Polska mafia ma na swoim koncie wiele krwawych porachunków, ale tylko dwie egzekucje – zdaniem specjalistów, którzy ją ścigają – były przełomowe. Pierwsza to zabójstwo Pershinga, szefa grupy pruszkowskiej. Druga – żony Bajbusa, lidera jednego z wielu podwarszawskich gangów, powiązanego z grupą mokotowską. Strzelając w Zakopanem do Pershinga, który przyjechał tam na narty, naruszono niepisaną zasadę, że nie załatwia się porachunków podczas wyjazdów wypoczynkowych. Zabijając – kilka lat później, w Kobyłce pod Warszawą – idącą rano po bułki matkę dwójki dzieci, złamano żelazną zasadę, że w męskich wojnach nie strzela się do rodzin.

Od tamtej pory w mafijnej Polsce nic już nie jest takie jak dawniej.

O „Pruszkowie”, który wydał wyrok na Pershinga, powiedziano i napisano wiele. Prawdę o „Mokotowie”, który zabił Annę, znają nieliczni.

Wstęp

Ta historia zaczyna się w gdyńskim porcie, a nie – co mogłaby sugerować nazwa organizacji przestępczej, o której opowiada niniejsza książka – w warszawskiej dzielnicy Mokotów. Pojawią się w niej rezydenci kolumbijskiego kartelu narkotykowego, powiązany z mafią konsul Kostaryki i pewien sprytny obywatel Izraela, który sprowadził do Polski pierwsze maszyny do gier hazardowych, dzięki czemu mafia zrobiła niezły interes. Będzie o kopalni diamentów, liście śmierci i gangsterskich mogiłach. Liczonych w setkach tysięcy euro okupach, odciętych palcach i złych „psach”. Egzotycznie i sensacyjnie jak w filmie – można by się przechwalać w reklamowym spocie. Ale to nie scenariusz filmowy, lecz prawdziwa opowieść nie tylko z gigantycznymi pieniędzmi i masą kokainy w tle. Cichym bohaterem tej książki jest ludzka krzywda. Wręcz niewyobrażalna, bezkresna. Żadne słowa nie zobrazują jej rozmiaru.

Moja książka nie jest chronologicznym zapisem działalności grupy mokotowskiej (ani też kompendium wiedzy o niej). Grupy, która swoją brutalnością, ogromem dokonanych zbrodni, a także powiązaniami z policją przez wiele lat paraliżowała świadków i ofiary. Dla mnie, autorki dokumentów i książek o polskiej mafii, istotniejsze od dat są emocje, a tych – w przeciwieństwie do dat – próżno szukać w dokumentach sądowych.

Impulsem do napisania opowieści o grupie mokotowskiej stało się dla mnie spotkanie z Agnieszką, córką Bajbusa i zastrzelonej przez mafię Anny. Poznałyśmy się na planie filmowym zimą 2016 roku podczas realizacji serialu dokumentalnego Kobiety i mafia. Agnieszka była bohaterką piątego odcinka, zatytułowanego Córka gangstera. Poruszona jej historią i wrażliwością, naiwnie wierząc, że poruszą one także ministra sprawiedliwości, namówiłam ją, by napisała do niego list. Sprawę zabójstwa jej mamy umorzono, i to lekką ręką, chociaż prokuratura dysponowała zeznaniami skruszonego gangstera, który z dużym prawdopodobieństwem wskazał, kto za tym stał. Na słabszych materiałach dowodowych budowano akty oskarżenia i skazywano zabójców. Zresztą do tamtej zbrodni w ogóle nie musiało dojść, gdyż już dwa miesiące przed egzekucją śledczy wiedzieli o planach wymordowania rodziny Bajbusa. Zlekceważyli to, a kluczowe ostrzeżenie włożyli do szuflady. Z sobie wiadomych względów udawali, że sprawy nie ma. Dlatego Annę podziurawiono kulami, a jej dzieci musiały opuścić dom rodzinny, gdyż ich życie nadal było zagrożone. Postępowanie wobec policjantów i prokuratorów za to odpowiedzialnych umorzono.

Minister sprawiedliwości to zapracowany człowiek. Nie zadał sobie trudu, by odpowiedzieć na list Agnieszki. Od tego ma urzędników, a oni nie dopatrzyli się powodu, dla którego prokuratura powinna wznowić śledztwo. Córka zamordowanej Anny nigdy tego nie zrozumie, a jej ojciec nigdy tego śledczym nie wybaczy. Być może odwołuje swoje wcześniejsze wyjaśnienia pogrążające grupę mokotowską, bo czuje się zwyczajnie oszukany. Prokurator, który go oskarżał, uważa jednak, że Bajbus dostaje za to pieniądze.

Co to za organizacja, która strzela do kobiet i planuje zabójstwo dzieci? Jak to możliwe, że przez wiele lat przestępcy z „Mokotowa” napadali, rabowali i uprowadzali ludzi dla okupu, posługując się oryginalnymi legitymacjami i policyjnymi mundurami? Czy prawdą jest, jak ukazał w filmie Pitbull. Nowe porządki Patryk Vega, że przestępcom pomagali funkcjonariusze? Książka, którą trzymają Państwo w ręku, jest próbą odpowiedzi na te, a także szereg innych pytań.

