BIBLIA

EKUMENICZNA

to jest

PISMO ŚWIĘTE

STAREGO I NOWEGO TESTAMENTU Z KSIĘGAMI DEUTEROKANONICZNYMI

PRZEKŁAD EKUMENICZNY Z JĘZYKÓW ORYGINALNYCH

Towarzystwo Biblijne w Polsce

BIBLIA EKUMENICZNA − WYDANIE I

Bible text © Towarzystwo Biblijne w Polsce, 2017

This ebook edition © LOGOS MEDIA, 2018

TŁUMACZE KSIĄG

Marek Ambroży(†) (Kościół Polskokatolicki) − Hi

O. Michał Baranowski (Kościół Rzymskokatolicki) — Iz

Ks. Jerzy Banak (Kościół Rzymskokatolicki) — Mt, Mk, Łk, 1-2 Tes, 1-2-3 J, Jud

Ks. Krzysztof Bardski (Kościół Rzymskokatolicki) − Koh, Pnp, Mdr, Lm, Ef

Ks. Witold Benedyktowicz(†) (Kościół Ewangelicko-Metodystyczny) − Mt, Mk, Łk

Jerzy Betlejko (Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny) — 3 Mch, Syr, Recenzja Teodocjona w Dn(d)

Ks. Grzegorz Boboryk (Kościół Chrystusowy w RP) — Jr

Bp Mieczysław Cieślar(†) (Kościół Ewangelicko-Augsburski) — Flp

Ks. Janusz Czerski (Kościół Rzymskokatolicki) — Kpł

Ks. Warsonofiusz Doroszkiewicz (Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny) — Ba, LJr, Mt, Mk, Łk

Abp Stanisław Gądecki (Kościół Rzymskokatolicki) — 1-2 Mch

Ks. Andrzej Gieniusz CR (Kościół Rzymskokatolicki) — 2 Kor

Ks. Stanisław Haręzga (Kościół Rzymskokatolicki) — Ga

Ks. Józef Homerski(†) (Kościół Rzymskokatolicki) — Ez

Ks. Stanisław Jankowski SDB (Kościół Rzymskokatolicki) — Mt, Mk, Łk, 1-2 Tm, Tt

Leszek Jańczuk (Kościół Zielonoświątkowy) — Mt, Mk, Łk, 1-2-3 J, Ap

Ks. Andrzej Jasiński (Kościół Rzymskokatolicki) — 1-2 Krn

Ks. Zbigniew Kamiński (Kościół Ewangelicko-Metodystyczny) — Mt, Mk, Łk, 1-2 P

Ks. Mirosław Kiedzik (Kościół Rzymskokatolicki) — Dz, Rz

Andrzej Kondracki (Kościół Rzymskokatolicki) − Prz

Rafał Leszczyński (Kościół Ewangelicko-Reformowany) − Mt, Mk, Łk

Ks. Roman Lipiński (Kościół Ewangelicko-Reformowany) — Mt, Mk, Łk, Kol, Flm

Ks. Zachariasz Łyko(†) (Kościół Adwentystów Dnia Siódmego) — Rt, Dn, Est(d), Dn(d)

Krzysztof Mielcarek (Kościół Rzymskokatolicki) — Lb

Ks. Jan Pollok (Kościół Adwentystów Dnia Siódmego) − Mt, Mk, Łk

Ks. Waldemar Preiss (Kościół Ewangelicko-Augsburski) — Mt, Mk, Łk

Ks. Grzegorz Rafiński (Kościół Rzymskokatolicki) — Jk

Ks. Manfred Uglorz (Kościół Ewangelicko-Augsburski) — J

Ks. Henryk Witczyk (Kościół Rzymskokatolicki) — 1 Kor

Ks. Jerzy Woźniak(†) (Kościół Rzymskokatolicki) — 1-2 Sm

Ks. Antoni Tronina (Kościół Rzymskokatolicki) — Ezd, Ne, Jdt, Tb, Hbr

Ks. Alfred Tschirschnitz(†) (Kościół Ewangelicko-Augsburski) — Rdz, Wj, Pwt, Joz, Sdz, 1-2 Krl, Est, Ps, Iz, Oz, Jl, Am, Ab, Jon, Mi, Na, Ha, So, Ag, Za, Ml

REDAKCJA NAUKOWA WYDANIA JEDNOTOMOWEGO

Jerzy Betlejko (Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny)

REDAKCJA NAUKOWA

Ks. Krzysztof Bardski (Kościół Rzymskokatolicki), Jerzy Betlejko (Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny), Grzegorz Boboryk (Kościół Chrystusowy w RP), Ks. Wiesław Jonczyk SJ (Kościół Rzymskokatolicki), Ks. Mirosław Kiedzik (Kościół Rzymskokatolicki), Andrzej Kondracki (Kościół Rzymskokatolicki), Ks. Janusz Kręcidło MS (Kościół Rzymskokatolicki), Anna Kuśmirek (Kościół Rzymskokatolicki), Krzysztof Mielcarek (Kościół Rzymskokatolicki), Kalina Wojciechowska (Kościół Ewangelicko-Augsburski)

REDAKCJA I NAUKOWA KONSULTACJA KOŚCIELNA

Kościół Rzymskokatolicki — Ks. Jerzy Banak, O. Augustyn Jankowski OSB(†), S. Ewa Jezierska OSU, Ks. Jan Łach(†), Ks. Stanisław Mędala CM, Ks. Zbigniew Niemirski, Ks. Antoni Ołów, Ks. Henryk Romanik, Bp Kazimierz Romaniuk, Ks. Krzysztof Siwek, Ks. Lech Stachowiak(†), Ks. Julian Warzecha(†); Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny — Jerzy Betlejko, Ks. Warsonofiusz Doroszkiewicz, Jerzy Ostapczuk; Kościół Ewangelicko-Augsburski — Bp Mieczysław Cieślar(†), Ks. Dariusz Chwastek; Kościół Ewangelicko-Reformowany — Ks. Roman Lipiński, Pedro Snoeijer; Kościół Ewangelicko-Metodystyczny — Ks. Zbigniew Kamiński, Ks. Adam Kleszczyński; Kościół Polskokatolicki — Ks. Henryk Dąbrowski, Ks. Andrzej Gontarek; Kościół Starokatolicki Mariawitów — Bp Ludwik M. Jabłoński; Kościół Chrześcijan Baptystów — Ks. Sergiusz Borecki, Ks. Andrzej Seweryn, Ks. Konstanty Wiazowski; Kościół Zielonoświątkowy — Ks. Grzegorz Boboryk, Ks. Edward Czajko, Bp Mieczysław Czajko, Andrzej Kluczyński; Kościół Chrystusowy w RP — Ks. Henryk Rother-Sacewicz; Kościół Adwentystów Dnia Siódmego — Ks. Arkadiusz Bojko, Ks. Adam Grześkowiak, Ks. Krzysztof Kalaczyński, Ks. Andrzej Siciński, Ks. Zachariasz Łyko(†)

REDAKCJA I KONSULTACJA POLONISTYCZNA WYDANIA JEDNOTOMOWEGO

Krystyna Długosz-Kurczabowa(†)

WSPÓŁPRACA

Małgorzata Platajs

ASYSTENT REDAKCJI

Jadwiga Zalisz

PRZYGOTOWANIE WERSJI ELEKTRONICZNEJ

Zbigniew Szalbot

WYDAWCA

EPUB: ISBN 978-83-63837-96-9
MOBI: ISBN 978-83-63837-97-6

Wydano we współpracy z Towarzystwem Biblijnym w Polsce

All rights reserved

Wszelkie prawa zastrzeżone

Przedruk, odtwarzanie lub przetwarzanie całości lub fragmentów książki w mediach każdego rodzaju wymaga pisemnego zezwolenia Towarzystwa Biblijnego w Polsce.

Wersja ebooka: 1.1

SPIS TREŚCI

SŁOWO WSTĘPNE ABP. S. GĄDECKIEGO

SŁOWO WSTĘPNE PRAWOSŁAWNEGO METROPOLITY SAWY

PRZEDMOWA DO BIBLII EKUMENICZNEJ BP. J. SAMCA

OD WYDAWNICTWA

SŁOWO WSTĘPNE REDAKCJI NAUKOWEJ

WYKAZ SKRÓTÓW

STARY TESTAMENT

KSIĘGI DEUTEROKANONICZNE

NOWY TESTAMENT

INNE

STARY TESTAMENT

WSTĘP DO KSIĘGI RODZAJU

KSIĘGA RODZAJU

WSTĘP DO KSIĘGI WYJŚCIA

KSIĘGA WYJŚCIA

WSTĘP DO KSIĘGI KAPŁAŃSKIEJ

KSIĘGA KAPŁAŃSKA

WSTĘP DO KSIĘGI LICZB

KSIĘGA LICZB

WSTĘP DO KSIĘGI POWTÓRZONEGO PRAWA

KSIĘGA POWTÓRZONEGO PRAWA

WSTĘP DO KSIĘGI JOZUEGO

KSIĘGA JOZUEGO

WSTĘP DO KSIĘGI SĘDZIÓW

KSIĘGA SĘDZIÓW

WSTĘP DO KSIĘGI RUT

KSIĘGA RUT

WSTĘP DO PIERWSZEJ I DRUGIEJ KSIĘGI SAMUELA

PIERWSZA KSIĘGA SAMUELA

DRUGA KSIĘGA SAMUELA

WSTĘP DO PIERWSZEJ I DRUGIEJ KSIĘGI KRÓLEWSKIEJ

PIERWSZA KSIĘGA KRÓLEWSKA

DRUGA KSIĘGA KRÓLEWSKA

WSTĘP DO PIERWSZEJ I DRUGIEJ KSIĘGI KRONIK

PIERWSZA KSIĘGA KRONIK

DRUGA KSIĘGA KRONIK

WSTĘP DO KSIĘGI EZDRASZA

KSIĘGA EZDRASZA

WSTĘP DO KSIĘGI NEHEMIASZA

KSIĘGA NEHEMIASZA

WSTĘP DO KSIĘGI ESTERY

KSIĘGA ESTERY

WSTĘP DO KSIĘGI HIOBA

KSIĘGA HIOBA

WSTĘP DO KSIĘGI PSALMÓW

KSIĘGA PSALMÓW

WSTĘP DO KSIĘGI PRZYSŁÓW

KSIĘGA PRZYSŁÓW

WSTĘP DO KSIĘGI KOHELETA

KSIĘGA KOHELETA

WSTĘP DO PIEŚNI NAD PIEŚNIAMI

PIEŚŃ NAD PIEŚNIAMI

WSTĘP DO KSIĘGI IZAJASZA

KSIĘGA IZAJASZA

WSTĘP DO KSIĘGI JEREMIASZA

KSIĘGA JEREMIASZA

WSTĘP DO KSIĘGI LAMENTACJI

LAMENTACJE

WSTĘP DO KSIĘGI EZECHIELA

KSIĘGA EZECHIELA

WSTĘP DO KSIĘGI DANIELA

KSIĘGA DANIELA

WSTĘP DO KSIĘGI OZEASZA

KSIĘGA OZEASZA

WSTĘP DO KSIĘGI JOELA

KSIĘGA JOELA

WSTĘP DO KSIĘGI AMOSA

KSIĘGA AMOSA

WSTĘP DO KSIĘGI ABDIASZA

KSIĘGA ABDIASZA

WSTĘP DO KSIĘGI JONASZA

KSIĘGA JONASZA

WSTĘP DO KSIĘGI MICHEASZA

KSIĘGA MICHEASZA

WSTĘP DO KSIĘGI NAHUMA

KSIĘGA NAHUMA

WSTĘP DO KSIĘGI HABAKUKA

KSIĘGA HABAKUKA

WSTĘP DO KSIĘGI SOFONIASZA

KSIĘGA SOFONIASZA

WSTĘP DO KSIĘGI AGGEUSZA

KSIĘGA AGGEUSZA

WSTĘP DO KSIĘGI ZACHARIASZA

KSIĘGA ZACHARIASZA

WSTĘP DO KSIĘGI MALACHIASZA

KSIĘGA MALACHIASZA

KSIĘGI DEUTEROKANONICZNE

WSTĘP DO GRECKIEJ WERSJI KSIĘGI ESTERY

KSIĘGA ESTERY (WERSJA GRECKA)

WSTĘP DO KSIĘGI JUDYTY

KSIĘGA JUDYTY

WSTĘP DO KSIĘGI TOBITA

KSIĘGA TOBITA

WSTĘP DO PIERWSZEJ KSIĘGI MACHABEJSKIEJ

PIERWSZA KSIĘGA MACHABEJSKA

WSTĘP DO DRUGIEJ KSIĘGI MACHABEJSKIEJ

DRUGA KSIĘGA MACHABEJSKA

WSTĘP DO TRZECIEJ KSIĘGI MACHABEJSKIEJ

TRZECIA KSIĘGA MACHABEJSKA

WSTĘP DO KSIĘGI MĄDROŚCI

KSIĘGA MĄDROŚCI

WSTĘP DO KSIĘGI MĄDROŚCI SYRACHA

MĄDROŚĆ SYRACHA

WSTĘP DO KSIĘGI BARUCHA

KSIĘGA BARUCHA

WSTĘP DO LISTU JEREMIASZA

LIST JEREMIASZA

WSTĘP DO GRECKIEJ WERSJI KSIĘGI DANIELA

KSIĘGA DANIELA (WERSJA GRECKA)

NOWY TESTAMENT

WSTĘP DO EWANGELII WEDŁUG ŚW. MATEUSZA

EWANGELIA WEDŁUG ŚW. MATEUSZA

WSTĘP DO EWANGELII WEDŁUG ŚW. MARKA

EWANGELIA WEDŁUG ŚW. MARKA

WSTĘP DO EWANGELII WEDŁUG ŚW. ŁUKASZA

EWANGELIA WEDŁUG ŚW. ŁUKASZA

WSTĘP DO EWANGELII WEDŁUG ŚW. JANA

EWANGELIA WEDŁUG ŚW. JANA

WSTĘP DO DZIEJÓW APOSTOLSKICH

DZIEJE APOSTOLSKIE

WSTĘP DO LISTU DO RZYMIAN

LIST DO RZYMIAN

WSTĘP DO PIERWSZEGO LISTU DO KORYNTIAN

PIERWSZY LIST DO KORYNTIAN

WSTĘP DO DRUGIEGO LISTU DO KORYNTIAN

DRUGI LIST DO KORYNTIAN

WSTĘP DO LISTU DO GALATÓW

LIST DO GALATÓW

WSTĘP DO LISTU DO EFEZJAN

LIST DO EFEZJAN

WSTĘP DO LISTU DO FILIPIAN

LIST DO FILIPIAN

WSTĘP DO LISTU DO KOLOSAN

LIST DO KOLOSAN

WSTĘP DO PIERWSZEGO LISTU DO TESALONICZAN

PIERWSZY LIST DO TESALONICZAN

WSTĘP DO DRUGIEGO LISTU DO TESALONICZAN

DRUGI LIST DO TESALONICZAN

WSTĘP DO LISTÓW DO TYMOTEUSZA I DO LISTU DO TYTUSA

PIERWSZY LIST DO TYMOTEUSZA

DRUGI LIST DO TYMOTEUSZA

LIST DO TYTUSA

WSTĘP DO LISTU DO FILEMONA

LIST DO FILEMONA

WSTĘP DO LISTU DO HEBRAJCZYKÓW

LIST DO HEBRAJCZYKÓW

WSTĘP DO LISTU ŚW. JAKUBA

LIST ŚW. JAKUBA

WSTĘP DO PIERWSZEGO LISTU ŚW. PIOTRA

PIERWSZY LIST ŚW. PIOTRA

WSTĘP DO DRUGIEGO LISTU ŚW. PIOTRA

DRUGI LIST ŚW. PIOTRA

WSTĘP DO LISTÓW ŚW. JANA

PIERWSZY LIST ŚW. JANA

DRUGI LIST ŚW. JANA

TRZECI LIST ŚW. JANA

WSTĘP DO LISTU ŚW. JUDY

LIST ŚW. JUDY

WSTĘP DO APOKALIPSY ŚW. JANA

APOKALIPSA ŚW. JANA

PRZYPISY

PRZYPISY DO KSIĘGI RODZAJU

PRZYPISY DO KSIĘGI WYJŚCIA

PRZYPISY DO KSIĘGI KAPŁAŃSKIEJ

PRZYPISY DO KSIĘGI LICZB

PRZYPISY DO KSIĘGI POWTÓRZONEGO PRAWA

PRZYPISY DO KSIĘGI JOZUEGO

PRZYPISY DO KSIĘGI SĘDZIÓW

PRZYPISY DO KSIĘGI RUT

PRZYPISY DO PIERWSZEJ I DRUGIEJ KSIĘGI SAMUELA

PRZYPISY DO DRUGIEJ KSIĘGI SAMUELA

PRZYPISY DO PIERWSZEJ I DRUGIEJ KSIĘGI KRÓLEWSKIEJ

PRZYPISY DO DRUGIEJ KSIĘGI KRÓLEWSKIEJ

PRZYPISY DO PIERWSZEJ I DRUGIEJ KSIĘGI KRONIK

PRZYPISY DO DRUGIEJ KSIĘGI KRONIK

PRZYPISY DO KSIĘGI EZDRASZA

PRZYPISY DO KSIĘGI NEHEMIASZA

PRZYPISY DO KSIĘGI ESTERY

PRZYPISY DO KSIĘGI HIOBA

PRZYPISY DO KSIĘGI PSALMÓW

PRZYPISY DO KSIĘGI PRZYSŁÓW

PRZYPISY DO KSIĘGI KOHELETA

PRZYPISY DO PIEŚNI NAD PIEŚNIAMI

PRZYPISY DO KSIĘGI IZAJASZA

PRZYPISY DO KSIĘGI JEREMIASZA

PRZYPISY DO KSIĘGI LAMENTACJI

PRZYPISY DO KSIĘGI EZECHIELA

PRZYPISY DO KSIĘGI DANIELA

PRZYPISY DO KSIĘGI OZEASZA

PRZYPISY DO KSIĘGI JOELA

PRZYPISY DO KSIĘGI AMOSA

PRZYPISY DO KSIĘGI ABDIASZA

PRZYPISY DO KSIĘGI JONASZA

PRZYPISY DO KSIĘGI MICHEASZA

PRZYPISY DO KSIĘGI NAHUMA

PRZYPISY DO KSIĘGI HABAKUKA

PRZYPISY DO KSIĘGI SOFONIASZA

PRZYPISY DO KSIĘGI AGGEUSZA

PRZYPISY DO KSIĘGI ZACHARIASZA

PRZYPISY DO KSIĘGI MALACHIASZA

PRZYPISY DO GRECKIEJ WERSJI KSIĘGI ESTERY

PRZYPISY DO KSIĘGI JUDYTY

PRZYPISY DO KSIĘGI TOBITA

PRZYPISY DO PIERWSZEJ KSIĘGI MACHABEJSKIEJ

PRZYPISY DO DRUGIEJ KSIĘGI MACHABEJSKIEJ

PRZYPISY DO TRZECIEJ KSIĘGI MACHABEJSKIEJ

PRZYPISY DO KSIĘGI MĄDROŚCI

PRZYPISY DO KSIĘGI MĄDROŚCI SYRACHA

PRZYPISY DO KSIĘGI BARUCHA

PRZYPISY DO LISTU JEREMIASZA

PRZYPISY DO GRECKIEJ WERSJI KSIĘGI DANIELA

PRZYPISY DO EWANGELII WEDŁUG ŚW. MATEUSZA

PRZYPISY DO EWANGELII WEDŁUG ŚW. MARKA

PRZYPISY DO EWANGELII WEDŁUG ŚW. ŁUKASZA

PRZYPISY DO EWANGELII WEDŁUG ŚW. JANA

PRZYPISY DO DZIEJÓW APOSTOLSKICH

PRZYPISY DO LISTU DO RZYMIAN

PRZYPISY DO PIERWSZEGO LISTU DO KORYNTIAN

PRZYPISY DO DRUGIEGO LISTU DO KORYNTIAN

PRZYPISY DO LISTU DO GALATÓW

PRZYPISY DO LISTU DO EFEZJAN

PRZYPISY DO LISTU DO FILIPIAN

PRZYPISY DO LISTU DO KOLOSAN

PRZYPISY DO PIERWSZEGO LISTU DO TESALONICZAN

PRZYPISY DO DRUGIEGO LISTU DO TESALONICZAN

PRZYPISY DO LISTÓW DO TYMOTEUSZA I DO LISTU DO TYTUSA

PRZYPISY DO DRUGIEGO LISTU DO TYMOTEUSZA

PRZYPISY DO LISTU DO TYTUSA

PRZYPISY DO LISTU DO FILEMONA

PRZYPISY DO LISTU DO HEBRAJCZYKÓW

PRZYPISY DO LISTU ŚW. JAKUBA

PRZYPISY DO PIERWSZEGO LISTU ŚW. PIOTRA

PRZYPISY DO DRUGIEGO LISTU ŚW. PIOTRA

PRZYPISY DO LISTÓW ŚW. JANA

PRZYPISY DO DRUGIEGO LISTU ŚW. JANA

PRZYPISY DO TRZECIEGO LISTU ŚW. JANA

PRZYPISY DO LISTU ŚW. JUDY

PRZYPISY DO APOKALIPSY ŚW. JANA

SŁOWO WSTĘPNE

„Bracia! Jeden jest tylko Bóg, a poznajemy Go nie skądinąd, ale z Pisma świętego. Cokolwiek więc ono głosi, w to powinniśmy wierzyć, i cokolwiek uczy, to przyjąć. Mamy tak wierzyć w Ojca, jak On chce, aby weń wierzono, i tak wysławiać Syna, jak Ojciec chce, aby Go sławiono, i tak przyjąć Ducha Świętego, jak On chce, aby był dany. Nie godzi się iść za własnym pragnieniem i własnym rozumieniem, ani też przeinaczać tego, co od Boga pochodzi, ale pojmować Jego naukę tak, jak On ją zechciał podać w Piśmie świętym” (św. Hipolit, Przeciw błędom Noeta, 9-12).

Cieszę się ogromnie z tego, iż pierwsze całościowe, jednotomowe wydanie Biblii Ekumenicznej doszło do skutku. Dziękuję jak najserdeczniej wszystkim, którzy brali udział w procesie tłumaczenia i redagowania tego tomu. W tym wieloletnim projekcie uczestniczyli przedstawiciele jedenastu Kościołów, które żyją w Polsce, w tym także Kościoła Rzymskokatolickiego. Polskojęzyczny czytelnik otrzymuje wreszcie jednolity tekst, na który zgadzają się te Kościoły. Z pewnością ułatwi to nić ekumenicznego porozumienia i przyśpieszy czas jedności.

Inicjatywa jest całkowicie zgodna z myślą Soboru Watykańskiego II: „Pismo święte jest w owym dialogu [ekumenicznym] w potężnym ręku Boga znakomitym narzędziem do osiągnięcia tej jedności, którą Zbawca ukazuje wszystkim ludziom” (Dekret o ekumenizmie Unitatis redintegratio, 21).

Posynodalna Adhortacja poświęcona Słowu Bożemu (Verbum Domini) w punkcie poświęconym sprawie Biblii i ekumenizmu mówi z kolei, że fundamentem Kościoła jest Chrystus, Słowo Boże, które stało się ciałem: „Ponadto chciałbym podkreślić to, co powiedzieli ojcowie synodalni o znaczeniu tłumaczeń Biblii na różne języki w tej pracy ekumenicznej. Wiemy bowiem, że tłumaczenie tekstu nie jest zabiegiem czysto mechanicznym, ale w pewnym sensie jest częścią procesu interpretacji. Odnośnie do tego czcigodny Jan Paweł II stwierdził: «Kto pamięta, że dysputy wokół Pisma świętego bardzo przyczyniły się do podziałów, zwłaszcza na Zachodzie, potrafi zrozumieć, jak ważny krok naprzód stanowią te wspólne przekłady». Dlatego wspieranie wspólnych przekładów Biblii należy do działalności ekumenicznej. Pragnę tu podziękować wszystkim, którzy angażują się w tę ważną działalność i zachęcić ich do kontynuowania dzieła” (Verbum Domini, 46).

Wspólne słuchanie i rozważanie Pisma pozwala nam żyć w rzeczywistej komunii, choć jeszcze nie jest ona pełna. Wspólne rozważanie Biblii ułatwia nam kierowanie próśb do Boga o przyśpieszenie nadejścia upragnionego dnia, w którym wszyscy będziemy mogli przystąpić do tego samego stołu i pić z jednego kielicha.

Niech w tym rozważaniu nie zabraknie modlitwy o umiłowanie Pisma świętego: „Panie Boże mój, zważ na modlitwę moją... niech Pisma Twoje darzą mnie czystą rozkoszą, niech się sam w nich nie mylę i niech drugich w błąd nie wprowadzam... Boże mój, Światło ślepych, Siło słabych, a zarazem Światło widzących i Siło mocnych, wejrzyj na moją duszę i usłysz wołającego z przepaści. Nie na próżno chciałeś, aby spisano tyle kart o niezgłębionych tajemnicach... O Panie, dopełnij swego dzieła we mnie i odsłoń je przede mną. Oto głos Twój radością moją, głos Twój przewyższa obfitość wszelkich rozkoszy. Daj to, co kocham; kocham bowiem, a tę miłość Ty mi dałeś. Nie zaniedbuj swego daru i nie pogardzaj spragnioną rośliną Twoją. Spraw, niech wyznaje przed Tobą wszystko, cokolwiek znajdę w Twych księgach, i niech słucham głosu chwały, niech wchłaniam Ciebie i rozważam cuda prawa Twego od samego początku, kiedy uczyniłeś niebo i ziemię, aż do wiekuistego królowania z Tobą w świętym mieście Twoim” (św. Augustyn, Wyznania XI,2,3).

SŁOWO WSTĘPNE DO BIBLII EKUMENICZNEJ

„Następnie zaczynając od Mojżesza i wszystkich proroków, wyjaśnił im, co we wszystkich Pismach odnosiło się do Niego.”

Łk 24,27

Po ponad dwudziestu latach wytężonych wysiłków i żmudnych prac Towarzystwa Biblijnego w Polsce z radością witamy ich owoc w postaci Pisma Świętego Starego i Nowego Testamentu — Biblii Ekumenicznej.

Znamiennym jest fakt, że ukazuje się ona w jednym tomie, potwierdzając w ten sposób jedność i komplementarność Starego i Nowego Przymierza Boga z ludzkością.

Niniejszy przekład, który jest wspólnym dziełem jedenastu polskich Kościołów chrześcijańskich, niewątpliwie posiada cechy wielkiego wydarzenia o wymiarze religijno-ekumenicznym, kulturowym oraz historycznym. Jest też swoistym kamieniem milowym w dziejach polskiej biblistyki i translatoryki biblijnej, albowiem w procesie jego powstawania brali aktywny udział przedstawiciele różnych tradycji chrześcijańskich.

Nowy przekład cechuje przede wszystkim komunikatywny, współczesny język, który stara się wiernie oddać sens i przesłanie hebrajskiego i greckiego tekstu biblijnego, wykorzystując w tym celu piękną polszczyznę. Fakt ten z pewnością będzie sprzyjać rozpowszechnianiu się Biblii Ekumenicznej wśród polskich chrześcijan, lecz również wśród tych, którzy dopiero szukają „źródła wody żywej” (zob. J 4,7-15).

Kościół prawosławny z zadowoleniem odnotowuje fakt obecności w obecnym ekumenicznym przekładzie Pisma Świętego tzw. „Ksiąg deuterokanonicznych”, które są integralną częścią greckiego przekładu Starego Testamentu (Septuaginty) — pierwszej Biblii Kościoła, będącej jego tekstem kanonicznym i liturgicznym.

Wyrażając Wszechmogącemu Bogu naszą ogromną wdzięczność za to, że raczył pobłogosławić dziełu ekumenicznego przekładu Pisma Świętego, pragniemy jednocześnie pogratulować Towarzystwu Biblijnemu w Polsce oraz wszystkim tym, którzy brali w nim aktywny udział, pomyślnego doprowadzenia do końca dzieła niniejszego tłumaczenia Słowa Bożego.

Niech aktualne słowa św. Bazylego Wielkiego: „zawsze więc nauka Pisma jest pożyteczna, szczególnie zaś w obecnych czasach” (Epistoła CCLXIX, Ad conjugem Arinthcei ducis consolatoria, PG 32, 1000 B) towarzyszą wszystkim tym, którzy pochylą się nad stronicami niniejszego Pisma Świętego w poszukiwaniu „Drogi, Prawdy i Życia” (J 14,6).

PRZEDMOWA DO BIBLII EKUMENICZNEJ

Któż nie chciałby być świadkiem historycznego wydarzenia? Historia wciąż rozgrywa się na naszych oczach i w naszym życiu. Historia to część indywidualnej i zbiorowej tożsamości. Małe i wielkie historie łączą się w ciąg wydarzeń, budując scenerię życia. Gdy patrzymy na rozdarty świat, niełatwe dzieje chrześcijaństwa, mozolne próby przełamania podziałów i wrogości to chwile jedności, przy których możemy się zatrzymać, stają się przywilejem i powodem do wdzięczności. Takim jest bez wątpienia historyczne wydarzenie: wydanie jednotomowej Biblii Ekumenicznej w Roku Pańskim 2017.

Pismo Święte jest ogniwem łączącym wszystkich chrześcijan. Nawet jeśli inaczej rozumiemy rolę Biblii w naszych Kościołach i odmiennie interpretujemy niektóre fragmenty to jednak wspólnie możemy wyznać za św. Hieronimem: Kto nie zna Pisma Świętego, ten nie zna Chrystusa. Pismo Święte i jego znajomość to jednak coś więcej niż wpojone cytaty, gdyż Pismo jest żywym przesłaniem, które dzieje się na naszych oczach w liturgii, w osobistej lekturze i przenika do naszego życia choć nie zawsze tak, jakbyśmy tego chcieli. Jako chrześcijanie wierzymy, że Bóg wciąż do nas przemawia — czyni to poprzez Ducha Świętego, który sprawia, że Słowo staje się żywą ikoną Bożej komunikacji i organiczną częścią duchowego życia — wzbudza je, umacnia i chroni. Luterański kaznodzieja ze Wschowy, ks. Valerius Herberger, odwołując się do świadectwa Ojców Kościoła, powiedział, że sam Jezus jest Księgą Żywota (Iesus Liber Vitae) zapisaną wewnątrz i zewnątrz pięknymi literami miłości. I rzeczywiście Pismo Święte jest przesłaniem miłości, choć niełatwym, które w chrześcijańskim orędziu wypełniło się w Jezusie Chrystusie, Przyjacielu i Zbawcy Człowieka.

Wydanie Biblii Ekumenicznej jest potężnym i historycznym świadectwem miłości, która przełamuje podziały. Dzięki inspiracji Ducha Świętego staje się ona zaczynem głębszej wspólnoty, lepszego zrozumienia świętych tajemnic, a nade wszystko Bożego Miłosierdzia dla całego świata. Biblia Ekumeniczna jest klamrą spinającą wielkie przekłady Pisma Świętego w języku polskim począwszy od Biblii Królowej Zofii poprzez Biblię Leopolity, Biblię Brzeską, Biblię Jakuba Wujka, Biblię Gdańską, a skończywszy na bardziej współczesnych tłumaczeniach Biblii wg Przekładu Mariawickiego, Biblii Tysiąclecia, Biblii Warszawskiej („Brytyjka”), Biblii Warszawsko-Praskiej, Biblii Paulistów czy fragmentów Pisma w postaci Ekumenicznego Przekładu Przyjaciół. Biblia Ekumeniczna nie jest unieważnieniem ani tym bardziej korektą poprzednich tłumaczeń — jest ona ich pogłębieniem i szczególnym, bo ekumenicznym świadectwem wiary. Jednocześnie jest też wezwaniem i wyzwaniem dla nas, abyśmy wspólnie zagłębili się w strumień żywego Słowa.

Ogromnie się cieszę i jestem wdzięczny, że w ważny dla ewangelików i innych chrześcijan jubileusz 500 lat Reformacji, która na nowo skierowała uwagę na rolę Pisma Świętego w nauce i praktyce Kościoła Chrystusowego, możemy przeżywać historyczny moment. Wyrazy podziękowania należą się Towarzystwu Biblijnemu w Polsce oraz Tłumaczom, żyjącym i którzy już stoją przed obliczem Pana. Dziękuję wszystkim Zaangażowanym, Znanym i Bezimiennym, dziękuję także wszystkim, którzy wezmą Biblię Ekumeniczną do ręki, będą ją czytać, rozważać i używać nie tylko podczas ekumenicznych nabożeństw.

Z życzeniami Bożego błogosławieństwa

OD WYDAWNICTWA

„Całe Pismo jest natchnione przez Boga i pożyteczne do nauczania, przekonywania, upominania, do wychowywania w sprawiedliwości, aby człowiek Boży był doskonały, przygotowany do czynienia wszelkiego dobra.”

2 Tm 3,16-17

Towarzystwo Biblijne w Polsce oddaje do rąk PT Czytelników jednotomowe wydanie Biblii Ekumenicznej, poprawione w porównaniu z tomami, które ukazywały się sukcesywnie w latach 2001-2016. Ten owoc ponad dwudziestoletniej pracy biblistów i językoznawców z jedenastu Kościołów w naszym kraju jest wynikiem działań i modlitw, a także wsparcia materialnego wielu ludzi. Ekumeniczny przekład Pisma Świętego to wielkie osiągnięcie na drodze ekumenicznej współpracy chrześcijan z Kościołów członkowskich Towarzystwa Biblijnego w Polsce. Za modlitwy, za ciężką pracę i za przekazane środki finansowe składamy wszystkim bardzo serdeczne podziękowania.

Nasze dziękczynienie wyrażamy jednak przede wszystkim Bogu Wszechmogącemu, który sprawia, że pragniemy i działamy według Jego upodobania (Flp 2,13), wysłuchiwał modlitw i błogosławił niełatwej pracy nad Biblią Ekumeniczną. Wszyscy zaangażowani w ten projekt są przekonani o tym, że bez Bożej łaski nic nie byłoby możliwe. Wszyscy pracowali z wiarą, nadzieją i miłością, pamiętając, że przekazują tekst Księgi, która dla niemal wszystkich Jej odbiorców jest Pismem Świętym.

Wydanie Biblii Ekumenicznej otwiera trzecie stulecie działalności Towarzystwa Biblijnego w Polsce (zał. 1816) i uświetnia jubileusz 500-lecia Reformacji (1517). Obie te rocznice są ściśle związane z przekładami Biblii na języki narodowe i jej rozpowszechnianiem.

Niniejsze wydanie zawiera księgi deuterokanoniczne, które przez Kościoły katolickie i prawosławne są uznawane za natchnione, na równi z księgami protokanonicznymi. Te księgi umieszczone zostały pomiędzy Starym a Nowym Testamentem, zgodnie z Wytycznymi do współpracy międzywyznaniowej w tłumaczeniu Biblii (1987), opracowanymi przez ówczesny Sekretariat (obecnie: Papieska Rada) ds. Popierania Jedności Chrześcijan i Zjednoczone Towarzystwa Biblijne.

Oddając w ręce PT Czytelników jednotomową Biblię Ekumeniczną, zachęcamy do poznawania Słowa Bożego, które daje wierzącym siłę i mądrość, wiarę i nadzieję. Daje też najważniejsze przykazanie: miłości Boga i miłości bliźniego. Nie jest to proste, wiemy przecież, ilu ludzi na świecie przyznaje się do chrześcijaństwa i jak — mimo to — ten świat wygląda. Brat Roger z Taizé, formułując na początku lat czterdziestych XX w. zasady życia członków przyszłej wspólnoty, napisał m. in.: Niechaj w twoim dniu pracę i odpoczynek ożywia Słowo Boże. Zróbmy więc Bogu i Jego Słowu miejsce w naszej, często niełatwej codzienności, i z Jego pomocą starajmy się miłością zmieniać ten świat.

Prezydium Komitetu Krajowego Towarzystwa Biblijnego w Polsce

SŁOWO WSTĘPNE REDAKCJI NAUKOWEJ

„I uwierzyli Pismu i słowom, które Jezus powiedział.”

J 2,22

Idea przekładu

Ideą przewodnią ekumenicznego tłumaczenia Pisma Świętego jest osiągnięcie przez wszystkie Kościoły chrześcijańskie w Polsce, partycypujące w tym dziele, wspólnego i zaakceptowanego przez wszystkie środowiska chrześcijańskie tekstu biblijnego w języku polskim, jednocześnie wiernego treści oryginałów hebrajskiego (i aramejskiego) oraz greckiego.

Jest to więc wspólne dzieło jedenastu polskich Kościołów chrześcijańskich: Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego, Kościoła Chrystusowego, Kościoła Chrześcijan Baptystów, Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego, Kościoła Ewangelicko-Reformowanego, Kościoła Polskokatolickiego, Kościoła Rzymskokatolickiego, Kościoła Starokatolickiego Mariawitów, Kościoła Zielonoświątkowego i Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Jego inicjatorem, realizatorem i wydawcą jest Towarzystwo Biblijne w Polsce, które od 1995 roku patronowało temu gigantycznemu wysiłkowi, troszcząc się o odpowiedni dobór wykwalifikowanych tłumaczy i członków komisji redakcyjnych, odzwierciedlający międzywyznaniowy charakter tego przedsięwzięcia, jak również o sukcesywne wydawanie kolejnych tomów ekumenicznego przekładu Pisma Świętego.

Kanon Pisma Świętego

Z uwagi na fakt, że w ekumenicznym przekładzie Pisma Świętego uczestniczą Kościoły z różnych tradycji chrześcijańskich, które uznają różne kanony ksiąg Pisma Świętego, podjęto decyzję o zawarciu w nim możliwie jak największej ilości ksiąg, uznawanych przez te Kościoły za natchnione. Dotyczy to wyłącznie ksiąg Starego Testamentu, których w niniejszym tłumaczeniu jest dokładnie 50.

Na tę liczbę składa się 39 ksiąg tzw. protokanonicznych, czyli obecnych w kanonie Biblii Hebrajskiej i w kanonach Kościołów protestanckich, oraz 9 ksiąg tzw. deuterokanonicznych (wśród protestantów znanych też pod nazwą apokryfów), jak również greckie (deuterokanoniczne) wersje 2 ksiąg protokanonicznych: Księgi Estery i Księgi Daniela. Ponadto, w przypadku Księgi Daniela, z powodu dużych różnic między dwoma podstawowymi greckimi wersjami tej księgi, konieczne stało się uwzględnienie również tzw. Recenzji Teodocjona na tle tłumaczenia z Septuaginty. Nowością jest także obecność w niniejszym tłumaczeniu Trzeciej Księgi Machabejskiej, którą za natchnioną uznaje Kościół Prawosławny.

