Małgorzata Tafil-Klawe

haiku? niby-haiku?

Wersja Demonstracyjna

Wydawnictwo Psychoskok
Konin 2016

Małgorzata Tafil-Klawe
„haiku? niby-haiku?”

Copyright © by Małgorzata Tafil-Klawe, 2016

Copyright © by Wydawnictwo Psychoskok Sp. z o.o. 2016

Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część niniejszej publikacji nie

 może być reprodukowana, powielana i udostępniana w 

jakiejkolwiek formie bez pisemnej zgody wydawcy.

Redaktor prowadząca: Wioletta Tomaszewska

Skład: Jacek Antoniewski

Projekt okładki: Robert Rumak

Korekta: Marianna Umerle

Ilustracje w książce i na okładce: Małgorzata Tafil-Klawe

ISBN: 978‒83‒7900‒650‒2

Wydawnictwo Psychoskok sp. z o.o.

ul. Spółdzielców 3, pok. 325, 62-510 Konin

tel. (63) 242 02 02, kom. 695-943-706

http://www.psychoskok.pl/
e-mail:wydawnictwo@psychoskok.pl

Wstęp

Ojczyzną haiku jest Japonia, a jego twórcą samuraj z Edo, Bashō Matsuo, żyjący w latach 1644–1694. Komponowanie poezji było wówczas stosunkowo popularnym zajęciem. Bashō opanował do perfekcji sztukę lapidarnego wyrażania przeżycia chwili, a jego poetycki dziennik podroży, utrwalający doznania i emocje towarzyszące oglądanym obrazom i zjawiskom przyrody, zalicza się do arcydzieł literatury japońskiej.

Haiku zbudowane jest z 17 sylab podzielonych na trzy części po 5, 7 i 5 sylab. W językach innych niż japoński stosuje się podział na trzy wersy, podczas gdy oryginalne haiku japońskie pisane jest w jednej linijce. Istotą haiku jest minimalizm, subtelność, ulotność i unikanie dosłowności. Czytelnik dostrzega chwilę i jej znaczenie; pozostaje refleksja i odczucie estetyczne, które chciał przekazać autor. Sam autor jako podmiot liryczny nie ujawnia się w klasycznym haiku, zwraca natomiast uwagę na chwilową codzienność, której dostrzeżenie może być źródłem zrozumienia. Haiku jest po prostu „podszeptem chwili”[1]. Beata Śniecikowska podaje literackie wyznaczniki haiku[2] . Są to: „zwięzłość, specyficzna obrazowość, dominacja elementów świata natury, odejście od lirycznego subiektywizmu, prostota stylu, dowcip i swoista lekkość”. Dzieląc haiku na „polemiczne, wyznawcze i niby‑haiku”, Śniecikowska pokazuje pewną dowolność filozoficzno‑estetyczną, zamkniętą w lapidarnej, ściśle określonej formie. W kulturze europejskiej podmiot liryczny jest zwykle obecny w utworach literackich i trudno jest odejść od tego schematu.

Tytuł zbiorku – nawiązując do tego podziału wyraża wątpliwości: czy utwory w nim zawarte można zaliczyć do haiku czy niby‑haiku? Na pewno są w nich ujęte chwilowe odczucia, myśli nienazwane, ale czasami podmiot liryczny określa się bardzo wyraźnie, pomija elementy świata przyrody i jest to działanie zamierzone. Zatem może jednak jest to niby‑haiku? Zwarta forma haiku fascynuje przede wszystkim szacunkiem dla słów i ich wagi, poszukiwaniem precyzji wyrażania myśli.

Mam nadzieję, że Czytelnicy odnajdą w tym bardzo osobistym opisaniu chwili własne odczucia. 

Modlitwy

1.

Panie uwolnij

od lęku i wahania

daj myślom światło

2.

Panie nie byłam

Panie wciąż jestem tutaj

Panie gdzie będę

3.

szepty o zmierzchu

Aniele Boży Stróżu

pomóż pomagać

4.

Panie stwórco barw

z szarości i brzydoty

przemaluj mój świat

5.

Panie jak znaleźć

kolor i słowa prawdziwe

dla Zrozumienia

Przypadkowo

ludzie przypadku +

przypadkowość spotkania =

zrządzenie losu

O przeznaczeniu

kiedyś przyjdzie noc

zgasną gwiazdy i księżyc

rankiem umrze czas

Czas przeszły

nie ma już ludzi

tych którzy byli przy mnie

kiedy się stałam

À propos

zimny mrok szepnął

twoja wolność ma kształt słów

za trudnych na sen

Droga

kiedyś drogą szli

zgarbieni święci pańscy

kurz zakrył Sacrum

Przypisy

[1] M. Parlicki, Podszepty chwili. Haiku, Krakowski Oddział ZLP, Kraków 1997.

[2] B. Śniecikowska, Haiku po polsku: stereotypy – wizualizacje – polemiki [w:] ,,Pamiętnik Literacki”. 2007, 98/2, s. 155-183.

Koniec Wersji Demonstracyjnej

Dziękujemy za skorzystanie z oferty naszego wydawnictwa i życzymy miło spędzonych chwil przy kolejnych naszych publikacjach.

Wydawnictwo Psychoskok