Niewiele brakowało, a w ogóle by nie powstała. Kiedy w sierpniu 2016 roku w Sądzie Okręgowym w Warszawie sędzia Barbara Piwnik ogłosiła wyrok uniewinniający członków tzw. gangu obcinaczy palców z „Mokotowa”, kilku bohaterów tej opowieści straciło odwagę. Niektórzy definitywnie się wycofali. Inni – w trosce o własne bezpieczeństwo i życie swoich bliskich – zażądali gwarancji pełnej anonimowości. Akta wielu spraw karnych przeciwko członkom grupy mokotowskiej, nawet te zakończone prawomocnymi wyrokami, okazały się niekompletne lub w ogóle niedostępne dla dziennikarzy. Krążyły po różnych sądach i prokuraturach, załączane do aktualnie toczących się postępowań. Tuż przed zakończeniem pracy nad książką zawahał się sam Bajbus, chociaż w jego przypadku nie chodziło o strach, bo odwagi mu nie brakuje. Przekonany, że żadna książka nie zmieni nastawienia śledczych do sprawy zabójstwa Anny, zastrzegł, by w tej historii „w ogóle go nie było”. Z oczywistych względów jest to niemożliwe, ponieważ on sam był częścią tamtych struktur. Jednak szereg informacji, które mogłyby narazić go na niebezpieczeństwo lub konsekwencje prawne, musiało zniknąć z kart tej książki. Pozostawione fragmenty rozmów z nim są nieautoryzowane.

Zdarzenia i fakty tu opisane pochodzą w znacznej części z akt sądowych (protokołów z przesłuchań, aktów oskarżenia, uzasadnień wyroków), rozmów z uczestnikami wydarzeń po obu stronach barykady, czyli śledczych i przestępców, oraz relacji ofiar. Konfrontowałam je z doniesieniami medialnymi, przywołując najbardziej wiarygodne moim zdaniem źródła i autorów: Violettę Krasnowską, z którą pracowałam w tygodniku „Wprost”, Rafała Pasztelańskiego z portalu TVP Info – skarbnicę wiedzy o „Mokotowie”, Michała Fajbusiewicza z niezapomnianego Magazynu Kryminalnego 997 oraz Piotra Pytlakowskiego z „Polityki” i Krzysztofa Spiechowicza z TVN – moich przyjaciół w zawodzie, z którymi realizowałam m.in. serial dokumentalny Alfabet mafii.

„Niech pani nie wchodzi w ten świat. Grupa mokotowska to czeluści piekieł” – przestrzegała mnie w trakcie rozmowy na temat tzw. listy śmierci okrzyknięta królową mafii Monika Banasiak, była żona Słowika. Ale ta opowieść musiała powstać. Choćby dlatego, by poznać rozmiar zła wyrządzanego przez „Mokotów” i skonfrontować to zło z łagodnością polskich sądów. Także po to, by zobaczyć z bliska dramat człowieka uprowadzonego dla okupu i spróbować zrozumieć bezsilność/nieudolność policji w ściganiu sprawców takich przestępstw. W końcu po to, by posłuchać człowieka, który stworzył ten gang i przez lata niepodzielnie nim kierował. Andrzej H., ps. Korek, bo o nim mowa, nigdy wcześniej nie rozmawiał z żadnym dziennikarzem. Nigdy też nie oskarżono go o zlecenie zabójstwa, chociaż on sam przyznaje, że nieoficjalnie przypisuje mu się sprawstwo kierownicze wielu zbrodni. Czy bierze odpowiedzialność za terror, masowe porwania dla okupu i krwawe porachunki, będące dziełem podległych mu ludzi?

O tym właśnie jest ta książka.

Zaczynamy podróż do czeluści piekieł.

Autorka

Z akt sądowych

„W latach 90. na terenie dzielnicy Mokotów w Warszawie powstała zorganizowana grupa przestępcza zwana mokotowską, na czele której stał Andrzej H., ps. Korek, Łysy. Początkowo była luźno związana, ale od połowy lat 90. stanowiła już silną organizację przestępczą. Była to grupa hermetyczna. Przyjęcie w poczet członków następowało poprzez popełnianie razem z innymi osobami konkretnych przestępstw. Liczyła kilkuset członków, wielu spośród nich wzajemnie się nie znało.

Działalność grupy mokotowskiej obejmowała swoim zasięgiem teren nie tylko Warszawy, ale i innych miejscowości w Polsce, a działalność związana z przywozem na terytorium Polski narkotyków obejmowała kraje Ameryki Południowej, Holandii, Grecji, Federacji Rosyjskiej i Litwy.

Andrzej H. kierował grupą od początku, to jest co najmniej od 1994 roku do dnia swojego zatrzymania, które nastąpiło 14 lipca 2004 roku, a także rozsądzał spory pomiędzy podgrupami działającymi w ramach grupy mokotowskiej. W środowisku przestępczym wiadomym było, czy dane osoby należą do grupy mokotowskiej, gdyż powoływały się na przynależność do niej. Ułatwiało to prowadzenie przestępczego procederu. Przykładowo wiedza o tym, że Krzysztof M., ps. Bajbus, należał do grupy mokotowskiej, powodowała, że zgłaszały się do niego osoby otwierające dyskotekę czy agencję towarzyską i prosiły go o zapewnienie ochrony. Bajbus szedł z tym wtedy do Korka, który następnie kierował go do Sebastiana L., ps. Lepa, i Artura N., ps. Arczi, gdyż to oni – na polecenie Andrzeja H. – zajmowali się haraczami.

Korek organizował dla członków grupy wspólne spotkania towarzyskie typu wigilia, jajeczko, pępkowe, andrzejki. Osoby stojące zbyt nisko w grupie nie były zapraszane. Bajbus po raz pierwszy był na takiej imprezie w andrzejki w 1998 roku”.