W przypadku kanonu Nowego Testamentu wszystkie Kościoły, partycypujące w ekumenicznym przekładzie Pisma Świętego, zgodnie uznają za natchnione 27 ksiąg.

Podstawy przekładu

Zgodnie z zasadami, określonymi w Wytycznych do współpracy międzywyznaniowej w tłumaczeniu Biblii i przyjętymi przez Sekretariat ds. Jedności Chrześcijan oraz Zjednoczone Towarzystwa Biblijne w 1987 r., ekumeniczne tłumaczenie Pisma Świętego zostało dokonane z języków oryginalnych: hebrajskiego (i aramejskiego) oraz greckiego. Podstawę tłumaczenia ksiąg Starego Testamentu stanowiły: Biblia Hebraica Stuttgartensia, ed. R. Kittel, Stuttgart 1990 (w przypadku ksiąg tzw. protokanonicznych) oraz Septuaginta. Id est Vetus Testamentum graece iuxta LXX interpretes, ed. A. Rahlfs, vol. 1-2, 8 ed., Stuttgart 1965 (w przypadku ksiąg tzw. deuterokanonicznych). Tłumaczenia ksiąg Nowego Testamentu dokonano natomiast z The Greek New Testament, ed. K. Aland, C. M. Martini, B. M. Metzger, Stuttgart 1994.

W pracach redakcyjnych wykorzystywano także najnowsze edycje krytyczne tekstów biblijnych, m.in.: Biblia Hebraica Quinta, ed. A. Schenker et al., Stuttgart 2004-, Septuaginta. Id est Vetus Testamentum graece iuxta LXX interpretes, ed. A. Rahlfs. Editio altera, quam recognovit et emendavit Robert Hanhart, Stuttgart 2006, oraz Novum Testamentum Graece, ed. B. Aland et K. Aland, J. Karavidopoulos, C. Martini, B. Metzger, Stuttgart 1993 (i późn.).

Główne zasady przekładu

Podstawową zasadą ekumenicznego przekładu Pisma Świętego była wierność tekstowi oryginału hebrajskiego (i aramejskiego) oraz greckiego, a jednocześnie przekazanie jego treści w polszczyźnie zrozumiałej dla współczesnego Czytelnika. Wymagało to z jednej strony unikania dosłownego, mechanicznego tłumaczenia określonych terminów czy też całych fraz, które w czasach autorów biblijnych mogły oznaczać coś zupełnie innego, niż obecnie, a z drugiej strony nieulegania pokusie rozwiązań zbyt dynamicznych, wręcz parafrastycznych.

Biorąc pod uwagę specyfikę tekstów biblijnych, która między innymi polega (oprócz naturalnego i podstawowego faktu dużego dystansu chronologicznego, jaki dzieli współczesnego Czytelnika od czasu ich napisania) na ich odmiennej strukturze językowej, należało zastosować szereg zasad translatorskich i redakcyjnych.

Przede wszystkim starano się więc unikać w niniejszym przekładzie niezrozumiałych semityzmów oraz związków frazeologicznych, charakterystycznych dla języka greckiego, stosując ich polskie równoważniki. Również obfite użycie zarówno hebrajskich jak i greckich zaimków dzierżawczych wymagało znaczącego ich zredukowania w tłumaczeniu na współczesny język polski, który w zdecydowanej większości przypadków ich nie potrzebuje. Starano się również ograniczyć ilość długich zdań, wielokrotnie złożonych, które są w tekstach biblijnych nader często spotykane, dzieląc je na zdania krótsze a przez to bardziej zrozumiałe. Nie zawsze jednak taki zabieg był możliwy, ponieważ czasami np. struktura argumentacji lub logicznego wynikania powodowała, że takie zdanie musiało zachować swoją specyficzną długość, aby sens tekstu nie został utracony lub zniekształcony.

Kolejnym ważnym elementem była troska o uwspółcześnienie brzmienia niektórych archaicznych już terminów czy zwrotów, które są dla współczesnego Czytelnika niezrozumiałe. Nie poszukiwano jednakże przy tym rozwiązań zbyt awangardowych, preferując swego rodzaju umiarkowaną modernizację. W niektórych przypadkach było to jednak zupełnie niemożliwe, gdyż dotyczyło np. słów charakterystycznych dla określonego gatunku literackiego ksiąg biblijnych lub też sfer starożytnej obyczajowości.

W odniesieniu do ksiąg Starego Testamentu napisanych po hebrajsku przyjęto zasadę, zgodnie z którą występujący tam tetragram imienia Bożego (JHWH) jest zapisywany kapitalikami jako „Pan” lub „Pan Bóg” (w przypadku zapisu „Adonaj JHWH”), natomiast w księgach tzw. deuterokanonicznych oraz w Nowym Testamencie grecki termin Kýrios jest zapisywany bez użycia kapitalików („Pan”).

Większość imion postaci biblijnych, i ogólnie nazw własnych występujących w niniejszym przekładzie, w zasadzie nie odbiega od form najczęściej występujących w języku polskim, choć w przypadku niektórych, np. rzadziej spotykanych, zastosowano formy bardziej zbliżone do brzmienia w języku hebrajskim.

W przypadku problemów z zakresu tekstologii hebrajskiej (i aramejskiej) oraz greckiej korzystano z sugestii aparatu krytycznego, zawartego w wyżej wymienionych krytycznych edycjach tekstu Pisma Świętego, co zostało zasygnalizowane w przypisach. Do przypisów zostały również przeniesione (zgodnie z sugestią aparatu krytycznego) niektóre wersety określonych ksiąg biblijnych.

W przypisach, oprócz odnośników do tekstów paralelnych, znalazły się więc tylko informacje o charakterze tekstologicznym, filologicznym, geograficznym, historycznym, kulturowym itp. Natomiast co do zasady unikano umieszczania w przypisach treści o charakterze egzegetyczno-teologicznym. Nieliczne zaś przypadki przypisów o takim charakterze cechuje daleko idąca powściągliwość i duża doza ogólności, co umożliwiło – za pośrednictwem oficjalnych przedstawicieli w Komisjach Konsultantów Kościelnych − zaakceptowanie ich treści przez wszystkie Kościoły uczestniczące w ekumenicznym przekładzie Pisma Świętego.

Na koniec należy zaznaczyć, że podczas prac tłumaczeniowych oraz redakcyjnych brano też pod uwagę aktualne tendencje i rozwiązania translatorskie, publikowane w specjalistycznej prasie oraz propagowane w bogatej literaturze przedmiotu.

Podsumowanie

Wydanie ekumenicznego przekładu Pisma Świętego Starego i Nowego Testamentu kończy długi „bieg” (zob. 2 Tm 4,7) wielu ludzi, którzy na różne sposoby trudzili się przy jego powstawaniu. Niech Biblia Ekumeniczna, która jest dzisiaj oddawana w ręce Czytelników, będzie dla wszystkich zaangażowanych najlepszą nagrodą za ten wysiłek.

Wszyscy zaś, którzy po nią sięgną niech się budują w wierze i rozwijają swoją znajomość Słowa Bożego.

W imieniu redakcji naukowej

Jerzy Betlejko

WYKAZ SKRÓTÓW

STARY TESTAMENT

Księga Rodzaju — Rdz

Księga Wyjścia — Wj

Księga Kapłańska — Kpł

Księga Liczb — Lb

Księga Powtórzonego Prawa — Pwt

Księga Jozuego — Joz

Księga Sędziów — Sdz

Księga Rut — Rt

1 Księga Samuela — 1 Sm

2 Księga Samuela — 2 Sm

1 Księga Królewska — 1 Krl

2 Księga Królewska — 2 Krl

1 Księga Kronik — 1 Krn

2 Księga Kronik — 2 Krn

Księga Ezdrasza — Ezd

Księga Nehemiasza — Ne

Księga Estery — Est

Księga Hioba — Hi

Księga Psalmów — Ps

Księga Przysłów — Prz

Księga Koheleta (Eklezjastesa) — Koh

Pieśń nad Pieśniami — Pnp

Księga Izajasza — Iz

Księga Jeremiasza — Jr

Lamentacje — Lm

Księga Ezechiela — Ez

Księga Daniela — Dn

Księga Ozeasza — Oz

Księga Joela — Jl

Księga Amosa — Am

Księga Abdiasza — Ab

Księga Jonasza — Jon

Księga Micheasza — Mi

Księga Nahuma — Na

Księga Habakuka — Ha

Księga Sofoniasza — So

Księga Aggeusza — Ag

Księga Zachariasza — Za

Księga Malachiasza — Ml

KSIĘGI DEUTEROKANONICZNE

Księga Estery — Est(d)

Księga Judyty — Jdt

Księga Tobita — Tb

1 Księga Machabejska — 1 Mch

2 Księga Machabejska — 2 Mch

3 Księga Machabejska — 3 Mch

Księga Mądrości — Mdr

Księga Mądrości Syracha — Syr

Księga Barucha — Ba

List Jeremiasza — LJr

Księga Daniela — Dn(d)

NOWY TESTAMENT

Ewangelia św. Mateusza — Mt

Ewangelia św. Marka — Mk

Ewangelia św. Łukasza — Łk

Ewangelia św. Jana — J

Dzieje Apostolskie — Dz

List św. Pawła do Rzymian — Rz

1 List św. Pawła do Koryntian — 1 Kor

2 List św. Pawła do Koryntian — 2 Kor

List św. Pawła do Galatów — Ga

List św. Pawła do Efezjan — Ef

List św. Pawła do Filipian — Flp

List św. Pawła do Kolosan — Kol

1 List św. Pawła do Tesaloniczan — 1 Tes

2 List św. Pawła do Tesaloniczan — 2 Tes

1 List św. Pawła do Tymoteusza — 1 Tm

2 List św. Pawła do Tymoteusza — 2 Tm

List św. Pawła do Tytusa — Tt

List św. Pawła do Filemona — Flm

List do Hebrajczyków — Hbr

List św. Jakuba — Jk

1 List św. Piotra — 1 P

2 List św. Piotra — 2 P

1 List św. Jana — 1 J

2 List św. Jana — 2 J

3 List św. Jana — 3 J

List św. Judy — Jud

Apokalipsa św. Jana — Ap

INNE

LXX – Septuaginta, grecki przekład Starego Testamentu

Wlg – Wulgata, łaciński przekład Pisma Świętego

BHS – Biblia Hebraica Stuttgartensia, hebrajski tekst Starego Testamentu

TM – tekst masorecki

por. – porównaj

zob. – zobacz

ap. kryt. – aparat krytyczny

STARY TESTAMENT

WSTĘP DO KSIĘGI RODZAJU

Charakterystyka ogólna

Księga Rodzaju, zwana też Pierwszą Księgą Mojżeszową, jest pierwszą z pięciu ksiąg, które Żydzi nazywają Torą (Prawem), a chrześcijanie Pięcioksięgiem (gr. Pentáteuchos, dosł.: ‘pięć zwojów’). Łacińska nazwa Księgi – Genesis – także wywodzi się z greki i znaczy ‘pochodzenie’. Nadany przez tłumaczy greckich i łacińskich tytuł Genesis wiąże się z treścią Księgi, która opowiada o pochodzeniu i początkach świata, ludzkości oraz narodu wybranego.

Księgę można podzielić na dwie części.

Pierwsza część (rozdziały Rdz 1-11) przedstawia stworzenie świata i człowieka, nieposłuszeństwo pierwszych ludzi, ich grzech i związane z nim cierpienie, a następnie dzieje Kaina i Abla, Noego, opowiadanie o potopie i o wieży Babel.

Druga część (rozdziały Rdz 12-50) przedstawia dzieje patriarchów, protoplastów narodu izraelskiego: Abrahama (Rdz 12-25), Izaaka, Jakuba, zwanego Izraelem (Rdz 26-36), oraz historię Józefa, która wyjaśnia, w jaki sposób synowie Jakuba-Izraela znaleźli się w Egipcie i jak żyli w obcej ziemi (Rdz 37-50).

Księga Rodzaju opowiada o początkach działania Boga względem człowieka. Bóg stworzył cały wszechświat za sprawą swojego słowa; również za pośrednictwem słowa wybrał spośród ludzi, którzy już popadli w grzech, posłusznego i wiernego Abrahama. To Abraham dał początek narodowi izraelskiemu. Bóg jest w Księdze Rodzaju tym, który działa – od Niego świat bierze początek i w Nim znajduje swój sens; od Niego zaczyna się historia i od Niego pochodzi obietnica zbawienia.

Autor i środowisko historyczne

Niektórzy tradycyjnie przypisują autorstwo tej Księgi Mojżeszowi, jednak współczesna biblistyka wskazuje na autorstwo zbiorowe. Najpierw opowiadania ukazujące początki historii, kultury i wiary narodu izraelskiego przekazywano sobie ustnie z pokolenia na pokolenie. Każde pokolenie, choć dbało o wierne przekazanie zasadniczych treści, to jednak dopowiadało własne historie, dodawało elementy charakterystyczne dla swojej epoki, starsze tradycje konfrontowało z teraźniejszością, poddawało je rewizji. W rezultacie w Księdze znajdują się obok siebie dzieje całego ludu izraelskiego i historie oddzielnych grup, opowiadania o wybitnych osobistościach i o ludziach niegodziwych. Cała warstwa narracyjna jest bardzo złożona, zwłaszcza pod względem gatunków literackich, a przez to niezwykle bogata. Zasadniczym tematem pozostają jednak początki powstania narodu izraelskiego i jego wiary.

Struktura

Na początku: 1,1 – 5,32

Potop: 6,1 – 11,32

Abraham: 12,1 – 23,20

Izaak: 24,1 – 25,18

Jakub: 25,19 – 36,43

Józef: 37,1 – 50,26

KSIĘGA RODZAJU

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] [ 26 ] [ 27 ] [ 28 ] [ 29 ] [ 30 ] [ 31 ] [ 32 ] [ 33 ] [ 34 ] [ 35 ] [ 36 ] [ 37 ] [ 38 ] [ 39 ] [ 40 ] [ 41 ] [ 42 ] [ 43 ] [ 44 ] [ 45 ] [ 46 ] [ 47 ] [ 48 ] [ 49 ] [ 50 ]

Księga Rodzaju 1

NA POCZĄTKU

Stworzenie świata

1.1 Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię[1].

1.2 Ziemia była bezładna i pusta;

ciemność panowała nad głębiną,

a Duch[2] Boży unosił się nad powierzchnią wód.

1.3 Wtedy Bóg powiedział: Niech się stanie światłość!

I stała się światłość[3].

1.4 Bóg zobaczył, że światłość była dobra,

i Bóg oddzielił światłość od ciemności.

1.5 Światłość Bóg nazwał dniem, a ciemność nazwał nocąa[4].

I nadszedł wieczór, a następnie poranek – dzień pierwszyb.

1.6 Potem Bóg powiedział:

Niech w środku wód powstanie sklepienie[5]

i niech oddzieli jedne wody od drugich.

1.7 Uczynił więc Bóg sklepienie

i oddzielił wody, które były pod sklepieniem, od wód nad sklepieniem.

I tak się stało.

1.8 Bóg nazwał sklepienie niebem.

I nadszedł wieczór, a następnie poranek – dzień drugi.

1.9 Potem Bóg powiedział:

Niech się zbiorą wody[6] spod nieba w jedno miejsce

i niech się ukaże suchy ląd.

I tak się stało.

1.10 Bóg nazwał suchy ląd ziemią, a zbiorowisko wód nazwał morzami.

Bóg zobaczył, że to było dobre.

1.11 Potem Bóg powiedział:

Niech ziemia pokryje się roślinnością

– trawą rozsiewającą nasienie,

drzewem owocowym rodzącym owoc zgodnie ze swoim gatunkiem,

w którym jest jego nasienie na ziemi.

I tak się stało.

1.12 Ziemia wydała roślinność:

trawę rozsiewającą nasienie zgodnie ze swoim gatunkiem

i drzewo wydające owoc, w którym jest nasienie zgodnie z jego gatunkiem.

Bóg zobaczył, że to było dobre.

1.13 I nadszedł wieczór, a następnie poranek – dzień trzeci.

1.14 Potem Bóg powiedział: Niech powstaną światłaa[7] na sklepieniu nieba,

aby rozdzielały dzień od nocy

i niech wyznaczają czasyb, dni i lata.

1.15 Niech będą światłami na sklepieniu nieba,

by świecić nad ziemią.

I tak się stało.

1.16 Bóg uczynił więc dwa wielkie światła[8]:

wielkie światło, żeby rządziło dniem, i małe światło, aby rządziło nocą,

oraz gwiazdy.

1.17 I umieścił je Bóg na sklepieniu nieba,

aby świeciły nad ziemią

1.18 i aby rządziły dniem i nocą

oraz oddzielały światłość od ciemności.

Bóg zobaczył, że to było dobre.

1.19 I nadszedł wieczór, a następnie poranek – dzień czwarty.

1.20 Potem Bóg powiedział:

Niech się wody zapełnią mnóstwem żywych istot,

a ptactwo niech lata nad ziemią na sklepieniu nieba.

1.21 Wtedy Bóg stworzył wielkie potwory morskie[9]

i wszelkie pływające istoty żywe zgodnie z ich gatunkami,

którymi zapełniły się wody,

oraz wszelkie ptactwo skrzydlate zgodnie z jego gatunkami.

Bóg zobaczył, że to było dobre.

1.22 Wtedy Bóg je pobłogosławił[10] i powiedział:

Bądźcie płodne, rozmnażajcie się i zapełniajcie morskie wody,

a na ziemi niech mnoży się ptactwo.

1.23 I nadszedł wieczór, a następnie poranek – dzień piąty.

1.24 Potem Bóg powiedział:

Niech ziemia wyda różnego rodzaju żywe istoty

– bydło, zwierzęta pełzające i dzikie zwierzęta zgodnie z ich gatunkami.

I tak się stało.

1.25 Bóg uczynił więc różnego rodzaju dzikie zwierzęta[11],

bydło oraz wszelkie zwierzęta pełzające po ziemi zgodnie z ich gatunkami.

Bóg zobaczył, że to było dobre.

1.26 Potem Bóg powiedział:

Uczyńmy człowiekaa[12] na Nasz obraz i na Nasze podobieństwo.

Niech panujeb nad rybami morskimi, nad ptactwem podniebnym,

nad bydłem i nad całą ziemią,

i nad wszelkimi zwierzętami pełzającymi po ziemi.

1.27 I Bóg stworzył człowieka na swój obraza[13],

stworzył go na obraz Boży,

stworzył ich jako mężczyznę i kobietęb.

1.28 Następnie Bóg im pobłogosławiła[14]. I powiedział do nich Bóg:

Bądźcie płodni, rozmnażajcie sięb i zapełniajcie ziemię,

podporządkowujciec ją sobie,

i panujcie nad rybami morskimi, nad ptactwem podniebnym

i nad wszystkimi zwierzętami pełzającymi po ziemi.

1.29 Potem Bóg powiedział:

Oto daję wam wszystkie trawy wydające nasiona,

które są na powierzchni całej ziemi,

i wszystkie drzewa, których owoce wydają nasiona,

niech będą dla was pokarmem.

1.30 A wszystkim zwierzętom na ziemi i wszelkiemu ptactwu podniebnemu,

i wszystkiemu, co pełza po ziemi, co ma w sobie życie,

daję na pokarm wszelką zieloną roślinę.

I tak się stało.

1.31 Bóg zobaczył, że wszystko, co uczynił, było bardzo dobre[15].

I nadszedł wieczór, a następnie poranek – dzień szósty.

Księga Rodzaju 2

2.1 Tak zostało zakończone dzieło stworzenia nieba i ziemi,

i wszystkiego, co się na nich znajduje[16].

2.2 A gdy w siódmym dniu[17] Bóg zakończył swoje dzieło, którego dokonał,

odpoczął siódmego dnia od wszelkiego dzieła, którego dokonał.

2.3 Wówczas pobłogosławił Bóg ten siódmy dzień i go uświęcił,

w nim bowiem odpoczął po całym swym dziele,

którego – stwarzając – Bóg dokonał.[18]

2.4 Takie są dzieje stwarzania nieba i ziemia[19].

Stworzenie mężczyzny

W dniu, w którym Pan Bógb uczynił ziemię i niebo, 2.5 nie było jeszcze żadnego krzewu polnego na ziemi ani nie wyrosła żadna polna trawa, ponieważ Pan Bóg nie spuścił deszczu na ziemię i nie było człowieka, który by uprawiał ziemię. 2.6 Tylko mgła[20] wydobywała się z ziemi i nawilżała całą powierzchnię gleby. 2.7 Wtedy Pan Bóg ulepił człowieka z prochu ziemi i tchnął w jego nozdrza tchnienie życia, tak że człowiek stał się żywą istotą[21].

2.8 Potem Pan Bóg zasadził ogród w Edenie[22] na wschodzie i umieścił tam człowieka, którego ulepił. 2.9 Pan Bóg sprawił, że wyrosły z ziemi wszelkie pięknie wyglądające drzewa o smacznych owocach, a w środku ogrodu drzewo życiaa[23] oraz drzewo

poznania dobra i złab. 2.10 Z Edenu wypływała rzeka nawadniająca ogród, która się tam rozdzielała, dając początek czterem rzekom. 2.11 Pierwsza nazywała się Piszona[24], okrążała całą ziemię Chawilab, gdzie znajduje się złoto. 2.12 Złoto tej krainy jest znakomite. Tam też znajduje się pachnąca żywica i kamień onyksowy. 2.13 Druga rzeka nazywała się Gichona[25] i okrążała całą ziemię Kuszb. 2.14 Trzecia rzeka nazywała się Chiddekela[26] i płynęła na wschód od Aszszuru. Czwarta rzeka to Peratb. 2.15 Potem Pan Bóg wziął człowieka i umieścił go w ogrodzie Eden, aby go uprawiał i strzegł. 2.16 Pan Bóg nakazał też człowiekowi: Z każdego drzewa w ogrodzie możesz jeść, 2.17 tylko z drzewa poznania dobra i zła nie będziesz jadł, bo w dniu, w którym z niego zjesz, umrzesz na pewno[27].

Stworzenie kobiety

2.18 Potem Pan Bóg powiedział: Nie jest dobrze, jeśli człowiek jest sam, uczynię więc pomoc odpowiednią dla niego[28]. 2.19 Pan Bóg ulepił z ziemi wszelkie polne zwierzęta oraz wszelkie ptactwo podniebne i przyprowadził do człowieka, aby zobaczyć, jak je nazwie. Każde żywe stworzenie miało nosić takie imię, jakie człowiek mu nada. 2.20 Człowiek nazwał więc wszelkie bydło, ptactwo podniebne oraz wszystkie zwierzęta polne, ale nie znalazła się pomoc odpowiednia dla niego. 2.21 Wtedy Pan Bóg zesłał głęboki sen[29] na człowieka, a kiedy ten zasnął, wyjął jedno z jego żeber i wypełnił to miejsce ciałem. 2.22 Z żebra wyjętego człowiekowi Pan Bóg zbudował kobietę[30] i przyprowadził ją do mężczyzny. 2.23 Wtedy człowiek powiedział:

Ta jest wreszcie kością z moich kości i ciałem z mojego ciałaa[31],

ona będzie nazwana kobietąb, gdyż z mężczyzny została wzięta.

2.24 Dlatego mężczyzna opuści swego ojca i matkęa[32] i połączy się ze swoją żoną i będą jednym ciałemb. 2.25 Chociaż obydwoje, mężczyzna i jego żona, byli nadzy, to jednak się nie wstydzili.

Księga Rodzaju 3

Nieposłuszeństwo

3.1 Najbardziej przebiegłym ze wszystkich zwierząt polnych, uczynionych przez Pana Boga, był wąż[33]. Zwrócił się on do kobiety: Czy naprawdę Bóg powiedział: Nie będziecie jedli owoców ze wszystkich drzew ogrodu? 3.2 Kobieta odpowiedziała wężowi: Możemy jeść owoce z drzew w ogrodzie, 3.3 tylko o owocu z drzewa, które jest pośrodku ogrodu, Bóg powiedział: Nie będziecie go jeść i nie dotykajcie go, żebyście nie umarli. 3.4 Wtedy wąż oznajmił kobiecie: Na pewno nie umrzecie. 3.5 Ale Bóg wie, że w dniu, w którym zjecie owoc, otworzą się wasze oczy i będziecie, jak Bóg[34], znali dobro i zło. 3.6 Wówczas kobieta zobaczyła, że drzewo ma owoce dobre do jedzeniaa[35], że jest rozkoszą dla oczu i wzbudza pożądanieb, bo daje możliwość poznania. Zerwała więc z niego owoc, jadła i dała swemu mężowi, który był z nią, a on też jadł. 3.7 Wtedy otworzyły się obojgu oczy i spostrzegli, że są nadzy. Spletli więc liście figowe i zrobili sobie przepaski.

3.8 A gdy usłyszeli głos Pana Boga przechadzającego się po ogrodzie w dziennym powiewiea[36], wtedy Adamb i jego żona ukryli się przed obliczem Pana Boga pośród drzew ogrodu. 3.9 Ale Pan Bóg zawołał do Adama i zapytał go: Gdzie jesteś? 3.10 Odpowiedział: Usłyszałem Twój głos w ogrodzie, przestraszyłem się, bo jestem nagi, i się schowałem[37]. 3.11 Wtedy On zapytał: Kto ci powiedział, że jesteś nagi? Czy jadłeś owoc z drzewa, z którego zakazałem ci jeść? 3.12 Adam odpowiedział: Kobieta, którą mi dałeś, aby była ze mną, dała mi owoc z tego drzewa, a ja zjadłem. 3.13 Wówczas Pan Bóg zwrócił się do kobiety: Dlaczego to zrobiłaś? Kobieta odpowiedziała: Wąż mnie zwiódł i zjadłam[38].

Kara

3.14 Wtedy Pan Bóg powiedział do węża: Za to, co zrobiłeś, będziesz przeklęty wśród wszelkiego bydła i wszelkiego zwierzęcia polnego. Będziesz się czołgał na brzuchu i przez całe życie będziesz jadł pył[39]. 3.15 Ustanawiam nieprzyjaźń między tobą a niewiastą i między twoim potomstwem a jej potomstwem. Ono zmiażdży twoją głowę, a ty zranisz je w piętę[40].

3.16 Do kobiety powiedział: Pomnożę bardzo cierpienia związane z twoją ciążą, w bólu będziesz rodziła dzieci, a mimo to będziesz pożądała swego męża, on zaś będzie panował nad tobą.

3.17 A do Adama powiedział: Ponieważ usłuchałeś głosu swej żony i jadłeś owoc z drzewa, z którego zakazałem ci jeść, mówiąc: Nie będziesz z niego jeść; więc niech będzie przeklęta ziemiaa[41] z twojego powodu. Przez wszystkie dni swojego życia w trudzie będziesz się z niej żywiłb. 3.18 Ciernie i osty będzie ci rodziła, ty zaś będziesz jadł polne rośliny[42]. 3.19 W pocie czoła będziesz jadł chleb, dopóki nie powrócisz do ziemi, z której zostałeś wzięty, bo prochem jesteśa[43] i do prochu powróciszb.

Wygnanie z Edenu

3.20 Adam nazwał swoją żonę Ewa[44], ponieważ stała się matką wszystkich żyjących. 3.21 Pan Bóg zrobił ubranie ze skóry dla Adama i dla jego żony i odział ich.

3.22 Potem Pan Bóg powiedział: Oto człowiek stał się jak jeden z Nas[45], znając dobro i zło. Oby tylko nie wyciągnął teraz ręki i nie zerwał owocu także z drzewa życia! Zjadłby bowiem i żył wiecznie. 3.23 Pan Bóg więc wygnał go z ogrodu Eden[46], aby uprawiał ziemię, z której został wzięty. 3.24 Wygnał człowieka, a na wschód od ogrodua[47] Eden postawił cherubyb i wirujący ognisty mieczc, aby strzegły drogi do drzewa życia.

Księga Rodzaju 4

Kain i Abel

4.1 Adam zbliżył się do swojej żony Ewy, a ona poczęła i urodziła Kaina[48], i powiedziała: Otrzymałam mężczyznę od Pana. 4.2 Potem urodziła jeszcze jego brata Abla[49]. Abel był pasterzem owiec, a Kain uprawiał ziemię. 4.3 Po pewnym czasie Kain złożył Panu ofiarę z płodów ziemi. 4.4 Także Abel złożył ofiarę z pierworodnych zwierząt swojej trzody oraz z ich tłuszczu. Pan zwrócił uwagę na Abla i na jego ofiarę[50], 4.5 a na Kaina i na jego ofiarę nie zwrócił uwagi. Wtedy Kain rozgniewał się bardzo i zasępił. 4.6 Pan zapytał Kaina: Czemu się gniewasz i dlaczego się zasępiłeś? 4.7 Byłbyś pogodny, gdybyś dobrze postępował. Jeżeli jednak nie będziesz dobrze czynił, to grzech czający się w pobliżu skusi cię, ty zaś masz nad nim panować. 4.8 Wówczas Kain zwrócił się do swojego brata Abla: Chodźmy na pole!a[51] A gdy byli na polu, Kain rzucił się na Abla, swego brata, i go zabiłb. 4.9 Pan zaś zapytał Kaina: Gdzie jest twój brat Abel? Odpowiedział: Nie wiem. Czy ja jestem stróżem mego brata? 4.10 Wtedy On powiedział: Co zrobiłeś? Krew twojego brata woła do Mnie z ziemi[52]. 4.11 Będziesz teraz przeklęty na tej ziemi, która otworzyła się, aby przyjąć krew twego brata, który zginął z twojej ręki. 4.12 Gdy będziesz uprawiał ziemię, nie wyda ci więcej plonu[53]. Będziesz wygnańcem i tułaczem na ziemi. 4.13 Wówczas Kain zwrócił się do Pana: Zbyt wielka jest moja wina, bym mógł ją udźwignąć. 4.14 Skoro wypędzasz mnie dziś z tej ziemi i sprzed Twojego oblicza, to muszę się ukryć. Będę wygnańcem i tułaczem na ziemi, a każdy, kto mnie spotka, będzie mógł mnie zabić[54]. 4.15 Pan mu jednak odpowiedział: O, nie! Ktokolwiek zabiłby Kaina, siedmiokrotną poniesie karę! I Pan tak naznaczył Kaina, aby nikt, kto go spotka, go nie zabił[55]. 4.16 Kain odszedł więc sprzed oblicza Pana i zamieszkał w ziemi Nod[56], na wschód od Edenu.

Potomkowie Kaina

4.17 Kain zbliżył się do swojej żony a ona poczęła i urodziła Henocha. A gdy Kain zbudował miasto, nazwał je imieniem swego syna: Henoch. 4.18 Henochowi urodził się Irad, a Irad był ojcem Mechujaela, Mechujael był ojcem Metuszaela, Metuszael zaś został ojcem Lameka. 4.19 Lamek wziął sobie dwie żony. Jednej było na imię Ada, a drugiej Silla. 4.20 Ada urodziła Jabala, który był praojcem mieszkających w namiotach i pasterzy trzód. 4.21 Jego brat miał na imię Jubal. On był praojcem wszystkich grających na cytrze i flecie. 4.22 Silla natomiast urodziła Tubal-Kaina, który był kowalem wykuwającym miedź i żelazo. A siostrą Tubal-Kaina była Naama. 4.23 Lamek zwrócił się do swoich żon, Ady i Silli: Słuchajcie mnie, żony Lameka, nadstawcie ucha na moje słowa. Zabiję każdego, kto mnie zrani, i dziecko, które zrobi mi siniec. 4.24 Jeżeli Kain miał być pomszczony siedem razy, to Lamek będzie siedemdziesiąt siedem razy[57].

Set – syn Adama

4.25 Adam raz jeszcze zbliżył się do swojej żony, a ona urodziła syna i dała mu na imię Set[58], ponieważ, jak mówiła: Dał mi Bóg potomka zamiast Abla, którego zabił Kain. 4.26 Setowi również urodził się syn i nazwał go Enosza[59]. Wtedy zaczęto wzywać imienia Panab.

Księga Rodzaju 5

Potomkowie Adama

5.1 Oto księga potomków Adama. W dniu kiedy Bóg stworzył człowieka, uczynił go na podobieństwo Boże. 5.2 Stworzył ich jako mężczyznę i kobietę, pobłogosławił ich i w dniu, w którym ich stworzył, nazwał ludźmi.

5.3 Adam miał sto trzydzieścia[60] lat, gdy spłodził synab na swój obraz, podobnego do siebie, i nadał mu imię Setc. 5.4 A po urodzeniu się Seta żył Adam osiemset[61] lat i spłodził synów i córki. 5.5 Adam przeżył dziewięćset trzydzieści lat, a potem umarł.

5.6 Set miał sto pięć[62] lat, gdy został ojcem Enosza. 5.7 A po urodzeniu się Enosza żył Set osiemset siedem[63] lat i spłodził synów i córki. 5.8 Set przeżył dziewięćset dwanaście lat, a potem umarł.

5.9 Enosz miał dziewięćdziesiąt[64] lat, gdy został ojcem Kenana. 5.10 Po urodzeniu się Kenana żył Enosz osiemset piętnaście[65] lat i spłodził synów i córki. 5.11 Enosz przeżył dziewięćset pięć lat, a potem umarł.

5.12 Kenan miał siedemdziesiąt[66] lat, gdy został ojcem Mahalaleela. 5.13 Po urodzeniu się Mahalaleela żył Kenan osiemset czterdzieści[67] lat i spłodził synów i córki. 5.14 Kenan przeżył dziewięćset dziesięć lat, a potem umarł.

5.15 Mahalaleel miał sześćdziesiąt pięć[68] lat, gdy został ojcem Jereda. 5.16 Po urodzeniu się Jereda żył Mahalaleel osiemset trzydzieści[69] lat i spłodził synów i córki. 5.17 Mahalaleel przeżył osiemset dziewięćdziesiąt pięć lat, a potem umarł.

5.18 Jered miał sto sześćdziesiąt dwa lata, gdy został ojcem Henocha. 5.19 Po urodzeniu się Henocha żył Jered osiemset lat i spłodził synów i córki. 5.20 Jered przeżył dziewięćset sześćdziesiąt dwa lata, a potem umarł.

5.21 Henoch miał sześćdziesiąt pięć[70] lat, gdy został ojcem Metuszelacha. 5.22 Po urodzeniu się Metuszelacha żył Henoch w przyjaźni z Bogiema[71] przez trzystab lat i spłodził synów i córki. 5.23 Henoch przeżył trzysta sześćdziesiąt pięć lat. 5.24 Henoch żył w przyjaźni z Bogiem, a potem go nie było, gdyż Bóg go zabrał[72].

5.25 Metuszelach miał sto osiemdziesiąt siedem[73] lat, gdy został ojcem Lameka. 5.26 Po urodzeniu się Lameka żył Metuszelach siedemset osiemdziesiąt dwa[74] lata i spłodził synów i córki. 5.27 Metuszelach przeżył dziewięćset sześćdziesiąt dziewięć lat, a potem umarł.

5.28 Lamek miał sto osiemdziesiąt dwa[75] lata, gdy spłodził syna. 5.29 Nadał mu imię Noe[76] i powiedział: On nas pocieszy w naszej pracy i w trudzie naszych rąk na ziemi, którą Pan przeklął. 5.30 Po urodzeniu się Noego żył Lamek pięćset dziewięćdziesiąt pięć[77] lat i spłodził synów i córki. 5.31 Lamek przeżył siedemset siedemdziesiąt siedem[78] lat, a potem umarł. 5.32 Noe zaś miał pięćset lat, gdy został ojcem Sema, Chama i Jafeta[79].

Księga Rodzaju 6

POTOP

Powszechne zepsucie

6.1 Ludzie zaczęli się mnożyć na ziemi i rodziły im się też córki. 6.2 A synowie Boży[80] widzieli, że córki ludzkie były piękne. Wzięli więc sobie za żony te wszystkie, które sobie wybrali. 6.3 Wtedy Pan oznajmił: Nie pozostanie Mój duch w człowieku na zawsze, ponieważ jest on także ciałem. Dlatego jego życie będzie trwać sto dwadzieścia lat. 6.4 W tamtych czasach, a także później, gdy synowie Boży zbliżyli się do córek ludzkich, a one im rodziły, ziemię zamieszkiwali olbrzymi[81]. Byli to sławni od wieków mocarze. 6.5 Pan zaś widział, że podłość ludzi na ziemi jest wielka i że wszystkie ich zamiary ciągle były złe[82]. 6.6 Żałował[83] więc Pan, że uczynił człowieka na ziemi i głęboko się zasmucił. 6.7 Wówczas Pan powiedział: Zetrę z powierzchni ziemi człowieka, którego stworzyłem: Zarówno człowieka, jak i bydło, płazy i ptactwo podniebne. Żałuję bowiem, że ich uczyniłem. 6.8 Tylko Noe znalazł łaskę[84] w oczach Pana.

Budowa arki

6.9 Oto dzieje Noegoa[85]. Noe był człowiekiem sprawiedliwymb, bez zarzutu wśród ludzi mu współczesnych, trwał w przyjaźnic z Bogiem. 6.10 Noe miał trzech synów: Sema, Chama i Jafeta[86].

6.11 Ziemia uległa zepsuciu przed obliczem Boga i napełniła się bezprawiem[87].

6.12 Bóg widział zepsucie ziemi, gdyż wszystkie istoty[88] źle postępowały.

6.13 Powiedział więc Bóg do Noego: Położę kres wszelkim istotom[89], bo przez nie bezprawie zapanowało na ziemi. Zniszczę je wraz z ziemią. 6.14 Ty jednak zbuduj sobie arkęa[90] z drzewa goferb. Zrobisz w niej przegrody i pokryjesz ją smołą wewnątrz i na zewnątrz. 6.15 Tak ją zbudujesz: Arka ma mieć trzysta łokci długości[91], pięćdziesiąt łokci szerokości i trzydzieści łokci wysokości. 6.16 Zrobisz w arce oknoa[92] na łokieć wysokie, a z boku arki umieścisz drzwi. Wykonasz w niej dolny, drugi i trzeci poziomb. 6.17 Ja zaś sprowadzę na ziemię potop[93], aby zniszczył wszystkie istoty. Wszystko, co ma w sobie tchnienie życia, wszystko pod niebem i na ziemi, zginie. 6.18 Ale z tobą zawrę Moje przymierze[94] i wejdziesz do arki razem ze swoimi synami, swoją żoną i synowymi. 6.19 Spośród wszelkich istot żywych i spośród wszelkich stworzeń wprowadzisz do arki po parze, samca i samicę, aby przeżyły wraz z tobą. 6.20 Wejdą do ciebie pary spośród ptactwa zgodnie z ich gatunkami, spośród bydła i spośród wszelkich płazów ziemnych zgodnie z ich gatunkami, aby przeżyć. 6.21 Ty natomiast weź całą żywność, która nadaje się do jedzenia, i zgromadź ją u siebie. Ona będzie służyła tobie oraz im za pokarm. 6.22 Noe uczynił wszystko, co mu nakazał Bóg[95]. Tak uczynił.

