężkie drzwi i stanęła w nich wysoka kobieta. Ten rzekomy potwór miał całkiem atrakcyjną powierzchowność. Przed Pawłem stała kobieta po czterdziestce, ale równie dobrze mogła mieć więcej lat. Wątpliwości brały się stąd, że córka Montalto była kobietą bardzo zadbaną, o klasycznej urodzie. Jej piękną twarz, o regularnych rysach i niebieskich oczach, otulały kasztanowe, lśniące i gładkie włosy sięgające ramion. Sylwetkę miała wysportowaną, a kiedy wskazała mu dłonią wejście do salonu, w tym skromnym geście Werens dostrzegł jakąś niezwykłą, wewnętrzną siłę. Mijając ją, wyczuł zapach doskonałych perfum, które zapewne nie były tanie. Mieszkanie było wysokie, urządzone ze smakiem. Paweł, idąc długim korytarzem, ukradkiem zerkał na boki, patrzył na ciężkie, rzeźbione drzwi, za którymi kryły się kolejne pokoje. Jeżeli były chociażby w połowie tak obszerne jak salon, w którym się znaleźli, to łatwo było obliczyć, że całość apartamentu przekraczała grubo sto pięćdziesiąt metrów kwadratowych. Córka Montalto wskazała mu wygodny, skórzany fotel. Sama usiadła na sąsiednim. Nie proponowała mu niczego do picia, co przyjął jako celowy afront. Ale nie zamierzał okazywać i że to zauważył. Z obojętną miną obrzucił wzrokiem ściany pokryte dziesiątkami większych i mniejszych obrazów, głównie portretów. Nie mogły należeć do rodziny Szuberta. Ten łotr miał plebejskie pochodzenie. Więc kto był na tych obrazach? Rodzina ze strony męża tej piękności? Możliwe. Ale równie dobrze mogła te płótna zakupić w sklepie z antykami. Teraz patrzył na córkę generała, która założyła nogę na nogę i niedbale poruszała czubkiem eleganckiego buta na wysokim obcasie. Dziwne obuwie jak na tę porę roku i miejsce. Podobnie jak i letnia, lekka sukienka z odkrytymi ramionami. Kobieta nosiła na szyi delikatną, ale efektowną biżuterię, która kontrastowała z nagimi, długimi palcami. Coś tu jest nie tak, pomyślał. Czyżby wariatka? To możliwe. Mając takiego tatusia łatwo oszaleć. Werens patrzył na gospodynię z coraz większym niepokojem. Ona zaś na chwilę jakby zapomniała o nim. Patrzyła gdzieś hen, za okno. Jej pełne wargi drżały, a w błyszczących oczach pojawiły się łzy. Tak mu się zdawało. W rzeczywistości mogło to być złudzenie, bo pomimo wczesnej pory za oknem robił się mrok, a oni coraz bardziej ginęli w szarości salonu. Wreszcie kobieta spojrzała na niego i głosem, który już poznał przez telefon, powiedziała wolno:

– Dziękuję, że znalazł pan czas na rozmowę ze mną. Przepraszam za okoliczności naszego spotkania. To pan robi mi uprzejmość, a w takiej sytuacji powinnam się dostosować do czasu i miejsca spotkania. Jeszcze raz pana…

– To nie był kłopot – Werens wszedł jej w słowo.

– Proszę tak nie mówić. Dobrze wiem, ile zła wyrządził panu mój ojciec. Domyślam się, co pan czuje, będąc w tym mieszkaniu. Tym większy mam dla pana podziw i szacunek. Naprawdę.– Powtarzam, to nie kłopot – jego głos był słaby, a słowa wypowiedziane bez przekonania. Chciał już przejść do sedna sprawy, czyli powodu, dla którego się znalazł w tym mieszkaniu. Córka Montalto jakby odgadła jego myśli, bo powiedziała:

– Panie Werens, mój ojciec, Jerzy Szubert, to na dzień dzisiejszy poszukiwany listem gończym przestępca. Kiedyś zajmował bardzo ważne stanowiska w państwie. Był wpływowy, ludzie się go bali. Niszczył każdego, kto stanął na jego drodze. Teraz to karykatura człowieka. Jego czas dobiega końca. Mam nadzieję, że piekło istnieje i trafi tam razem ze swoją krwiożerczą bandą. Tak, nie przesłyszał się pan. Mówię w ten sposób o własnym ojcu. Mój ojciec to przyczyna tragedii naszej rodziny. Zło, jakiego dokonał, wraca w różnej postaci pod ten dach każdego dnia. Proszę mi wierzyć. Cierpimy wszyscy…

– Wszyscy? Czyli kto?

– Zaraz do tego dojdziemy. Otóż, musi pan wiedzieć, że ze związku mojej matki, Anastazji Garde z Jerzym Szubertem przyszło na świat dwoje dzieci. Ja – Cecylia i mój młodszy brat Wiktor. Dzieciństwo spędziliśmy w Warszawie. Ojciec pracował w ministerstwie. Moja mama zajmowała się domem. Taki stan rzeczy trwał przez lata. Długo byłam przekonana, że to siedzenie mamy w czterech ścianach wynikało ze świadomie podjętej decyzji. Pamiętam ją leżącą w salonie na kanapie z książką w dłoniach. Spacery po Łazienkach, wystawy, na które zabierała nas regularnie. Podobnie jak do teatru i kina. To był świat idealny. Z gosposią i służbowym samochodem, który prowadził młody, przystojny kierowca. Byliśmy wtedy bardzo ważni i wpływowi, stanowiliśmy elitę otoczoną specjalną ochroną. Z niezliczonymi przywilejami i możliwościami. Jako dziecko zwiedziłam prawie całą Europę. Coś nieosiągalnego dla zwykłego obywatela, który nawet nie miał dostępu do paszportu. A jeżeli go zdobył, to zaraz po powrocie musiał zwrócić. Chodziliśmy do najlepszych szkół. Do domu odwoził nas kierowca ojca. Po maturze wysłano mnie na studia. Był to elitarny kierunek w Szkole Głównej Planowania i Statystyki, teraz to Szkoła Główna Handlowa. Większość ministrów finansów to ludzie, którzy kończyli tę uczelnię. Balcerowicz, Kołodko, Huebner, Rosati…– Olechowski?