(sprawa karna XVIII K 54/08 Sądu Okręgowego w Warszawie

przeciwko członkom grupy Bajbusa – z uzasadnienia wyroku)

Rozdział 1

Salonowe znajomości

Najczystszą pod słońcem kolumbijską kokainę o czarnorynkowej wartości szacowanej na 80 mln zł odkryto w ładowni holenderskiego statku Tanja. Statek wypłynął z Wenezueli, a zawinął do portu morskiego w Gdyni 17 stycznia 2003 roku. W jednym z kontenerów znajdowała się maszyna przypominająca wielki baniak. Taki sprzęt można spotkać jedynie na platformach wiertniczych i w rafineriach. Tymczasem odbiorcą kontenera miała być firma budowlana, zarejestrowana również jako „nabywca kwiatów z Kolumbii i papryki z Hiszpanii”.

Cholernie ważna notatka służbowa

Przy nabrzeżu pojawili się celnicy z psem przeszkolonym do wykrywania narkotyków. Wprawdzie zwierzak zachowywał się spokojnie, lecz celnicy bezzwłocznie powiadomili o przesyłce Centralne Biuro Śledcze w Gdańsku. Po telefonie na policję zabezpieczyli maszynę przed jej wywiezieniem z bazy kontenerowej.

Cholernie ważną notatkę służbową – jak określił ją potem jeden ze śledczych – sporządził aspirant z Wydziału XI Centralnego Biura Śledczego w Gdańsku i opatrzył datą 23 stycznia 2003 roku. Notatka ma wartość historyczną. Oznacza początek prawdziwych problemów nie tylko Andrzeja H., ps. Korek – szefa grupy mokotowskiej, ale całej gangsterskiej korporacji, jaką przez lata był „Mokotów”. To od niej rozpoczynam lekturę akt sądowych (sygnatura sprawy IV K 200/05 Sądu Okręgowego w Gdańsku).

Oto pełna treść notatki:

„W toku wykonywanych czynności służbowych funkcjonariusze Wydz. XI CBŚ KGP z siedzibą w Gdańsku uzyskali informację, że w styczniu 2003 roku ma dojść do przemytu znacznych ilości narkotyków z jednego z krajów Ameryki Południowej do Polski. Z informacji tej wynikało, że narkotyki mają być przemycone drogą morską, ukryte w kontenerze zawierającym maszynę budowlaną lub też ładunek wapna. Odbiorcą przesyłki w Polsce ma być firma Belbud z siedzibą w Warszawie, ul. Maciejewicka 16/2. Jej właścicielami są:

– Jerzy B. [ur. w 1947 r., skazany w procesie szefa «Mokotowa» na 10 lat więzienia – przyp. aut.]

– Andrzej B. [nieistotny w tej historii – przyp. aut.]

W wyniku współpracy nawiązanej z Izbą Celną w Gdyni ustalono, że do gdyńskiego portu wpłynął statkiem Tanja awizowany kontener nr CMCV-433089-7 z załadowaną na platformie maszyną, co do której ustalono, iż jest to dwufazowy separator gazu z ropy naftowej, używany na platformach wiertniczych. W tym samym dniu wspólnie z funkcjonariuszami Izby Celnej w Gdyni dokonano wstępnych oględzin urządzenia mających na celu ustalenie, czy jest to urządzenie deklarowane, czy jest kompletne i jakie jest jego przeznaczenie.

W wyniku tych ustaleń uzyskano uzasadnione podejrzenie o bezprzedmiotowości importu takiego urządzenia przez firmę budowlaną. Zwłaszcza że – jak ustalono – jedynym użytkownikiem tego typu urządzeń może być wyłącznie firma górnictwa naftowego Petrobaltic w Gdańsku. Czynności te pozwoliły na przygotowanie separatora do prześwietlenia sprzętem RTG. Wcześniej uwidoczniono wewnątrz czarną folię (endoskopem i wideoskopem wprowadzonym przez odkręcone przyłącza rur do zbiornika).

W wyniku wcześniejszych konsultacji ze specjalistą firmy Petrobaltic ustalono, że we wnętrzu tego urządzenia nie mogą znajdować się żadne przedmioty, a budowa zbiornika separatora uniemożliwia dostanie się do środka bez rozcinania poszycia. Dlatego podjęto decyzję o jego rozcięciu przy użyciu pił mechanicznych. Dokonano tego z pomocą Sekcji Ratownictwa Technicznego Straży Pożarnej, w wyniku czego stwierdzono – na całej objętości wnętrza zbiornika – obecność paczek opakowanych w folię koloru brązowego i żółtego, które zabezpieczono zgodnie z protokołem oględzin.

Sporządził:

aspirant [tu imię nazwisko]

detektyw XI Wydziału CBŚ KGP w Gdańsku”

W separatorze gazu znajdowało się 190 paczek z kokainą po 1,2 kg i 135 po 1,25 kg. W sumie 396,75 kg białego proszku.

Ruszyło śledztwo. Separator mógł pomieścić 1300 kg i taka ilość była brana pod uwagę przez organizatorów przemytu – ustaliła Prokuratura Okręgowa w Gdańsku. Producent kokainy, podobno jeden z najważniejszych ludzi w tej branży, niejaki Eduardo, przyjeżdżał do Polski na spotkania z szefem „Mokotowa”. Nalegał, aby odbiorcą zbiornika została firma powiązana z rafinerią. Nie udało się takiej znaleźć i pozyskać do kokainowego interesu, więc Korek wskazał firmę budowlaną „Belbud” Jerzego B. Trudno powiedzieć, czy w ten sposób popełnił błąd, bo nawet gdyby odbiorcą na papierze była Rafineria w Gdańsku, to i tak transport okazałby się „spalony”.

– Statek był w drodze, a i tak wszyscy wiedzieli, że do Polski płyną moje narkotyki – powiedział mi szef grupy mokotowskiej podczas rozmowy, której spore fragmenty znajdą Państwo w tej książce.