Księga Rodzaju 7

Wejście Noego do arki

7.1 Pan powiedział do Noego: Wejdź do arki z całą swoją rodziną, bo widziałem, że tylko ty jesteś sprawiedliwy wobec Mnie w tym pokoleniu[96]. 7.2 Ze wszystkich zwierząt czystych[97] weź sobie po siedem par, samca i samicę, a ze zwierząt, które nie są czyste, po parze, samca i samicę. 7.3 Także spośród ptactwa podniebnego weź po siedem par, samca i samicę, aby zachować przy życiu ich potomstwo na całej ziemi. 7.4 Gdyż po siedmiu dniach przez czterdzieści dni i czterdzieści nocy[98] będę spuszczał na ziemię deszcz i zgładzę z powierzchni ziemi wszystkie istoty, które stworzyłem. 7.5 I Noe uczynił wszystko, co Pan mu nakazał.

7.6 Noe miał sześćset lat, gdy potop nastał na ziemi. 7.7 Wtedy on i jego synowie, jego żona oraz jego synowe weszli do arki[99], by się schronić przed wodami potopu. 7.8 Spośród zwierząt czystych i nieczystych, spośród ptactwa oraz ze wszystkiego, co pełza po ziemi, 7.9 weszły do Noego, do arki, samiec i samica, po parze, tak jak Bóg nakazał Noemu.

7.10 A po siedmiu dniach wody potopu zalały ziemię.

Potop

7.11 Kiedy Noe miał sześćset lat, siedemnastego dnia drugiego miesiąca wytrysnęły wszystkie źródła wielkiej głębiny i otworzyły się upusty nieba[100]. 7.12 Deszcz padał na ziemię przez czterdzieści dni i czterdzieści nocy. 7.13 Właśnie w tym dniu Noe wszedł do arki a wraz z nim Sem, Cham i Jafet[101] – synowie Noego, żona Noego i jego trzy synowe. 7.14 Z nimi zaś wszystkie zwierzęta według swoich gatunków, wszelkie bydło według swoich gatunków, wszelkie zwierzęta pełzające po ziemi według swoich gatunków, wszelkie ptactwo według swoich gatunków, każdy ptak i wszystkie stworzenia latające. 7.15 Wszystkie istoty żywe, po parze, weszły do Noego, do arki. 7.16 A gdy weszły samiec i samica każdej żywej istoty, jak nakazał mu Bóg, wtedy Pan zamknął za nim wejście[102].

7.17 Potop trwał na ziemi przez czterdzieści dni. Wody wzbierały i uniosły arkę, która wznosiła się nad ziemią. 7.18 Wody wzbierały i przybywało ich na ziemi coraz więcej, arka natomiast pływała na powierzchni wód. 7.19 Wody na ziemi tak bardzo się podniosły, że zostały przykryte wszystkie wysokie góry, które były pod całym niebem. 7.20 Aż na piętnaście łokci podniosły się wody i zakryły góry. 7.21 Wyginęły wszystkie istoty pełzające po ziemi, ptactwo, bydło, dzikie zwierzęta i wszelkie drobne istoty, których było mnóstwo na ziemi, oraz wszyscy ludzie. 7.22 Wszystko, co miało tchnienie życia w swoich nozdrzach, wszystko, co było na suchym lądzie, wyginęło. 7.23 Zgładził On wszystkie istoty żywe, które były na powierzchni ziemi, od ludzi aż po bydło, płazy i ptactwo podniebne. Zostały one zgładzone z ziemi. Pozostał tylko Noe i to, co było z nim w arce.

Koniec potopu

7.24 A wody wzbierały na ziemi przez sto pięćdziesiąt dni.

Księga Rodzaju 8

8.1 Bóg jednak pamiętał o Noem i o wszystkich zwierzętach oraz wszelkim bydle, które było z nim w arce, i zesłał Bóg na ziemię wiatr i wody opadły. 8.2 Źródła głębiny oraz upusty nieba zamknęły się[103] i deszcz przestał padać z nieba. 8.3 Wody ustępowały z ziemi i po upływie stu pięć- dziesięciu dni zaczęły opadać. 8.4 Siedemnastegoa[104] dnia siódmego miesiąca arka osiadła na górach Araratb. 8.5 Wody opadały aż do dziesiątego miesiąca. Pierwszego zaś dnia dziesiątego miesiąca ukazały się szczyty gór. 8.6 Po czterdziestu dniach Noe otworzył wykonane przez siebie okno arki, 8.7 i wypuścił kruka, który wylatywał i wracał, dopóki wody na ziemi nie obeschły. 8.8 Potem wypuścił gołębicę, aby się przekonać, czy opadły wody na powierzchni ziemi. 8.9 Ale gołębica nie znalazła miejsca spoczynku dla swoich nóg, gdyż powierzchnia całej ziemi była pod wodą, i powróciła do niego, do arki. Wyciągnął więc rękę, wziął ją i wniósł do siebie, do arki. 8.10 Poczekał jeszcze kolejnych siedem dni i znów wypuścił gołębicę z arki. 8.11 Wieczorem gołębica powróciła do niego, a w dziobie miała świeży liść z drzewa oliwnego. Noe poznał więc, że opadły wody na ziemi. 8.12 Poczekał jeszcze kolejnych siedem dni i znów wypuścił gołębicę, a ona już więcej do niego nie wróciła. 8.13 W sześćset pierwszym roku[105], pierwszego dnia pierwszego miesiąca, wyschły wody na powierzchni ziemi. Noe zdjął dach arki i zobaczył, że obeschła powierzchnia ziemi. 8.14 Dwudziestego siódmego dnia drugiego miesiąca wyschła ziemia. 8.15 Wtedy Bóg powiedział do Noego: 8.16 Wyjdź z arki, a z tobą twoja żona, synowie i synowe. 8.17 Wyprowadź ze sobą wszystkie zwierzęta, jakie masz, spośród wszystkich istot, spośród ptactwa, bydła, spośród wszystkich płazów pełzających po ziemi. Niech się zaroją na ziemi, niech się rozmnażają i niech będzie ich mnóstwo na ziemi[106]. 8.18 Noe więc, a wraz z nim jego synowie, żona i synowe wyszli z arki. 8.19 Wyszły też wszystkie zwierzęta, płazy i wszelkie ptactwo, wszystko, cokolwiek się porusza po ziemi, według swoich gatunków.

Ofiara Noego

8.20 Następnie Noe zbudował ołtarz[107] dla Pana, wziął z wszelkiego czystego bydła i wszelkiego czystego ptactwa i złożył na ołtarzu ofiarę całopalną. 8.21 Gdy Pan poczuł miły zapach, wtedy Pan postanowił w swoim sercu: Już więcej nie przeklnę ziemi[108] z powodu człowieka, gdyż jego myśli są złe już od jego młodości. Już więcej nie zniszczę żadnej istoty żywej, jak to uczyniłem.

8.22 Jak długo będzie istniała ziemia, nie ustaną siew i żniwo, zimno i gorąco, lato i zima, dzień i noc.

Księga Rodzaju 9

Przymierze Boga z Noem

9.1 Bóg pobłogosławiła[109] Noego i jego synów i powiedział im: Bądźcie płodni, rozmnażajcie się i napełniajcie ziemięb. 9.2 Niech odczuwają lęk i strach przed wami wszystkie zwierzęta na ziemi i wszelkie ptactwo podniebne, wszystko, co pełza po ziemi i wszystkie ryby morskie. One zostały oddane w wasze ręce. 9.3 Wszystko, co się porusza i żyje, będzie dla was pokarmem, podobnie jak zielone rośliny. To wszystko wam daję. 9.4 Ale nie będziecie jedli mięsa, w którym jest jego życie, to znaczy krew[110]. 9.5 Upomnę się też o waszą krew przez wzgląd na wasze życie, upomnę się z pewnością u każdego zwierzęcia, u każdego człowieka, upomnę się o życie człowieka u jego brata. 9.6 Kto przelewa krew człowieka, tego krew będzie przelana przez człowiekaa[111], bo Bóg uczynił człowieka na swój obrazb. 9.7 A wy bądźcie płodni i się rozmnażajcie. Niech dzięki wam zaludni się ziemia, i ją zapełniajcie[112].

9.8 Potem Bóg oświadczył Noemu i jego synom, którzy z nim byli: 9.9 Oto Ja zawieram Moje przymierze z wami i z waszym przyszłym potomstwem. 9.10 I ze wszystkimi żywymi istotami, które są z wami, z ptactwem, z bydłem i ze wszystkimi zwierzętami, które wyszły z arki, ze wszystkimi zwierzętami na ziemi[113]. 9.11 Zawrę Moje przymierze z wami i już nigdy żadna istota nie zostanie zgładzona przez wody potopu. Nie będzie więcej potopu niszczącego ziemię.

Tęcza znakiem przymierza

9.12 Następnie Bóg powiedział: To jest znak przymierza[114], które Ja na wieczne czasy zawieram z wami i ze wszystkimi istotami żywymi. 9.13 Kładę Mój łuk na obłoku[115]. On będzie znakiem przymierza między Mną a ziemią. 9.14 Gdy zgromadzę obłoki nad ziemią, wtedy łuk ukaże się na obłoku. 9.15 Przypomnę sobie wówczas Moje przymierze, które zawarłem z wami i ze wszystkimi żywymi istotami cielesnymi, i nie będzie już więcej potopu[116], który by zniszczył wszelkie istoty cielesne. 9.16 Gdy pojawi się łuk na obłokach, spojrzę na niego, aby przypomnieć sobie wieczne przymierze pomiędzy Mną[117] a wszystkimi żywymi istotami cielesnymi, które istnieją na ziemi. 9.17 Bóg powiedział więc do Noego: To jest znak przymierza, które zawarłem ze wszystkimi istotami, które są na ziemi.

Noe i jego synowie

9.18 Synami Noego, którzy wyszli z arki, byli: Sem, Cham i Jafet[118]. Cham był ojcem Kanaana. 9.19 Ci trzej byli synami Noego i dzięki nim zaludniła się cała ziemia.

9.20 Noe został rolnikiem i zasadził winnicę. 9.21 Pewnego razu napił się wina, upił się[119] i leżał nagi w swoim namiocie. 9.22 Cham, ojciec Kanaana, zobaczył, że ojciec jest nagi i opowiedział o tym dwom braciom pozostającym na zewnątrz namiotu. 9.23 Wtedy Sem i Jafet wzięli płaszcz, założyli go sobie na ramiona i idąc tyłem nakryli nagiego ojca. Twarze zaś mieli odwrócone, żeby nie patrzeć na nagiego ojca. 9.24 Gdy Noe obudził się po winie, dowiedział się, co mu zrobił jego najmłodszy syn, 9.25 i powiedział: Niech będzie przeklęty Kanaana[120], niech będzie najniższym sługą swoich bracib. 9.26 A potem dodał:

Błogosławiony niech będzie Pan, Bóg Sema, a Kanaan niech będzie jego sługą. 9.27 Niech Bóg da Jafetowi ogromną przestrzeń[121], niech zamieszka w namiotach Sema, a Kanaan niech będzie jego sługą.

9.28 Noe żył po potopie trzysta pięćdziesiąt lat. 9.29 Przeżył w sumie dziewięćset pięćdziesiąt lat, potem umarł.

Księga Rodzaju 10

Ludy ziemi

10.1 Oto potomkowie synów Noego: Sema, Chama i Jafeta, którym po potopie urodzili się synowie. 10.2 Synowie Jafeta to: Gomer, Magog, Madaj, Jawan, Tubal, Meszek i Tiras. 10.3 Synowie Gomera to: Aszkanaz, Rifat i Togarma. 10.4 Synowie Jawana to: Elisza, Tarszisz, Kittima[122] i Dodanimb. 10.5 Od nich wywodziły się narody wyspiarzy, podzielone według swych krajów i języków, i według swoich rodów w narodach. 10.6 Synowie Chama to: Kusza[123], Misraimb, Put i Kanaan. 10.7 Synowie Kusza to: Seba, Chawila, Sabta, Rama i Sabteka. Synowie Ramy to Saba i Dedan.

10.8 Kusz był ojcem Nimroda, który był pierwszym mocarzem na ziemi. 10.9 Był także dzielnym myśliwym przed Panem[124]. Dlatego mówi się: Dzielny jak Nimrod myśliwy przed Panem. 10.10 Na początku panował w Babel[125], Erek, Akkad i w Kalne w ziemi Szinear. 10.11 Z tej ziemi wyruszył do Aszszur i zbudował Niniwę[126], Rechobot-Ir i Kalach 10.12 oraz wielkie miasto Resan między Niniwą a Kalach.

10.13 Potomkowie zaś Misraima to: Ludim, Anamim, Lehabim i Naftuchim, 10.14 Patrusim i Kasluchim, od których wywodzą się Filistyni i Kaftoryci.

10.15 Kanaan był ojcem Sydona, swego pierworodnego, oraz Cheta, 10.16 ponadto Jebusytów, Amorytów i Girgaszytów, 10.17 Chiwwitów, Arkitów i Sinitów, 10.18 Arwadytów, Semarytów, Chamatytów. Potem rody kananejskie się rozproszyły. 10.19 Granice Kananejczyków sięgały od Sydonu w kierunku Geraru aż do Gazy i dalej w stronę Sodomy i Gomory[127], Admy, Seboim aż do Leszy. 10.20 To są synowie Chama według ich rodów, języków, krajów i narodów.

10.21 Także Semowi, praojcu wszystkich synów Ebera[128], starszemu bratu Jafeta, urodzili się synowie. 10.22 Synowie Sema to: Elam, Aszszur, Arpachszad, Lud i Aram[129]. 10.23 Synowie Arama to: Us, Chul, Geter i Masz. 10.24 Arpachszad był ojcem Szelacha, Szelach ojcem Ebera[130], 10.25 któremu urodzili się dwaj synowie. Pierwszy miał na imię Peleg, ponieważ za jego czasów podzieliła się ziemia, jego brat zaś miał na imię Joktan. 10.26 Joktan był ojcem Almodada, Szelefa, Chasarmaweta i Jeracha, 10.27 Hadorama, Uzala i Dikli, 10.28 Obala, Abimaela i Saby, 10.29 Ofira, Chawili i Jobaba. Wszyscy oni byli synami Joktana. 10.30 Ich siedziba rozciągała się od Meszy w stronę Sefaru, góry na wschodzie. 10.31 To są synowie Sema według ich rodów, języków, krajów i narodów. 10.32 To są rody synów Noego zgodnie z ich pochodzeniem wśród narodów. Od nich po potopie wywodzą się narody na ziemi[131].

Księga Rodzaju 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 22

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 23

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 24

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 25

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 26

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 27

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 28

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 29

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 30

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 31

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 32

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 33

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 34

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 35

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 36

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 37

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 38

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 39

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 40

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 41

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 42

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 43

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 44

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 45

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 46

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 47

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 48

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 49

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rodzaju 50

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI WYJŚCIA

Charakterystyka ogólna

Tytuł Księgi pochodzi z Septuaginty (grec. „xodos” = „wyjście”, najczęściej spotykana jest zlatynizowana forma „exodus”). Koresponduje on z treścią Księgi, która opowiada o tym, jak Bóg uwolnił swój lud z niewoli egipskiej i prowadził go przez pustynię do Ziemi Obiecanej.

Początek Księgi przedstawia ciężkie położenie Izraelitów w niewoli egipskiej (rozdz. Wj 1-2), powołanie Mojżesza na przywódcę ludu i interwencję Boga, który zsyła na Egipt kary. Po tej Bożej interwencji faraon zgadza się wypuścić Izraelitów z Egiptu (rozdz. Wj 3-11).

Dalsza część Księgi opowiada o wyjściu narodu wybranego z Egiptu (rozdz. Wj 12-15) i jego wędrówce przez pustynię aż do góry Bożej Synaj (rozdz. Wj 16-18). Na Synaju Bóg zawiera ze swym ludem przymierze, jak niegdyś z patriarchami – Abrahamem, Izaakiem i Jakubem, oraz nadaje Izraelitom prawa i przykazania, których mają przestrzegać i którym mają być wierni. Wśród nich jest również Dekalog, czyli dziesięcioro przykazań (rozdz. Wj 19-24).

Bóg, powodowany miłością, wyzwolił swój lud z niewoli egipskiej i od Izraelitów wymaga szacunku i czci przejawiających się zarówno w życiu codziennym, jak i w kulcie. Dlatego Mojżesz otrzymuje wskazówki, jak zorganizować i celebrować kult Boga Jahwe (rozdz. Wj 25-31).

Potem następuje opowiadanie o niewierności Izraelitów, którzy oddali się bałwochwalstwu, czcząc złotego cielca (rozdz. Wj 32-34). Po odnowieniu przymierza lud przygotowuje to wszystko, co jest potrzebne do celebracji kultu Jahwe (rozdz. Wj 35-40).

Autor i środowisko historyczne

Niektóre tradycje przypisują autorstwo tej Księgi Mojżeszowi. Jest to jednak dzieło złożone z materiałów pochodzących z wielu źródeł, powstałych w różnych czasach. Zanim przedstawione tu wydarzenia, prawa i nakazy zostały spisane, przez wiele pokoleń były przekazywane ustnie. Można więc dostrzec wiele powtórzeń, czasem brak ciągłości narracji, a nawet pozorne sprzeczności.

Najbardziej istotne treści Księgi to: Bóg wyzwala z niewoli, zawiera z ludźmi przymierze, nadaje im prawa i przykazania, wymaga od człowieka poszanowania każdego życia i uporządkowania stosunków z innymi ludźmi.

Dla chrześcijan wydarzenia z Księgi Wyjścia są znakiem wyzwolenia, które Bóg ofiaruje wszystkim ludziom przez Jezusa Chrystusa.

Struktura

Bóg pragnie uwolnić swój lud: 1,1 – 7,7

Cudowne działania Boże: 7,8 – 11,10

Uwolnienie Izraelitów: 12,1 – 15,21

Izraelici na pustyni: 15,22 – 24,11

Przepisy kultowe: 24,12 – 31,18

Złamanie przymierza: 32,1 – 34,35

Realizacja przepisów kultowych: 35,1 – 40,38

KSIĘGA WYJŚCIA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] [ 26 ] [ 27 ] [ 28 ] [ 29 ] [ 30 ] [ 31 ] [ 32 ] [ 33 ] [ 34 ] [ 35 ] [ 36 ] [ 37 ] [ 38 ] [ 39 ] [ 40 ]

Księga Wyjścia 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 22

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 23

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 24

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 25

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 26

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 27

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 28

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 29

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 30

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 31

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 32

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 33

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 34

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 35

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 36

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 37

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 38

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 39

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Wyjścia 40

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI KAPŁAŃSKIEJ

Charakterystyka ogólna

Księga Kapłańska jest trzecią częścią Pięcioksięgu. W Biblii hebrajskiej nosi tytuł od początkowych słów wayyiqrā’ („i zawołał”). Septuaginta – biorąc pod uwagę jej treść – nazywa ją Leuitikón, „Księga Lewicka”, i ten tytuł przejęła Wulgata w zlatynizowanej formie, jako Liber Leviticus, oraz przekłady na języki nowożytne. Choć Księga Kapłańska nie dotyczy bezpośrednio lewitów – którzy pojawiają się w niej tylko raz (Kpł 25,32) – to nazwa jest jak najbardziej właściwa, odsyła bowiem do liturgicznego przewodnika dla kapłanów-lewitów.

Ze względu na tematykę Księgę można podzielić na następujące części: pouczenia dotyczące składania ofiar i ich znaczenie (rozdz. Kpł 1–7); wyświęcenie Aarona i jego synów (rozdz. Kpł 8–10); przepisy dotyczące nieczystości rytualnej (rozdz. Kpł 11–15); obrzędy Dnia Przebłagania (rozdz. Kpł 16); Kodeks Świętości (rozdz. Kpł 17–26); przepisy dotyczące ślubów i dziesięcin (rozdz. Kpł 27).

W myśl orędzia tej Księgi życie osobiste, rodzinne oraz społeczne ma przenikać wiara i regulacje prawne, których źródłem jest transcendentny Bóg, jedynie godny najwyższej czci i najgłębszego uwielbienia. Świętość nie ogranicza się do wymiaru duchowego, lecz znajduje swój wyraz w sferze moralnej i w życiu społecznym. Podobnie jak Pan, który jest inny niż bóstwa wymyślone przez ludzi, tak samo Izrael powinien wyróżniać się postawą etyczną i religijną spośród innych narodów i ich religii.

Autor i środowisko historyczne

Różnorodność tematów Księgi Kapłańskiej oraz niejednolita jej forma, która oscyluje pomiędzy narracją a tekstami prawnymi, wskazują, że nie jest to dzieło jednego autora. Księga ta zawiera materiał tradycji kapłańskiej. Jej teksty formowały się przez długi czas w przekazie ustnym. Poszczególne przepisy prawne łączono z wydarzeniem synajskim – stąd aż 34 razy powtarza się formuła: „Potem Pan powiedział do Mojżesza”.

Kluczem do zrozumienia przesłania tej Księgi jest sytuacja, w jakiej znalazł się Izrael w VI w. przed Chr. Świątynia została zniszczona, dynastia Dawida przestała istnieć, a duchowi i religijni przywódcy narodu zginęli albo przebywali na wygnaniu. Sytuację tę oceniano jako karę za złamanie przymierza z Bogiem, za niewierność i grzechy narodu. Izrael zignorował fakt, że jest jedyną własnością Boga (Kpł 26,12). Teraz zatem trzeba zacząć od początku, należy powrócić do przymierza, które Bóg zawarł w przeszłości z patriarchami, i dokonać przebłagania. Musi nastąpić oczyszczenie narodu i odnowienie kultu. W drugiej świątyni, zbudowanej po powrocie z wygnania, jest już inny, nowy porządek liturgiczny, który nade wszystko akcentuje potrzebę przebłagania i pojednania. Dokonuje się ono przez składanie Bogu różnego rodzaju ofiar. Ofiary przypominały człowiekowi, że żyje w sferze grzechu i potrzebuje oczyszczenia i pojednania z Bogiem. Z drugiej strony podkreślały świętość Boga, pomagały umocnić z Nim więź. Wartość ofiar zależała przede wszystkim od wewnętrznej postawy tego, który przystępował do Boga.

Struktura

Rytuał składania ofiar: 1,1 – 7,38

Kodeks Kapłański: 8,1 – 10,20

Kodeks Czystości: 11,1 – 15,33

Obrzędy Dnia Przebłagania: 16,1-34

Kodeks Świętości: 17,1 – 26,46

Dodatek: Śluby i dziesięciny: 27,1-34

KSIĘGA KAPŁAŃSKA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] [ 26 ] [ 27 ]

Księga Kapłańska 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 21

Księga Kapłańska 22

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 23

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 24

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 25

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 26

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Kapłańska 27

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI LICZB

Charakterystyka ogólna

Księga Liczb jest czwartą częścią Pięcioksięgu. Żydzi, zgodnie ze swoim zwyczajem, nadawali jej tytuły bądź wayәḏabbr, „i powiedział” – od pierwszych słów, bądź bәmid̲bar, „na pustyni” – nawiązujący do jej treści. Septuaginta i Wulgata – biorąc pod uwagę częste pojawianie się liczb w tekście – nadały jej odpowiednio nazwę: Arithmoí, Numeri.

Pierwszoplanowym wątkiem Księgi Liczb jest kampania wojskowa. To militarne przedsięwzięcie, które ma się dokonać pod opieką Boga Izraela, wymaga starannego przygotowania (Lb 1,1 – 10,10), a następnie jest realizowane zgodnie z rozkazami Pana kierowanymi do ludu za pośrednictwem Mojżesza (Lb 10,11 – 36,13).

Przytoczone w pierwszej części spisy zdolnych do walki mężczyzn mają niewątpliwie przeznaczenie wojskowe (rozdz. Lb 1). Podobnie jak ściśle określony porządek marszu i obozowania poszczególnych plemion (rozdz. Lb 2). Mocne zabarwienie religijno-liturgiczne dalszych rozdziałów wynika z faktu, że Wodzem całego przedsięwzięcia jest sam Bóg, którego znakiem jest Przybytek obecny pośród Izraelitów. Z tego samego powodu podkreślona została rola kapłanów i lewitów, których obowiązki były starannie sprecyzowane.

Druga część opowiada o marszu przez pustynię, gdzie wielokrotnie lud dopuszcza się odstępstw, a nieposłuszeństwo swemu Bogu okazują nawet Mojżesz i Aaron. Natomiast od Lb 21,21 jest mowa o pierwszych konkretnych zdobyczach wojskowych. Dalej znajdują się także przepisy dotyczące kultu, rozstrzygnięcia prawne na temat podziału terenów na wschód od Jordanu oraz określenie granic przyszłego dziedzictwa potomków dwunastu synów Jakuba-Izraela.

Księga Liczb swym charakterem odbiega nieco od pozostałych części Pięcioksięgu. Na jej treść składa się bardzo wiele różnych – pozornie ze sobą niezwiązanych – gatunków literackich. Obok spisów, genealogii i dłuższych ciągów narracji pojawiają się w niej wyrocznie prorockie, hymny oraz teksty prawne. Partie typowo narracyjne występują na przemian ze szczegółowymi rozstrzygnięciami Prawa.

Autor i środowisko historyczne

Księga zawiera materiał pochodzący z różnych czasów i od różnych autorów. Materiał ten był gromadzony i redagowany w środowisku kapłańskim po powrocie z wygnania babilońskiego (po 538 r. przed Chr.). Tym właśnie należy tłumaczyć akcentowanie narodowej i religijnej tożsamości wspólnoty odbudowanej po wygnaniu oraz podkreślanie jej odrębności od innych narodów. Ostateczna redakcja dzieła nastąpiła prawdopodobnie w czasach bezpośrednio poprzedzających reformę Ezdrasza, a więc na przełomie VI i V w. przed Chr.

Struktura

Przygotowanie do zbrojnego marszu: 1,1 – 10,10

Kampania wojskowa przed wkroczeniem do Kanaanu: 10,11 – 36,13

a. Marsz przez pustynię: 10,11 – 21,20

b. Sukcesy militarne Izraela: 21,21 – 36,13

KSIĘGA LICZB

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] [ 26 ] [ 27 ] [ 28 ] [ 29 ] [ 30 ] [ 31 ] [ 32 ] [ 33 ] [ 34 ] [ 35 ] [ 36 ]

Księga Liczb 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 22

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 23

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 24

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 25

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 26

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 27

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 28

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 29

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 30

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 31

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 32

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 33

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 34

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 35

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Liczb 36

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI POWTÓRZONEGO PRAWA

Charakterystyka ogólna

Hebrajska nazwa tej Księgi – haddәḇārîm – pochodzi od pierwszych jej wyrazów, oznaczających „Oto słowa” (´lleh haddәḇārîm). Nazwa Księga Powtórzonego Prawa jest tłumaczeniem jej greckiego tytułu – Deuteronómion (dosł.: ‘drugie prawo’).

Na tle innych ksiąg Pięcioksięgu Pwt wyróżnia się tym, że przeważa w niej styl dyskursywny nad narracyjnym. Księga ta została napisana jako swego rodzaju sprawozdania z mów pożegnalnych Mojżesza, wypowiedzianych do Izraelitów, gdy po długiej wędrówce po wyjściu z niewoli egipskiej mieli wejść do Ziemi Obiecanej. Te podniosłe w swym stylu mowy mają im przypomnieć obietnice i zobowiązania przymierza, które Bóg zawarł z nimi na Synaju. Prawo synajskie jest tu nie tylko powtórzone, ale także zinterpretowane i zaktualizowane w odniesieniu do Wj 20,22 – 23,33.

Pierwsza mowa (Pwt 1,6–4,43) podsumowuje doświadczenia z wieloletniej wędrówki Izraelitów przez pustynię – od otrzymania Prawa na Synaju do przyjścia do granic Kanaanu. Mowa ta kończy się wezwaniem do wierności zawartemu przymierzu.

Druga mowa Mojżesza (Pwt 4,44–26,19) ukazuje wierność Boga wobec swego ludu, która domaga się adekwatnej odpowiedzi w postaci „miłości z całego serca” (rozdz. Pwt 5–11). Miłość ta ma przejawiać się w wiernym przestrzeganiu Prawa – Kodeks Deuteronomiczny, rozdz. 12 – 26 – mającego odtąd regulować każdą sferę życia religijnego i obywatelskiego (prawo kultowe, cywilne i karne).

W mowach końcowych (rozdz. Pwt 27–30) Mojżesz najpierw wzywa lud do odnowy wierności wobec Boga, a następnie przekazuje mu ostatnie dyspozycje. Rozdziały końcowe (Pwt 31–34) zawierają poetycką pieśń streszczającą i podsumowującą nauczanie przekazane w tej Księdze, po której zapisane są błogosławieństwa Mojżesza dla plemion izraelskich oraz opowiadanie o jego śmierci.

Autor i środowisko historyczne

W Księdze nie znajdujemy informacji o jej autorze. Tradycja hebrajska a za nią chrześcijańska przypisały ją Mojżeszowi. Według niektórych badaczy Pwt może być księgą odnalezioną w jerozolimskiej świątyni za panowania króla Jozjasza (zob. 2 Krl 22). Badania historyczno-krytyczne pozwoliły jednak stwierdzić, że Księga ta została napisana wiele wieków po czasach Mojżesza – prawdopodobnie w drugiej połowie VII w. Nie wyklucza to jednak możliwości wykorzystania w niej materiału z czasów Mojżesza. Ten materiał mógł być przez wiele wieków przekazywany przez tradycję i stać się integralnym elementem tej Księgi.

Wydaje się, że swoją aktualną formę Księga zawdzięcza refleksji teologicznej nad obecnością Boga w historii narodu żydowskiego, zrodzonej podczas babilońskiego wygnania i wkrótce po nim (VI w. przed Chr.). Refleksja ta dotyczy tematyki wierności Boga obietnicom przymierza zawartego na Synaju oraz odpowiedzi, której oczekuje On od swego ludu. Autor przekonuje ustami Mojżesza, że jedynym gwarantem stabilnego życia, zarówno na poziomie ogólnonarodowym, jak i rodzinnym oraz osobistym, jest wierność wymaganiom przymierza, które wyrażają się zwłaszcza w Dekalogu.

Lektura Pwt pozwala się domyślać, że Księga była pisana w czasie, gdy jej adresaci przechodzili przez trudne doświadczenia związane z utratą ojczyzny i religijnej tożsamości i szukali odpowiedzi na pytanie o ich przyczynę. Autor przekonuje, że źródłem tej sytuacji jest niewierność Bogu, i zapewnia, że nie chce On, by naród Jego wybrania trwał w niewierności i został wyniszczony, lecz daje zawsze możliwość powrotu do siebie (Pwt 30,3). Ta teologiczna refleksja nad historią pozwala nie tylko zdiagnozować przyczyny zaistniałej tragicznej sytuacji, ale przede wszystkim znaleźć drogę wyjścia z niej – należy odpowiedzieć Bogu miłością na Jego miłość i stać się na nowo Jego wiernym ludem poprzez skrupulatne wypełnianie nakazów Prawa.

Struktura

Wstępne mowy Mojżesza: 1,1 – 11,32

Kodeks Deuteronomiczny: 12,1 – 26,19

Mowy końcowe: 27,1 – 30,20

Ostatnie polecenia Mojżesza: 31,1 – 34,12

KSIĘGA POWTÓRZONEGO PRAWA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] [ 26 ] [ 27 ] [ 28 ] [ 29 ] [ 30 ] [ 31 ] [ 32 ] [ 33 ] [ 34 ]

Księga Powtórzonego Prawa 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 22

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 23

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 24

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 25

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 26

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 27

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 28

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 29

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 30

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 31

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 32

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 33

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Powtórzonego Prawa 34

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI JOZUEGO

Charakterystyka ogólna

Księga Jozuego opowiada o zajęciu przez Izraelitów Kanaanu. Podbój dokonał się pod wodzą Jozuego, następcy Mojżesza.

Księgę można podzielić na trzy wielkie części: zdobycie Kanaanu (rozdz. Joz 1-12), podział Ziemi Obiecanej (rozdz. Joz 13-21), koniec życia Jozuego (rozdz. Joz 22-24).

Przekazując ziemię swojemu ludowi, Bóg wypełnił obietnicę daną patriarchom, a następnie odnowioną wobec Mojżesza. W historii relacji Boga z Jego ludem zdobycie Kanaanu można porównać do wyjścia z Egiptu. Podobnie jak wyprowadzeniu ludu z niewoli egipskiej, tak i zajęciu Ziemi Obiecanej towarzyszą działania Boga, który walczy po stronie swego ludu, zapewniając mu powodzenie i zwycięstwo.

Podział i rozdysponowanie terenów zdobytych oraz tych, które należało jeszcze przejąć, ukazują opiekę Boga, zapewniającego Izraelitom posiadanie ziemi. Z tej perspektywy autor Księgi w wielu jej rozdziałach przytacza długie spisy miejscowości (np. rozdz. Joz 13, Joz 15 i Joz 16).

Księga Jozuego przypomina, że wierność Boga wobec obietnic wymaga w odpowiedzi zaangażowania ludu. Wejście Izraelitów na tereny zamieszkałe przez obce narody, które nie znały prawdziwego Boga, przyniosło ludowi wybranemu nowe zagrożenia dla jego wierności. Dlatego Jozue, podczas zgromadzenia w Sychem, którego opis zamyka Księgę, postanowił dokonać uroczystego odnowienia Przymierza (rozdz. Joz 24). Decyzja ludu wybranego, aby służyć Bogu, otwiera długą historię Izraela i jego ziemi. Temat utraty ziemi powraca w tej historii nieustannie, podobnie jak nieustannie Bóg stara się przypominać ludowi o wymaganiach wynikających z podjętej decyzji.

Autor i środowisko historyczne

Autor Księgi Jozuego nie jest łatwy do zidentyfikowania, ponieważ Księga składa się z wielu starożytnych tradycji na temat zdobycia Kanaanu. Z pewnością korzystał on ze zredagowanych wcześniej materiałów, takich jak spisy, opowiadania o charakterze historycznym i liturgicznym. W Księdze można zauważyć wiele wątków i wyrażeń obecnych w Księdze Powtórzonego Prawa.

Zajęcie Ziemi Obiecanej było powolnym procesem przenikania Izraelitów na tereny zamieszkałe przez Kananejczyków. Autor zamierzał pokazać, że proces zdobywania ziemi Kanaan jest dziełem samego Boga, który wspiera Izraelitów w walce, a często prowadzi ją w ich imieniu.

Struktura

Lud Izraela zdobywa Ziemię Obiecaną: 1,1 – 13,7

Podział Ziemi Obiecanej: 13,8 – 21,45

Zakończenie misji Jozuego: 22,1 – 24,33

KSIĘGA JOZUEGO

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ]

Księga Jozuego 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 22

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 23

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jozuego 24

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI SĘDZIÓW

Charakterystyka ogólna

Księga Sędziów przedstawia trudny okres, który nastąpił po zasiedleniu Kanaanu przez Izraelitów. Główni bohaterowie wydarzeń opisanych w tej Księdze są nazwani „sędziami”. Ich zadaniem było sprawowanie rządów, ale zostali przedstawieni przede wszystkim jako ludzie wybrani i przygotowani przez Boga do wyzwalania plemion izraelskich z ucisku.

Księga składa się z trzech części o różnej długości.

Część pierwsza (Sdz 1,1-3,6), która pełni funkcję wprowadzenia, ukazuje ogólny obraz sytuacji, w jakiej znalazły się plemiona Izraela po śmierci Jozuego.

Część centralna (Sdz 3,7-16,31) dotyczy działalności sędziów. Niektórych narrator wspomina tylko z imienia, czasem dodaje kilka skąpych informacji. O innych, np. o Gedeonie, Jeftem czy Samsonie, mówi szczegółowo. Opowiadania ukazują, jak Bóg uwalnia swój lud od wrogów, wybierając i posyłając ludzi, którzy w konkretny sposób dokonują dzieła wyzwolenia.

Ostatnia część (rozdz. Sdz 17-21) przywołuje w formie dodatku pewne wydarzenia, które uwypuklają chaos, jaki panował przed wprowadzeniem monarchii.

Księga Sędziów jest nie tylko opowieścią o walorach literackich, ale również owocem dojrzałej refleksji teologicznej nad historią. Według tej Księgi losy Izraela zależą od więzi ludu z Bogiem. W opowiadaniach można bowiem zauważyć pewien schemat: grzech, kara, wołanie o pomoc, powołanie przez Boga sędziego, wyzwolenie. Ilekroć Izraelici nie zachowują wierności Bogu, doświadczają ucisku ze strony swoich sąsiadów. Gdy jednak powracają do Pana i błagają Go o pomoc, Bóg im tej pomocy udziela.

Księga nie ma na celu wysławiania starożytnych bohaterów z poszczególnych plemion Izraela. Przeciwnie, zwycięstwo i wybawienie zostały przedstawione jako wyłączne dzieło Pana. On sam wspiera sędziów, ożywiając ich swoim duchem. Powołuje wciąż nowych, ponieważ ich misja ma charakter krótkotrwały.

Autor i środowisko historyczne

Obecna forma Księgi Sędziów powstała najprawdopodobniej w czasach przesiedlenia do Babilonu mieszkańców Judy (VI w. przed Chr.). Według wielu uczonych jest rezultatem kolejnych redakcji. Przekazywane idee i sformułowania upodabniają ją do Księgi Powtórzonego Prawa. Podstawę Księgi stanowią jednak ustne tradycje, sięgające czasów bardzo bliskich opisywanych wydarzeń, a dotyczące plemion i ich charyzmatycznych przywódców – sędziów. Ostatnia część Księgi (Sdz 17–21) może wskazywać, iż porządkowanie materiału zgromadzonego w Księdze Sędziów rozpoczęło się w początkach monarchii, by uzasadnić jej ustanowienie.

Struktura

Zarys sytuacji: 1,1 – 3,6

Otniel, Ehud i Szamgar: 3,7-31

Prorokini Debora i sędzia Barak: 4,1 – 5,31

Gedeon: 6,1 – 8,32

Lud Izraela wraca do bałwochwalstwa: 8,33-35

Abimelek: 9,1-57

Tola i Jair: 10,1-5

Jefte: 10,6 – 12,7

Ibsan, Elon, Abdon: 12,8 – 15,20

Samson: 13,1 – 16,31

Izrael nie ma jeszcze króla: 17,1 – 21,25

KSIĘGA SĘDZIÓW

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ]

Księga Sędziów 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Sędziów 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Sędziów 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Sędziów 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Sędziów 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Sędziów 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Sędziów 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Sędziów 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Sędziów 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Sędziów 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Sędziów 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Sędziów 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Sędziów 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Sędziów 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Sędziów 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Sędziów 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Sędziów 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Sędziów 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Sędziów 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Sędziów 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Sędziów 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI RUT

Charakterystyka ogólna

Księga przedstawia wydarzenia z życia Rut, która, będąc Moabitką, poślubiła Izraelitę. Po śmierci męża Rut pozostała wierna Bogu Izraela i okazała niezwykłe przywiązanie do teściowej. Nie opuściła starej kobiety, lecz powróciła z nią do Betlejem, gdzie powtórnie wyszła za mąż za jednego z krewnych swego pierwszego męża.