To oczywiste, że tak precyzyjne informacje, jakimi dysponowała policja, nie mogły pochodzić z przypadkowego podsłuchu. Ale o kulisy wpadki próżno byłoby pytać zaangażowane strony. To oczywiste, że właściciel transportu nie zdradzi, kogo podejrzewa o współpracę ze służbami, a policja i prokuratura nigdy nie zdekonspirują źródła przecieku. Kokaina o czarnorynkowej wartości około 80 mln zł bezpowrotnie przepadła, a szef „Mokotowa” dostał za ten przemyt 12 lat więzienia.

– Ja na kokainie w Polsce nie zarobiłem złamanego grosza – przekonywał mnie Korek.

A miało być tak pięknie. „Moim celem jest zarobić 33 miliony dolarów – mawiał w gronie bliskich współpracowników. – Po milionie dam każdej z moich trzech córek, a resztę będziemy mieli z Misią do końca życia” [Misia – tak mówił o żonie – przyp. aut.]. O marzeniach Korka opowiedział prokuratorowi pewien biznesmen, znany w szerokich kręgach biznesu jako Żyd. Za chwilę przyjrzymy mu się z uwagą, ponieważ w historii grupy mokotowskiej odegrał niebagatelną rolę.

– Dobrze, Żydzie, że jesteś – powiedział Korek jakiś czas przed wpadką w Gdyni. – Spodziewam się sporej gotówki w związku z tym siuwaksem i będziesz mi potrzebny.

– Co to jest siuwaks? – dociekał Żyd, chociaż w różnych rozmowach wielokrotnie już słyszał to sformułowanie.

– Kokaina – wyjaśnił Korek i dodał: – No więc z siuwaksem sam sobie poradzę, ale ty, Żydzie, będziesz mi potrzebny przy zagospodarowaniu gotówki. Masz izraelskie kontakty i bezpiecznie ulokujesz pieniądze za granicą. Będzie ich tak dużo, że nie widziałeś takiej ilości nawet w Art-B.

Ale Żyd nie zdążył zagospodarować kokainowych zysków. Na marzeniach się skończyło. Wpadka transportu okazała się spektakularna.

– Wiedzieliśmy, że w separatorze były narkotyki – zaskakująco otwarcie przyznaje Dariusz Makowski, wówczas prokurator Wydziału do Walki z Przestępczością Zorganizowaną Prokuratury Okręgowej w Gdańsku, któremu powierzono śledztwo (dziś adwokat w Sopocie). – Jednak nie mieliśmy pojęcia, jak to otworzyć, dlatego trzeba było ciąć separator. Zużyto wtedy trzy piły do ratowania życia [tzn. przecinania karoserii samochodów po wypadkach, aby dostać się do rannego kierowcy i pasażerów – przyp. aut.]. Tymczasem u góry znajdował się zamaskowany otwór, którym osoba zorientowana bez trudu wydobyłaby zawartość.

– Kiedy ustalono, do kogo należała kokaina?

– Trzy dni po zatrzymaniu transportu zadzwoniła do mnie [tu nazwisko znanej policjantki z Komendy Głównej Policji, zaangażowanej m.in. w śledztwo dotyczące zabójstwa generała Marka Papały] i powiedziała, że to narkotyki Andrzeja H. Korka z grupy mokotowskiej. Mówiąc szczerze, bez tej informacji nie wiedzielibyśmy, gdzie szukać.

– Czy moglibyśmy porozmawiać o tamtym śledztwie?

– Nie wiem, czy taka rozmowa byłaby dla mnie korzystna, i to z kilku powodów. Jeden z nich jest taki, że nadawców tamtej przesyłki – chociaż udało się ustalić, kim byli, nie objęto zarzutami, oni są na wolności. Jorge Murillo, były konsul Kostaryki, też uniknął odpowiedzialności karnej.

Kręta droga do „Mokotowa”

Konsula Kostaryki poznamy za chwilę. Dla uporządkowania tej historii najpierw przyjrzyjmy się człowiekowi o pseudonimie Żyd, bo to jedna z kluczowych postaci w opowieści o grupie mokotowskiej.

„O wszystkim, co dzieje się w grupie, decyduje zarząd. To są tzw. starzy mokotowscy. Należą do niego: Korek, Szeląg, Grzesiu, ps. Kolarz, Myniek, Marek, ps. Żyd, i Daks. Korek był główną i najważniejszą osobą w zarządzie, ale decyzje odnośnie do wydatków podejmowali wszyscy wspólnie. Oni mieli pod sobą różne grupy, m.in. grupę Bajbusa, które pracowały na zarząd” (fragment wyjaśnień skorumpowanego policjanta „Steryda”, złożonych w śledztwie dotyczącym grupy Bajbusa, w której działał i popełniał przestępstwa).

Żyd nie pochodził z Mokotowa, jak wielu rdzennych członków gangu. Nawet nie był warszawiakiem. Urodził się w 1954 roku w Radomiu. To od niego zaczęła się w Polsce moda na automaty do gier hazardowych, na których w latach 90. „Mokotów” i gang pruszkowski zarabiały majątek. „Będąc w Paryżu i siedząc w barze, zobaczyłem, że stała tam taka maszyna i cały czas ktoś wrzucał do niej pieniądze – wspominał w Gdańsku, po aresztowaniu w związku z przechwyconym transportem kokainy. – Spisałem sobie z tabliczki znamionowej producenta, pojechałem do Madrytu i stamtąd ściągnąłem pierwszą maszynę do Polski. Zobaczyłem, że może ona przynosić duże zyski. I tak zająłem się maszynami”.

Naprawdę nazywał się Marek M., miał polskie obywatelstwo i mieszkał w Raszynie. Z zawodu był technikiem budowlanym, ale pytany o zajęcie i stan posiadania przedstawiał się jako współwłaściciel kopalni diamentów Orange River w Namibii. W wielkim świecie biznesu, w którym czuł się jak ryba w wodzie, zasłynął jako Dawid Marcos Grossbaum Perez. Takie dane widniały w paszporcie wydanym mu w Izraelu. Wyjechał tam w pierwszej połowie lat 90. z powodu sprawy karnej, jaka toczyła się przeciwko niemu w sądzie za paserstwo samochodów. Marek M. wiedział, że poszukuje go policja, dlatego schował się za granicą. Sam wymyślił sobie nowe nazwisko, które – jak twierdził w rozmowie z prokuratorem – było wtedy popularne w Izraelu. Dlatego je wybrał, żeby specjalnie nie rzucało się w uszy i oczy.

Żyd twierdził, że wizę załatwił mu w ambasadzie Izraela w Niemczech przedsiębiorca Wiesław P. z Zakładów Futrzarskich w Kurowie, a do Izraela wyjechał na zaproszenie jednego z bohaterów afery Art-B – Bogusława Bagsika.

Prasówka:

„Zakłady futrzarskie w Kurowie są chyba najbardziej tajemniczą firmą w Polsce. Dotychczas nikomu nie udało się stwierdzić, skąd pochodził kapitał nowego właściciela, Wiesława P.. Nie wiadomo też właściwie, jaką rolę odgrywa w spółce jej prezes Bogusław Bagsik. Kilka dni temu pojawiła się szansa odkrycia tajemnic Kurowa, bowiem «zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez Bogusława Bagsika, prezesa zarządu Zakładów Futrzarskich Kurów 1 SA», złożył w Prokuraturze Rejonowej Warszawa-Śródmieście członek rady nadzorczej firmy, reprezentujący skarb państwa. Zarzuty dotyczą naruszenia prawa handlowego. To kolejna afera związana z kurowskim przedsiębiorstwem od czasu, gdy większościowy pakiet akcji nabył Wiesław P., skazany (wyrok jest nieprawomocny) za uprowadzenie, przetrzymywanie w swoim domu i torturowanie członków tzw. gangu karateków. To Wiesław P. zaproponował Bogusławowi Bagsikowi, oskarżonemu o zagarnięcie z polskiego systemu bankowego 4 bln starych złotych, stanowisko prezesa zarządu. Firmą P. i Bagsika (przedsiębiorstwem, w którym skarb państwa ma jeszcze 15 proc. akcji) zainteresowała się także Najwyższa Izba Kontroli.

O zakładach w Kurowie zrobiło się głośno jesienią ubiegłego roku, kiedy okazało się, że Wiesław P., człowiek posiadający duży majątek niewiadomego pochodzenia oraz afiszujący się kontaktami w kręgach biznesu, ale także znajomy Pershinga (zginął w grudniu ubiegłego roku w Zakopanem) i Ireneusza Sekuły (zmarł w szpitalu po tym, jak postrzelił się w niejasnych okolicznościach), kupił 51 proc. akcji. W jednym z wywiadów stwierdził, że udziały w kurowskiej fabryce nabył za pieniądze ulokowane w banku. (...) Śledztwo prowadzone w związku z zabójstwem Pershinga oraz wstępne działania policji po zamachu samobójczym Ireneusza Sekuły ujawniły, że firma z Kurowa mogła odgrywać wyjątkową rolę w sieci interesów Sekuły, Bagsika, Pershinga i P.”.

(Violetta Krasnowska, Skóra Bagsika, „Wprost”, nr 20, 2000)

Żyd powiedział śledczym (a potem przed sądem, podczas kokainowego procesu), że po otrzymaniu paszportu na nowe nazwisko wiele podróżował. Jego wyjazdy z Izraela miały być związane z interesami Bogusława Bagsika i Andrzeja Gąsiorowskiego.

– Co to były za interesy? – dociekał prokurator.

– Kupowałem im samochody. Potem podróżowałem z Jahirem [tu równie egzotyczne nazwisko], który zajmował się przerabianiem samochodów na pojazdy kuloodporne oraz ich sprzedażą dla rządów różnych państw. Był nawet taki pomysł, aby ruszyć z tym w Polsce.

– Dokąd podróżowaliście i kto finansował te wyjazdy?

– Wyjeżdżaliśmy do Hongkongu i Macao, do krajów arabskich i bliskowschodnich, za pieniądze Jahira.

– Gdzie pan poznał Bogusława Bagsika?

– Było to w 1992 lub 1993 roku w Polsce. Poznałem także Andrzeja Gąsiorowskiego. Łączyły mnie z nim sprawy samochodowe.

– Jakie to były sprawy? – chciał wiedzieć prokurator.

– Kiedyś sprzedałem Andrzejowi Gąsiorowskiemu samochód i tak się poznaliśmy. Podczas pobytu w Izraelu początkowo mieszkałem u Bogusława Bagsika. Zajmowałem się oprowadzaniem i wożeniem gości, którzy przyjeżdżali do Izraela. Robiłem to w zamian za utrzymanie. Wyprowadziłem się, gdy mój gospodarz zaczął mieć problemy rodzinne. Wtedy zamieszkałem u Andrzeja Gąsiorowskiego.

– Czym się pan zajmował?

– Ściąganiem samochodów z Niemiec. Trwało to do zamknięcia [aresztowania – przyp. aut.] Bogusława Bagsika.

Żyd, jako Dawid Marcos Grossbaum Perez, podróżował również w szczytnych celach. Po odzyskaniu niepodległości przez Erytreę – państwo będące niegdyś prowincją Etiopii – znalazł się w czteroosobowej grupie konsultantów z Izraela, która wyjechała tam w ramach pomocy gospodarczej. Żyd był ekspertem od takich zagadnień jak sprzęt spożywczy, połowy dalekomorskie, kopalnie marmuru pozostawione odłogiem po okupacji. Spędził rok w Erytrei i w całym jego skomplikowanym CV tamten czas należał do najbardziej chlubnych. Ekspert do spraw gospodarki w pełnym tego słowa znaczeniu. Prawda, że to brzmi dumnie?