Z tego małżeństwa narodził się Obed, który był dziadkiem największego króla Izraela, Dawida. Dlatego też Rut ma swoje miejsce wśród przodków Jezusa (zob. Mt 1,5).

Autor i środowisko historyczne

Historia Rut została umieszczona w czasach pełnych przemocy, które opisuje Księga Sędziów, ale wielu uczonych uważa, że Księga Rut powstała znacznie później. Księga Sędziów poświęca wiele miejsca nieszczęściom spotykającym Izrael, który oddalał się od Boga. Natomiast Księga Rut mówi o błogosławieństwie, którego Bóg udzielił kobiecie z obcego narodu, ponieważ uwierzyła i pozostała wierna Bogu Izraela. Dzięki swojej postawie cudzoziemka Rut weszła do historii narodu wybranego.

Struktura

Rodzina Elimeleka w Moabie: 1,1-22

Rut na polu Booza: 2,1-23

Rut i Booz: 3,1-18

Booz poślubia Rut: 4,1-12

Potomkowie Booza: 4,13-22

KSIĘGA RUT

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ]

Księga Rut 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rut 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rut 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Rut 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO PIERWSZEJ I DRUGIEJ KSIĘGI SAMUELA

Charakterystyka ogólna

Pierwsza Księga Samuela mówi o wielkim przełomie w historii ludu izraelskiego – przejściu od epoki Sędziów do epoki monarchii. Nazwa tej oraz następnej Księgi nawiązuje do postaci Samuela, który odegrał kluczową rolę w ustanowieniu i początkach istnienia monarchii. Samuel był ostatnim z Sędziów – ludzi, którzy w trudnych dla Izraela momentach byli wyznaczani przez Boga na przywódców i wyzwolicieli ludu Bożego. W Księdze Sędziów tytułowi bohaterowie opisani byli przede wszystkim jako wodzowie, natomiast Pierwsza Księga Samuela ukazuje sędziego Samuela jako proroka.

Samuel, już w dzieciństwie powołany przez Boga, pełnił funkcję politycznego i religijnego przewodnika narodu (rozdz. 1 Sm 1-7) w czasach, gdy Izraelowi najbardziej zagrażali Filistyni. Izraelici pragnęli jednak silniejszej i bardziej stabilnej władzy, takiej, jaką posiadały inne narody, dlatego zażądali, by Samuel namaścił im króla. Ustanowienie monarchii zamiast dotychczasowej teokratycznej federacji plemion stanowiło zagrożenie dla suwerennej władzy Boga nad ludem wybranym. Samuel ostrzegł przed tym lud, jednak ostatecznie uległ żądaniom i za wskazaniem Boga namaścił Saula na króla Izraela (rozdz. 1 Sm 8-10).

Saul walczył dzielnie z wrogami Izraela. Nie dochował jednak wierności Bogu i Bóg przestał go wspierać. Saulowi nie udało się więc utrzymać władzy i stworzyć silnej dynastii. Władza królewska nad Izraelem miała przypaść rodowi Dawida, którego Bóg kazał Samuelowi namaścić na króla w miejsce Saula (rozdz. 1 Sm 11-16).

Młody Dawid pojawił się przy Saulu w roli adiutanta. Wyróżniał się lojalnością i talentem muzycznym. Cieszył się powszechną sympatią, a szczególną życzliwością i przyjaźnią darzył go syn Saula, Jonatan. Dawid odnosił też sukcesy militarne, co wzbudzało zazdrość Saula. Król postanowił więc zgładzić Dawida, lecz młodzieńcowi udało się uciec. Był jednak wciąż ścigany przez Saula. Opisy zwycięskich potyczek Dawida, przeciwstawione opisom coraz większego upadku Saula, stanowią treść ostatniej części Księgi (rozdz. 1 Sm 17-30). W tej części znajduje się również wzmianka o śmierci Samuela (1 Sm 25,1). Pierwsza Księga Samuela kończy się opisem śmierci Saula i jego synów w walce z Filistynami (rozdz. 1 Sm 31).

Choć w Drugiej Księdze Samuela tytułowy bohater już się nie pojawia, to jednak nosi ona jego imię. Dawniej obie Księgi stanowiły całość, później zwój, który je zawierał, został podzielony ze względów praktycznych.

Wiele wątków i tematów z Pierwszej Księgi Samuela jest tutaj kontynuowanych. Głównym bohaterem pozostaje król Dawid, który po śmierci Saula i Jonatana został w Hebronie namaszczony na króla Judy, a następnie na króla całego Izraela (rozdz. 2 Sm 1-5). Po zdobyciu Jerozolimy, która stała się stolicą królestwa i zaczęła być nazywana miastem Dawida, oraz po pokonaniu Filistynów Dawid sprowadził do swojego miasta Arkę Przymierza (rozdz. 2 Sm 6). Świątynię jednak miał wybudować dopiero jego syn, jak to zapowiedział prorok Natan, który przekazał też proroctwo dotyczące przyszłości całej dynastii Dawida: potomkiem króla będzie władca cieszący się szczególnymi względami Boga, a jego królestwo będzie królestwem wiecznym (2 Sm 7,1-17).

Dalsza część Księgi obejmuje opisy licznych wojen i podbojów Dawida (rozdz. 2 Sm 8-11,1 i 2 Sm 12,26-31), a wewnętrzną sytuację kraju przedstawia jako konsekwencje postępowania Dawida i jego rodziny zgodnego bądź niezgodnego z wolą Boga (rozdz. 2 Sm 11,1-12,25; 2 Sm 13-20). Rozdziały 21-24 mają charakter dodatków. Zawierają uzupełnienia odnoszące się do wcześniej opisanych wydarzeń, dziękczynienie i ostatnie słowa Dawida, listę najbardziej zasłużonych wojowników króla wraz z krótkimi wzmiankami o ich dokonaniach oraz przedstawienie okoliczności, w których – wbrew woli Boga – Dawid zarządził spis ludności. Czyn ten musiał zostać ukarany, a Dawid sam wybrał rodzaj kary spośród trzech przedstawionych przez Boga za pośrednictwem proroka Gada. Wybraną karę stanowiła plaga, zesłana przez Boga na Izraelitów, cofnięta po złożeniu ofiar na ołtarzu wzniesionym w miejscu, gdzie później miała powstać świątynia Salomona.

Autor i środowisko historyczne

Przyjmuje się, iż obydwie Księgi Samuela są zbiorem różnych starożytnych opowiadań. Pierwszej redakcji Ksiąg dokonano najprawdopodobniej już w czasach panowania Salomona (970-931 przed Chr.). Kilka wieków później – po zniszczeniu Jerozolimy – tekst został opracowany na nowo. Inspiracją teologicznych zmian redakcyjnych była Księga Powtórzonego Prawa. Wiele podobieństw łączy też Drugą Księgę Samuela z Pierwszą Księgą Kronik, gdzie te same wydarzenia są ukazane z innej perspektywy. Do najstarszych części Ksiąg Samuela należy z pewnością opis dojścia Dawida do władzy, który zaczyna się w 16. rozdz. Pierwszej Księgi Samuela, a kończy w 5. rozdz. Drugiej.

Materiałami źródłowymi Ksiąg Samuela są starożytne przekazy dotyczące życia Samuela, Saula i Dawida. Część z nich pochodzi z tradycji ustnej, część z pisemnej, część zaś – zwłaszcza ta wykorzystana w Drugiej Księdze Samuela – wywodzi się z materiału o charakterze historiograficznym i urzędowym. Powstaniem tych źródeł w różnym czasie i w różnych środowiskach należy tłumaczyć pojawianie się podwójnych opisów niektórych wydarzeń.

Głównym tematem Ksiąg są początki monarchii postrzegane jako próba ograniczenia suwerennej władzy Boga nad Izraelem. Obie Księgi Samuela podejmują też refleksję nad sposobami kierowania przez Boga sprawami swego ludu w historii.

Septuaginta i Wulgata, ze względu na treść odnoszącą się do początków monarchii, nazywają Księgi Samuela Pierwszą i Drugą Księgą Królewską, a Pierwszą i Drugą Księgę Królewską Biblii hebrajskiej – odpowiednio Trzecią i Czwartą Księgą Królewską.

Struktura

Historia Samuela: 1 Sm 1,1 – 7,17

Saul pierwszym królem: 1 Sm 8,1 – 15,35

Saul i Dawid: 1 Sm 16,1 – 31,13

Dawid królem Judy: 2 Sm 1,1 – 4,12

Dawid królem całego Izraela: 2 Sm 5,1 – 24,25

a. Pierwsze lata: 2 Sm 5,1 – 10,19

b. Dawid i Batszeba: 2 Sm 11,1 – 12,25

c. Niebezpieczeństwa i trudności: 2 Sm 12,26 – 20,26

d. Ostatnie lata: 2 Sm 21,1 – 24,25

PIERWSZA KSIĘGA SAMUELA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] [ 26 ] [ 27 ] [ 28 ] [ 29 ] [ 30 ] [ 31 ]

1 Księga Samuela 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 22

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 23

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 24

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 25

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 26

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 27

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 28

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 29

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 30

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Samuela 31

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

DRUGA KSIĘGA SAMUELA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ]

2 Księga Samuela 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 22

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 23

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Samuela 24

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO PIERWSZEJ I DRUGIEJ KSIĘGI KRÓLEWSKIEJ

Charakterystyka ogólna

Księgi Królewskie przedstawiają historię Izraela w okresie monarchii. Obejmują wydarzenia od starości i śmierci Dawida (ok. 970 r. przed Chr.) aż do przesiedlenia do Babilonii (587 r. przed Chr.).

Pierwsza Księga Królewska rozpoczyna się opisem ostatnich lat panowania Dawida (rozdz. 1 Krl 1-2), który starał się przed śmiercią zapewnić sukcesję Salomonowi. Salomon, po namaszczeniu na króla, zajął się przede wszystkim organizowaniem administracji królestwa i budowaniem kompleksu pałacowo-świątynnego (rozdz. 1 Krl 3-11). Wraz ze śmiercią Salomona królestwo rozpadło się na dwie części: dynastia Dawida nadal zarządzała terytorium Judy, na południu, a ziemie plemion północnych przekształciły się w odrębne królestwo, zwane odtąd Izraelem (rozdz. 1 Krl 12-14). Księga przedstawia równolegle historię obydwu królestw, które czasem były połączone przymierzem, częściej jednak pozostawały w konflikcie. Opis czasów monarchii kończy się na pierwszej połowie IX w. (rozdz. 1 Krl 15-22). Głównym bohaterem ostatnich rozdziałów jest prorok Eliasz.

Druga Księga Królewska opisuje ostatni okres działania proroka Eliasza i kontynuuje opis działania jego następcy, proroka Elizeusza (2 Krl 1-13). W dalszej części – poza dziejami królestw Izraela i Judy – ukazuje kontekst historyczny upadku królestwa Izraela i proces upadku królestwa Judy aż do uprowadzenia babilońskiego.

Czytelnika Ksiąg Królewskich uderza religijny charakter opisu historii. Autor, wymieniając poszczególnych królów, zwraca uwagę na to, czy pełnili wolę Bożą, czy też nie (zob. 1 Krl 11,1-13; 1 Krl 12,26-32; 1 Krl 14,22-24; 1 Krl 15,3.11.16). Najczęściej piętnowanym wykroczeniem kolejnych władców jest nieprawowierny kult Jahwe w Betel i Dan, nazywany zwykle „grzechem Jeroboama” (zob. 1 Krl 13,34; 1 Krl 14,16; 1 Krl 15,30), oraz różne formy kultu bóstw pogańskich. Grzeszne zachowanie królów stało się według autora Pierwszej i Drugiej Księgi Królewskiej przyczyną upadku królestwa Izraela, czyli karą Bożą wymierzoną plemionom północnym.

Autor i środowisko historyczne

Księgi Królewskie powstały na podstawie wielu różnych źródeł i tradycji. Niektóre zostały wymienione z nazwy: Kronika Salomona, Kroniki Królów Judy, Kroniki Królów Izraela.

Wiele podjętych wątków oraz formuł teologicznych nawiązuje do Księgi Powtórzonego Prawa. Na podstawie podobieństw treści Księgi Powtórzonego Prawa oraz Pierwszej i Drugiej Księgi Królewskiej stawia się hipotezę o wspólnym środowisku redakcyjnym tych Ksiąg. LXX wykazuje znaczne różnice w kompozycji w stosunku do tekstu hebrajskiego.

Struktura

Ostatnie dni Dawida: 1 Krl 1,1 – 2,11

Królestwo Salomona: 1 Krl 2,12 – 11,43

Historia królestw Izraela i Judy: 1 Krl 12,1 – 16,34

Działalność proroka Eliasza: 1 Krl 17,1 – 22,54

Ostatnie dni rządów Achazjasza: 2 Krl 1,1-17

Czasy i działalność proroka Elizeusza: 2 Krl 2,1 – 13,21

Od śmierci Elizeusza do upadku królestwa Izraela: 2 Krl 13,22 – 17,41

Od zagłady Izraela do upadku królestwa Judy: 2 Krl 18,1 – 25,30

PIERWSZA KSIĘGA KRÓLEWSKA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ]

1 Księga Królewska 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Królewska 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Królewska 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Królewska 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Królewska 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Królewska 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Królewska 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Królewska 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Królewska 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Królewska 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Królewska 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Królewska 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Królewska 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Królewska 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Królewska 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Królewska 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Królewska 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Królewska 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Królewska 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Królewska 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Królewska 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Królewska 22

DRUGA KSIĘGA KRÓLEWSKA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ]

2 Księga Królewska 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 22

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 23

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 24

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Królewska 25

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO PIERWSZEJ I DRUGIEJ KSIĘGI KRONIK

Charakterystyka ogólna

Nazwa „Księgi Kronik” pochodzi od św. Hieronima, który określił te jako Chronicon totius divinae historiae, natomiast LXX, a za nią Wulgata, posługują się tytułem Paraleipómena (grec. „to, co pominięte” – w głównej mierze w odniesieniu do treści Pierwszej i Drugiej Księgi Samuela oraz Pierwszej i Drugiej Księgi Królewskiej). W języku hebrajskim tytuł brzmi: ḏiḇrê hayyāmîm – „wydarzenia dni”.

Pod względem treści obie Księgi stanowią nierozerwalną całość, natomiast tłumaczenia greckie i łacińskie dokonały wyraźnego podziału tekstu hebrajskiego na dwie części. Kontynuację Pierwszej i Drugiej Księgi Kronik stanowią Księgi Ezdrasza i Nehemiasza, które pierwotnie mogły tworzyć z nimi jedną całość. Te cztery pisma określa się jako dzieło kronikarskie. W kanonie hebrajskim Księgi Kronik znajdują się na samym końcu i zajmują też ostatnie miejsce w grupie tzw. kәṯûḇîm (Pism) po Księdze Ezdrasza i Nehemiasza, co może świadczyć o ich późnej redakcji.

Księgi Kronik przedstawiają dzieje od Adama (poprzez genealogie) do czasów wygnania babilońskiego i kończą się wzmianką o edykcie Cyrusa (538 r. przed Chr.).

Autor i środowisko historyczne

Kronikarz, tworząc nowe dzieło, wykorzystywał wiele źródeł, zarówno biblijnych jak i pozabiblijnych. Genealogie opierają się na tekstach: Rdz, Joz, 1-2 Sm, natomiast wiele opowiadań opiera się na 1-2 Krl. Ze źródeł pozabiblijnych zostały wymienione: Księga Królów Izraela i Judy; Księga Królów Judy i Izraela; Księga Królów Izraela; Dzieje Królów Izraela; Midrasz (Komentarz) do Księgi Królów, Kroniki, Proroctwa, Wizje, Pisma. Oparcie się na tylu źródłach świadczy o tym, że autor chciał spisanym już wcześniej wydarzeniom historycznym nadać nową interpretację. Był zainteresowany głównie sprawami religijnymi. Historia w jego ujęciu to przede wszystkim dzieje teokracji w państwie Dawida i Salomona, a następnie w królestwie południowym – Judzie. Została tu podkreślona szczególna rola Jerozolimy jako stolicy kraju i centrum kultu, co było głównie zasługą Dawida i Salomona. Zarówno Dawid jak i Salomon przedstawieni są w sposób wyidealizowany, unika się wzmianek o skandalach dotyczących ich życia. Następcy tych władców najczęściej nie realizują już szczytnych ideałów, a reformy przeprowadzane przez sprawiedliwszych królów okazują się spóźnione i nie zapobiegają tragediom narodowym. Historyczność dzieła nie budzi większych zastrzeżeń.

Autor prezentuje koncepcję królestwa Bożego, która została wypracowana w szczególny sposób w okresie niewoli. Myśl teologiczna podkreśla obecność Boga Jahwe pośród narodu, przejawiającą się szczególnie w kulcie sprawowanym w świątyni. W niej realizuje się kontakt z Bogiem zarówno jednostki jak i całej społeczności.

Autor Ksiąg Kronik nie jest znany. Kronikarz niewiele miejsca poświęca Królestwu Północnemu. Koncentruje się na Judzie, która jest dla niego niemal synonimem Izraela z okresu niepodzielonego państwa. Jego dzieło to refleksja historiozbawcza nad doświadczeniem ludu żyjącego w okresie po wygnaniu, który stoi przed koniecznością odbudowy więzi społecznych i stworzenia idealnej wspólnoty skupionej wokół świątyni i kultu. Kronikarz sięgnął do przeszłości (czasy królewskie i wcześniejsze), aby ukazać przyszłość. Punktem centralnym refleksji jest proroctwo Natana (2 Sm 7), a więc wybór dynastii Dawidowej. Królestwo Północne uległo zagładzie, natomiast Królestwo Judy, pomimo grzechów, pozostało wierne dynastii Dawidowej, dlatego Bóg, ze względu na swe obietnice, nie zniszczył go doszczętnie. Kronikarz kończy swoją relację optymistycznie, wspomina bowiem o Cyrusie, wyzwolicielu (2 Krn 36,22-23).

Struktura

Rodowody wprowadzające od Adama do Saula: 1 Krn 1,1 – 9,44

Historia Dawida: 1 Krn 10,1 – 29,30

a. Początki królowania Dawida: 1 Krn 10,1 – 14,17

b. Sprowadzenie Arki Bożej: 1 Krn 15,1 – 17,27

c. Wojny Dawida: 1 Krn 18,1 – 20,8

d. Przygotowania do budowy świątyni przed śmiercią Dawida: 1 Krn 21,1 – 29,30

Historia Salomona: 2 Krn 1,1 – 9,31

a. Salomon i jego mądrość: 2 Krn 1,1 – 2,17

b. Budowa świątyni: 2 Krn 3,1 – 8,16

c. Chwała Salomona: 2 Krn 8,17 – 9,31

Historia następców Salomona: 2 Krn 10,1 – 36,23

a. Próby reform: 2 Krn 10,1 – 16,14

b. Rządy Jehoszafata: 2 Krn 17,1 – 24,27

c. Nieszczera pobożność władców Judy: 2 Krn 25,1 – 28,27

d. Reformy Ezechiasza i Jozjasza: 2 Krn 29,1 – 35,27

e. Dominacja babilońska: 2 Krn 36,1-23

PIERWSZA KSIĘGA KRONIK

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] [ 26 ] [ 27 ] [ 28 ] [ 29 ]

1 Księga Kronik 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 22

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 23

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 24

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 25

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 26

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 27

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 28

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Kronik 29

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

DRUGA KSIĘGA KRONIK

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] [ 26 ] [ 27 ] [ 28 ] [ 29 ] [ 30 ] [ 31 ] [ 32 ] [ 33 ] [ 34 ] [ 35 ] [ 36 ]

2 Księga Kronik 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 22

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 23

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 24

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 25

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 26

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 27

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 28

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 29

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 30

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 31

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 32

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 33

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 34

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 35

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Kronik 36

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI EZDRASZA

Charakterystyka ogólna

Księga Ezdrasza stanowi kontynuację Ksiąg Kronik. Biorąc pod uwagę podobieństwo tematyki, stylu i języka, możemy przyjąć, że tworzyła wraz z nimi oraz z Księgą Nehemiasza jedno dzieło. Swój tytuł zawdzięcza Ezdraszowi, kapłanowi i znawcy Prawa, którego działalność opisuje i który odegrał decydującą rolę w organizacji żydowskiej wspólnoty powygnaniowej.

Tradycja żydowska umieszcza tę Księgę przed Księgą Nehemiasza i Księgami Kronik, wśród tzw. „Pism”, podczas gdy w chrześcijańskich wydaniach Starego Testamentu z reguły znajduje się po Księgach Kronik, wśród Ksiąg historycznych.

Księga rozpoczyna się od powtórzenia ostatnich wersetów Drugiej Księgi Kronik, gdzie jest mowa o edykcie Cyrusa (538 r. przed Chr.), na mocy którego zezwolono żydowskim wygnańcom na powrót do Jerozolimy. Sześć pierwszych rozdziałów zawiera opis powrotu pierwszej grupy wygnańców, podejmowanych prób odbudowania świątyni oraz trudności, jakie repatrianci napotykali przed zakończeniem dzieła odbudowy. Pozostałe cztery rozdziały dotyczą działalności Ezdrasza, który został wysłany przez króla perskiego Artakserksesa do Palestyny na czele kolejnej grupy wygnańców. Gdy dotarł na miejsce, rozpoczął – za pomocą surowych środków – organizowanie życia wspólnoty żydowskiej opartego na zasadach prawa Mojżeszowego.

Fragmenty 4,8-6,18 i 7,12-26 zostały napisane po aramejsku.

Celem autora Księgi było przedstawienie złożonej sytuacji odrodzenia życia społecznego Izraelitów po niewoli babilońskiej. Osobą, która wniosła największy wkład w to dzieło, był Ezdrasz, uznawany za ojca judaizmu powygnaniowego.

Zasady, na których oparła się struktura nowej wspólnoty żydowskiej, zawierają się w trzech elementach: naród wybrany – świątynia – Prawo.

Autor i środowisko historyczne

Według zgodnego świadectwa tradycji żydowskiej i wczesnochrześcijańskiej autorem tej Księgi (jak również fragmentów Księgi Nehemiasza i Ksiąg Kronik) jest Ezdrasz. Wskazuje na to m.in. 8,27-9,15, gdzie Ezdrasz wypowiada się w pierwszej osobie liczby pojedynczej. Istnieje wszakże opinia, że ostateczny kształt Księga przybrała w wyniku prac redakcyjnych zakończonych w IV-III w. przed Chr.

Skomplikowana jest też kwestia datowania działalności Ezdrasza. W zależności bowiem od tego, czy król Artakserkses będzie identyfikowany jako Artakserkses I Długoręki czy Artakserkses II Mnemon, to rozpoczęcie działalności Ezdrasza może przypadać na 458 lub 398 r. przed Chr.

Struktura

Powrót pierwszej grupy wygnańców: 1,1 – 2,70

Odbudowa świątyni: 3,1 – 6,22

Powrót drugiej grupy wygnańców i działalność Ezdrasza: 7,1 – 10,44

KSIĘGA EZDRASZA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ]

Księga Ezdrasza 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezdrasza 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezdrasza 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezdrasza 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezdrasza 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezdrasza 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezdrasza 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezdrasza 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezdrasza 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezdrasza 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI NEHEMIASZA

Charakterystyka ogólna

Księga ta kontynuuje opowiadanie z Księgi Ezdrasza i opisuje przede wszystkim działalność Nehemiasza – cywilnego namiestnika Judei, która była prowincją imperium perskiego. Głównym celem misji Nehemiasza, powierzonej mu przez króla perskiego, była odbudowa murów Jerozolimy. Dzieło to zostało pomyślnie zakończone, pomimo wielu problemów stwarzanych przez różnych urzędników perskich oraz niewłaściwe relacje społeczne, istniejące w samej wspólnocie żydowskiej.

Po odbudowaniu murów Jerozolimy Nehemiasz podjął działania, mające na celu ochronę ubogiej ludności oraz ożywienie ducha religijnego całej społeczności. Służyły temu m.in.: publiczne odczytanie przez Ezdrasza księgi Prawa wraz z jednoczesnym jego objaśnieniem, wspólne obchody Święta Szałasów oraz wyznanie przez lud grzechów.

W ostatnim okresie działalności Nehemiasz zorganizował uroczystości poświęcenia murów Jerozolimy oraz przeprowadził szereg reform, które miały na celu rygorystyczne przestrzeganie szabatu i zaniechanie praktyki małżeństw mieszanych.

Głównym przesłaniem Księgi Nehemiasza jest prezentacja odrodzenia, przede wszystkim religijnego, społeczności żydowskiej po powrocie z wygnania do Babilonu. Nehemiasz, przepełniony bezgraniczną ufnością do Boga, do którego się często modlił, realizował swe dzieło reorganizacji struktur socjalnych i religijnych z myślą o częściowym choćby przywróceniu w życiu wspólnoty zasad teokratycznych.

Autor i środowisko historyczne

Na podstawie informacji, która rozpoczyna Księgę (Ne 1,1), oraz faktu, że większa jej część została napisana w pierwszej osobie liczby pojedynczej (rozdz. Ne 1-7 i Ne 12-13), a także wzmianki w 2 Mch 2,13, za autora Księgi należałoby uznać Nehemiasza. Jednakże, biorąc pod uwagę fakt, że w 12,22 został wymieniony Jaddua, który – zgodnie ze świadectwem Józefa Flawiusza (Dawne dzieje Izraela, XI, 7, 2-8, 5) – żył w czasach Aleksandra Macedońskiego, oraz treść rozdz. 8-10, w których mówi się głównie o Ezdraszu (dlatego Księga jest też nazywana Drugą Księga Ezdrasza), nie możemy uznać za możliwe wyłącznego autorstwa Nehemiasza. Przypuszcza się więc, że Księga Nehemiasza w obecnej postaci powstała w wyniku uzupełnienia materiału, którego autorem był Nehemiasz (tzw. „pamiętniki Nehemiasza”, czyli: Ne 1,1-2,20; Ne 3,33-7,5; Ne 12,27-43; Ne 13,4-31), m.in. o spis wygnańców (Ne 7,6-72), genealogię rodów kapłańskich (Ne 12,24-26) i inny materiał kronikarski.

Zgodnie z informacją podaną w 2,1 Nehemiasz przybył do Jerozolimy w dwudziestym roku panowania króla perskiego Artakserksesa. Jeśli tym monarchą był Artakserkses I Długoręki (464-424 przed Chr.), to stało się to w roku 444/5 przed Chr., jeśli natomiast przyjąć, że chodzi jednak o Artakserksesa II Mnemona (404-358 przed Chr.), to wówczas rokiem przybycia Nehemiasza do Jerozolimy byłby rok 384 przed Chr.

Struktura

Misja Nehemiasza do Jerozolimy: 1,1 – 2,20

Odbudowa murów i trudności z tym związane: 3,1 – 7,72

Odczytanie Prawa i zobowiązanie się do jego przestrzegania: 8,1 – 10,40

Spisy ludności i poświęcenie murów: 11,1 – 12,47

Reformy Nehemiasza: 13,1-31

KSIĘGA NEHEMIASZA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ]

Księga Nehemiasza 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Nehemiasza 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Nehemiasza 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Nehemiasza 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Nehemiasza 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Nehemiasza 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Nehemiasza 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Nehemiasza 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Nehemiasza 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Nehemiasza 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Nehemiasza 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Nehemiasza 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Nehemiasza 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI ESTERY

Charakterystyka ogólna

Księga Estery opowiada historię z czasów imperium perskiego. Pod koniec wygnania babilońskiego (538 r. przed Chr.) wiele rodzin żydowskich nie wróciło do ojczyzny, lecz pozostało na terenach deportacji. Tutaj jednak rodziły się konflikty z miejscową ludnością, ponieważ Żydzi prowadzili odmienny styl życia. Niekiedy te konflikty przeradzały się w prawdziwe prześladowania. Księga Estery nawiązuje do jednego z takich prześladowań, z którego Żydzi wyszli obronną ręką.

Król Persji Achaszwerosz, po oddaleniu królowej Waszti, która nie okazała mu posłuszeństwa, poślubił młodą dziewczynę Esterę, nie wiedząc, że jest ona Żydówką. Tak Estera została królową. W tym czasie główny zarządca królewski i ulubieniec władcy, Haman, któremu Mordochaj, krewny i dotychczasowy opiekun Estery, nie chciał okazywać czci, zorganizował prześladowanie Żydów we wszystkich prowincjach imperium. Dzień zagłady wyznaczono, rzucając losy. Jednak dzięki interwencji Estery Żydzi uzyskali od króla przyzwolenie na zbrojną obronę i na zemstę na wrogach. Odwet miał nastąpić w dniu wcześniej wyznaczonym. W ten sposób dzień wylosowany jako dzień zagłady stał się dla Żydów dniem triumfu nad nieprzyjaciółmi. Na pamiątkę tego wydarzenia zostało ustanowione święto Purim, którego nazwa pochodzi od słowa pûr ‘los’. Żydzi obchodzą je wiosną (14 dnia miesiąca Adar) każdego roku.

Autor i środowisko historyczne

Według większości uczonych Księga Estery została napisana pod koniec II wieku przed Chr. Jej celem było dodanie Żydom odwagi i zachęta, aby podczas prześladowań szukali wszelkich sposobów ocalenia i podejmowali zdecydowane działania w obronie własnej. Nie wyklucza się tu Bożej pomocy (zob. Est 4,14), choć hebrajski tekst Księgi nie wymienia ani razu imienia Bożego. Przesłanie Księgi Estery kierowane jest również do tych, którzy utracili wiarę we własne siły, nadzieję na odzyskanie niezależności i którym brak jest odwagi, by aktywnie bronić swojej tożsamości i przekonań.

Struktura

Estera zostaje królową Persji: 1,1 – 2,23

Haman planuje zagładę Żydów: 3,1-15

Estera ratuje Żydów: 4,1 – 5,8

Upadek Hamana: 5,9 – 7,10

Triumf Żydów: 8,1 – 10,3

KSIĘGA ESTERY

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ]

Księga Estery 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Estery 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Estery 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Estery 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Estery 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Estery 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Estery 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Estery 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Estery 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Estery 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI HIOBA

Charakterystyka ogólna

Księgę Hioba rozpoczyna opowiadanie ludowe: Hiob, człowiek sprawiedliwy, zostaje dotknięty serią nieszczęść. Nieświadomy tego, że to Bóg go doświadcza, trwa niezachwianie w swojej wierze (rozdz. Hi 1-2).

Trzon księgi, około 40 rozdziałów, to dzieło poetyckie, napisane według zasad poezji hebrajskiej. Trzej przyjaciele – Elifaz, Bildad i Sofar – przychodzą, aby pocieszyć Hioba. Są to jednak mędrcy, którzy prezentują tradycyjny tok myślenia. Starają się wykazać, że cierpienie jest zawsze następstwem grzechu. Kolejno wygłaszają mowy, a Hiob za każdym razem ustosunkowuje się do nich. Utrzymuje, że jest niewinny i nie traktuje swoich cierpień jako kary za grzechy. Chciałby spotkać się z Bogiem i jest pewien, że Bóg go usprawiedliwi i wybawi z nieszczęść, przywracając mu dawne szczęście (rozdz. Hi 3-27).

Dyskusję przerywa poemat o mądrości (rozdz. Hi 28), po którym Hiob ponownie przedstawia swoje stanowisko (rozdz. Hi 29-31). W tym momencie włącza się nowy mówca, młody Elihu. W czterech mowach stara się udowodnić, że cierpienie ma wartości edukacyjne i pomaga człowiekowi lepiej poznać samego siebie (rozdz. Hi 32-37).

Pytanie Hioba – jeżeli Bóg jest sprawiedliwy, to dlaczego niewinny cierpi? – pozostaje nadal bez odpowiedzi. Rozwiązanie problemu może przynieść tylko bezpośrednie spotkanie Hioba z Bogiem. Bóg natomiast nie daje odpowiedzi, lecz zadaje pytania, na które Hiob nie potrafi odpowiedzieć. Hiob więc uznaje swój błąd: domagał się wyjaśnienia od Boga, nie wiedząc właściwie, kim jest Bóg (Hi 38,1-42,6). Dlatego też wyznaje: „Dotąd moje ucho tylko słyszało o Tobie, a teraz moje oko ujrzało Ciebie” (Hi 42,5).

Księgę kończy opowiadanie, które nawiązuje do nieszczęść Hioba, i które jest szczęśliwym epilogiem opisanych wydarzeń. Podkreśla tezę poematu, że żadne ludzkie dociekanie nie jest w stanie wyjaśnić tajemnicy Boga (Hi 42,7-17).

Autor i środowisko historyczne

Struktura księgi jest złożona. Proza przeplata się z poezją, zaznaczają się także różnice w sposobie wyrażania się oraz przedstawiania problemu cierpienia. Taki stan rzeczy każe przypuszczać, że księga była redagowana w różnych epokach rozwoju myśli hebrajskiej[1]. Formułowane przez Hioba obiekcje, dotyczące tradycyjnej doktryny retrybucji (Bóg karze za złe czyny, a nagradza dobre), są charakterystyczne dla kryzysu wiary wspólnoty izraelskiej po zakończeniu deportacji babilońskiej (538 r. przed Chr.).

Struktura

Historia cierpień sprawiedliwego Hioba: 1,1 – 2,13

Rozmowa Hioba z przyjaciółmi: 3,1 – 27,24

Poemat o mądrości: 28,1-28

Mowy Hioba: 29,1 – 31,40

Mowy Elihu: 32,1 – 37,24

Mowy Boga: 38,1 – 42,6

Epilog: 42,7-17

KSIĘGA HIOBA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] [ 26 ] [ 27 ] [ 28 ] [ 29 ] [ 30 ] [ 31 ] [ 32 ] [ 33 ] [ 34 ] [ 35 ] [ 36 ] [ 37 ] [ 38 ] [ 39 ] [ 40 ] [ 41 ] [ 42 ]

Księga Hioba 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 22

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 23

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 24

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 25

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 26

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 27

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 28

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 29

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 30

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 31

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 32

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 33

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 34

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 35

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 36

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 37

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 38

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 39

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 40

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 41

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Hioba 42

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI PSALMÓW

Charakterystyka ogólna

Księga Psalmów jest zbiorem modlitw, które powstawały w ciągu długiej historii narodu izraelskiego. Psalmy można podzielić na różne grupy, uwzględniając następujące kryteria: treść, formę i zastosowania.

a. Liczne psalmy to hymny, które wysławiają wielkość Boga w stworzeniu (np. Ps 8; Ps 33 [32]; Ps 104 [103]) lub dzieła dokonane przez Niego w historii dla swojego ludu (np. Ps 100 [99]; Ps 105 [104]; Ps 114 [113]). Niektóre hymny charakteryzuje pochwalne zawołanie: „Pan jest królem!” (Ps 93 [92]; Ps 96 [95]-99 [98]).

b. Większość psalmów to prośby lub błagania, wezwania skierowane do Boga z wołaniem o pomoc w cierpieniu lub niebezpieczeństwie. Z reguły zawierają opisy sytuacji, w których znajdują się proszący, zanoszone do Boga błagania, połączone z prośbą o interwencję, i wyrazy pokładanej w Nim ufności. Niektóre z nich są prośbami ludu lub jakiejś konkretnej wspólnoty (np. Ps 12 [11]; Ps 44 [43]; Ps 60 [59]; Ps 74 [73]; Ps 79 [78]; Ps 80 [79]; Ps 83 [82]; Ps 137 [136]), inne to błagania konkretnych osób, prześladowanych, poniżanych, chorych i uciskanych, które szukają pomocy u Boga (Ps 5-7; Ps 13 [12]; Ps 17 [16]; Ps 22 [21]; Ps 25 [24]; Ps 26 [25]; Ps 28 [27]; Ps 31 [30]; Ps 35 [34]; Ps 38 [37]; Ps 39 [38]; Ps 41 [40]-43 [42]; Ps 51 [50]; Ps 54 [53]; Ps 57 [56]; Ps 59 [58]; Ps 61 [60]; Ps 63 [62]; Ps 64 [63]; Ps 69 [68]-71 [70]; Ps 86 [85]; Ps 88 [87]; Ps 102 [101]; Ps 109 [108]; Ps 120 [119]; Ps 140 [139]-143 [142]).

c. Mamy też psalmy królewskie, które dotyczą króla, jego modlitw lub modlitw za niego (np. Ps 2; Ps 18 [17]; Ps 20 [19]; Ps 21 [20]; Ps 45 [44]; Ps 72 [71]; Ps 89 [88]; Ps 101 [100]; Ps 110 [109]; Ps 144 [143]). Niektóre z nich zostały w Nowym Testamencie odniesione do Jezusa, Mesjasza.

d. Psalmy od 120 [119] do 134 [133] są nazywane pieśniami pielgrzymów (lub psalmami gradualnymi). Prawdopodobnie modlili się nimi na stopniach prowadzących do świątyni ci, którzy przybywali na takie wielkie święta, jak Pascha, Pięćdziesiątnica czy Święto Namiotów. Podobne do nich są psalmy nazywane pieśniami Syjonu, gdyż wysławiają Jerozolimę jako miasto wybrane przez Boga (Ps 46 [45]; Ps 48 [47]; Ps 76 [75]; Ps 87 [86]; Ps 132 [131]).

e. Jeszcze inne psalmy są nazywane psalmami dydaktycznymi, ponieważ zawierają istotne dla życia pouczenia, na wzór tych, które znajdują się w Księgach Mądrościowych (np. Ps 1; Ps 37 [36]; Ps 49 [48]; Ps 73 [72]; Ps 78 [77]; Ps 112 [111]; Ps 119 [118]).

f. Liczne psalmy wyrażają Bogu wdzięczność i dziękczynienie (Ps 9-10 [LXX i Wlg 9,22-39]; Ps 30 [29]; Ps 32 [31]; Ps 34 [33]; Ps 92 [91]; Ps 107 [106]; Ps 116 [115]; Ps 118 [117]) lub podkreślają ufność pokładaną w Nim i w Jego interwencję (np. Ps 3; Ps 4; Ps 11 [10]; Ps 16 [15]; Ps 23 [22]; Ps 62 [61]; Ps 139 [138]).

g. Niektóre psalmy zawierają przesłanie od Boga, przekazywane przez usta kapłanów i proroków (np. Ps 14 [13]; Ps 50 [49]; Ps 53 [52]; Ps 75 [74]; Ps 81 [80]; Ps 95 [94]).