Fotograficzna pamięć bohatera

afery Art-B

Bogusław Bagsik niechętnie przyznawał się do znajomości z Żydem. Pytany podczas policyjnego przesłuchania, czy zna Marka M. – zaprzeczył. Powiedział, że nie zna także Dawida Marcosa Grossbauma Pereza, asekurując się wymówką, że generalnie nie kojarzy nazwisk.

– Mam pamięć fotograficzną. Gdybym widział zdjęcie, to mógłbym się wypowiedzieć – wyjaśnił policjantom.

Dwaj funkcjonariusze z Gdańska, prowadzący tamto przesłuchanie (obaj w stopniu nadkomisarza), przedstawili mu tablicę poglądową. Była na niej oznaczona numerem 1 fotografia Marka M. vel Dawida Marcosa Grossbauma.

– Jest to mężczyzna, który był u mnie w Izraelu, i z tego, co pamiętam, miał na imię Marek lub Mariusz – przypomniał sobie wtedy Bogusław Bagsik.

– Czy pamięta pan okoliczności poznania Marka M.?

– Nie pamiętam. Przypuszczam, że był mi przedstawiony przez Andrzeja Gąsiorowskiego. Z tego, co sobie jeszcze przypominam, to miał on w Izraelu jakiś problem, ale nie wiem, o co chodziło.

– Czy pomagał mu pan w uzyskaniu wizy do Izraela?

– Nie kojarzę. Wysłałem paru ludziom zaproszenie, ale teraz nie pamiętam, czy wśród nich był ten mężczyzna.

– Robił pan z nim jakieś interesy? – dociekali śledczy.

– Nie, broń Boże.

Policjanci mieli widać inne informacje, bo dociskali świadka pytaniami, na które – zdawać by się mogło – od dawna znali odpowiedzi.

„– Czy robił pan z Markiem M. interesy w Sierra Leone?

– To chyba on mówił mi, że można robić interesy właśnie w Sierra Leone. Mówił coś, że może załatwić samochody w Niemczech, przerzucić je do Sierra Leone, gdzie miał firmę, i tam chciał założyć przedsiębiorstwo taksówkowe. Nic jednak z tego nie wyszło.

– Czy jest prawdą, że razem z Markiem M. vel Dawidem Markiem Grossbaumem sprowadził pan do Sierra Leone dwa duże statki ryżu i zarobiliście na tym po 800 tysięcy dolarów?

– Bzdury totalne. Ja osobiście miałem firmę w Sierra Leone, ale nigdy nie byliśmy wspólnikami. Nie jest prawdą, że zarobiłem z nim pieniądze.

– Czy prawdą jest, że pieniądze zarobione na sprowadzeniu ryżu wydał pan na adwokata po zatrzymaniu pana w Szwajcarii? – bardziej stwierdzał, niż pytał, jeden ze śledczych.

– Bzdura totalna.

– Czy świadek widział się z Markiem M. w Polsce, a jeśli tak, to ile razy i kiedy to było?

– Na pewno po 1999 roku lub później, jak wyszedłem z więzienia. Przypadkowo spotkałem go w Warszawie. Wymieniliśmy grzecznościowe «cześć» i się rozstaliśmy. Potem już go nie widziałem, ale pewny nie jestem. Nie pamiętam”.

(fragmenty z protokołu przesłuchania świadka

Bogusława Bagsika z 15.09.2004 roku)

Jak Żyd poznał Korka...

Marek M. powrócił do Polski, jako Dawid Marcos Grossbaum Perez, pod koniec lat 90. Zamieszkał w Warszawie. „Podawał się za osobę, która zmuszona była opuścić Polskę w 1968 roku z uwagi na żydowskie pochodzenie, a teraz wróciła, by robić w Polsce interesy” – ustalił Sąd Okręgowy w Gdańsku, który w uzasadnieniu wyroku kokainowego z 30 czerwca 2009 roku opisuje również początek znajomości Żyda z szefem „Mokotowa”. Otóż Korek i Marek M. poznali się w Warszawie w 1999 roku. Płaszczyzną do wspólnych interesów były automaty do gier hazardowych. Żyd zarejestrował firmę o swojskiej nazwie „Sołtys”, która była producentem i serwisantem maszyn, a Korek wiedział, jak te automaty najlepiej i najbezpieczniej eksploatować. W spotkaniu biznesowym uczestniczył księgowy Korka – ekonomista z zawodu. Mowa o Bogusławie K. (urodzony w 1952), nazywanym tu i ówdzie „białym kołnierzykiem «Mokotowa»”. Panowie szybko się dogadali i uzgodnili, że rozpoczynają współpracę w tym zakresie. Żyd wynajął i zaadaptował na potrzeby biurowe budynek w Jankach przy Wspólnej 12, gdzie regularnie bywał Korek, który zarejestrował kolejną firmę zajmującą się dystrybucją automatów.

Interes z automatami sam się kręcił, bo taka była moda i zapotrzebowanie. Wspólnicy odcinali kupony od zysków. W „Sołtysie” Żyd był prezesem, ale szybko się zorientował, że tylko papierowym. Kto inny podejmował strategiczne decyzje...

...a konsul Żyda

Zanim wkroczymy w świat kokainy, porwań i gangsterskich porachunków, wróćmy na chwilę na salony, a konkretnie do mieszkania Andrzeja Gąsiorowskiego w Izraelu. To tam Marek M., ps. Żyd, spotkał człowieka, bez którego opowieść o kokainowych interesach „Mokotowa” byłaby niekompletna. Jorge Williama Murillo de Durana przedstawiono mu jako konsula Kostaryki w Polsce, ale nie zapamiętał, czy jako byłego czy aktualnie pełniącego urząd. Właśnie wyjeżdżał z Izraela do swojego kraju. Z rozmowy wynikało, że konsul pomagał Bogusławowi Bagsikowi przewozić pieniądze z Polski do Izraela. Potem Żyd i konsul kilkakrotnie rozmawiali przez telefon, ale nie dlatego, że połączyła ich przyjaźń czy interesy. „Do rozmów dochodziło między innymi dlatego, że gdy Murillo dzwonił, to ani Bagsik, ani Gąsiorowski nie chcieli z nim rozmawiać i dawali oskarżonemu (tzn. Żydowi) słuchawkę, aby go spławił” – ustalił prowadzący śledztwo prokurator Dariusz Makowski.

Żyd i konsul spotkali się ponownie w Polsce. Z punktu widzenia przestępczych interesów była to wyjątkowo owocna znajomość.

Żyd i konsul spotkali się akurat wtedy, gdy ten pierwszy zaczął remont budynku swojej firmy w Jankach. Konsul zatelefonował i powiedział, że pracuje teraz w Zakładach Futrzarskich w Kurowie u Bagsika i właśnie wybiera się do Warszawy, więc może wpaść (studiował w Polsce, płynnie mówi po polsku). Żyd podał mu swój adres i następnego dnia panowie pogadali sobie o starych znajomych.

Nowa praca dyplomaty

Potem konsul odezwał się wiosną 2001 roku.

„Miał kłopoty z P. [to ten, który załatwił Żydowi izraelski paszport – przyp. aut.] i z pracą, mówił, że P. go pobił w pracy i on rezygnuje. Zapytał, czy znalazłaby się jakaś praca dla niego. Był to okres, gdy automaty starego typu masowo się psuły. Marek M. pomyślał, że można by skorzystać z tego, że Murillo jest z Kostaryki, i tam je wysyłać. Kiedy się spotkali, konsul podłapał pomysł z eksportem maszyn. Mówił, że ma duże znajomości jeszcze z okresu pracy w dyplomacji i że nie będzie to dla niego problemem – tym bardziej że na Kostaryce nie widział automatów. Wtedy Marek M. zaproponował mu pracę” (materiały ze śledztwa VI Ds. 6/03 Prokuratury Okręgowej w Gdańsku).

Obowiązki konsula miały polegać, najprościej rzecz ujmując, na pilnowaniu interesu z maszynami. Miał je sprowadzać do Kostaryki, doglądać i meldować o zyskach, nie chowając do kieszeni więcej, niż zezwalała na to dżentelmeńska umowa. Przy okazji konsul zobowiązał się do rozpoznania rynku w krajach ościennych. Mówił coś o Peru i Ekwadorze. Oznajmił Żydowi, że potrzebuje 3–5 tys. dolarów na podróż. Zainkasował zaliczkę, zarezerwował bilet lotniczy i poleciał w rodzinne strony.

I wtedy do firmy w Jankach przyjechał Korek. Kiedy zobaczył w magazynie piętrzące się maszyny hazardowe zwracane przez dzierżawców operatorów z powodu usterek, złapał się za głowę.

– Co ja z tym szmelcem zrobię?! – zastanawiał się nerwowo.

– Mam pomysł, jak je zagospodarować – zagaił Żyd, a widząc ponaglające spojrzenie wspólnika, dodał pospiesznie: – Mam Kostarykanina, który do niedawna pracował u Bagsika i P. w Kurowie. Teraz pracuje dla mnie i zamierzam wykorzystać jego szerokie kontakty.

– Jakie kontakty?

– Dyplomatyczne. Przerzucimy ten cały szmelc do Kostaryki i dobrze na tym zarobimy.

– Super – skwitował Korek, nie zagłębiając się w szczegóły. – Poznaj mnie z nim.

Prasówka:

„Przed świętami Bożego Narodzenia prokurator zażądał kary 6 lat więzienia dla byłego ambasadora Kostaryki, sądzonego w Warszawie za przemyt narkotyków. Carlos Vargas Solis został zatrzymany w kwietniu ub.r. na Okęciu po powrocie z Indii. W jego bagażach znaleziono 12,2 kg heroiny. Po wpłaceniu kaucji w wysokości 300 mln złotych został zwolniony z aresztu. Jego proces rozpoczął się we wrześniu br. Vargas Solis twierdzi, że narkotyki zostały mu podrzucone. O zemstę oskarża byłego konsula generalnego Kostaryki w Warszawie Jorge Murillo Durana (którego zwolnił z pracy) oraz spółkę Art-B (rzekomo pokrzyżował plany Bogusława Bagsika, który marzył ponoć o funkcji konsula honorowego RP w Kostaryce).

Prokurator oświadczył, że ani na lotnisku w Delhi, ani w Moskwie, ani podczas lotu nikt nie miał możliwości podłożenia narkotyków do bagażu ambasadora. Na niekorzyść oskarżonego przemawia fakt, że posiadał dwa paszporty. Jeden, który utracił ważność, przedłużył sobie sam bez wiedzy władz kostarykańskich. Nie poinformował też MSZ w San José o podróży do Indii, chociaż był zobligowany do uprzedzania swych zwierzchników o każdym wyjeździe z Polski. Po wysłuchaniu oskarżeń Vargas powiedział dziennikarzowi AFP, że nie czuje się zagrożony: jest pewien, że «wszystko dobrze się skończy». Jego obrońca ma wygłaszać mowę w połowie stycznia”.