Autor i środowisko historyczne

Liczne psalmy są przypisywane Dawidowi. Trudno jest jednak jednoznacznie ustalić z jakiego okresu pochodzi dany psalm. Jest rzeczą pewną, że psalmy powstawały i były śpiewane (greckie słowo, od którego pochodzi termin „psalm” oznacza śpiew przy akompaniamencie muzyki) w całej historii Izraela. W tekście hebrajskim 150 psalmów podzielono na pięć grup lub ksiąg (Ps 1-41 [40]; Ps 42 [41]-72 [71]; Ps 73 [72]-89 [88]; Ps 90 [89]-106 [105]; Ps 107 [106]-150 [149]). Nie znamy kryteriów tego podziału. Liczne psalmy, w tym 116, mają tytuły, których znaczenie jest dla nas niejasne. Tytuły, jak się wydaje, najczęściej określają autora, melodię, akompaniujące instrumenty muzyczne i okoliczności, do których odnosi się dany psalm.

Gdy psalmy przetłumaczono na grekę, to na skutek innego podziału większość z nich otrzymała numerację niższą o jeden lub dwa numery od hebrajskiej. W naszym przekładzie stosujemy numerację hebrajską, zaznaczając w nawiasach numerację Septuaginty, którą później przejęła też Wulgata.

Psalmy stanowią modlitwę narodu izraelskiego. Jezus śpiewał je i cytował (zob. np. Mk 14,26; Mk 15,34). Pierwsi chrześcijanie również modlili się psalmami (zob. Dz 4,24-26). Stały się one na zawsze źródłem, z którego czerpią wszyscy, pragnący przez Słowo Boże zwrócić się do Boga.

KSIĘGA PSALMÓW

PSALMY:
[ 001 ] [ 002 ] [ 003 ] [ 004 ] [ 005 ] [ 006 ] [ 007 ] [ 008 ] [ 009 ] [ 010 ] [ 011 ] [ 012 ] [ 013 ] [ 014 ] [ 015 ] [ 016 ] [ 017 ] [ 018 ] [ 019 ] [ 020 ] [ 021 ] [ 022 ] [ 023 ] [ 024 ] [ 025 ] [ 026 ] [ 027 ] [ 028 ] [ 029 ] [ 030 ] [ 031 ] [ 032 ] [ 033 ] [ 034 ] [ 035 ] [ 036 ] [ 037 ] [ 038 ] [ 039 ] [ 040 ] [ 041 ] [ 042 ] [ 043 ] [ 044 ] [ 045 ] [ 046 ] [ 047 ] [ 048 ] [ 049 ] [ 050 ] [ 051 ] [ 052 ] [ 053 ] [ 054 ] [ 055 ] [ 056 ] [ 057 ] [ 058 ] [ 059 ] [ 060 ] [ 061 ] [ 062 ] [ 063 ] [ 064 ] [ 065 ] [ 066 ] [ 067 ] [ 068 ] [ 069 ] [ 070 ] [ 071 ] [ 072 ] [ 073 ] [ 074 ] [ 075 ] [ 076 ] [ 077 ] [ 078 ] [ 079 ] [ 080 ] [ 081 ] [ 082 ] [ 083 ] [ 084 ] [ 085 ] [ 086 ] [ 087 ] [ 088 ] [ 089 ] [ 090 ] [ 091 ] [ 092 ] [ 093 ] [ 094 ] [ 095 ] [ 096 ] [ 097 ] [ 098 ] [ 099 ] [ 100 ] [ 101 ] [ 102 ] [ 103 ] [ 104 ] [ 105 ] [ 106 ] [ 107 ] [ 108 ] [ 109 ] [ 110 ] [ 111 ] [ 112 ] [ 113 ] [ 114 ] [ 115 ] [ 116 ] [ 117 ] [ 118 ] [ 119 ] [ 120 ] [ 121 ] [ 122 ] [ 123 ] [ 124 ] [ 125 ] [ 126 ] [ 127 ] [ 128 ] [ 129 ] [ 130 ] [ 131 ] [ 132 ] [ 133 ] [ 134 ] [ 135 ] [ 136 ] [ 137 ] [ 138 ] [ 139 ] [ 140 ] [ 141 ] [ 142 ] [ 143 ] [ 144 ] [ 145 ] [ 146 ] [ 147 ] [ 148 ] [ 149 ] [ 150 ]

KSIĘGA PIERWSZA

Psalm 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 10 [LXX i Wlg 9,22-39]

Psalm 11 [10]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 12 [11]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 13 [12]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 14 [13]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 15 [14]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 16 [15]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 17 [16]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 18 [17]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 19 [18]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 20 [19]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 21 [20]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 22 [21]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 23 [22]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 24 [23]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 25 [24]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 26 [25]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 27 [26]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 28 [27]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 29 [28]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 30 [29]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 31 [30]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 32 [31]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 33 [32]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 34 [33]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 35 [34]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 36 [35]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 37 [36]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 38 [37]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 39 [38]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 40 [39]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 41 [40]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

KSIĘGA DRUGA

Psalm 42 [41]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 43 [42]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 44 [43]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 45 [44]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 46 [45]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 47 [46]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 48 [47]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 49 [48]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 50 [49]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 51 [50]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 52 [51]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 53 [52]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 54 [53]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 55 [54]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 56 [55]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 57 [56]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 58 [57]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 59 [58]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 60 [59]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 61 [60]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 62 [61]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 63 [62]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 64 [63]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 65 [64]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 66 [65]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 67 [66]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 68 [67]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 69 [68]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 70 [69]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 71 [70]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 72 [71]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

KSIĘGA TRZECIA

Psalm 73 [72]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 74 [73]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 75 [74]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 76 [75]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 77 [76]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 78 [77]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 79 [78]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 80 [79]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 81 [80]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 82 [81]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 83 [82]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 84 [83]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 85 [84]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 86 [85]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 87 [86]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 88 [87]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 89 [88]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

KSIĘGA CZWARTA

Psalm 90 [89]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 91 [90]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 92 [91]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 93 [92]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 94 [93]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 95 [94]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 96 [95]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 97 [96]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 98 [97]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 99 [98]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 100 [99]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 101 [100]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 102 [101]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 103 [102]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 104 [103]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 105 [104]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 106 [105]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

KSIĘGA PIĄTA

Psalm 107 [106]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 108 [107]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 109 [108]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 110 [109]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 111 [110]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 112 [111]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 113 [112]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 114 [113A]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 115 [113B]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 116 [114-115]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 117 [116]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 118 [117]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 119 [118]

Psalm 120 [119]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 121 [120]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 122 [121]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 123 [122]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 124 [123]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 125 [124]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 126 [125]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 127 [126]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 128 [127]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 129 [128]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 130 [129]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 131 [130]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 132 [131]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 133 [132]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 134 [133]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 135 [134]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 136 [135]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 137 [136]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 138 [137]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 139 [138]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 140 [139]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 141 [140]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 142 [141]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 143 [142]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 144 [143]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 145 [144]

Psalm 146 [145]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 147 [146-147]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 148

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 149

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Psalm 150

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI PRZYSŁÓW

Charakterystyka ogólna

Księga Przysłów (Przypowieści) jest zbiorem różnego rodzaju pouczeń podanych w formie krótkich lub bardziej rozbudowanych przysłów. Wiele pouczeń tworzy odrębne poematy. Całość możemy podzielić na trzy części.

Część pierwsza (rozdz. Prz 1-9) to rozbudowany wstęp wyjaśniający znaczenie mądrości. Mądrość zostaje kilkakrotnie uosobiona, ukazana w postaci kobiety, a w poemacie tematycznym, który stanowi klucz do lektury całego zbioru (Prz 8,12-31), jest przedstawiona jako sposób objawienia się samego Boga.

Część druga (rozdz. Prz 10-29) obejmuje zbiory przysłów: przysłowia Salomona (Prz 10,1-22,16 i Prz 25,1-29,27) i przysłowia innych mędrców (Prz 22,17-24,22 i Prz 24,23-34). Znajdują się tam najstarsze przysłowia. Niektóre z nich pochodzą z izraelskiego dworu królewskiego (np. Prz 16,10-15), inne natomiast są prawdopodobnie pochodzenia obcego, gdyż przypominają nauki starożytnego mędrca egipskiego Amenemope (Prz 22,17-23,14).

Część trzecią (rozdz. Prz 30-31) tworzą cztery niezależne, krótkie zbiory, z których dwa nie pochodzą od mędrców izraelskich (Prz 30,1-14 i Prz 31,1-9).

Wiele fragmentów Księgi Przysłów wykazuje podobieństwa w formie i treści do pism innych mędrców znanych w czasach biblijnych. Ten gatunek literacki był bardzo rozpowszechniony, gdyż krótkie przysłowia stanowiły sposób przekazywania następnym pokoleniom mądrości zdobytej przez doświadczenie. Jednak Księga Przysłów nie podejmuje tylko tematu mądrości ludzkiej. Nie da się bowiem oddzielić znajomości zasad postępowania od wiary w Boga. W rzeczywistości w najstarszych przysłowiach szacunek dla Boga jest punktem wyjścia dla wszelkiej mądrości. W późniejszych przysłowiach natomiast mądrość jest drogą, która prowadzi do Boga.

Głównym zamierzeniem Księgi jest przekazanie nauczania w sposób łatwy do zapamiętania i jednocześnie pobudzający wyobraźnię. Dlatego też wiele przysłów ma budowę prostą, rytmiczną i tchnie pięknem poezji. Cechą szczególnie charakterystyczną jest paralelizm. Ta sama rzeczywistość jest opisana dwukrotnie z różnych, ale uzupełniających się punktów widzenia. Autor używa porównań, wylicza wydarzenia i sytuacje, które są zestawione ze sobą w zagadkowy sposób (np. Prz 30,15-16), dołącza opowiadania autobiograficzne (Prz 24,30-34), modlitwy (Prz 30,7-9), pouczenia mędrca, który swoich uczniów traktuje jak własne dzieci.

Sposób rozumowania nauczyciela przedstawia znany schemat przeciwstawień: mądry – głupi, sprawiedliwy – niesprawiedliwy, bogaty – ubogi. Przeciwieństwa te wyrażają ważną myśl: każdy musi wybrać między tym, co prowadzi do życia, a tym, co prowadzi do śmierci. Ta konieczność wyboru, wobec której w innych księgach biblijnych stawał cały Izrael, i to w najważniejszych momentach historii, tutaj dotyczy również codziennego życia każdego człowieka.

Dawane rady mają pomóc tak kształtować własne życie, aby było zgodne z zamierzeniem Boga. Mędrcy chcą nauczyć, że sprawiedliwy zostanie zawsze wynagrodzony, a niesprawiedliwy – ukarany. To przekonanie nie jest tylko myślowym uproszczeniem, ale wyraża prawdę, że Bogu nie są obce ani sukcesy, ani niepowodzenia życiowe człowieka.

Autor i środowisko historyczne

Prolog (Prz 1,1-7) przypisuje autorstwo całej Księgi Salomonowi, gdyż ten król był uważany za najważniejszego mędrca w całej historii Izraela. Bibliści jednak sądzą, że chociaż niektóre zbiory sięgają czasów królestwa Izraela, to wiele z nich powstało w czasach znacznie późniejszych. Księga Przysłów jest więc świadectwem wielu wieków refleksji mędrców Izraela, którzy nie zawahali się przyjąć nauczania pozabiblijnych mędrców starożytnego Wschodu.

Struktura

Pochwała mądrości: 1,1 – 9,18

Przysłowia Salomona i innych mędrców: 10,1 – 29,27

Nauczanie Agura: 30,1-33

Inne przysłowia: 31,1-31

KSIĘGA PRZYSŁÓW

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] [ 26 ] [ 27 ] [ 28 ] [ 29 ] [ 30 ] [ 31 ]

Księga Przysłów 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 22

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 23

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 24

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 25

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 26

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 27

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 28

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 29

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 30

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Przysłów 31

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI KOHELETA

Charakterystyka ogólna

Księga Koheleta, zwana też Księgą Eklezjastesa lub Księgą Kaznodziei Salomona, przedstawia refleksje izraelskiego mędrca na temat paradoksów życia. Autor często posługuje się formą pierwszej osoby, dzieli się tym, co przeżył, wyjawia swoje głębokie przemyślenia. Jego słowa są jakby testamentem opartym na życiowym doświadczeniu.

Kohelet zaobserwował, jak bezskuteczne są wysiłki ludzkie, jak trudno jest człowiekowi zrozumieć sens życia, jak niewystarczające są tradycyjne poglądy mędrców izraelskich na niesprawiedliwość społeczną, na problem śmierci i życia przyszłego. W swoich wypowiedziach często podważa te poglądy. Poszukuje głębszego sensu życia ludzkiego i stara się odgadnąć, jakie jest zadanie konkretnego człowieka związane z jego przeznaczeniem. Trudno mu jednak osiągnąć postawiony sobie cel. Dochodzi więc do wniosku, że człowiek powinien przed Bogiem pokornie zaakceptować swoje miejsce na tym świecie, ciesząc się dobrem Jego darów, które przynosi mu życie.

Autor i środowisko historyczne

Według większości uczonych księga została napisana w IV lub III wieku przed Chr. Idąc za zwyczajem autorów starożytnych, przypisujących swoje dzieła wybitnym osobistościom z przeszłości, Kohelet podaje się za króla Salomona (X wiek przed Chr.), uznanego za największego mędrca w historii Izraela.

Struktura

Trudno jest jednoznacznie opisać strukturę księgi, która jest swego rodzaju analizą poszczególnych sytuacji życiowych widzianych z różnych perspektyw. Powraca tu nieustannie stwierdzenie o ulotności, zarówno wysiłków człowieka, jak i przeżywanych przez niego radości. Także sława, praca czy mądrość są ulotne jak wiatr.

Zamiast wskazywać poszczególne części dzieła, możemy wyodrębnić jego trzy główne tezy:

1) życie codzienne zawiera wiele paradoksów,

2) tylko Bóg, który jest Panem historii i całego stworzenia, zna sens życia ludzkiego,

3) człowiek nie jest w stanie odgadnąć planów Boga dotyczących przyszłości.

KSIĘGA KOHELETA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ]

Księga Koheleta (Eklezjastesa) 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Koheleta (Eklezjastesa) 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Koheleta (Eklezjastesa) 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Koheleta (Eklezjastesa) 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Koheleta (Eklezjastesa) 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Koheleta (Eklezjastesa) 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Koheleta (Eklezjastesa) 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Koheleta (Eklezjastesa) 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Koheleta (Eklezjastesa) 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Koheleta (Eklezjastesa) 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Koheleta (Eklezjastesa) 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Koheleta (Eklezjastesa) 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO PIEŚNI NAD PIEŚNIAMI

Charakterystyka ogólna

Księga jest zbiorem pieśni miłosnych. Tradycja przypisuje ją Salomonowi, jednak trudno jest określić dokładny czas jej powstania.

Znajdujemy w niej fragmenty wypowiadane przez dziewczynę oraz jej ukochanego, ponadto pojawiają się inne osoby, na przykład król Salomon, dziewczęta jerozolimskie. Niektórzy przypuszczali, że utwór ten jest swoistym dramatem recytowanym przez poszczególnych bohaterów. Tekst hebrajski nie zawiera jednak didaskaliów, które w różny sposób wprowadzane były przez tłumaczy (w niektórych przekładach mamy „Oblubieniec” i „Oblubienica”, obecnie kilka tłumaczeń wprowadza „On” i „Ona”).

Nastrój, jaki stwarza poezja miłosna, pozbawiona treści ściśle religijnych, niejednokrotnie wprawiał czytelników księgi w zakłopotanie. Stawiano sobie pytanie, jakie znaczenie ma obecność w Biblii utworów opiewających miłość erotyczną.

Tradycja hebrajska, a w ślad za nią chrześcijańska, dopatrywała się w poemacie przesłania głębszego niż miłość erotyczna. W sposób symboliczny odczytywano utwór jako pieśń o miłości Boga do swojego ludu. W tradycji chrześcijańskiej Oblubieniec oznaczał Chrystusa, Oblubienica zaś – Kościół lub duszę poszczególnego człowieka, zwłaszcza czytelnika lub słuchacza poematu. Przy takiej interpretacji również pozostałe motywy literackie utworu zyskują sens symboliczny.

Jeżeli położymy nacisk na literalne przesłanie księgi, to religijne znaczenie poematu koncentruje się wokół daru miłości łączącej mężczyznę i kobietę. Jest to dar pochodzący od Boga, wyrażający Jego zamysł wobec całego stworzenia i zapraszający do uczestniczenia w Jego stwórczym dziele.

Struktura

Chociaż Pieśń nad Pieśniami stanowi całość, to jednak trudno jest określić jej strukturę. Niektóre fragmenty są do siebie bliźniaczo podobne (np. Pnp 3,1-4 i Pnp 5,2-7), inne powracają niczym refren (np. Pnp 2,7 i Pnp 3,5). Niektórzy komentatorzy wyodrębnili w niej pięć lub sześć poematów.

PIEŚŃ NAD PIEŚNIAMI

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ]

Pieśń nad Pieśniami 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Pieśń nad Pieśniami 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Pieśń nad Pieśniami 3

Pieśń nad Pieśniami 4

Pieśń nad Pieśniami 5

Pieśń nad Pieśniami 6

Pieśń nad Pieśniami 7

Pieśń nad Pieśniami 8

WSTĘP DO KSIĘGI IZAJASZA

Charakterystyka ogólna

Księga Izajasza jest pierwszą księgą wśród ksiąg tzw. Proroków Większych. Na tle pozostałych ksiąg prorockich wyróżnia się nie tylko objętością, różnorodnością gatunków i bogactwem języka, ale przede wszystkim teologicznym przekazem. W języku hebrajskim imię proroka (yәša`yāhû) oznacza „JHWH zbawia”. Te słowa dobrze odzwierciedlają treść księgi. Nie jest to jednak jednolite dzieło, a jego poszczególne części pochodzą z różnych epok historycznych.

Księga Izajasza obejmuje aż 66 rozdziałów, które współcześnie są dzielone na trzy części, odpowiadające trzem okresom dziejów ludu Bożego: przed uprowadzeniem do Babilonii, podczas jego trwania i po jego zakończeniu. Ze względu na rozpiętość czasową oraz pewne różnice w stylu i słownictwie, przypisuje się je trzem autorom, zwanym: Proto-Izajasz, Deutero-Izajasz i Trito-Izajasz. Bibliści wskazują, że mimo tak długotrwałego i skomplikowanego procesu tworzenia księgi w całym tekście pojawiają się pewne wspólne tematy i sformułowania, np. Święty Izraela, Jerozolima i Syjon, sprawiedliwość i prawość, czy też motywy mesjańskie i eschatologiczne.

Autor i środowisko historyczne

W pierwszej części księgi występuje kilka informacji na temat samego proroka Izajasza. Był on synem Amosa, o którym nic bliżej nie wiadomo. Prawdopodobnie pochodził z arystokratycznej rodziny z Jerozolimy, utrzymywał bowiem kontakty z królem Achazem i Ezechiaszem. Miał żonę, nazwaną w księdze prorokinią, i dwóch synów, którzy nosili symboliczne imiona: Szear-jaszub, czyli „Reszta się nawróci”, i „Maher-szalal-chasz-baz” – „Szybki łup, rychła zdobycz”. W tytule jest informacja, że żył za czasów panowania czterech królów Judy w drugiej połowie VIII w. przed Chr. Na proroka został powołany w roku śmierci króla Ozjasza (około 740 r. przed Chr.) i głosił orędzie Boże około 40 lat.

Język, jakim się posługiwał prorok, świadczy o dobrym wykształceniu oraz o wpływie środowiska mędrców.

Późniejsza legenda głosi, że zginął śmiercią męczeńską.

Pierwsza część księgi dotyczy osób i wydarzeń, które miały miejsce w latach ok. 740-700 przed Chr. Jest to czas napięć na arenie międzynarodowej: na południu Egipt przeżywa okres dekadencji, na północnym wschodzie zaś rośnie potęga Asyrii. Następujące wydarzenia pozwalają nam zrozumieć trudności polityczne, z którymi boryka się w tym okresie Królestwo Judy:

1. Około 734 r. przed Chr., gdy Achaz obejmuje władzę w Jerozolimie, królowie Aramu (Syrii) oraz Efraima (północne królestwo Izraela) zawiązują przymierze przeciw królestwu Judy, by zmusić je do przystąpienia do sojuszu przeciwko zagrażającej im Asyrii, co prowadzi do wybuchu wojny koalicji syro-efraimskiej z Judą.

2. W latach 722-721 przed Chr. Asyryjczycy podbijają północne królestwo Izraela, którego stolicą jest Samaria, ludność zaś zostaje deportowana.

3. W 701 r. przed Chr., za panowania Ezechiasza, króla Judy, Asyryjczycy oblegają Jerozolimę i podbijają znaczną część terytorium królestwa południowego.

Przez wszystkie te lata Izajasz głosi w Jerozolimie orędzie wierności Bogu. W sposób nieprzejednany i na przekór oczekiwaniom jego słuchaczy zapowiada, że wybawienie jest dziełem Boga, którego plany bywają sprzeczne z zamysłami ludzkimi. Pierwsza część księgi składa się ze zbiorów mów zgrupowanych według kryteriów tematycznych, a nie porządku chronologicznego:

– rozdz. 1-12 i 28-33 zawierają orędzia do królestwa Judy oraz Efraima;

– rozdz. 13-23 zawierają orędzia skierowane przede wszystkim do: Babilończyków, Filistynów, Moabitów i do innych ludów;

– rozdz. 24-27 i 34-35, zwane „apokalipsą Izajasza”, zapowiadają przyszłe odnowienie świata;

– rozdz. 36-39 opisują wydarzenia związane z panowaniem Ezechiasza, podobne do wydarzeń przedstawionych w 2 Krl rozdz. 18-20.

Izajasz piętnuje intrygi polityczne prowadzone przez piastujących władzę w Jerozolimie, ciągłe łamanie prawa i niesprawiedliwość społeczną, praktyki religijne, którym towarzyszy ucisk ubogich, pogoń za bogactwem i władzą oraz wszelkie formy korupcji. Zagrożenie ze strony Asyrii stanowi, według nauki Izajasza, interwencję Boga skierowaną przeciwko Jego ludowi, który stał się niewierny. Gdy jednak niebezpieczeństwo staje się realne, prorok swoim orędziem podnosi lud na duchu i dodaje odwagi.

W każdej okoliczności Izajasz wzywa do zaufania Bogu, do wiary w Jego obietnice i w słuszność norm moralnych, które On dał swojemu ludowi. Wiara, poucza Izajasz, musi zawsze przekładać się na konkretną postawę, zarówno na płaszczyźnie społecznej i politycznej, jak i w relacjach międzyosobowych.

Druga część, zwana też „Księgą pocieszenia Izraela”, dotyczy sytuacji zdecydowanie odmiennej: Babilończycy, którzy jako mocarstwo zastąpili Asyryjczyków na arenie międzynarodowej Bliskiego Wschodu, zdobywają Jerozolimę w 587 r. przed Chr. oraz deportują jej mieszkańców. Wygnańcy stawiają sobie pytanie: Czy zniszczenie świętego miasta stanowi zwycięstwo bóstw babilońskich nad Bogiem Izraela? Z dala od Ziemi Obiecanej, pozbawieni świątyni, w której mogli odczuwać bliskość Boga, pogrążeni w rozpaczy, dochodzą do przekonania, że Bóg ich opuścił.

Prorok kieruje swoje słowa do upadłych na duchu. Bóg posłuży się Cyrusem, królem Persji, by wybawić swój lud. Będzie to nowe wyzwolenie, podobne do wyjścia z Egiptu, które umożliwi ludowi powrót do Ziemi Obiecanej. Jedynie Bóg Izraela, stwórca świata, może tego dokonać, podczas gdy bóstwa innych narodów w rzeczywistości nie istnieją.

W te orędzia nadziei zostały wplecione cztery poematy przedstawiające tajemniczą postać sługi Pana. Są to fragmenty: Iz 42,1-4; Iz 49,1-6; Iz 50,4-9; Iz 52,13-53,12, w których autorzy Nowego Testamentu dostrzegają wizerunek Jezusa (np. Dz 8,30-35).

Trzecia część dotyczy okresu po powrocie z wygnania. W 538 r. przed Chr. Cyrus, król perski, wydaje dekret, na podstawie którego deportowani mogą powrócić do ojczyzny i odbudować świątynię. Wygnańcy, którzy zdecydowali się na powrót, zastają trudną sytuację: Jerozolima leży w gruzach, obecni mieszkańcy ziemi Izraela pustoszą ją, niewielu pośród ludu pozostało autentycznie wiernych Bogu, warunki ekonomiczne są katastrofalne, szerzy się ucisk społeczny oraz odradzają praktyki bałwochwalcze.

Prorok jest ukazany jako wysłannik Ducha Pana, by głosić dobrą nowinę ubogim i budzić nadzieję w pogrążonych w rozpaczy (rozdz. Iz 61).

Kilkaset lat później Jezus Chrystus oznajmia ludowi, że słowa tego proroctwa odnoszą się do Niego (Łk 4,16-21).

Struktura

Część piersza:

a. Groźby i obietnice: 1,1 – 12,6

b. Bóg ukarze obce narody pogańskie: 13,1 – 23,18

c. Sąd Boży: 24,1 – 27,13

d. Ostateczne groźby i obietnice: 28,1 – 35,10

e. Ezechiasz, król Judy, i Asyryjczycy: 36,1 – 39,8

Część druga: Orędzie pocieszenia i nadziei: 40,1 – 55,13

Część trzecia: Obietnice Boga dane Izraelowi: 56,1 – 66,24

KSIĘGA IZAJASZA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] [ 26 ] [ 27 ] [ 28 ] [ 29 ] [ 30 ] [ 31 ] [ 32 ] [ 33 ] [ 34 ] [ 35 ] [ 36 ] [ 37 ] [ 38 ] [ 39 ] [ 40 ] [ 41 ] [ 42 ] [ 43 ] [ 44 ] [ 45 ] [ 46 ] [ 47 ] [ 48 ] [ 49 ] [ 50 ] [ 51 ] [ 52 ] [ 53 ] [ 54 ] [ 55 ] [ 56 ] [ 57 ] [ 58 ] [ 59 ] [ 60 ] [ 61 ] [ 62 ] [ 63 ] [ 64 ] [ 65 ] [ 66 ]

Księga Izajasza 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 22

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 23

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 24

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 25

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 26

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 27

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 28

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 29

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 30

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 31

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 32

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 33

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 34

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 35

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 36

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 37

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 38

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 39

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 40

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 41

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 42

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 43

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 44

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 45

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 46

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 47

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 48

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 49

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 50

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 51

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 52

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 53

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 54

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 55

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 56

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 57

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 58

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 59

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 60

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 61

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 62

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 63

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 64

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 65

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Izajasza 66

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI JEREMIASZA

Charakterystyka ogólna

Księga Jeremiasza ma charakter bardzo złożony. Była wielokrotnie przeredagowywana i uzupełniana. Powstała z rozmaitych materiałów, których chronologię jest trudno określić.

Obok wyroczni spisanych poezją i prozą, Księga Jeremiasza zawiera również obszerne opowiadania biograficzne (tzw. Biografia Barucha – rozdz. Jer 26 – 45) oraz poruszające wyznania Jeremiasza (Jer 11,18-21; Jer 12,1-6; 15,10-21; Jer 17,14-18; Jer 18,18-23; Jer 20,7-18), odsłaniające jego zmagania, których doświadczał w misji prorockiej. Poza tym występują w niej też liczne sentencje oraz list do wygnańców w Babilonii (rozdz. Jer 29).

Księga Jeremiasza składa się z pięciu części, a każdą z nich otwiera tytuł (Jer 1,1-3), a zamyka dodatek historyczny (Jer 52,1-34) w dużej mierze identyczny z 2 Krl 24,18-20; 2 Krl 25,1-21.27-30. Część pierwsza (Jer 1,3 – 25,14) rozpoczyna się od powołania proroka Jeremiasza, a następnie koncentruje na wyroczniach przeciwko Judzie i Jerozolimie. Większość z nich dotyczy czasów króla Jojakima, pozostałe – innych okresów działalności proroka. Część druga (Jer 25,15-38) zawiera zapowiedź kary dla obcych narodów, przedstawioną symbolicznie jako kielich gniewu. W części trzeciej (Jer 26,1 – 35,19), poza proroctwami, zapowiadającymi zbawienie i pomyślność Izraela i Judy, jest również mowa o licznych epizodach z czasów Sedecjasza, króla Judy. Część czwarta (Jer 46,1 - 51,64) opowiada o ostatnich latach działalności Jeremiasza i obejmuje niełatwe czasy Jojakima oraz tragiczny koniec rządów Sedecjasza. W niej w szczególny sposób zostało ukazane cierpienie Jeremiasza. Część piąta (Jer 46,1 - 51,64) zawiera zbiór mów prorockich przeciwko obcym narodom, które przyczyniły się do upadku królestwa Judy.

Bóg przedstawiony w Księdze Jeremiasza jest Wszechmocnym Panem, kształtującym historię niczym rzemieślnik lepiący gliniane naczynia (rozdz. Jer 18). Sprawuje On również absolutną władzę nad naturą (Jer 5,24; Jer 8,7). Inni bogowie są martwymi, nic nie wartymi dziełami rąk ludzkich (Jer 2,5.8.11; Jer 8,19; 13,25; Jer 18,15), bezsilnymi wobec Żyjącego Boga (Jer 2,13; Jer 4,2; Jer 5,2). Zarówno Izrael, jak i inne narody, są w ręku Boga narzędziami służącymi do realizacji Jego planów (Jer 2,27; Jer 27,7-11; Jer 43,10; Jer 46,25-26).

Wobec kultu i Świątyni Jeremiasz zachowywał pewien dystans ze względu na nadużycia i bezduszny formalizm swoich rodaków (Jer 7,1-15). Podkreślał przy tym osobowe relacje człowieka z Bogiem, ustanowione na mocy łaski samego Boga.

Tematyka grzechu w Księdze Jeremiasza została omówiona bardzo szeroko. Grzech jest zejściem z właściwej drogi, buntem przeciwko Bogu, przeszkodą w realizacji Bożego planu zbawienia Izraela i innych narodów. Znajdował on swój wyraz m. in. w bałwochwalstwie, synkretyzmie, upadku moralnym, łamaniu prawa Bożego, braku miłosierdzia wobec bliźnich. Konsekwencjami grzechu były zatwardziałe serce oraz gniew Boży, wyrażający się w karze, która polegała na sprowadzeniu nieprzyjaciela z północy (np. Jer 1,14-16), spustoszeniu kraju, zburzeniu Jerozolimy i spaleniu Świątyni, oraz uprowadzeniu mieszkańców Judy do Babilonii (Jer 5,15-19; Jer 7,15; Jer 17,4; rozdz. Jer 52).

Lud Boży może jednak powrócić do Boga, który w swojej łasce chce zawrzeć Nowe Przymierze, wypisane w sercach, a nie na tablicach kamiennych (Jer 31,31-34). Nastąpi powrót z niewoli i pojawi się „odrośl sprawiedliwa”, Mesjasz i Król z domu Dawida (Jer 23,5-8).

Księga Jeremiasza w Septuagincie (LXX) jest o jedną ósmą krótsza od tekstu masoreckiego (TM).

Autor i środowisko historyczne

Prorok Jeremiasz (hebr. yirmәyāhû, „Pan wywyższa” lub „niech Pan podniesie [z upadku]”) urodził się ok. 650/649 r. przed Chr. w Anatot, położonym ok. 5 km na północny wschód od Jerozolimy. Pochodził z rodziny kapłańskiej (Jer 1,1). Swoją prorocką działalność rozpoczął ok. 627/26 r. i kontynuował aż do 586/85 r. przed Chr., do uprowadzenia go przez swoich rodaków do Egiptu (Jer 43,4-7).

Powołanie na proroka Pana (Jer 1,4-19) na trwałe pozostawiło niezatarty ślad w świadomości Jeremiasza. Do tego wydarzenia będzie wielokrotnie powracał. Z rozkazu Boga pozostał w stanie bezżennym i bezdzietnym (Jer 16,1-4), dlatego stał się dla innych znakiem nieuchronnie zbliżającej się klęski narodowej. Z powodu prorockiej działalności często wywoływał różne konflikty, które sprowadzały na niego prześladowania i cierpienia (np. Jer 18,18; Jer 20,1-3) oraz posądzenia o zdradę (Jer 37,13), a nawet zagrażały jego życiu (np. rozdz. Jer 20; Jer 38,4-6).

Jeremiasz był człowiekiem kochającym swój naród i ziemię, której był dzieckiem (np. Jer 33,12-13). Wyróżniała go szczególna wrażliwość, wyrażająca się niekiedy gwałtownymi reakcjami na bieżące wydarzenia i na wybory mieszkańców Judy (Jer 11,18-23). Nieobca mu była gorycz, wynikająca z dramatu wiary człowieka, który staje wobec ludu wybranego, niechętnego, by zrozumieć i przyjąć plany Boże (np. Jer 12,1-6).

Prorocka posługa Jeremiasza i jego działalność literacka nierozerwalnie wiążą się z wydarzeniami politycznymi i religijnymi, które dokonywały się na Bliskim Wschodzie. Potęga Asyrii dobiegała kresu, a na arenie międzynarodowej rosło w siłę imperium neobabilońskie pod panowaniem Nebukadnessara (605 - 562 przed Chr.), sukcesywnie podbijające kolejne ludy biblijne. Miało ono wkrótce zagrozić Judzie, doprowadzając do upadku państwa, zdobycia Jerozolimy oraz spalenia Świątyni Salomona (587/86 r. przed Chr.). Były to również czasy mroczne i burzliwe w dziejach królestwa judzkiego, które pogrążyło się w bałwochwalstwie, synkretyzmie, formalizmie i moralnym zepsuciu. Nawet reforma religijna (628 r. – 2 Krl 22,8-11) i kultowa (622 r. – 2 Krl 23,1-14; 2 Krn 34,8 – 35,19), przeprowadzone przez Jozjasza, króla Judy, nie były w stanie zapobiec zbliżającej się klęsce.

Struktura

Tytuł księgi: 1,1-3

Wyrocznie przeciwko Judzie i Jerozolimie: 1,3 - 25,14

Zapowiedź kary wymierzonej obcym narodom: 25,15-38

Zapowiedź zbawienia Izraela i Judy: 26,1 - 35,19

Opowiadania dotyczące działalności Jeremiasza: 36,1 - 45,5

Wyrocznie przeciwko obcym narodom: 46,1 - 51,64

Dodatek historyczny: 52,1-34

KSIĘGA JEREMIASZA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] [ 26 ] [ 27 ] [ 28 ] [ 29 ] [ 30 ] [ 31 ] [ 32 ] [ 33 ] [ 34 ] [ 35 ] [ 36 ] [ 37 ] [ 38 ] [ 39 ] [ 40 ] [ 41 ] [ 42 ] [ 43 ] [ 44 ] [ 45 ] [ 46 ] [ 47 ] [ 48 ] [ 49 ] [ 50 ] [ 51 ] [ 52 ]

Księga Jeremiasza 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 22

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 23

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 24

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 25

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 26

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 27

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 28

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 29

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 30

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 31

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 32

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 33

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 34

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 35

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 36

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 37

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 38

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 39

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 40

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 41

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 42

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 43

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 44

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 45

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 46

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 47

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 48

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 49

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 50

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 51

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jeremiasza 52

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI LAMENTACJI

Charakterystyka ogólna

Księga, nazywana również Trenami, składa się z pięciu poematów o charakterze lirycznym, które nazywamy lamentacjami. Utwory te, o charakterystycznej dla poezji hebrajskiej budowie akrostychicznej, wyrażają żal tych, którzy przeżyli upadek Jerozolimy w roku 587 przed Chr. Wtedy w wyniku najazdu Babilończyków miasto zburzono, a wielu mieszkańców Jerozolimy i Królestwa Judzkiego uprowadzono do Babilonii.

Lamentacje opisują smutną rzeczywistość, jakiej doświadczają mieszkańcy Jerozolimy i Królestwa Judzkiego. Ci, którzy tu pozostali, widzą wokół tylko ruiny i spustoszenie.

Teksty lamentacji wyrażają jednak nie tylko żal. Zawierają też głębszą myśl teologiczną i próbę wyjaśnienia zaistniałej sytuacji. Autor wyraża przekonanie, że nieszczęścia, które dotknęły naród izraelski, są wynikiem kary Bożej za zlekceważenie i odrzucenie Jego nauki. Dlatego też, pomimo rozpaczy sięgającej samego dna, z ufnością woła do Pana: „Sprowadź nas, Panie, do siebie, a my wrócimy” (Lm 5,21).

Autor i środowisko historyczne

Księga została napisana niedługo po upadku Jerozolimy w 587 r. przed Chr. Tekst hebrajski nie podaje imienia autora, ale tradycja (LXX) przypisuje Księgę Lamentacji prorokowi Jeremiaszowi. Według niektórych uczonych styl i treść rozdz. 3. (Lm 3,1-66) wskazują na innego autora niż cztery pozostałe poematy.

Struktura

Jerozolima osamotniona: 1,1-22

Bóg staje się wrogiem Jerozolimy: 2,1-22

Oznaki nadziei w czasie zniszczenia: 3,1-66

Tragedia oblężenia Jerozolimy: 4,1-22

Panie, pozwól wrócić do Ciebie: 5,1-22

LAMENTACJE

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ]

Lamentacje 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Lamentacje 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Lamentacje 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Lamentacje 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Lamentacje 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI EZECHIELA

Charakterystyka ogólna

Księga Ezechiela zajmuje wyjątkową pozycję wśród ksiąg Pisma Świętego. Wynika to stąd, że ukazuje ona teologiczne wyjaśnienie bardzo trudnej sytuacji narodu wybranego. Świątynia jerozolimska została bowiem zburzona (586 r. przed Chr.), a naród uprowadzony do Babilonii. W tej – biorąc po ludzku – beznadziejnej sytuacji Bóg posłał do wygnańców proroka Ezechiela, który był przede wszystkim prorokiem nadziei. Pokrzepiał on serca ludu, podkreślając, że Bóg jest wszędzie obecny. Prorok pisał w sposób tajemniczy, posługiwał się czynnościami symbolicznymi i wizjami. W ten sposób Ezechiel doświadczał spotkania z Bogiem. Dla narodu natomiast stawał się swoistym znakiem. Naród jednak, w znacznej części, był oporny i nie chciał podporządkować się Bogu. Wobec licznych nadużyć, zwłaszcza bałwochwalstwa, wygnanie babilońskie stało się oczyszczającą karą.