(Małgorzata Tryc-Ostrowska, Trudna sztuka nietykalności,

„Rzeczpospolita” 28.12.1994)

Dlaczego Korek odstąpił

swój szeregowiec na Ursynowie

CV Kostarykanina było imponujące, a w rozmowie wypadał korzystnie. „Ukończyłem studia w Poznaniu, mam doktorat i byłem konsulem” – rekomendował swoje kompetencje Jorge William Murillo de Duran.

Ale szefa „Mokotowa” interesowały zgoła inne kryteria jego potencjalnej przydatności w firmie.

– Czy ten twój konsul to ten sam człowiek, który miał na lotnisku problemy z prochami? – podpytywał Żyda po pierwszym spotkaniu z Jorge Murillo.

– On brał w tym udział, ale zatrzymano kogoś z ambasady i ten ktoś posądzał go o podrzucenie prochów – wyjaśnił Żyd, zapewniając, że w tamtej historii „wszystko dobrze się skończyło”.

– W takim razie daj znać, jak konsul pojawi się w Jankach, to przyjadę pogadać. Mam dla niego propozycję.

Drugie spotkanie Andrzeja H. Korka i Jorge Murillo trwało już dłużej. Szef „Mokotowa” i były konsul rozmawiali w cztery oczy, spacerując po Gałczyńskiego, podczas gdy Marek M., ps. Żyd, tonął w papierkowej robocie. Domyślał się, że Korek mógł poprosić Murillo o pomoc w przemycie narkotyków. Kiedy następnego dnia były konsul znów pojawił się w biurze, Żyd wypalił prosto z mostu:

– Nawet nie próbuj w mojej firmie niczego kombinować, bo mi ściągniesz na głowę problemy.

– Nigdy w życiu! – wykrzyknął były konsul, teatralnie bijąc się w pierś.

Od tamtej pory w Jankach przy Wspólnej 12 pojawiał się regularnie.

Na parterze budynku mieściły się recepcja i serwis maszyn. Na górze – gabinet Żyda i Jorge Murillo. Korek był tam częstym gościem. Zazwyczaj siadał przy biurku byłego konsula. Pił kawę i czytał gazety.

Udział Jorge Murillo w przedsięwzięciu z eksportem maszyn do Kostaryki okazał się totalną klapą i zakończył jedną wielką awanturą – stwierdził w śledztwie Żyd, opowiadając prokuratorowi, jak to były konsul ponaciągał ludzi w Hiszpanii, którzy chcieli zainwestować w biznes z automatami. Ale szef „Mokotowa” był wobec niego bardzo wyrozumiały. Odstąpił mu nawet swój szeregowiec na Ursynowie, ponieważ Murillo skarżył się, że w hotelu jest mu niewygodnie.

Wkrótce także między nimi doszło do awantury. Tamtego dnia do firmy w Jankach przyjechał obcokrajowiec z Santiago de Compostela w Hiszpanii. Korek zaprosił go do sali konferencyjnej, w spotkaniu uczestniczył także były konsul. Przez uchylone drzwi Marek M., ps. Żyd, zobaczył, jak zdenerwowany szef wali pięścią w stół. „Dostałeś, kurwa, 70 kawałków, to teraz rób coś z tym!” – krzyczał do Murillo, po czym wstał i wyszedł z sali, trzaskając drzwiami. Żyd zajrzał do środka i zapytał ściszonym głosem, o co chodzi, ale Jorge Murillo nie chciał nic powiedzieć. Przez kilka dni chodził ze skwaszoną miną. Kiedy Żyd dowiedział się, że poszło o narkotyki i aresztowanie kuriera, wkurzył się nie na żarty.

– Nie tak się umawialiśmy! – wypomniał byłemu konsulowi.

– Człowieku, to nie jest twój interes. Nie ty tu rządzisz, tylko Korek – uświadomił mu Jorge Murillo.

Człowiek z Santiago de Compostela rzekomo przyjechał po pieniądze za automaty, ale 70 tysięcy dolarów, których się domagał, miało być należnością za narkotyki. Z firmowego konta przelano na jego rachunek 40 tysięcy dolarów, resztę wziął do ręki. „Zorientowałem się, że przez cały czas byłem oszukiwany. Miałem pretensje do Andrzeja H. Korka, że przez moją firmę załatwiał narkotykowe przelewy” – wyjaśniał w śledztwie Żyd.

Oczywista rzecz, że nie on rządzi w firmie „Sołtys”, dotarła do niego, gdy w Jankach pojawili się Kolumbijczycy.

Ciąg dalszy w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Text copyright © by Ewa Ornacka 2017

All rights reserved

Copyright © for the Polish e-book edition by REBIS Publishing House Ltd., Poznań 2017

Informacja o zabezpieczeniach

W celu ochrony autorskich praw majątkowych przed prawnie niedozwolonym utrwalaniem, zwielokrotnianiem i rozpowszechnianiem każdy egzemplarz książki został cyfrowo zabezpieczony. Usuwanie lub zmiana zabezpieczeń stanowi naruszenie prawa.

Redaktor: Krzysztof Tropiło

Projekt i opracowanie graficzne okładki: Zbigniew Mielnik

Fotografia na okładce

© Aluxum / Getty Images

Wydanie I e-book

(opracowane na podstawie wydania książkowego:

Kombinat zbrodni. Grupa mokotowska, wyd. I, Poznań 2017)

ISBN 978-83-8062-822-9

Dom Wydawniczy REBIS Sp. z o.o.

ul. Żmigrodzka 41/49, 60-171 Poznań

tel. 61-867-47-08, 61-867-81-40; fax 61-867-37-74

e-mail: rebis@rebis.com.pl

www.rebis.com.pl

Plik ePub przygotowała firma eLib.pl

al. Szucha 8, 00-582 Warszawa

e-mail: kontakt@elib.pl

www.eLib.pl