Ezechiel był mistykiem i głęboko przeżywał swoje posłannictwo. Prorok w bardzo mocnych słowach oceniał przeszłość narodu, aby podkreślić rozmiary zepsucia i niegodziwości. Miał on bardzo trudne zadanie: pójść do własnego narodu i mówić mu, że jest ludem „o bezczelnych twarzach” (Ez 2,4). Był prorokiem bezkompromisowym, a jego orędzie dowodzi głębi nauczania. W ten sposób wywarł ogromny wpływ nie tylko na pokolenie mu współczesne, lecz także na wiele następnych. Ezechiel jest jednym z czterech proroków większych.

Orędzie Księgi Ezechiela podejmuje wiele ważnych problemów, między innymi: wizję rydwanu Jahwe (Ez 1,4-28), ocalenie „Reszty” Izraela z pogromu (Ez 9,1-11), motyw miłości cudzołożnej (rozdz. Ez 16 i Ez 23), problem grzechu i odpowiedzialności indywidualnej (rozdz. Ez 18), problem Boga jako Pasterza Izraela (rozdz. Ez 34), odrodzenie Izraela (Ez 37,1-14), Gog z krainy Magog (rozdz. Ez 38 i Ez 39), nowa świątynia eschatologiczna (rozdz. Ez 40-48).

Prorok Ezechiel pouczał, iż nawet w trudnych czasach wygnania babilońskiego jest obecny Bóg, który objawia się i kieruje losem narodu wybranego, a także poszczególnego człowieka. Ponadto prorok dokonał gruntownego rachunku sumienia własnego narodu. Miał dość odwagi, aby powiedzieć narodowi o słuszności kary Bożej. Najdobitniej świadczą o tym rozdziały 16, 20 i 23, w których Ezechiel wykorzystał symbolikę małżeńską, a ściślej obraz niewierności (por. Oz 3,1-5; Jr 2,2; Iz 1,21). Za pomocą tych bardzo drastycznych i mocnych obrazów prorok Ezechiel chciał pokazać swemu narodowi ogrom niegodziwości. Wydaje się, że dopiero wywołany tym szok mógł spowodować opamiętanie, z którego wypływa nadzieja. Nadzieja ta odnosi się zarówno do dalszego życia po śmierci (por. Ez 37,1-14), jak i do odrodzenia narodu (por. Ez 40-48). Prorok, nawet w obliczu klęski narodu i związanych z tym nieszczęść, budził w sercach ludzi na dzieję. W ten sposób dodawał ludziom odwagi, że nie wszystko kończy się tu na ziemi. Trzeba tylko uwierzyć, że Bóg jest Panem dziejów i wszystko, co dzieje się wokół, ma głęboki sens.

Autor i środowisko historyczne

O życiu i działalności proroka Ezechiela czerpiemy wiadomości z jego Księgi. Jego imię – yәḥezq´l znaczy „Bóg jest mocny” lub „Bóg czyni mocnym” albo „niech Bóg umocni”. Nie wiadomo, kiedy i gdzie się urodził. Nieznana jest również data i miejsce jego śmierci. Wiadomo natomiast, że Ezechiel pochodził z rodu kapłańskiego (Ez 1,3), był żonaty, ale żona zmarła nagle (Ez 24,15-24), jej śmierć miała symbolizować tragiczny los Królestwa Judzkiego.

Działalność proroka Ezechiela można podzielić na trzy okresy:

1. lata 593-586 przed Chr.: od momentu powołania Ezechiela do upadku Jerozolimy (rozdz. Ez 1-24),

2. lata 586-585 przed Chr.: od zburzenia świątyni do osiedlenia się ludności z drugiej deportacji (rozdz. Ez 25-32),

3. lata 585-571 przed Chr.: do końca działalności proroka (rozdz. Ez 33-48).

Struktura

Powołanie proroka: 1,1 – 3,15

Wyrocznie dotyczące własnego narodu: 3,16 – 24,27

Wyrocznie dotyczące obcych narodów: 25,1 – 32,32

Wyrocznie nadziei: 33,1 – 39,29

Wizja teokratycznej nowej rzeczywistości: 40,1 – 48,35

KSIĘGA EZECHIELA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] [ 26 ] [ 27 ] [ 28 ] [ 29 ] [ 30 ] [ 31 ] [ 32 ] [ 33 ] [ 34 ] [ 35 ] [ 36 ] [ 37 ] [ 38 ] [ 39 ] [ 40 ] [ 41 ] [ 42 ] [ 43 ] [ 44 ] [ 45 ] [ 46 ] [ 47 ] [ 48 ]

Księga Ezechiela 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 8

Księga Ezechiela 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 22

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 23

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 24

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 25

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 26

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 27

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 28

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 29

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 30

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 31

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 32

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 33

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 34

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 35

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 36

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 37

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 38

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 39

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 40

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 41

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 42

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 43

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 44

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 45

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 46

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 47

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ezechiela 48

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI DANIELA

Charakterystyka ogólna

Księga Daniela należy do najbardziej intrygujących ksiąg Pisma Świętego, a zarazem najbardziej kontrowersyjnych. W Biblii hebrajskiej została zaliczona do jej trzeciej części, tj. do „Pism”, chociaż Septuaginta umieściła ją wśród ksiąg prorockich.

Księga nosi imię głównego jej bohatera, a w opinii wielu biblistów – również jej autora. Jakkolwiek występuje częściowo w języku hebrajskim, a częściowo aramejskim (Dn 2,4b-7,28), przedstawia dzieło zwarte i jednolite, wskazujące na jednego autora (hagiografa). Rękopisy qumrańskie Księgi Daniela potwierdzają jej dwujęzyczność, a tekst jest identyczny z jej obecnym tekstem hebrajskim.

Autor i środowisko historyczne

Daniel wywodził się z arystokracji jerozolimskiej, ale nieznana jest jego genealogia. Samo imię nie było odosobnione w Izraelu. Nosił je np. jeden z synów Dawida (1 Krn 3,1) a także przywódca rodu (Ezd 8,2) oraz kapłan z czasów Ezdrasza (Ne 10,7). Znane było ono również w literaturze ugaryckiej (Daniil). Imię Daniel wspomina też Księga Ezechiela (Ez 14,14), lecz nie wszyscy bibliści identyfikują te postacie.

Większość współczesnych biblistów jest zdania, że księga powstała w II w. przed Chr. i została napisana przez anonimowego autora, żyjącego w czasach machabejskich, który pisał w okresie okrutnych rządów okupacyjnych króla syryjskiego Antiocha IV Epifanesa (panował w latach 175-164/5 przed Chr.), mniej więcej w latach 170-160 przed Chr., posługującego się imieniem Daniel, celem nadania odpowiedniego autorytetu swemu dziełu. Uważa się wszakże, że wiele opisów narracyjnych, a może także opisów objawień, mogło powstać wcześniej, w okresie wczesnohelleńskim lub nawet babilońsko-perskim.

Inni bibliści, a jest ich zdecydowana mniejszość, nawiązując do najstarszych tradycji judeochrześcijańskich, opowiadają się za Danielowym autorstwem księgi oraz wczesną, sięgającą VI w. przed Chr. datą jej powstania, jak również uważają diasporę babilońską za miejsce powstania tekstu.

Księga dzieli się na dwie części: część narracyjną (rozdz. Dn 1-6) o motywach biograficzno-historycznych z tendencjami haggadycznymi, czyli pouczającymi, i część prorocką (rozdz. Dn 7-12) o charakterze apokaliptycznym, znanym częściowo z innych ksiąg biblijnych. Nie jest to jednak podział ścisły, gdyż w pierwszej części występują również elementy prorockie (np. wizja kolosa na glinianych stopach), podobnie jak w części drugiej są obecne elementy biograficzno-historyczne (np. niektóre przeżycia Daniela w czasach babilońskich i medo-perskich).

Pierwsza część księgi przedstawia dzieje Daniela, początkowo jako jednego z czterech wybitnych Judejczyków, wraz z nimi uprowadzonego do Babilonii przez króla Nebukadnessara (panował w latach 605/4-562 przed Chr.), i umieszczonego następnie w królewskiej szkole pałacowej, a po jej ukończeniu powołanego na wysokie urzędy państwowe, potem zaś jako mędrca, męża stanu i proroka Boga, który przebywał na dworze królewskim aż do końca monarchii babilońskiej oraz pierwszych władców perskich. W tej części występuje kilka epizodów z wczesnych lat Nebukadnessara i z końcowych dni ostatniego króla babilońskiego, Belszassara (Baltazara), oraz z początków monarchii perskiej.

Druga część przedstawia cztery wielkie cykle prorocze: z pierwszego roku panowania Belszassara (wizja czterech bestii), z trzeciego roku jego panowania (wizja barana i kozła), z pierwszego roku panowania Dariusza Meda (wizja wyjaśniająca proroctwo o tygodniach) oraz z trzeciego roku panowania Cyrusa II (wizja o mężu w białych szatach oraz o zmaganiach królów północy i południa, jak również o czasach ostatecznych). Wizję trzecią można traktować jako jedną wizję prezentowaną na przestrzeni szeregu lat w dwóch aktach. Z trzeciego roku panowania Cyrusa II pochodzi ostatnia wzmianka o Danielu.

Treść księgi ukazuje Daniela jako człowieka o pięknych cechach charakteru, wiernego Prawu i swej religii aż do heroizmu, odznaczającego się żywą wiarą i żarliwą modlitwą. Obdarowanego przez Boga mądrością i charyzmatem prorockim, zatroskanego o losy swego narodu, cieszącego się u władców babilońskich i perskich wysokim autorytetem moralnym.

Głównym jednakże motywem księgi jest przesłanie Boże, przekazane przez Daniela. Wskazuje ono na Boga jako najwyższego Króla narodów, Władcę świata, kierującego losami ludzkości aż do eschatycznej pełni Królestwa Bożego. Dzięki udzielonym objawieniom, Daniel mógł nie tylko poznać doświadczenia i sens siedemdziesięcioletniej niewoli babilońskiej Izraela, ale także ujrzeć w natchnieniu prorockim dzieje świata sięgające końca wieków.

Interesującym wątkiem jest nauka o aniołach i demonach oraz innych mocach duchowych i ziemskich, przeciwnych Bogu, Jego ludowi i planom Bożym, bardziej rozwinięta w stosunku do wcześniejszych ksiąg Biblii.

Ważnym elementem przekazu jest też motyw zmartwychwstania (Dn 12,2), stanowiący istotny aspekt eschatologii, którą przepojona jest cała księga.

Struktura

Daniel i jego towarzysze w Babilonie: 1,1 – 6,29

a. W szkole pałacowej: 1,1-20

b. Sen Nebukadnessara o posągu: 2,1-45

c. Złoty posąg Nebukadnessara: 3,1-30

d. Sen Nebukadnessara o drzewie: 3,31 – 4,34

e. Uczta Belszassara: 5,1-30

f. Daniel wśród lwów: 6,1-29

Wizje Daniela: 7,1 – 11,45

a. Pierwsza wizja: cztery bestie: 7,1-28

b. Druga wizja: baran i kozioł: 8,1 – 9,27

c. Trzecia wizja: wielkie zmagania narodów: 10,1 – 11,45

Koniec czasów: 12,1-13

KSIĘGA DANIELA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ]

Księga Daniela 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Daniela 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Daniela 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Daniela 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Daniela 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Daniela 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Daniela 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Daniela 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Daniela 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Daniela 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Daniela 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Daniela 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI OZEASZA

Charakterystyka ogólna

Księga Ozeasza zajmuje pierwsze miejsce w zbiorze Dwunastu Proroków Mniejszych. Może to wynikać z tego, że Ozeasz jest uznawany za jednego z najstarszych proroków, który nauczał nie tylko ustnie, ale także spisał część swego nauczania. Jego księga zawiera opowiadania, upomnienia, rady, obietnice. Prawdopodobnie skompletowali ją jednak uczniowie Ozeasza, dodając informacje na temat chronologii wydarzeń (Oz 1,1).

Ozeasz występował przeciwko wszelkim nadużyciom, piętnując niewierność Izraelitów. Prorok porównuje ją do swojej sytuacji rodzinnej: podobnie jak jego żona Gomer była mu niewierna, tak lud Boży jest niewierny swojemu Panu (rozdz. Oz 1-3). Z tego powodu Bóg osądzi i ukarze Izraela. Kara będzie surowa, ale miłość Boga do swego ludu nie ustanie (rozdz. Oz 4-13). W ostatnim rozdziale prorok zapowiada, że Bóg uzdrowi swój lud i przyciągnie go do siebie (rozdz. Oz 14).

Autor i środowisko historyczne

Informacje o Ozeaszu, synu Beeriego, występują jedynie w księdze, która zawiera zbiór jego prorockich mów. Hebrajskie imię proroka brzmi hôša` i jest skróconą formą imienia hôša`yāhû, które ma znaczenie – „JHWH wybawił” lub „JHWH zbaw!”. Księga dostarcza pewnych informacji o jego środowisku.

Prorok Ozeasz głosił swoje orędzie w Królestwie Izraela, w okresie poprzedzającym zdobycie jego stolicy Samarii przez Asyryjczyków w 721 r. przed Chr. Był to czas zagrożenia Królestwa Izraela ze strony Asyrii, największej z potęg Bliskiego Wschodu. Izrael prowadził dwuznaczną politykę, by bronić swojej niezależności. Raz okazywał wierność Asyrii, innym zaś razem planował bunt, inspirowany przez Egipt, który mimo utraty ważnej pozycji na arenie międzynarodowej nadal rywalizował z Asyrią.

Dwuznaczna postawa cechowała Izraelitów również w życiu religijnym, np. modlili się do bóstw kananejskich, aby zapewnić sobie deszcz i urodzaj. Porzuceniu przez Izraela Boga dla kananejskich bogów płodności towarzyszyło zepsucie moralne ludu i jego przywódców.

Ozeasz przewidział skutki takich politycznych sojuszy i niemoralnych zachowań, dlatego ostrzegał Izraelitów. Zapowiadał, że Izraela spotka kara, zostanie splądrowany przez wojska asyryjskie, przywódcy zostaną deportowani, a ci, którzy przeżyją, będą szukać schronienia w Egipcie.

Sam Ozeasz doświadczył też dramatycznie niewierności w swoim małżeństwie z nierządnicą. Dzięki temu zrozumiał, że jest to część jego powołania prorockiego. Jego miłość do Gomer − niewiernej żony, stała się symbolem miłości Boga do swojego grzesznego ludu. To przekonanie inspirowało nauczanie proroka.

Struktura

Historia rodzinna Ozeasza: 1,2 – 3,5

Pan oskarża Izraela: 4,1 – 14,1

Zachęta skierowana do Izraela: 14,2-10

KSIĘGA OZEASZA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ]

Księga Ozeasza 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ozeasza 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ozeasza 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ozeasza 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ozeasza 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ozeasza 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ozeasza 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ozeasza 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ozeasza 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ozeasza 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ozeasza 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ozeasza 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ozeasza 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Ozeasza 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI JOELA

Charakterystyka ogólna

Główny temat Księgi – „Dzień Pana” – został przedstawiony przede wszystkim jako dzień, w którym objawi się panowanie Pana nad historią i sąd nad wszystkimi ludami. Bliskość tego dnia prorok zapowiada za pomocą klęsk: plagi szarańczy, suszy, pożarów. To sugestywne zobrazowanie zniszczenia wzbudza uczucie lęku. Prorok zachęca jednak, by od lęku przejść do nawrócenia: należy powrócić do Boga, żałować za grzechy i zaufać Bogu, Jego cierpliwości i dobroci.

Wówczas Pan wysłucha skruszonego ludu, obdarzy go pokojem, błogosławieństwem i radością. Jego surowy sąd zwróci się przeciw narodom, które walczyły z Izraelem. Zostaną one zniszczone, Pan zaś zamieszka pośród swego ludu. Jerozolima i Judea będą żyć w pokoju i cieszyć się obfitością zbiorów.

Joel zapowiada również dzień, w którym Pan ześle na wszystkich swojego Ducha (Jl 3,1-2). Apostoł Piotr nawiązał w dniu Pięćdziesiątnicy do słów Joela i wskazał na zesłanie Ducha Świętego jako na spełnienie zapowiedzi proroka (Dz 2,16-21).

Autor i środowisko historyczne

Nie wiemy dokładnie, w jakich czasach żył prorok Joel. Niektórzy uczeni sądzą, że księga powstała po wygnaniu babilońskim ok. V lub IV w. przed Chr. Inni natomiast uważają za bardziej prawdopodobny VII w. lub początek VI w. przed Chr.

Prorok zwraca się do społeczności, która oczekuje „Dnia Pana”. I to jest głównym tematem jego orędzia, które na przestrzeni wieków zachowuje niezwykłą aktualność.

Struktura

Inwazja szarańczy i susza: 1,2-12

Zachęta do postu wobec zbliżającego się Dnia Pana: 1,13 – 2,27

Pan ześle swojego Ducha, osądzi narody i pobłogosławi swój lud: 3,1 – 4,21

KSIĘGA JOELA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ]

Księga Joela 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Joela 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Joela 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Joela 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI AMOSA

Charakterystyka ogólna

Księga rozpoczyna się zapowiedzią sądu Boga nad narodami sąsiadującymi z Izraelem, oskarżonymi o przemoc i nadużycia. Boża sprawiedliwość jest jednak jeszcze bardziej surowa wobec Izraela, który jest przecież narodem wybranym, mającym świadczyć o wielkości Boga. Izrael dźwiga szczególną odpowiedzialność, która nie ogranicza się tylko do obrzędów religijnych (rozdz. Am 1-3).

Amos przypomina swoim rodakom, że prawdziwy kult Boga wyraża się w pokorze i sprawiedliwości. Bóg ustanowił prawo, którego nie wolno lekceważyć. On też jest obrońcą ubogich.

Rozdz. 4-6 dotyczą sądu przeciw Izraelowi. Amos przewiduje zagrożenie ze strony Asyrii, która w 721 r. zniszczy Samarię, stolicę Królestwa Izraela.

W ostatnich rozdziałach księgi Amos przedstawia pięć wizji, które symbolizują zbliżającą się interwencję Boga, księga kończy się jednak zapowiedzią zbawienia (rozdz. Am 7-9).

Autor i środowisko historyczne

W VIII w. przed Chr. Królestwo Izraela, położone na północ względem Królestwa Judy, przeżywa okres stabilizacji politycznej i ekonomicznej. Z powodu militarnej słabości sąsiednich państw, nie obawia się zagrożenia zewnętrznego, a kwitnący handel staje się źródłem dobrobytu. Ta sytuacja daje poczucie bezpieczeństwa i odzwierciedla się w przepychu sprawowanego kultu.

Jednak niewielu Izraelitów korzysta z gospodarczego rozkwitu, pogłębiają się podziały społeczne, zanika narodowa solidarność oraz panuje wyzysk ubogich. Korupcja nie oszczędza nawet sądów, wydających stronnicze wyroki na niekorzyść tych, którzy są najbardziej bezbronni.

W ten kontekst wpisuje się orędzie proroka Amosa. Pochodził on z Tekoa, miasteczka położonego na południu Królestwa Judy, niemniej jednak został powołany przez Boga, by głosić swoją naukę w Królestwie Izraela. Amos jest pierwszym prorokiem, którego orędzie zostało zebrane w oddzielnej księdze.

Struktura

Wprowadzenie: 1,1-2

Sąd Boży nad narodami i nad Izraelem: 1,3 – 3,2

Misja proroka: 3,3-8

Pan wydaje wyrok na Izraela: 3,9 – 6,14

Pięć wizji zapowiadających interwencję Boga: 7,1 – 9,10

Bóg odbuduje królestwo Dawida: 9,11-15

KSIĘGA AMOSA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ]

Księga Amosa 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Amosa 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Amosa 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Amosa 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Amosa 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Amosa 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Amosa 7

Księga Amosa 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Amosa 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI ABDIASZA

Charakterystyka ogólna

Abdiasz ogłasza Izraelitom, że Edom zostanie ukarany za swoją zdradę: Pan zniszczy potęgę Edomitów i mądrość, którą się chlubili. Bóg jest bowiem Panem wszystkich narodów i objawia wobec nich swoją potęgę. Gdy narody zostaną przez Niego osądzone i ukarane, wówczas Izraelici będą mogli powrócić do swojego kraju, zamieszkać w nim i ogłosić Pana swoim królem.

Autor i środowisko historyczne

Niewielka księga proroka Abdiasza powstała po zdobyciu i zburzeniu Jerozolimy przez Babilończyków w 587 r. przed Chr.

Abdiasz ogłasza Boży wyrok na Edom, naród sąsiadujący z Królestwem Judy. Mimo pokrewieństwa etnicznego z Izraelitami (Rdz 36,1), Edomici współpracowali z najeźdźcami, plądrując kraj i siejąc zniszczenie.

Struktura

Pan ześle karę na Edom: 1-14

Pan osądzi narody i obdarzy Izraela zwycięstwem: 15-21

KSIĘGA ABDIASZA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI JONASZA

Charakterystyka ogólna

Księga Jonasza jest wyjątkowa wśród ksiąg prorockich, gdyż przekazuje swoje orędzie w formie opowiadania, którego bohaterem jest sam prorok.

Jonasz z polecenia Bożego ma udać się do Niniwy, stolicy Asyrii, będącej wrogiem Izraela. Tam ma ogłosić Boży wyrok przeciwko miastu. Jonasz jednak sprzeciwia się i ucieka. Dopiero w wyniku szeregu dramatycznych wydarzeń prorok posłusznie wypełnia Boży rozkaz.

Mieszkańcy Niniwy słuchają jego orędzia i porzucają grzeszne postępowanie. Wówczas Bóg uchyla swój wyrok przeciwko miastu.

Jonasz nie potrafi tego pojąć, dlatego Bóg przypomina mu, że w swojej miłości pragnie zbawić wszystkich, którzy żałują i nawracają się, nawet jeśli byliby wrogami Jego ludu. Bóg, który jest władcą całego stworzenia, nawróconemu grzesznikowi okazuje dobroć i przebaczenie.

Autor i środowisko historyczne

Wprawdzie Biblia wspomina pewnego proroka o imieniu Jonasz, syna Amittaja, który żył w czasach Jeroboama II, króla Izraela w latach 787-747 przed Chr. (zob. 2 Krl 14,25), jednak styl i treść księgi sugerują – według niektórych biblistów – że powstała ona po wygnaniu babilońskim. Żydzi mieli wówczas nieustanny kontakt z narodami pogańskimi.

W formie opowieści dydaktycznej, posługując się ironią, autor przedstawia swoim rodakom duchowe rozterki, oparte na zestawieniu wątpliwości proroka i jego trudności w zrozumieniu pobudek, jakimi Bóg się kieruje, pragnąc zbawienia każdego człowieka, gdyż jest Bogiem wszystkich.

Doświadczenie, jakie przeżywa prorok, może być udziałem innych Żydów i w ogóle każdego człowieka powołanego przez Boga do spełnienia określonej misji.

Struktura

Jonasz sprzeciwia się Bogu: 1,1 – 2,1

Modlitwa Jonasza: 2,2-11

Jonasz spełnia swoją misję w Niniwie: 3,1-10

Gniew Jonasza i dobroć Boga: 4,1-11

KSIĘGA JONASZA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ]

Księga Jonasza 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jonasza 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jonasza 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Jonasza 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI MICHEASZA

Charakterystyka ogólna

Księga Micheasza zawiera podwójne przesłanie dotyczące sądu i kary (rozdz. Mi 1-3 i Mi 6,1-7,7) oraz obietnicy zbawienia (rozdz. Mi 4-5 i Mi 7,8-20). Orędzie Proroka pokrywa się z przesłaniem Amosa, Ozeasza i Izajasza oraz – w pewnym sensie – stanowi ich podsumowanie.

Micheasz gani pewność siebie swoich rodaków, którzy łudzą się, że zawsze mogą liczyć na Bożą opiekę. Jednak bałwochwalstwo oraz niesprawiedliwość nadwątliły więź między Bogiem a Jego ludem, który winien spodziewać się kary. Prorok wypomina mieszkańcom Królestwa Judy, że lekceważą sprawiedliwość społeczną i uprawiają bałwochwalstwo, a są to te same winy, które doprowadziły do upadku Królestwa Izraela. Odważnie występuje przeciw ważnym osobistościom, bogatym właścicielom, zarządcom, urzędnikom, kapłanom, a nawet przeciw prorokom, którzy łudzą lud, zapewniając o bezpieczeństwie i nie nawołując do nawrócenia.

Jednak w swoim nauczaniu nie tylko potępia, lecz również wskazuje na to, że Bóg oczekuje od swojego ludu, by postępował sprawiedliwie, kochał i z pokorą odnosił się do swego Boga. Głosi ponadto orędzie pocieszenia: spośród tych, którzy przeżyją, Bóg utworzy nowy lud, którym będzie kierował król wybrany przez Niego (Mi 5,1-4a). Jerozolima stanie się miejscem, gdzie zbiorą się wszystkie narody, by słuchać Pana (Mi 4,1-5).

Autor i środowisko historyczne

Prorok Micheasz był współczesny Izajaszowi i niewiele późniejszy od Amosa. Pochodził z wioski na południu Królestwa Judy, a swoją misję prorocką pełnił w Jerozolimie na przełomie VIII i VII w. przed Chr. Był świadkiem upadku północnego Królestwa Izraela i zdobycia Samarii w 721 r. przed Chr., następnie zaś najazdu Asyryjczyków na południowe Królestwo Judy w 701 r.

Podobnie jak Amos w Królestwie Izraela, tak i Micheasz zarzuca przywódcom brak odpowiedzialności za lud, korupcję ogarniającą wszelkie przejawy życia społecznego oraz bałwochwalstwo związane z kultem obcych bogów. Mimo niewierności Izraelici żywią jednak przekonanie, że jako lud Boży mogą czuć się bezpieczni.

Struktura

Bóg oskarża królestwa Judy i Izraela: 1,1 – 3,12

Bóg obiecuje zbawienie i nowego króla: 4,1 – 5,14

Bóg toczy spór ze swoim ludem: 6,1 – 7,7

Nadzieja i modlitwa ludu: 7,8-20

KSIĘGA MICHEASZA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ]

Księga Micheasza 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Micheasza 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Micheasza 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Micheasza 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Micheasza 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Micheasza 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Micheasza 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI NAHUMA

Charakterystyka ogólna

Księga Nahuma składa się z trzech części. Pierwsza (Na 1,2-8) ogłasza Pana władcą całego świata, któremu nikt nie może się oprzeć. Druga (Na 1,9-2,3) przedstawia działanie Boga w historii: zniszczy On Niniwę i wyzwoli lud królestwa Judy. Trzecia (Na 2,4-3,19) opisuje upadek Niniwy i koniec jej panowania.

Nahum mówi swoim współczesnym o potędze i sprawiedliwości Pana. Okazuje On dobroć i cierpliwość wobec swego ludu, który ucieka się do Niego. Równocześnie ogłasza straszny i nieubłagany wyrok na wrogów swego ludu: Niniwa nie będzie w stanie zapobiec nieuniknionej ruinie.

Niniwa jest również symbolem wszelkiej władzy doczesnej, opartej na założeniach, których Bóg nie akceptuje. Każda taka władza jest skazana na klęskę.

Autor i środowisko historyczne

Księga proroka Nahuma zapowiada sąd Boży nad Niniwą, stolicą Asyrii. Potęga asyryjska dominowała w VII w. przed Chr. na całym Bliskim Wschodzie, a Królestwo Judy było jej wasalem. Księga Nahuma powstała pomiędzy 663 r. przed Chr., gdy Teby, stolica Egiptu, zostały splądrowane przez Asyryjczyków, a rokiem 612 przed Chr., gdy Niniwa została zdobyta przez Medów.

Struktura

Pan jest Bogiem groźnym a równocześnie dobrym: 1,1-8

Orędzie do Niniwy i Judy: 1,9 – 2,3

Zdobycie i zniszczenie Niniwy: 2,4 – 3,19

KSIĘGA NAHUMA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ]

Księga Nahuma 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Nahuma 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Nahuma 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI HABAKUKA

Charakterystyka ogólna

Sytuacja społeczno-polityczna, panująca w królestwie Judy oraz w regionie Bliskiego Wschodu na przełomie VII i VI w. przed Chr., niepokoiła proroka, który stawiał sobie pytanie, jak Bóg może godzić się na to wszystko. Bóg odpowiadał, że Jego postępowanie nie jest niezrozumiałe dla tego, kto pozostaje Mu wierny. W krótkiej księdze Habakuka przeplatają się błagania proroka i odpowiedzi Boga (rozdz. Ha 1-2), których konkluzją będzie modlitwa (rozdz. Ha 3).

Mieszkańcom królestwa Judy, z lękiem pytającym się o swoją przyszłość, Habakuk ogłaszał sprawiedliwość Boga, który karze ciemięzców, panuje nad morzem, ziemią i narodami oraz wspomaga i wybawia swój lud. Współczesnym sobie oraz późniejszym pokoleniom Habakuk pozostawił orędzie: „sprawiedliwy żyje dzięki swej wierności” (Ha 2,4). Apostoł Paweł zacytuje później ten werset w listach do Rzymian (Rz 1,17) i do Galatów (Ga 3,11).

Autor i środowisko historyczne

Habakuk pełnił swoje posłannictwo w dobie kryzysu, na przełomie VII i VI w. przed Chr. Potęga Asyrii została już wtedy złamana, gdyż w 612 r. przed Chr., wraz z upadkiem Niniwy, całkowicie straciła swoje znaczenie. Imperium neobabilońskie zastąpiło Asyrię w dominacji na Bliskim Wschodzie, przewyższając ją w okrucieństwie. Były to czasy bezprawia i nawet w Królestwie Judy panowała niesprawiedliwość i wyzysk.

Struktura

Dialog proroka z Bogiem: 1,1 – 2,6

Pięć przekleństw: 2,6b-20

Modlitwa Habakuka: 3,1-19

KSIĘGA HABAKUKA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ]

Księga Habakuka 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Habakuka 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Habakuka 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI SOFONIASZA

Charakterystyka ogólna

Księgę otwiera zapowiedź zniszczenia Jerozolimy i Królestwa Judy, gdyż zgrzeszyli przeciwko Bogu, oddając się bałwochwalstwu i bezprawiu (So 1,1-13). Ta zapowiedź spełni się w dniu gniewu Pana (So 1,14-18), lecz ci, którzy są Mu posłuszni, zostaną zbawieni. Kara spadnie nie tylko na Królestwo Judy, lecz dosięgnie również sąsiednie narody (So 2,4-15). Jerozolima i przywódcy ludu zlekceważyli Pana, dlatego miasto zostanie zniszczone (So 3,1-8). Jednak ze śmierci powstanie życie: Pan odmieni serca narodów, a one oddadzą Mu należny hołd. Z tych, którzy przeżyją, stworzy nowy lud, który będzie Go wielbił. Wówczas Jerozolima i jej mieszkańcy będą się radować, gdyż Pan objawi swoją miłość (So 3,9-20).

Tym, którzy pytali, czy Bóg rzeczywiście interesuje się ludźmi i kieruje historią, Sofoniasz zapowiadał Bożą interwencję, która odmieni bieg wydarzeń i objawi Jego miłość oraz dobroć wobec pokornych i ubogich (So 2,3-3,12).

Autor i środowisko historyczne

Sofoniasz pełnił swoje posłannictwo w Królestwie Judy pod koniec VII w., przypuszczalnie przed Habakukiem i reformą religijną króla Jozjasza (zob. 2 Krl 23,1-28). Królestwu Judy nie były obce intrygi polityczne, prowadzone przez mniejsze państewka, zależne od jednej z dwóch wrogich sobie potęg: Egiptu i Asyrii, które wkrótce ustąpiły miejsca imperium neobabilońskiemu. W Królestwie Judy zaznaczał się też silny wpływ obcych praktyk religijnych, natomiast rządzący ludem kierowali się wyłącznie własną korzyścią.

Struktura

Dzień Pana: 1,2 – 2,3

Wyrok na ludy ościenne: 2,4-15

Kara i obietnica zbawienia: 3,1-20

KSIĘGA SOFONIASZA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ]

Księga Sofoniasza 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Sofoniasza 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Sofoniasza 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI AGGEUSZA

Charakterystyka ogólna

Księga obejmuje działalność proroka Aggeusza od sierpnia do grudnia 520 r. przed Chr. i zawiera jego mowy, wygłoszone zwłaszcza do Zorobabela i kapłana Jozuego.

Prorok zapowiada, że Pan ukarze swój lud, który troszczy się o własny dobrobyt, a nie o Dom Pana (Ag 1,1-14). Zbliża się dzień przyjścia Pana, dlatego trzeba odbudować świątynię, by godnie Go przyjąć. Nowa świątynia będzie piękniejsza od poprzedniej (Ag 2,1-9), a jej odbudowa położy kres cierpieniom ludu (Ag 2,10-19). Wówczas Bóg pobłogosławi swój lud, będzie go ochraniał i obdarzy nowym królem (Ag 2,20-23).

Autor i środowisko historyczne

Izraelici, którzy powrócili z wygnania na mocy dekretu perskiego króla Cyrusa w 538 r. przed Chr., zastali kraj zdewastowany i opuszczony. Życie w Ziemi Obiecanej utrudniał ponadto nieurodzaj i ogólne ubóstwo. Również na obszarze imperium perskiego sytuacja polityczna była niestabilna, zwłaszcza po śmierci Kambyzesa, następcy Cyrusa, w 522 r. przed Chr. Działalność proroka przypada na drugi rok rządów Dariusza, czyli na 520 r. przed Chr.

W tych trudnych okolicznościach Izraelici musieli stawiać czoła codziennym problemom i nie odczuwali naglącej potrzeby odbudowy świątyni, która została zburzona przez Babilończyków w 587 r. przed Chr.

Prorok Aggeusz pragnie uświadomić Izraelitom, że ich nieszczęścia wynikają z braku wiary, który wyraża się głównie zaniedbaniem odbudowy świątyni.

Struktura

Nowa świątynia i wymogi świętości: 1,1 – 2,14

Obietnice Pana: 2,15-23

KSIĘGA AGGEUSZA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ]

Księga Aggeusza 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Aggeusza 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI ZACHARIASZA

Charakterystyka ogólna

Księga Zachariasza to najdłuższa księga ze zbioru Ksiąg Dwunastu Proroków. Składa się ona z dwóch odrębnych części.

Pierwsza część (rozdz. Za 1-8) obejmuje osiem wizji, po których następują obietnice pokoju i dobrobytu. Prorok zapewnia współczesnych sobie, że ich nadzieja nie jest próżna. Trzeba odbudować świątynię, by powitać Pana, który przychodzi. Ma On ustanowić królestwo i pobłogosławić lud, który ocalił i zgromadził.

W drugiej części (rozdz. Za 9-14) prorok zapowiada, że również inne narody będą należeć do Bożego ludu. Lud wybrany zostanie oczyszczony z grzechów i w ostatecznej bitwie zbawiony przez Boga. W tej części ważną rolę odgrywa ten, któremu Bóg polecił misję odnowienia królestwa. Został on przedstawiony jako pokorny i zwycięski król, dobry pasterz, zraniony i zabity.

Ewangeliści podjęli te motywy, odnosząc je do osoby i misji Jezusa, zwłaszcza zaś do Jego męki (zob. Mt 21,4-5; Mt 26,31; Mk 14,27; J 19,37).

Autor i środowisko historyczne

Księga została skierowana do Izraelitów, którzy powrócili do ojczyzny z wygnania. Jej celem było podniesienie ich na duchu mimo codziennych trudności. Brak stabilności politycznej po śmierci Kambyzesa, syna Cyrusa, króla perskiego, budził niepokój związany z bliskością końca czasów i przyjścia Pana. Niemniej jednak król Dariusz umocnił swoje panowanie w imperium i nadzieje te okazały się płonne.

Pierwszych osiem rozdziałów dotyczy działalności Zachariasza w Jerozolimie od 520 do 518 r. przed Chr., czyli w tym samym czasie, w którym żył prorok Aggeusz.

Z czasem oczekiwanie na przyjście Boga, jako króla całej ziemi, oraz nadzieja związana z posłannictwem wybranego przez Niego człowieka, stawały się coraz silniejsze. Tych kwestii dotyczy druga część księgi, która ze względu na odrębność stylu i treści jest przez niektórych uczonych uważana za późniejszą i napisaną przez innego autora.

Struktura

Wizje Zachariasza: 1,1 – 7,14

Obietnice pokoju i dobrobytu: 8,1-23

Izrael i inne narody: 9,1 – 11,17

Oblężenie i wybawienie Jerozolimy: 12,1 – 14,21

KSIĘGA ZACHARIASZA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ]

Księga Zachariasza 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Zachariasza 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Zachariasza 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Zachariasza 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Zachariasza 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Zachariasza 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Zachariasza 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Zachariasza 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Zachariasza 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Zachariasza 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Zachariasza 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Zachariasza 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Zachariasza 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Zachariasza 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI MALACHIASZA

Charakterystyka ogólna

Malachiasz piętnuje dwulicowość i niedbalstwo kapłanów, jak również postępowanie ludu, który nie żyje według Prawa Bożego. Nieurodzaj jest według proroka znakiem Bożego sądu. Bóg zamierza niezwłocznie ukarać tych, którzy Go lekceważą, uprawiają bałwochwalstwo i wyzysk. Każdy, kto jednak powróci do Niego i będzie przestrzegał Jego przykazań, otrzyma błogosławieństwo.

Bóg niebawem wyprawi posłańca, który przygotuje Mu drogę i ogłosi przymierze z Jego ludem. Prorok zachęca do tego, by przygotować się na spotkanie Pana.

Zachęta Malachiasza jest aktualna w każdym czasie. W Ewangelii Mateusza i Ewangelii Łukasza zapowiedź posłańca zostanie odniesiona do Jana Chrzciciela (zob. Mt 17,11-13; Łk 1,17).

Autor i środowisko historyczne

Prorok działał kilkadziesiąt lat po odbudowie świątyni, która nastąpiła w latach 520-515 przed Chr. Dokonali jej – pod wpływem nauczania proroków Aggeusza i Zachariasza – ci, którzy powrócili z wygnania. Nadzieje rozbudzone przez tych proroków nie spełniły się jeszcze i Izraelici zaczynali tracić wiarę. Wprawdzie przywrócono kult świątynny, lecz kapłani sprawowali go niedbale, tym samym odwodząc Izraelitów od przestrzegania Prawa Bożego. W konsekwencji solidarność i braterstwo ludu ulegały osłabieniu.

Struktura

Pan wybrał Izraela: 1,1-5

Pan napomina swoich kapłanów: 1,6 – 2,16

Pan wyprawia swego posłańca: 2,17 – 3,24

KSIĘGA MALACHIASZA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ]

Księga Malachiasza 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Malachiasza 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Malachiasza 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

KSIĘGI DEUTEROKANONICZNE

WSTĘP DO GRECKIEJ WERSJI KSIĘGI ESTERY

Struktura

Sen Mardocheusza i spisek: 1,1a-1r

Uczta królewska na zamku w Suzie: 1,1 – 1,8

Dwie królowe: 1,9 – 2,20

Spisek i władza: 2,21 – 3,15

Treść dekretu Artakserksesa: 3,13a-13g

Staranie o zażegnanie niebezpieczeństwa: 4,1-17

Modlitwy: 4,17a-17z

Estera i król: 5,1 – 7,10

Ułaskawienie Żydów: 8,1 – 9,32

Wielkość Mardocheusza: 10,1-3k

KSIĘGA ESTERY (WERSJA GRECKA)

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ]

Księga Estery 1

Księga Estery 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Estery 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Estery 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Estery 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Estery 6

Księga Estery 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Estery 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Estery 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Estery 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI JUDYTY

Charakterystyka ogólna

Księga Judyty opowiada historię niezwykłego ocalenia Izraela przez dzielną kobietę. Podczas najazdu wojsk asyryjskich Judyta przedostała się z oblężonej Betulii do obozu wrogów. Tam swoją urodą i sprytem uśpiła czujność straży naczelnego wodza, a kiedy on usnął, odcięła mu głowę. Ten czyn odważnej i ufającej Bogu Judyty wywołał popłoch w całym wojsku asyryjskim, a zrezygnowanym Izraelitom dodał odwagi, tak że odnieśli zdecydowane zwycięstwo.

Wiele jest tu nieścisłości historycznych. Wymienia się Nabuchodonozora jako króla Asyrii, a w rzeczywistości rządził on w Babilonii w latach 604-562 przed Chr. Poza tym za czasów Nabuchodonozora imperium asyryjskie już nie istniało. Anachronizmem są wojny z Asyryjczykami, ponieważ cała opowiadana historia jest usytuowana we wspólnocie hebrajskiej, która wróciła z wygnania babilońskiego, czyli po roku 538 przed Chr. Ponadto Jerozolima jest już odbudowana, a w świątyni wznowiono obrzędy kultu.

Te nieścisłości historyczne wskazują, iż nie jest to dzieło historyczne, lecz utwór literacki, mający na celu wzbudzenie ufności w pomoc Boga. Autor ukazuje wartości modlitwy, uczy wierności Prawu Mojżesza, ale przede wszystkim chce podkreślić prawdę, że to Bóg wybawia swój naród, posługując się dzielną kobietą.

Autor i środowisko historyczne

Jest to dzieło autora anonimowego. Dotarło do nas w wersji greckiej, która uważana jest za tłumaczenie oryginału aramejskiego lub hebrajskiego.

Księga została prawdopodobnie napisana w Palestynie, w połowie II wieku przed Chr. w okresie natężonych prześladowań. W ten sposób autor chciał dodać swoim rodakom odwagi oraz zapewnić ich, że Bóg nie opuści swego narodu, jeżeli ten pozostanie mu wierny.

Struktura

Inwazja Asyryjczyków i oblężenie Betulii: 1,1 – 7,23

Bohaterski czyn Judyty: 8,1 – 14,10

Rozgromienie nieprzyjaciół i pieśń Judyty: 14,11 – 16,20

Zakończenie: 16,21-25

KSIĘGA JUDYTY

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ]

Księga Judyty 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Judyty 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Judyty 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Judyty 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Judyty 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Judyty 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Judyty 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Judyty 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Judyty 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Judyty 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Judyty 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Judyty 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Judyty 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Judyty 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Judyty 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Judyty 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI TOBITA

Charakterystyka ogólna

Księga jest budującym opowiadaniem o tematyce rodzinnej. Trudne koleje losu rodziny Tobita i jego syna Tobiasza oraz Raguela i jego córki Sary znajdują szczęśliwe zakończenie dzięki wyraźnej interwencji anioła, działającego z polecenia Boga. A wszystko dlatego, że Bóg wysłuchuje modlitw sprawiedliwych i ingeruje w ich życie poprzez aniołów.

Opowiadanie uczy wierności prawu Bożemu, ukazuje piękno miłości w rodzinie, zachęca do uczynków miłosierdzia wobec żywych i umarłych.

Tematyka wskazuje na III lub II w. przed Chr. jako czas powstania tej Księgi.

Autor i środowisko historyczne

Księga Tobita zachowała się w języku greckim, lecz prawdopodobnie została napisana po hebrajsku lub po aramejsku. Świadczą o tym hebrajskie i aramejskie fragmenty tej Księgi znalezione w grotach Qumran.

Tradycja przekazała nam Księgę w dwóch wersjach, które w uproszczeniu określamy jako „tekst dłuższy” i „tekst krótszy”. Najważniejszym świadectwem tekstu dłuższego jest Kodeks Synajski (S), a tekst krótszy przekazują m. in. takie rękopisy, jak Kodeks Watykański (B) i Kodeks Aleksandryjski (A). Podstawą poniższego tłumaczenia jest tekst dłuższy (S), jednak niektóre fragmenty wymagały uzupełnień pochodzących z tekstu krótszego (BA).

Struktura

Cierpienia i modlitwy Tobita i Sary: 1,1 – 3,15

Odpowiedź Boga: 3,16 – 11,19

Hymn wdzięczności i chwały: 12,1 – 14,1

Śmierć bohaterów: 14,2-15

KSIĘGA TOBITA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ]

Księga Tobita 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Tobita 2

Księga Tobita 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Tobita 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Tobita 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Tobita 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Tobita 7

Księga Tobita 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Tobita 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Tobita 10

Księga Tobita 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Tobita 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Tobita 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Tobita 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO PIERWSZEJ KSIĘGI MACHABEJSKIEJ

Charakterystyka ogólna

Głównym bohaterem Pierwszej Księgi Machabejskej jest kapłan Mattatiasz i jego pięciu synów. Trzeci z nich, o imieniu Juda, był nazwany Makkabi (Machabeusz). Znaczenie tego przydomka nie jest do końca jasne. W późniejszym czasie cały ród był określany mianem Machabeuszy. Księgi, które opisują wydarzenia związane z ich życiem, nazwano Pierwszą i Drugą Księgą Machabejską.

Pierwsza Księga nie opowiada szczegółowo o wydarzeniach z życia Machabeuszy. Przywołuje podboje Aleksandra Wielkiego (356-323 przed Chr.), a następnie ukazuje zaledwie pół wieku z historii narodu żydowskiego (lata 175-134 przed Chr.). Celem Księgi jest ukazanie, w jaki sposób pewna grupa Żydów podejmowała – z miłości do Prawa Mojżeszowego, ze względu na Przymierze z Bogiem i Świątyni Jerozolimskiej – walkę z hellenizacją. Z jej kart przebija obraz ludu, który mądrze prowadzony przez Mattatiasza i jego trzech synów (Judę, Jonatana i Szymona), zabiega o zachowanie własnej tożsamości i uznaje wiarę za cenniejszą od życia. Opowiadanie kończy się wzmianką o rządach Jana, syna Szymona, zwanego w tekstach pozabiblijnych Janem Hirkanem. Władał on w Palestynie w latach 134-104 przed Chr. Jest uważany za założyciela dynastii Hasmoneuszy.

Autor i środowisko historyczne

Pierwsza Księga Machabejska została napisana przez nieznanego autora, prawdopodobnie za rządów Jana Hirkana.

Struktura

Prześladowania Antiocha i bunt Mattatiasza: 1,1 – 2,70

Działalność Judy Machabeusza: 3,1 – 9,22

Działalność Jonatana: 9,23 – 12,53

Działalność Szymona: 13,1 – 16,24

PIERWSZA KSIĘGA MACHABEJSKA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ]

1 Księga Machabejska 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Machabejska 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Machabejska 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Machabejska 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Machabejska 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Machabejska 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Machabejska 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Machabejska 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Machabejska 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Machabejska 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Machabejska 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Machabejska 12

1 Księga Machabejska 13

1 Księga Machabejska 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Machabejska 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 Księga Machabejska 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO DRUGIEJ KSIĘGI MACHABEJSKIEJ

Charakterystyka ogólna

Druga Księga Machabejska nie jest kontynuacją Pierwszej Księgi. Opisuje bowiem okres w historii żydowskiej pomiędzy rokiem 180 a 160 przed Chrystusem, tzn. od czasu arcykapłana Oniasza III do śmierci Nikanora, generała króla Syrii, Demetriusza I. Wydarzenia, o których tu mowa, są po części wcześniejsze od tych z rozdziałów 1–9 Pierwszej Księgi Machabejskiej, a po części im współczesne.

Anonimowy autor napisał tę Księgę na podstawie pięciu tomów dzieła autorstwa historyka Jazona z Cyreny.

W centrum zainteresowania autora są starożytne tradycje narodowe i świątynia jerozolimska oraz związane z nią święta. Dwa z nich – poświęcenie i oczyszczenie świątyni (2 Mch 10,1-9) oraz pamiątka wyzwolenia związanego z zabiciem Nikanora (2 Mch 15,36) – zostały uwypuklone w sposób szczególny.

Autor podkreśla wytrwałość męczenników, którzy, zachowując wierność prawom Bożym, idą na śmierć w nadziei zmartwychwstania.

Autor i środowisko historyczne

Nie wiemy prawie nic o autorze. Jazon napisał swoje księgi po 160 r., a nasz autor streścił je znacznie później.

Struktura

Wprowadzenie: Dwa listy do Żydów z Egiptu i wstęp autora: 1,1 – 2,32

Walki o urząd arcykapłana: 3,1 – 4,50

Prześladowania Antiocha IV Epifanesa: 5,1 – 7,42

Działalność Judy Machabeusza: 8,1 – 15,36

Epilog: 15,37-39

DRUGA KSIĘGA MACHABEJSKA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ]

2 Księga Machabejska 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Machabejska 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Machabejska 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Machabejska 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Machabejska 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Machabejska 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Machabejska 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Machabejska 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Machabejska 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Machabejska 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Machabejska 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Machabejska 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Machabejska 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Machabejska 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 Księga Machabejska 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO TRZECIEJ KSIĘGI MACHABEJSKIEJ

Charakterystyka ogólna

Trzecia Księga Machabejska, pomimo iż wraz z dwiema poprzednimi nosi ten sam tytuł, dotyczy zupełnie innych wydarzeń, które rozegrały się w Egipcie, w czasie poprzedzającym powstanie Machabeuszy. Przypuszczalnie jej tytuł wynika z podobieństwa prześladowań, jakie dotknęły egipskich Żydów, do prześladowań ich rodaków w Palestynie.

Autor i środowisko

Trzecia Księga Machabejska została napisana po grecku. W Septuagincie (LXX) wchodzi w skład ksiąg historycznych Starego Testamentu.

Treść Księgi stanowi epizod z epoki Ptolemeusza IV Filopatora (221-205 przed Chr.), który zgromadził aleksandryjskich Żydów na hipodromie, aby zostali stratowani przez słonie. Dzięki interwencji dwóch aniołów, w wyniku modlitwy kapłana Eleazara, słonie stratowały prześladowców Żydów, którzy po ocaleniu odzyskali swoje prawa i ustanowili święto na pamiątkę tego wydarzenia.

Ta budująca historia podkreśla znaczenie modlitwy oraz interwencję Boga w obronie swego wiernego ludu. Jej celem jest pokrzepienie i umocnienie Żydów w Egipcie oraz uzasadnienie istnienia lokalnego święta żydowskiej kolonii Egiptu, podobnego do święta Purim.

Struktura

Ptolemeusz usiłuje zbezcześcić świątynię: 1,1 – 2,24

Prześladowania Żydów egipskich: 2,25 – 4,21

Cudowne ocalenie Żydów: 5,1 – 7,23

TRZECIA KSIĘGA MACHABEJSKA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ]

3 Księga Machabejska 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

3 Księga Machabejska 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

3 Księga Machabejska 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

3 Księga Machabejska 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

3 Księga Machabejska 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

3 Księga Machabejska 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

3 Księga Machabejska 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI MĄDROŚCI

Charakterystyka ogólna

Księga Mądrości jest polemiką z kulturą grecką. Znajdujemy w niej nawiązania do poematów Homera, do sprzeciwów społecznych greckiego poety Hezjoda, a także do dzieł filozoficznych Platona. Autor posługuje się wyszukanym słownictwem, a jego obycie z kulturą grecką nie ogranicza się tylko do form wypowiedzi. Umiejętnie odwołuje się do niektórych elementów cywilizacji hellenistycznej, jak np. pojęcia „miara”, które służy mu do ukazania Bożego umiarkowania w stosowaniu kary (Mdr 11,15–12,22).

Drugą charakterystyczną cechą Księgi jest wielkie zainteresowanie problemem władzy politycznej. Znajdujemy tu odezwę do władców pogańskich, aby kierowali się mądrością, sprawiedliwością i umiarkowaniem (Mdr 6,1-11). Autor nawiązuje także do przejawów nadużywania władzy. Wspomina o ofiarach wyzysku społecznego, o kulcie osoby władcy (Mdr 14,21) oraz o tych, którzy dążą do podporządkowania sobie innych narodów (Mdr 6,2).

Autor i środowisko historyczne

Księga Mądrości jest często nazywana Mądrością Salomona. Sam autor w rozdziałach 7-9 przemawia w pierwszej osobie i przedstawia siebie jako króla, który otrzymał mądrość w darze (zob. 1 Krl 3,5-15). Stąd pochodzi utożsamienie autora z mądrym królem Salomonem, który rządził w Izraelu w latach 970/969-931 przed Chr. Jednak według wielu uczonych Księga Mądrości nie jest aż tak dawna. Należy bowiem do najpóźniejszych ksiąg Starego Testamentu. Prawdopodobnie została napisana po grecku w Egipcie za czasów Juliusza Cezara lub Oktawiana Augusta, tzn. pomiędzy 50 a 3 r. przed Chr.

Księga skierowana jest do wspólnoty żydowskie poszukującej swego miejsca w świecie, w którym żyje (Mdr 19,16). Wspólnota ta próbuje odnaleźć swoją tożsamość poprzez pogłębioną i zaktualizowaną refleksję nad Słowem Bożym. Autor, uwzględniając wymogi greckiej mentalności, proponuje nową lekturę wcześniejszych tekstów biblijnych. Nie dziwi więc fakt pojawienia się tutaj wielu nowych pojęć, nieznanych w hebrajskim Starym Testamencie, jak np. oddzielenie duszy od ciała (Mdr 9,15) lub nieśmiertelność duszy (Mdr 3,1-9; Mdr 8,17; Mdr 15,3; itp.).

Struktura

Los sprawiedliwego i bezbożnego: 1,1 – 5,23

Pochwała Mądrości: 6,1 – 9,18

Mądrość w historii zbawienia: 10,1-14

Refleksja nad wyjściem z Egiptu: 10,15 – 19,22

KSIĘGA MĄDROŚCI

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ]

Księga Mądrości 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI MĄDROŚCI SYRACHA

Charakterystyka ogólna

Tytuł księgi „Mądrość Syracha” jest skrótem pełnej nazwy dzieła „Mądrość Jezusa syna Syracha”, napisanego przez Żyda o imieniu Jezus (zob. Syr 50,27). Późniejszy tytuł łaciński księgi „(Liber) Ecclesiasticus” (Księga kościelna) świadczy o tym, że była ona powszechnie używana przez Kościół. Księga została przetłumaczona w 132 r. przed Chr. na język grecki przez wnuka autora (zob. Prolog w. 27n) i umieszczona w Septuagincie (LXX) pod koniec grupy ksiąg poetycko-dydaktycznych. Nie została jednak przyjęta do kanonu przez Synagogę. Chociaż oryginał hebrajski zaginął, to do dzisiaj badania archeologiczne wydobyły na światło dzienne duże fragmenty tekstu hebrajskiego.

Nauka zawarta w tej Księdze jest tradycyjna i w wielu miejscach wykazuje podobieństwa z treścią innych ksiąg mądrościowych. Autor pisał ją w przededniu powstania Machabeuszy. Bezkrytycznemu przyswajaniu obyczajów i idei hellenistycznych próbował przeciwstawić tradycję swojego narodu. Właśnie te przesłanki spowodowały, że kładł on ogromny nacisk na kwestie, które zazwyczaj nie były poruszane przez mędrców. Pojęcie mądrości zostało w tej Księdze tak wyraźnie ujęte w kategoriach myśli prawnej tej epoki. Mądrość jest utożsamiana z Prawem (zob. Syr 24,23-24), a skrupulatne jego wypełnianie oznacza między innymi wierne sprawowanie kultu (zob. Syr 35,1-10). Kolejną różnicą w porównaniu z pozostałymi dziełami mądrościowymi jest szczególne wyeksponowanie przez Syracha znaczenia historii świętej oraz Przymierza.

Struktura

Pod względem kompozycji i treści Księga ta nie różni się istotnie od pozostałych dzieł mądrościowych. Po prologu tłumacza jest bez wyraźnego porządku zaprezentowany ogromny zbiór sentencji, rad i zachęt, które dotyczą sposobów rozwiązywania różnych problemów życiowych i nawołują do poszukiwania mądrości. Godny uwagi jest poemat w rozdziale 24, który stanowi swoistą pochwałę mądrości.

Po praktycznym nauczaniu mądrościowym następują dwie części, w których jest opiewana chwała i majestat Boga, zgodnie z tym, jak przejawiają się one w przyrodzie za pośrednictwem Jego stworzeń oraz jak objawiają się w historii przez wielkie osobowości Biblii. Dzieło kończy się skierowanym do Boga hymnem dziękczynnym za Jego dobrodziejstwa oraz poematem, który zachęca do poszukiwania mądrości.

Prolog: [1-35]

Zbiór przypowieści i pouczeń mądrościowych: 1,1 – 23,27

Pochwała mądrości: 24,1-34

Praktyczne nauczanie mądrościowe: 25,1 – 42,14

Majestat Boży: 42,15 – 50,29

a. Chwała Boga obecna w przyrodzie: 42,15 – 43,33

b. Chwała Boga obecna w dziejach: 44,1 – 50,29

Dodatki poetyckie: 51,1-30

a. Hymn dziękczynny: 51,1-12

b. Poszukiwanie mądrości: 51,13-30

MĄDROŚĆ SYRACHA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] [ 26 ] [ 27 ] [ 28 ] [ 29 ] [ 30 ] [ 31 ] [ 32 ] [ 33 ] [ 34 ] [ 35 ] [ 36 ] [ 37 ] [ 38 ] [ 39 ] [ 40 ] [ 41 ] [ 42 ] [ 43 ] [ 44 ] [ 45 ] [ 46 ] [ 47 ] [ 48 ] [ 49 ] [ 50 ] [ 51 ]

Księga Mądrości Syracha 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 22

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 23

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 24

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 25

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 26

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 27

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 28

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 29

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 30

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 31

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 32

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 33

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 34

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 35

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 36

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 37

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 38

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 39

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 40

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 41

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 42

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 43

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 44

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 45

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 46

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 47

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 48

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 49

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 50

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Mądrości Syracha 51

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO KSIĘGI BARUCHA

Charakterystyka ogólna

Księga Barucha dotarła do nas w starożytnym tłumaczeniu greckim Septuaginty, gdzie umieszczono ją pomiędzy Księgą Jeremiasza i Lamentacjami.

Baruch porusza tematy, które oddają atmosferę dni pokuty. W swej dzisiejszej formie Księga rozpoczyna się uznaniem faktu zerwania relacji pomiędzy Bogiem i Jego ludem, a kończy się uroczystym pojednaniem. Przemiana dokonuje się poprzez refleksję nad grzechem w świetle mądrości, utożsamianej z Prawem Boga Najwyższego.

Autor i środowisko historyczne

Umiejscowienie Księgi w tłumaczeniu greckim po Księdze Jeremiasza, a także tytuł, który jej nadano, wskazują, że za autora Księgi uważano Barucha, sekretarza proroka Jeremiasza (Jr 32,12; Jr 36,4).

Prawdopodobnie cztery części, z których się składa, zostały napisane w różnym czasie, być może po hebrajsku, lecz zostały połączone przez późniejszego redaktora ze względu na zastosowanie liturgiczne.

Struktura

Wstęp historyczny: 1,1-14

Modlitwa pokutna: 1,15 – 3,8

Refleksja nad mądrością: 3,9 – 4,4

Wezwanie do radości: 4,5 – 5,9

KSIĘGA BARUCHA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ]

Księga Barucha 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Barucha 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Barucha 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Barucha 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Barucha 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO LISTU JEREMIASZA

Charakterystyka ogólna

W starożytnych tłumaczeniach greckich i łacińskich po Księdze Jeremiasza umieszczano kolejno Księgę Barucha, Lamentacje i List Jeremiasza.

Treścią tej Księgi jest zachęta do walki z idolatrią. Widać tu szczególne podobieństwo do niektórych fragmentów Księgi Jeremiasza (Jr 10,1-16) i drugiej części Księgi Izajasza (Iz 44,9-20). Na całość Listu Jeremiasza składają się krótkie, często satyryczne, teksty o bożkach pogańskich, oddzielone podobnymi wyrażeniami w formie refrenu. Refren dobitnie przypomina, że czczone przez pogan przedmioty nie są bogami.

Autor i środowisko historyczne

Wielu uczonych uważa, że List ten nie jest dziełem Jeremiasza, lecz został napisany przez nieznanego autora w III lub II w. przed Chr. Skierowany był do Izraelitów, mieszkających wśród ludów pogańskich, narażonych na bezpośredni kontakt z kultami pogańskimi.

Struktura

Bezużyteczność bożków pogańskich: 1-39

Niedorzeczność kultu bożków: 40-72

LIST JEREMIASZA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO GRECKIEJ WERSJI KSIĘGI DANIELA

Charakterystyka ogólna

Tekst Księgi Daniela zachował się w różnych przekazach. Dotyczy to zwłaszcza greckich przekładów. Żadna z ksiąg Starego Testamentu, które zostały przełożone na język grecki (tzw. Septuaginta), nie ma tak wielkich zmian względem tekstu masoreckiego (TM) jak Księga Daniela. Tekst grecki zawiera nie tylko modyfikacje w poszczególnych wersetach, lecz także większe partie materiału, których brakuje w tekście hebrajskim i aramejskim. Są to zwłaszcza kantyki w Dn 3,24-90 oraz opowiadania o Zuzannie, Belu i smoku, na początku i na końcu Księgi.

Różnice występujące w dwóch podstawowych wersjach greckich są tak znaczące, że zdecydowaliśmy się ukazać zmiany w Recenzji Teodocjona na tle tłumaczenia z Septuaginty.

Autor i środowisko historyczne

Księga nosi imię głównego jej bohatera, któremu niekiedy przypisuje się również jej autorstwo. Daniel wywodził się z arystokracji jerozolimskiej, ale nieznana jest genealogia jego rodziny. Określenie autorstwa Księgi, czasu i miejsca jej powstania nie jest proste. Większość współczesnych biblistów jest zdania, że Księga powstała w II w. przed Chr. i została napisana przez anonimowego autora, żyjącego w czasach machabejskich, w okresie straszliwych rządów okupacyjnych króla syryjskiego Antiocha IV Epifanesa (175-164/5 r. przed Chr.). Uważa się jednak, że wiele narracji, a także wizji przedstawionych w Księdze mogło powstać wcześniej, w okresie wczesnohelleńskim lub nawet babilońsko-perskim.

Struktura

Opowiadanie o Zuzannie: 1-63

Daniel i jego towarzysze w Babilonie: 1,1 – 6,29

a. W szkole pałacowej: 1,1-21

b. Sen Nabuchodonozora o posągu: 2,1-49

c. Złoty posąg Nabuchodonozora: 3,1-23

d. Pieśń Azariasza: 3,24-90

e. Cudowne ocalenie: 3,91-97

f. Sen Nabuchodonozora o drzewie: 4,1-37c

g. Uczta Baltazara: 5,1 – 6,1a

h. Zawiść satrapów: 6,1b-29

Wizje Daniela: 7,1 – 11,45

a. Pierwsza wizja: cztery bestie: 7,1-28

b. Druga wizja: baran i kozioł: 8,1 – 9,27

c. Trzecia wizja: wielkie zmagania narodów: 10,1 – 11,45

Koniec czasów: 12,1-13

Opowiadanie o Belu i smoku: 1-42

a. Oszukańczy kult Bela: 1-22

b. Opowiadanie o smoku: 23-42

KSIĘGA DANIELA (WERSJA GRECKA)

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ]

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Daniela 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Daniela 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Daniela 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Daniela 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Daniela 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Daniela 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Daniela 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Daniela 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Daniela 9

Księga Daniela 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Daniela 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Księga Daniela 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

NOWY TESTAMENT

WSTĘP DO EWANGELII WEDŁUG ŚW. MATEUSZA

Charakterystyka ogólna

Jezus w Ewangelii według św. Mateusza jest przedstawiany jako Ten, który przychodzi w punkcie kulminacyjnym historii Izraela i spełnia nadzieje narodu wybranego. Początek Księgi stanowi długa lista przodków (genealogia), która, wychodząc od Abrahama, łączy Jezusa z wielkimi postaciami z przeszłości. Wydarzenia z dzieciństwa Jezusa przypominają dzieciństwo Mojżesza. Również w kazaniu na Górze Jezus jawi się jako nowy Mojżesz, który poucza o Bożych wymaganiach. Swoją publiczną działalnością inauguruje Królestwo Boga, a Jego śmierć i zmartwychwstanie objawiają w sposób ostateczny prawdziwą naturę Mesjasza, Syna Boga, zapowiadanego przez proroków. Tę szczególną perspektywę podkreśla fakt, że w Ewangelii według św. Mateusza cytaty Starego Testamentu są bardzo liczne i wyraźne. Jezus zwraca się przede wszystkim do Izraela, lecz Jego własny naród Go nie rozumie, co więcej, zamiast Go przyjąć, odrzuca. Z drugiej strony ci, którzy wierzą w Niego, zarówno Żydzi jak i nie-Żydzi, nie mogą ograniczyć się do wołania: Panie! Wszyscy bowiem, aby osiągnąć obiecane zbawienie, przejdą przez sąd, w którym zostanie ocenione ich prawdziwe posłuszeństwo wobec woli Boga.

Cechą szczególną Ewangelii według św. Mateusza jest uporządkowanie zebranego materiału według określonego schematu, np. nauczanie Jezusa przedstawione jest w pięciu zbiorach. Podobnie jak u ewangelisty Łukasza, Ewangelię rozpoczynają wydarzenia z dzieciństwa.

Pierwsi adresaci

Z tekstu wynika, że autor napisał Ewangelię głównie do chrześcijan pochodzenia hebrajskiego. Sam utrwalił najistotniejsze wspomnienia z życia i nauczania Jezusa. Uwypuklił w sposób szczególny te aspekty, które mogły bardziej zainteresować osoby związane z wiarą i środowiskiem Izraela. Odbiorcy mieli być przekonani, że Jezus ukrzyżowany i zmartwychwstały to prawdziwy Mesjasz. Zjednoczeni w Kościele, we wspólnocie powołanej przez Jezusa, starali się interpretować Jego życie i słowa w nawiązaniu do Starego Testamentu. Chociaż ta wspólnota była formowana początkowo przez uczniów Jezusa – Żydów, to jednak była otwarta także na pogan. W nauczaniu Jezusa szukała wskazówek dla chrześcijańskiego życia tak, aby ten sposób życia różnił się od żydowskiego, i tym samym był jeszcze bardziej doskonały.

Autor

Starożytna tradycja chrześcijańska, znana już w II w. po Chr., przypisuje tę Ewangelię jednemu z dwunastu apostołów, poborcy podatkowemu, który jest tu zwany Mateuszem (Mt 9,9), a gdzie indziej nosi imię Lewi (Mk 2,14). Współcześni egzegeci są zgodni, że autor jest Żydem, obeznanym w doktrynie nauczycieli Prawa, i jednocześnie uczniem Jezusa.

W przeszłości uważano, że jest to pierwsza Ewangelia. W ubiegłym wieku natomiast pojawiły się wątpliwości. Wielu bowiem zaczęło twierdzić, że poprzedza ją Ewangelia według św. Marka. W każdym razie cennym pozostaje starożytne świadectwo, w którym czytamy: „Mateusz jako pierwszy rozpoczął zbieranie i spisywanie wspomnień o Jezusie, w sposób szczególny Jego słów”.

Dziś dużą popularnością cieszy się hipoteza, mówiąca o dwuetapowości powstawania tej Ewangelii. Pierwotnie Księga ta, niezależna od Ewangelii według św. Marka, byłaby autorstwa Mateusza. Ostateczna zaś wersja byłaby jej tłumaczeniem, dokonanym przez uczniów Apostoła, uwzględniającym też Ewangelię według św. Marka i własne źródła. Data powstania wersji ostatecznej nie jest pewna. Prawdopodobnie jest bliska 80 r. po Chr.

Struktura

Genealogia i dzieciństwo: 1,1 – 2,23

Jan Chrzciciel, chrzest, kuszenie: 3,1 – 4,11

Działalność Jezusa w Galilei: 4,12 – 18,35

a. Kazanie na Górze: 5,1 – 7,29

b. Cuda Jezusa: 8,1 – 9,38

c. Mowa misyjna: 10,1-42

d. Opór i brak zrozumienia: 11,1 – 12,50

e. Zbiór przypowieści: 13,1-52

f. Nauczanie i brak zrozumienia: 13,53 – 17,27

g. Mowa o wspólnym życiu: 18,1-35

W drodze do Jerozolimy: dyskusje i pouczenia: 19,1 – 20,34

Działalność Jezusa w Jerozolimie: 21,1 – 25,46

a. Dyskusje i opór: 21,1 – 22,46

b. Mowa przeciwko nauczycielom Prawa i faryzeuszom: 23,1-39

c. Mowa o powtórnym przyjściu Jezusa i sądzie: 24,1 – 25,46

Męka, śmierć i zmartwychwstanie: 26,1 – 28,20

EWANGELIA WEDŁUG ŚW. MATEUSZA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] [ 26 ] [ 27 ] [ 28 ]

Ewangelia św. Mateusza 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 22

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 23

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 24

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 25

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 26

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 27

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Mateusza 28

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO EWANGELII WEDŁUG ŚW. MARKA

Charakterystyka ogólna

W Ewangelii według św. Marka przeważa ton narracyjny, ale nie jest ona zwykłą biografią. Epizody w niej przytoczone są powiązane z sobą dość ogólnie, psychologiczne ujęcie bohaterów nie jest pogłębione, a kolejność wydarzeń w czasie i przestrzeni jest wyraźnie schematyczna. Brak też jakichkolwiek odniesień do dzieciństwa Jezusa. Mimo to jednak autor wykazuje troskę o szczegóły historyczne: scenografia bez wątpienia odzwierciedla środowisko palestyńskie I w. po Chr., a opisy wydarzeń są bardzo żywe i bogate w szczegóły.

Jezus jest osobowością wielu przeciwstawień: jest prawdziwym i wrażliwym człowiekiem, uzdrowicielem, z mocą wypędza złe duchy, głosicielem całkowicie pewnym swego przesłania, niezależnym od różnych Mu współczesnych nauczycieli Prawa, jednak zdecydowanym, by nie nadawać rozgłosu swoim słowom i czynom.

Kim On jest? Pytanie to bardziej bądź mniej wyraźnie przewija się przez całą Ewangelię. Odpowiedź można znaleźć w paradoksalnym połączeniu objawienia i tajemnicy, mocy i słabości. Całe nauczanie Ewangelii ma na celu doprowadzenie do wyznania wiary: „Ty jesteś Mesjasz” (Mk 8,29); „Naprawdę, ten Człowiek był Synem Boga” (Mk 15,39). Ewangelista Marek wydaje się głosić pogląd, że tylko ten, kto widział upokarzającą śmierć Jezusa, może dojrzeć do wiary w pełni autentycznej.

Tekst Ewangelii według św. Marka nie ma jednoznacznej struktury literackiej. Z tego względu można go podzielić na wiele sposobów. Jeden z możliwych podziałów to podział oparty na kryteriach geograficznych.

Pierwsi adresaci

Autor tej Ewangelii zwraca się głównie do chrześcijan pochodzenia pogańskiego, którymi mogli być współcześni mu chrześcijanie z Rzymu. Uznawali oni i czcili Jezusa jako Pana, pomimo iż nigdy Go nie spotkali i nie słuchali bezpośrednio. Być może nie rozumieli jasno relacji, jaka istniała pomiędzy naturą boską i ludzką Chrystusa, który około czterdziestu lat wcześniej został ukrzyżowany i zmartwychwstał. Dla nich więc ewangelista Marek zebrał niektóre wspomnienia o działalności Jezusa, poczynając od Galilei, aż do Jerozolimy: uzdrowienia, wypędzanie złych duchów, głoszenie Królestwa Boga, wybór i formowanie uczniów, opory ze strony religijnych przywódców żydowskich, skazanie na śmierć krzyżową i zwycięstwo nad śmiercią.

Autor

Nie ma całkowitej pewności co do tożsamości autora. Mimo wielu współczesnych dociekań biblistów nadal aktualne pozostają poglądy tradycyjne, zgodnie z którymi jest nim znany Piotrowi Marek (zob. Dz 12,12; 1 P 5,13), który wcześniej towarzyszył Pawłowi i Barnabie w podróżach misyjnych (zob. Dz 12,25; Dz 13,15) i w końcu znalazł się u boku Piotra w Rzymie, jako pomocnik i „tłumacz”.

W tym ostatnim okresie, przed rokiem 70 po Chr., spełnił zapewne życzenie Piotra i utrwalił na piśmie niektóre główne tematy nauczania chrześcijańskiego, według doktryny ukształtowanej przez wielu apostołów. Z pewnością posłużył się przyjętym już schematem nauczania. Być może miał też do dyspozycji świadectwa w formie pisemnej. W każdym razie wydaje się, że to właśnie on pierwszy nadał formę, w części biograficznej i katechetycznej, opowiadaniom o wydarzeniach i słowach z życia Jezusa.

Struktura

Wprowadzenie i pierwsza działalność w Kafarnaum: 1,1-45

Działalność w Galilei:: 2,1 – 9,50

a. Kontrowersyjne epizody: 2,1 – 3,35

b. Cuda i przypowieści: 4,1 – 5,43

c. Nauczanie i brak zrozumienia: 6,1 – 8,26

d. Wiara i formowanie uczniów: 8,27 – 9,50

W kierunku Jerozolimy: 10,1-52

Jerozolima: nauczanie, spory i trudności: 11,1 – 13,37

Męka, śmierć i zmartwychwstanie: 14,1 – 16,20

EWANGELIA WEDŁUG ŚW. MARKA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ]

Ewangelia św. Marka 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Marka 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Marka 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Marka 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Marka 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Marka 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Marka 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Marka 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Marka 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Marka 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Marka 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Marka 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Marka 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Marka 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Marka 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Marka 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO EWANGELII WEDŁUG ŚW. ŁUKASZA

Charakterystyka ogólna

Ewangelia według św. Łukasza ma pewne szczególne cechy, które ją odróżniają od pozostałych Ewangelii (Mateusza, Marka i Jana), wchodzących w skład Nowego Testamentu. Szczególną rolę odgrywa w niej Jerozolima, w której działalność Jezusa osiąga swój punkt kulminacyjny. Wszystkie wydarzenia historii zbawienia, przez które Bóg wyzwala człowieka z mocy zła, skupiają się wokół osoby Jezusa Chrystusa. W Nim spełnia się długi okres przygotowania, jaki stanowią dzieje starożytnego Izraela (Stary Testament). Dla tych, którzy uwierzyli, cały świat wkracza w nową epokę. Zaczyna się oczekiwanie ostatecznego spełnienia.

Dzieje zbawienia przeplatają się z wydarzeniami historii powszechnej (Łk 2,1; Łk 3,1-4) i ogarniają całą ludzkość (Łk 3,6). Jezus kieruje swoje słowa zwłaszcza do ubogich, pogardzanych, chorych, odtrąconych. To oni są na Jego nauczanie szczególnie otwarci i to właśnie pośród nich w sposób widzialny objawia się Królestwo Boga.

Pierwsi adresaci

Ewangelia według św. Łukasza powstaje w czasach, gdy dobiega końca życie ostatnich apostołów. Umierają ci, którzy mogliby dzielić się bezpośrednim doświadczeniem spotkania z Chrystusem, którzy słyszeli Jego nauki i widzieli Jego czyny. Coraz mniej jest tych, którzy pamiętają dni Jego męki, śmierci oraz zmartwychwstanie. Tymczasem pojawiają się nowi głosiciele Słowa, a do ich nauk wkradają się niejednokrotnie nowe treści.

Ewangelista Łukasz zdaje sobie sprawę, że chrześcijanie potrzebują solidnej dokumentacji najważniejszych wydarzeń dotyczących wiary. Prowadzi dokładne badanie świadectw przechowywanych w pamięci świadków oraz spisanych dokumentów, by mogły służyć jako podstawa dla chrześcijańskiego nauczania (Łk 1,1-4). Nic nie wiemy o adresacie Ewangelii, Teofilu. Z pewnością jest on jednak przedstawicielem pierwszych czytelników, do których ewangelista kieruje swoje dzieło.

Autor

O Łukaszu jest mowa w niektórych listach Nowego Testamentu (Flm 24; Kol 4,14; 2 Tm 4,11). Był on uczniem św. Pawła, z zawodu lekarzem wykształconym w kulturze greckiej. To, że jest to ta sama osoba, która napisała Ewangelię i Dzieje Apostolskie, potwierdza tylko starożytna tradycja. Wielu współczesnych uczonych podziela ten pogląd, inni natomiast wysuwają wątpliwości, gdyż żadna z cech charakterystycznych nauczania św. Pawła nie pojawia się w sposób wyraźny w Ewangelii według św. Łukasza. Autor jest wyrazicielem poglądów wspólnot chrześcijańskich spoza Palestyny, istniejących pod koniec pierwszego wieku. W świetle Dziejów Apostolskich wydaje się, że jest zaangażowany w działalność misyjną w świecie greckim. Ewangelia prawdopodobnie powstała ok. 80 roku po Chr.

Struktura

Wprowadzenie: 1,1-4

Jan i Jezus: narodziny i dzieciństwo: 1,5 – 2,52

Jan Chrzciciel: 3,1-20

Chrzest i kuszenie Jezusa: 3,21 – 4,13

Jezus w Galilei: 4,14 – 9,50

Wędrówka ku Jeruzalem: 9,51 – 19,27

Jezus w Jeruzalem: 19,28 – 21,38

Męka i śmierć Jezusa: 22,1 – 23,56

Zmartwychwstanie i wniebowstąpienie: 24,1-53

EWANGELIA WEDŁUG ŚW. ŁUKASZA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ]

Ewangelia św. Łukasza 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Łukasza 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Łukasza 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Łukasza 4

Ewangelia św. Łukasza 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Łukasza 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Łukasza 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Łukasza 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Łukasza 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Łukasza 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Łukasza 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Łukasza 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Łukasza 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Łukasza 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Łukasza 15

Ewangelia św. Łukasza 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Łukasza 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Łukasza 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Łukasza 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Łukasza 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Łukasza 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Łukasza 22

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Łukasza 23

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Łukasza 24

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO EWANGELII WEDŁUG ŚW. JANA

Charakterystyka ogólna

Już od pierwszych wieków chrześcijaństwa zauważono, że czwarta Ewangelia różni się znacznie od pozostałych. Trzy pierwsze mają podobny układ materiału i paralelne opisy wydarzeń, dlatego zostały nazwane synoptycznymi. Ewangelie synoptyczne podkreślają przede wszystkim to, co Jezus powiedział i uczynił w Galilei. Następnie ukazują Jego podróż do Jerozolimy, w której dopełnia On swoją aktywność ziemską. Ewangelia według św. Jana poświęca zaś więcej miejsca działalności Jezusa w Judei (J 1,35-42) i wymienia przynajmniej trzy Jego podróże do Jerozolimy (J 1,13; J 5,1; J 7,10). Synoptycy opisują około trzydziestu cudownych wydarzeń, św. Jan natomiast przedstawia ich siedem, przy czym z tych siedmiu tylko trzy występują w innych Ewangeliach. Określa je też inaczej – jako „znaki” lub „dzieła”. Synoptycy przedstawiają także nauczanie Jezusa jako krótkie wskazania i liczne przypowieści, św. Jan zaś pomija przypowieści (przekazuje tylko dwa przykłady – w rozdz. J 10 i J 15), a w zamian przekazuje długie, uroczyste mowy (np. mowę pożegnalną podczas Ostatniej Wieczerzy).

Ewangelia według św. Jana zachowuje swój odrębny styl, prosty a jednocześnie majestatyczny. Niektóre słowa występują bardzo często: „kochać”, „sądzić”, „dawać świadectwo”, „prawda”, „życie”, „świat”. W porównaniu z pozostałymi Ewangeliami występują tutaj także bardziej znaczące różnice: nic nie mówi się o ustanowieniu Wieczerzy Pańskiej, nie ma modlitwy „Ojcze nasz”, błogosławieństw ani epizodów z dzieciństwa Jezusa. Poza tym tylko w Ewangelii według św. Jana znajdujemy tak ważne określenia Jezusa, jak: „Ja jestem światłością” (J 8,12; J 9,5), „bramą” (J 10,7-9), „dobrym pasterzem” (J 10,11.14), „krzewem winnym” (J 15,1), „drogą i prawdą, i życiem” (J 14,6), „zmartwychwstaniem i życiem” (J 11,25), „chlebem życia” (J 6,35.48). Jezus jest prawdziwym człowiekiem, ale jeszcze przed zmartwychwstaniem jest już pełen chwały Bożej. Od samego początku Jego poznanie, działanie i słowa objawiają, że jest On istotą nadziemską, Synem, Słowem Boga obecnym w świecie. Dlatego też już od początku uczniowie mogą „widzieć, rozumieć i wierzyć”.

Pierwsi adresaci

Z dużym prawdopodobieństwem Ewangelia została napisana dla odbiorców, którzy nie znali pozostałych Ewangelii, mimo iż od dłuższego czasu mieli kontakt z nauczaniem chrześcijańskim. Intencje autora wyrażone są jasno pod koniec Ewangelii w J 20,31: „abyście uwierzyli, że Jezus jest Mesjaszem, Synem Boga”. Podkreśla on bowiem prawdę, że Chrystus jest jednocześnie wielki i potężny jak sam Bóg oraz ludzki i bezpośredni jak Jezus z Nazaretu.

Autor

Ewangelista nie podaje swojego imienia. Zgodnie ze starożytną tradycją jest nim umiłowany uczeń Jezusa, wymieniany często w Ewangelii (J 13,23-26; J 19,25-27; J 20,2-12; J 21,1-4). Utożsamia się go z apostołem Janem, jednym z Dwunastu.

Za życia Jezusa był on jeszcze bardzo młody, a Ewangelię napisał w podeszłym wieku. Stwierdzenie to jest prawdopodobne, chociaż są wysuwane także inne hipotezy. Nie mniej jednak żadna z nich, oprócz tej tradycyjnej, nie zyskała większego uznania wśród egzegetów.

Niektóre fragmenty czwartej Ewangelii mogą pochodzić od innych autorów (np. fragmenty rozdz. J 21). Możemy więc powiedzieć, że Ewangelia została napisana prawdopodobnie w różnym czasie i przez więcej osób. Być może byli to uczniowie Jana Apostoła, którzy spisali jego nauczanie. Za ostateczny termin ukończenia dzieła uważa się rok 100 po Chr.

Struktura

Hymn początkowy (prolog): 1,1-18

Pierwsze spotkania i pierwsze znaki: 1,19 – 4,54

Objawienie i sąd: cuda i mowy: 5,1 – 10,42

W kierunku decydującej godziny: 11,1 – 12,50

Długie pożegnanie Jezusa: 13,1 – 17,26

Męka i śmierć jako objawienie chwały: 18,1 – 19,42

Jezus zmartwychwstały: 20,1 – 21,25

EWANGELIA WEDŁUG ŚW. JANA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ]

Ewangelia św. Jana 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Jana 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Jana 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Jana 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Jana 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Jana 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Jana 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Jana 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Jana 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Jana 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Jana 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Jana 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Jana 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Jana 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Jana 15

Ewangelia św. Jana 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Jana 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Jana 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Jana 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Jana 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Ewangelia św. Jana 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO DZIEJÓW APOSTOLSKICH

Charakterystyka ogólna

Nie można mówić o Dziejach Apostolskich bez uwzględnienia trzeciej Ewangelii, gdyż zakładają one wyraźnie prôtos lógos – pierwszą Księgę (Dz 1,1). Na początku Dziejów ewangelista Łukasz mówi, jak widzi swoje wcześniejsze pismo – trzecią Ewangelię. Ukazuje ona to wszystko, „co Jezus czynił i czego nauczał”. Mówiąc bardziej precyzyjnie – odnosi się do aktywności Chrystusa od początku aż do wniebowstąpienia (Dz 1,1-2; zob. Dz 1,21-22). Teraz zaś aktywność ziemska Jezusa zostaje bezpośrednio powiązana z misją apostołów (Dz 1,2), której celem jest bycie świadkiem Chrystusa „w Jeruzalem i w całej Judei, w Samarii i aż po krańce ziemi” (Dz 1,8). Dar Ducha Świętego i powszechne świadectwo zajmują miejsce przywrócenia królestwa Izraelowi (Dz 1,6-8).

Dzieje Apostolskie ukazują następnie, jak świadkowie Jezusa po Jego wniebowstąpieniu i po otrzymaniu daru Ducha Świętego realizują otrzymaną misję. Tak jak zasadnicza struktura trzeciej Ewangelii oscylowała wokół podążania Chrystusa do Jerozolimy, tak teraz uczniowie wychodzą z Jerozolimy i idą „aż po krańce ziemi”. Poczynając od Żydów, docierają do pogan.

Ewangelista Łukasz podkreśla w Dziejach Apostolskich, że czas Kościoła, podobnie jak czas Jezusa, jest czasem dopełnienia zbawienia w historii, lecz wraz z nim ma także początek czas ostateczny. Ukierunkowanie historiozbawcze służy też do ukazania ciągłości nauczania od proroków aż do Chrystusa za pośrednictwem świadków Jezusa – apostołów, szczególnie Piotra oraz nade wszystko Pawła, prawdziwego misjonarza pogan. Dzieje Apostolskie ukazują więc nie tyle historię pierwotnego Kościoła, ile zwycięski bieg i jedność chrześcijańskiego nauczania.

Pierwsi adresaci

Oficjalnym adresatem dzieła jest ten sam nieznany Teofil, który był adresatem trzeciej Ewangelii. Jest on zapewne przedstawicielem czytelników, do których św. Łukasz kieruje swoje dzieła. Niezależnie jednak od tego, czy czytelnik wywodzi się z Żydów, czy z pogan, zgodnie z tym co zostało powiedziane wyżej, może mieć pewność, że jego wiara jest zakorzeniona w Bożych obietnicach, uczynionych w czasach Starego Testamentu.

Autor

Św. Łukasz, ukazany w Flm 24; Kol 4,14; 2 Tm 4,11; był uczniem św. Pawła, z zawodu lekarzem wykształconym w kulturze greckiej. To, że jest to ta sama osoba, która napisała trzecią Ewangelię i Dzieje Apostolskie, potwierdza starożytna tradycja, sięgająca II w. (Kanon Muratoriego). Za ewangelistą Łukaszem, jako autorem dzieła Łk-Dz, przemawia też to, że z relacji Dziejów Apostolskich wynika, iż ich autor musiał być towarzyszem św. Pawła, a spośród znanych z Corpus Paulinum współpracowników apostoła Pawła niewspomnianych w Dziejach tylko św. Łukasz może być wzięty pod uwagę jako autor Dziejów Apostolskich. Nie wspomniał siebie zapewne przez skromność.

Według Euzebiusza Łukasz pochodził z Antiochii w Syrii. Miejscowość tę wymienia się w Dziejach 13 razy. Autor zna osoby wysłane do Antiochii, tamtejszych proroków, hellenistę z Antiochii, proroka Agabosa. Wie, że tam po raz pierwszy uczniów Chrystusa nazwano chrześcijanami.

Czas powstania Dziejów Apostolskich jest trudny do określenia. Prawdopodobnie Dzieje powstały po Ewangelii. Obecnie przyjmuje się powszechnie, że dzieło Łk-Dz powstało po 70 r. Przebija bowiem z niego negatywne zabarwienie terminu „Żydzi” (Iudaioi), co wskazuje na okres po zburzeniu Jerozolimy. Jednocześnie mamy w nim pozytywny stosunek do Rzymian, a to z kolei nie pozwala przesunąć daty poza rok 95, czyli poza prześladowania za czasów Domicjana. Dlatego też przyjmuje się lata osiemdziesiąte jako prawdopodobny czas powstania trzeciej Ewangelii i Dziejów Apostolskich. Takiego poglądu nie podważa brak opisu śmierci apostoła Pawła. Celem bowiem Dziejów było ukazanie dotarcia Dobrej Nowiny „aż po krańce ziemi” (zob. Dz 1,8), a to zrealizowało się z chwilą przybycia Pawła do Rzymu, leżącego – z punktu widzenia mieszkańca Palestyny – na krańcu ziemi. Opisanie męczeństwa św. Pawła mogłoby też przenieść punkt ciężkości z męki Jezusa na mękę jednego z apostołów.

Jeśli chodzi o miejsce powstania, to przewijają się szczególnie trzy hipotezy: Antiochia, skąd miał pochodzić św. Łukasz i gdzie miałby osiąść po śmierci Pawła; Efez, gdyż w Dziejach widoczne jest szczególne zainteresowanie tym miastem; Rzym, gdzie nastąpił koniec apostolskiej działalności św. Pawła.

Struktura

Wprowadzenie: Jezus zleca apostołom misję: 1,1-26

Świadectwo apostołów w Jerozolimie: 2,1 – 5,42

a. Zesłanie Ducha Świętego i początek misji: 2,1-47

b. Pierwsze prześladowanie: 3,1 – 4,31

c. Pierwotna wspólnota: 4,32 – 5,42

Świadectwo poza Jerozolimą i wśród pogan: 6,1 – 15,35

a. Początek misji w Judei i Samarii: 6,1 – 8,40

b. Początki misji wśród pogan: 9,1 – 15,35

Świadectwo w drodze do „krańców ziemi”: 15,36 – 28,16

a. Druga podróż misyjna: 15,36 – 18,23

b. Trzecia podróż misyjna: 18,23 – 21,14

c. Podróż Pawła do Jerozolimy: 21,15-26

d. Aresztowanie Pawła w Jerozolimie: 21,27 – 23,35

e. Więzienie Pawła w Cezarei Nadmorskiej: 24,1 – 26,32

f. Podróż do Rzymu: 27,1 – 28,16

Zakończenie: Apostoł naucza w Rzymie: 28,17-31

DZIEJE APOSTOLSKIE

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] [ 26 ] [ 27 ] [ 28 ]

Dzieje Apostolskie 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 7

Dzieje Apostolskie 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 22

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 23

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 24

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 25

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 26

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Dzieje Apostolskie 27

Dzieje Apostolskie 28

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO LISTU DO RZYMIAN

Charakterystyka ogólna

List ten zawiera obszerną i najbardziej systematyczną refleksję apostoła Pawła na temat sytuacji wszystkich ludzi wobec Boga. Główne myśli nauczania są następujące: wszyscy poganie to ludzie zanurzeni w grzechu i w niewierności, ich życie jest klęską; także Żydzi są grzeszni, gdyż są zbyt przywiązani do Prawa Mojżeszowego, a nie są w stanie go przestrzegać.

Życie pogan i Żydów nie prowadzi ich do stanu człowieka sprawiedliwego. Sprawiedliwość, czyli usprawiedliwienie i postawa właściwej relacji do Boga, jest bowiem dla człowieka darem od Boga, który człowiek jest w stanie przyjąć tylko dzięki wierze. Wskazując człowiekowi taką drogę wiary, apostoł Paweł przypomina, że najstarszym i najbardziej wzniosłym przykładem pozostaje patriarcha Abraham.

Bóg, aby umożliwić ludziom właściwą z sobą relację, posłał Jezusa jako Mesjasza. Jezus odnowił sytuację człowieka, stał się dla nas nowym Adamem – w przeciwieństwie do pierwszego, starego. Odtąd dla tych, którzy wierzą w Niego, istnienie przyjmuje inny wymiar: Prawo Mojżesza nie jest już najważniejsze, liczy się prawo Ducha Bożego; na miejsce strachu wchodzi pewność, że jesteśmy ogarnięci Bożą miłością, która jest mocniejsza od wszelkich cierpień i przeciwności.

Bardzo szczególna w tej nowej rzeczywistości jest sytuacja narodu żydowskiego – narodu wybranego i uprzywilejowanego przez Boga – który nie przyjął Jezusa jako Mesjasza. Nikt nie może jednak powiedzieć, że Izraelici są przeklęci i dalecy od Boga. Wprost przeciwnie – apostoł Paweł wierzy i ma nadzieję, że w przyszłości Izrael doświadczy Bożego miłosierdzia (11,31n).

Życie chrześcijańskie opisywane przez Pawła jest jakby ciągłym oddawaniem kultu, który się Bogu podoba. Nowi wierzący pozostają w jedności i we wzajemnej miłości, żyją w zgodzie i  i są wrażliwi na potrzeby bliźnich.

Pierwsi adresaci

Są nimi chrześcijanie Rzymu. Nie wiemy jak narodziła się ta wspólnota. Wydaje się (rozdz. Rz 16), że wierzący w Rzymie pochodzili w części z Żydów i w części z pogan. Nie jesteśmy w stanie określić, która z tych grup była liczniejsza. Prawdopodobnie Kościół w Rzymie powstał wtedy, gdy pierwsi chrześcijanie przybyli z Palestyny do Rzymu i zostali przyjęci przez liczne wspólnoty żydowskie w tym mieście.

W czasach apostoła Pawła chrześcijanie wywodzili się przede wszystkim z najniższych sfer społeczności rzymskiej, spośród niewolników, robotników, drobnych rzemieślników i kupców. Nie było rzeczą łatwą utrzymać jedność we wspólnotach tak zróżnicowanych. Tym tłumaczą się też podziały i nieporozumienia, jakie pojawiały się we wspólnocie, której wiara chrześcijańska była często jeszcze bardzo niedojrzała (rozdz. Rz 12-15).

Autor

Jest nim apostoł Paweł. Zwraca się on do wspólnoty, której nie zna, nie zakładał i nigdy wcześniej nie odwiedzał. Pisze do tych chrześcijan, gdyż ma zamiar przybyć do Rzymu. Po ukończeniu wielkich podróży misyjnych w Azji Mniejszej i Grecji prawdopodobnie chciał się udać na zachód aż do Hiszpanii i obrać Rzym jako bazę swego przyszłego głoszenia Ewangelii do wszystkich pogan. List ten zapewne napisał w Grecji, w Koryncie, wiosną 58 roku po Chr.

Struktura

Wprowadzenie i przedstawienie tematu głównego: 1,1-17

Wszyscy potrzebują zbawienia: 1,18 – 3,20

Sposób, w jaki Bóg zbawia: 3,21 – 4,25

Nowe życie zjednoczonych z Chrystusem: 5,1 – 8,39

Rola Izraela w planach Boga: 9,1 – 11,36

Życie chrześcijańskie: 12,1 – 15,13

Pozdrowienia i zakończenie: 15,14 – 16,27

LIST DO RZYMIAN

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ]

List św. Pawła do Rzymian 1

List św. Pawła do Rzymian 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Rzymian 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Rzymian 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Rzymian 5

List św. Pawła do Rzymian 6

List św. Pawła do Rzymian 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Rzymian 8

List św. Pawła do Rzymian 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Rzymian 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Rzymian 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Rzymian 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Rzymian 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Rzymian 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Rzymian 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Rzymian 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO PIERWSZEGO LISTU DO KORYNTIAN

Charakterystyka ogólna

Ten długi list przedstawia rygorystyczną interwencję apostoła Pawła wobec chrześcijan w Koryncie. Chodzi o wspólnotę bardzo liczną i w tym czasie miotaną podziałami, spowodowanymi poszukiwaniem sposobu rozumienia nauczania Pawła w odniesieniu do konkretnych problemów życiowych. Apostoł surowo krytykuje rozłam wspólnoty na wiele ugrupowań i podkreśla nadrzędną i podstawową rolę Chrystusa oraz podrzędną i mniej istotną rolę apostoła, ktokolwiek by nim był.

Ton listu jest polemiczny przede wszystkim wobec pewnych tendencji, które przeceniają mądrość religijną w ogólności i w efekcie zaniedbują paradoksalną mądrość krzyża Chrystusa. Paweł porusza również kwestie dotyczące moralności seksualnej i rodzinnej, odpowiadając prawdopodobnie na konkretne pytania (1 Kor 7,1.25 i być może 1 Kor 8,1; 1 Kor 12,1). Poucza także Koryntian, jak się zachować wobec zwyczajów pogańskich w ich środowisku (np. jak odnosić się do pokarmów ofiarowanych bożkom), zaleca zdyscyplinowanie i prawdziwą jedność wszystkich wierzących, podejmuje centralny temat zmartwychwstania, zachęca do udziału w kolekcie na rzecz ubogich chrześcijan z Jerozolimy.

Styl listu jest żywy i zdecydowany, często rygorystyczny. Widać, że Apostoł troszczy się o uporządkowanie życia wierzących, których sam przywiódł do wiary, i chce im pomóc w dojrzewaniu w wierze.

Pierwsi adresaci

Jest to mniejszość chrześcijańska rozproszona w zróżnicowanym narodowościowo, wielkim, nadmorskim mieście starożytnej Grecji, w którym kwitnie handel. Rozwiązłość moralna, idee i wzorce pogańskie oraz wygodnictwo wywierają ogromny wpływ na wspólnotę chrześcijańską, złożoną z wierzących, w większości biednych i mało znaczących w społeczeństwie ludzi (1 Kor 1,26). Chrześcijanie z Koryntu są bogaci w wiele darów duchowych (1 Kor 1,4 – 5,12), lecz w bardzo nikłym stopniu doświadczają tajemniczej mocy Boga (rozdz. 1 Kor 2). Są też bardzo podzieleni (1 Kor 1,10-13; 1 Kor 6,1-11), tolerują sytuacje skandaliczne (1 Kor 5,1-13) i w wielu przypadkach nie wiedzą, jak się zachować: okazują przesadne skłonności ascetyczne (1 Kor 7,1-40), raz są tolerancyjni, innym razem mają skrupuły, gdy chodzi o spożywanie pokarmów ofiarowanych bożkom (rozdz. 1 Kor 8), przeceniają albo lekceważą dary Ducha Świętego (rozdz. 1 Kor 12-14). Paweł oskarża ich także, że celebrują Wieczerzę Pańską bez prawdziwej miłości braterskiej (rozdz. 1 Kor 11), żywiąc uczucia, które wynikają z błędnie pojmowanej wolności (1 Kor 6,12).

Autor

Jest nim bez wątpienia apostoł Paweł. Przebywał on w Koryncie przez półtora roku (w latach 51-52 po Chr.). Następnie utrzymywał kontakt z tą wspólnotą: pisał (1 Kor 5,9), wysyłał Tymoteusza (1 Kor 4,17) lub otrzymywał wieści od przyjaciół (1 Kor 1,11). List został napisany w Efezie (1 Kor 16,8), prawdopodobnie wiosną 57 roku po Chr.

Struktura

Wstęp: 1,1-9

Rozłamy w Kościele: 1,10 – 4,21

Moralność seksualna i sądy: 5,1 – 6,20

Małżeństwo i celibat: 7,1-40

Pokarmy ofiarowane bożkom: 8,1 – 11,1

Wspólnota, Wieczerza Pańska, dary Ducha Świętego: 11,2 – 14,40

Zmartwychwstanie: 15,1-58

Kolekta dla świętych: 16,1-4

Plany podróży misyjnych: 16,5–12

Zakończenie: 16,13-24

PIERWSZY LIST DO KORYNTIAN

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ]

1 List św. Pawła do Koryntian 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Pawła do Koryntian 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Pawła do Koryntian 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Pawła do Koryntian 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Pawła do Koryntian 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Pawła do Koryntian 6

1 List św. Pawła do Koryntian 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Pawła do Koryntian 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Pawła do Koryntian 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Pawła do Koryntian 10

1 List św. Pawła do Koryntian 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Pawła do Koryntian 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Pawła do Koryntian 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Pawła do Koryntian 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Pawła do Koryntian 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Pawła do Koryntian 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO DRUGIEGO LISTU DO KORYNTIAN

Charakterystyka ogólna

Styl tego listu jest jeszcze bardziej przepełniony pasją i bardziej polemiczny niż poprzedniego. Został bowiem poddany w wątpliwość autorytet Pawła. Jego wysiłek i najszczersze zamiary zostały przedstawione w złym świetle przez niektórych nauczycieli, którzy pojawili się po nim. W tej sytuacji Apostoł stara się bronić i wyjaśnić dokładnie wagę swego nauczania (2 Kor 2,7; 2 Kor 10,13). Wyjawia, jak wielką miłość żywi do chrześcijan z Koryntu (2 Kor 6,1-13; 2 Kor 11,2.11). Nie brak też tu usilnych zachęt, wzywających do przebaczenia winnym (2 Kor 2,5-11), okazania wytrwałości (2 Kor 6,1-2) i pomagania z całego serca biednym (rozdz. 2 Kor 8-9). Zdarzające się powtórzenia tematu nasunęły niektórym egzegetom podejrzenie, że list ten jest zbiorem fragmentów kilku pism z tego samego okresu.

Pierwsi adresaci

Także i tutaj są to chrześcijanie z Koryntu. Sytuacja jest niepokojąca. Z powodu niektórych, chętnie tu słuchanych fałszywych nauczycieli (2 Kor 11,3-4), wierzący nie darzą już apostoła Pawła takim szacunkiem i zaufaniem jak poprzednio (2 Kor 10,10). Wielu zignorowało i zapomniało jego entuzjazm i jego poświęcenie (2 Kor 11,7-9) oraz trudności i cierpienia, jakie go spotkały (2 Kor 1,8-9; 2 Kor 6,1-13; 2 Kor 11,16-33). Zostały też zapomniane jego doświadczenia mistyczne (2 Kor 12,1-10), jego oddanie (2 Kor 12,11 – 13,10), wypaczono prawdziwą istotę jego posłannictwa (rozdz. 2 Kor 3-5).

Autor

Jest nim apostoł Paweł. Wynika to z bezpośrednich wskazówek z listu (2 Kor 1,1) i całości treści, dotyczącej autora i odbiorców. Wszystkie te informacje harmonizują z danymi, jakie mamy z innych źródeł (Dz 18,1-8). Jeżeli nawet list jest kompilacją kilku tekstów, wszystkie pochodzą od św. Pawła. List został zapewne napisany w 57 roku po Chr.

Struktura

Wstęp: 1,1-11

Zmiana planów podróży: 1,12 – 2,11

Prawdziwy apostoł: 2,12 – 5,21

Doświadczenia i dary Pawła: 6,1 – 7,16

Zachęta do dobroczynności: 8,1 – 9,15

Obrona własna, oskarżenie fałszywych nauczycieli: 10,1 – 12,21

Zachęty i pozdrowienia: 13,1-13

DRUGI LIST DO KORYNTIAN

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ]

2 List św. Pawła do Koryntian 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 List św. Pawła do Koryntian 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 List św. Pawła do Koryntian 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 List św. Pawła do Koryntian 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 List św. Pawła do Koryntian 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 List św. Pawła do Koryntian 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 List św. Pawła do Koryntian 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 List św. Pawła do Koryntian 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 List św. Pawła do Koryntian 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 List św. Pawła do Koryntian 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 List św. Pawła do Koryntian 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 List św. Pawła do Koryntian 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 List św. Pawła do Koryntian 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO LISTU DO GALATÓW

Charakterystyka ogólna

Pisząc do wspólnot chrześcijańskich w Azji Mniejszej, apostoł Paweł broni z pełnym zaangażowaniem czystości Ewangelii i stara się zapobiec zniekształcaniu przesłania Jezusa Chrystusa. Typowy dla tego listu jest płomienny, miejscami polemiczny ton, i zapewne dlatego na początku, po pozdrowieniach, brakuje występujących zwykle w listach słów dziękczynienia Bogu i pochwał adresatów.

Paweł interweniuje, i to w sposób zdecydowany, aby zapobiec fałszywym teoriom (Ga 1,7-9), rozpowszechnianym po jego nauczaniu, które miało prawdopodobnie miejsce w roku 50. Z tych też powodów mówi dużo o sobie, o swojej misji i swoich relacjach z apostołami z Jerozolimy (Ga 1,11-2,10). Przedstawia na nowo główne tematy Ewangelii, a szczególnie podkreśla wyższość wiary nad starym prawem i uczynkami (Ga 2,15-3,29). Argumentacja, którą przytacza, jest tutaj bardziej rozbudowana i przedstawiona z większym spokojem niż w Liście do Rzymian. Na koniec Paweł ukazuje życie wierzących jako doświadczenie głębokiej wolności (rozdz. Ga 4-5). Zachęca chrześcijan z Galacji, aby żyli według Ducha, a nie kierowali się egoizmem i bezdusznym przywiązaniem do Prawa Mojżeszowego.

Pierwsi adresaci

List jest skierowany do wierzących, którzy w pierwszej chwili przyjęli z entuzjazmem nauczanie chrześcijańskie Pawła (Ga 5,7), lecz później zaczęli słuchać także innych głosicieli, którzy nauczali inaczej. Rozpowszechniane wśród nich „nowe teorie”, do których odnosi się List do Galatów, tchną powrotem do judaizmu. Przyjmując je, chrześcijanie sprowadzają własną wiarę do ciasnych ograniczeń prawa żydowskiego. Fascynują ich dawne dyskusje (Ga 3,1-4), bez głębszego zrozumienia znaczenia Pisma Świętego. Po tym, jak poznali i otrzymali wolność, jaką niesie z sobą Ewangelia, wracają znowu do stanu zniewolenia, przypisując istotne znaczenie starym nakazom, które już nic nie znaczą (Ga 5,6; Ga 6,15).

Autor

Ten list jest z pewnością także autorstwa apostoła Pawła. Tekst wielokrotnie przytacza fakty z jego życia – od czasu, kiedy prześladował Kościół, aż do konfliktu z apostołem Piotrem w Antiochii. Częste wzmianki o silnej opozycji, z jaką się tu spotyka, znajdują pełne potwierdzenie w Dziejach Apostolskich. List prawdopodobnie powstał w 57 roku po Chr.

Struktura

Pozdrowienie: 1,1-5

Jedyna Ewangelia: 1,6-10

Przeszłość Pawła: 1,11 – 2,14

Wiara, uczynki, Prawo: 2,15 – 3,29

Wolność i Duch: 4,1 – 5,26

Końcowe pouczenia i pozdrowienia: 6,1-18

LIST DO GALATÓW

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ]

List św. Pawła do Galatów 1

List św. Pawła do Galatów 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Galatów 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Galatów 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Galatów 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Galatów 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO LISTU DO EFEZJAN

Charakterystyka ogólna

Apostoł Paweł odpowiada na wymagania swoich odbiorców. Przedstawia szerzej niż zwykle nauczanie chrześcijańskie, które dotyczy całego wszechświata. Mówi, że tajemniczy plan Boga ma swój początek jeszcze przed stworzeniem świata (Ef 1,4). Ten plan obejmuje wszystko, co jest w niebie i na ziemi, i jednoczy to pod panowaniem jedynego władcy, Jezusa Chrystusa (Ef 1,10.21). W ten sposób zostaje też usunięta różnica między Żydami i nie-Żydami, aby można było stworzyć jeden naród (Ef 2,13-22).

Kościół jest rzeczywistością jednoczącą – jest jednym ciałem, którego Chrystus jest głową, jedną budowlą, której Chrystus jest fundamentem. Jest też porównany do uświęconej przez Chrystusa oblubienicy, którą czyni On swoją żoną.

Druga część listu zawiera różne pouczenia. Chrześcijanie są w niej wezwani do prowadzenia nowego życia, zarówno w rodzinie, jak i w społeczeństwie.

Pierwsi adresaci

Dwie przesłanki z pewnością nie pozwalają utrzymywać, że autor zwraca się do wspólnoty chrześcijańskiej w Efezie. Nade wszystko w wielu starożytnych rękopisach adres jest bardzo ogólny i krótszy od tego tradycyjnego i nie zawiera słowa Efez („do świętych, do wiernych w Jezusie Chrystusie”). Poza tym z treści listu nie wynika, że autor spotykał się już z jego adresatami (Ef 1,15; Ef 3,2). Być może ten list był początkowo pismem skierowanym do całej grupy wspólnot w Azji Mniejszej, a później w tradycji zachowała się tylko nazwa wspólnoty w Efezie. W każdym razie chodzi o środowisko ukształtowane w większości przez chrześcijan pochodzenia pogańskiego. Ich wiara nie była jeszcze dojrzała i była narażona na oddziaływania typowo pogańskiej mentalności filozoficzno-religijnej.

Autor

Wiemy z Dziejów Apostolskich, że apostoł Paweł przebywał w Efezie około trzech lat (Dz 19,8-10; Dz 20,31). Przebywał więc tam długo i pomimo niebezpieczeństw i przeciwności zebrał dobre owoce swego nauczania (1 Kor 15,32; 2 Kor 1,8-10). Nie ma wątpliwości, że był związany z tym miastem, lecz nie wszyscy egzegeci są przekonani, iż list ten został napisany przez niego. Zauważa się bowiem znaczne różnice w słownictwie, w stylu i w treści między tym listem a innymi listami Pawłowymi. Podobieństwa do Listu do Kolosan sugerują, że rzeczywistym autorem mógł być uczeń Pawła. Wielu jednak uznaje te wątpliwości za niewystarczające i utrzymuje, że list został wysłany przez apostoła Pawła z więzienia w Cezarei (około 60 roku po Chr.) lub z Rzymu (w latach 61-63 po Chr.).

Struktura

Adres i pozdrowienie: 1,1-2

Część pierwsza:: 1,3 – 3,21

a. Błogosławieństwo i modlitwa: 1,3-23

b. O jedności między Żydami i poganami: 2,1-22

c. Paweł apostołem pogan: 3,1-21

Część druga:: 4,1 – 6,20

a. Zachęta do jedności i nowego życia: 4,1-32

b. Pouczenie o nowych relacjach w rodzinie: 5,1 – 6,9

c. Wezwanie do walki duchowej: 6,10-20

Końcowe pozdrowienia: 6,21-24

LIST DO EFEZJAN

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ]

List św. Pawła do Efezjan 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Efezjan 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Efezjan 3

List św. Pawła do Efezjan 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Efezjan 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Efezjan 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO LISTU DO FILIPIAN

Charakterystyka ogólna

Treść listu ukazuje wyraźnie wielką miłość, jaką żywił apostoł Paweł do chrześcijan, będących z dala od niego. Relacje wręcz rodzinne, przyjacielskie i pragnienie jak najszybszego spotkania – to uczucia, którym Apostoł poświęca tu dużo miejsca. Ogólny ton listu tchnie optymizmem. Wszystko jest oceniane z punktu widzenia wiary i Ewangelii. Apostoł podkreśla też, że zawsze można pozostać w jedności z Chrystusem. Zachęca, aby żyć radośnie, odważnie i w jedności oraz dążyć do jak najdoskonalszego naśladowania Chrystusa.

Przywołując postać Jezusa Chrystusa, apostoł Paweł cytuje słowa hymnu, prawdopodobnie znanego już wspólnotom chrześcijańskim. Chrystus w tym hymnie przedstawiony jest jako wzór radykalnego ubóstwa (ponieważ będąc Bogiem, staje się człowiekiem) i bezgranicznego posłuszeństwa (aż do śmierci na krzyżu).

Apostoł wyraźnie potępia działania fałszywych misjonarzy, którzy byli zagrożeniem dla wiary. To ci, którzy bardziej lub mniej fanatycznie narzucali judaizm. Wobec nich nie boi się wymieniać własnych tytułów gorliwego i sprawiedliwego Hebrajczyka. Jednak natychmiast zaznacza, że zostawił je wszystkie dla wiary w Chrystusa.

Apostoł Paweł ukazuje też w dobrym świetle swoich towarzyszy. W pouczeniach odnosi się do konkretnych osób i daje ogólne wskazówki (np. słynna zachęta, aby przyjmować wszystko, co jest prawe, dobre i sprawiedliwe). Zwykle jest dumny z tego, że nie musi nic przyjmować od innych. Tutaj jednak jest szczęśliwy, że może przyjąć pomoc materialną. Dziękuje za nią serdecznie i okazuje szczególne uczucie przywiązania.

Pierwsi adresaci

Są to chrześcijanie z Filippi, którzy należą do pierwszej wspólnoty, jaką Apostoł założył w Europie (Dz 16). Jego relacje z nimi, są wyjątkowo serdeczne i przyjacielskie. Filipianie wielokrotnie troszczyli się o niego, gdy miał trudności i potrzebował wsparcia. Paweł nie ogranicza się do podziękowań i  i pozdrowień, które są tu bardziej podkreślone niż w w innych listach. Przez Tymoteusza wysyła też informacje, poucza, zachęca do wytrwania, ukazuje Chrystusa jako wzór, zaleca wytrwałość, zgodę i zaangażowanie.

Autor

W tym liście apostoł Paweł mówi dużo o sobie i o swoim położeniu. Pisze z więzienia (Flp 1,7.13.14.17) w Rzymie (lata 61-63 po Chr.) bądź w Efezie (57 rok po Chr.; zob. Dz 19,21-22; Dz 20,1; 1 Kor 15,32; 1 Kor 16,8-9; 2 Kor 1,8nn). Stwierdza, że doświadczył nowej dla dla siebie rzeczywistości i zrozumiał, że działanie nie jest zawsze najważniejszym i najskuteczniejszym sposobem bycia chrześcijaninem. Bardziej bowiem cenne jest zjednoczenie z Chrystusem. Apostoł nie odczuwa też już więcej strachu, dlatego jest gotów świadczyć i głosić Ewangelię także w kajdanach. Razem z nim inni wierzący także osiągnęli tę dojrzałość i odwagę. Prawdopodobnie niektórzy z nich wywodzą się ze środowiska więziennego.

Mówiąc o swoich przeciwnikach, Apostoł jak zwykle jest surowy i realistyczny. Jego wypowiedzi charakteryzuje głęboki spokój, który nie ma w w sobie nic z z bierności. Życie chrześcijańskie jest bowiem według apostoła Pawła ciągłym dążeniem do jeszcze nie osiągniętego celu i ciągłym oczekiwaniem na przyjście Pana. Pod koniec listu Apostoł dziękuje też za otrzymaną pomoc.

Struktura

Adres, pozdrowienie, podziękowania: 1,1-11

Aktualne położenie Pawła: 1,12-26

Odwaga życia podobnego do życia Chrystusa: 1,27 – 2,18

Dwaj wierni towarzysze: 2,19-30

Konfrontacja z przeciwnikami: 3,1-11

Dążenie do celu: 3,12-21

Pouczenia i podziękowania: 4,1-23

LIST DO FILIPIAN

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ]

List św. Pawła do Filipian 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Filipian 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Filipian 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Filipian 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO LISTU DO KOLOSAN

Charakterystyka ogólna

Paweł z wielką determinacją uwypukla niektóre główne tematy swojego nauczania. Wskazuje, że Chrystus jest ponad wszystkim i ponad wszystkimi. Przez Niego Bóg stworzył wszechświat, przez Niego też wyzwolił wierzących ze stanu niewoli i zjednoczył ich w jednym ciele, jakim jest Kościół.

Chrześcijanie są wezwani do życia w pełnej wolności, którą otrzymali, i nie powinni obawiać się tego świata ani przeceniać idei i reguł czysto ludzkich. Odnowieni działaniem Bożym winni w konkretny sposób, w szczerości, pokoju i wzajemnym poszanowaniu, dawać świadectwo nowego życia.

Pierwsi adresaci

Kolosy to miasteczko w Azji Mniejszej, położone pomiędzy Efezem i Antiochią Pizydyjską. Wspólnota chrześcijańska powstała tu dzięki nauczaniu Epafrasa, przyjaciela Pawła (Kol 1,6-17). Apostoł więc nie znał osobiście tych wierzących. Informacje dotyczące ich położenia otrzymał od Epafrasa.

Według Epafrasa byli to chrześcijanie ożywieni wiarą, miłością i nadzieją. W życiu codziennym jednak ich duchowość nie była jeszcze dojrzała i stabilna. Niektórzy przeceniali ingerowanie w życie ludzkie różnych sił nadnaturalnych, bytów pośrednich między Bogiem i człowiekiem. Wielu też chętnie słuchało nauczycieli judaizujących, przejętych zbytnio przepisami starego prawa.

Autor

List ten napisał apostoł Paweł z więzienia (Kol 4,18) w Cezarei (około 60 roku po Chr.) lub w Rzymie (w latach 61-63 po Chr.). Język i nauczanie różnią się znacząco od innych listów Pawłowych. To zasugerowało egzegetom, że autorem może być ktoś inny, np. jeden ze współpracowników Pawła. Nie mniej jednak większość uczonych uważa, że te różnice dadzą się wyjaśnić szczególną sytuacją, w której znajdował się Apostoł. Z uwagi na zaskakujące zbieżności myśli i konkretnych sformułowań powstaje przypuszczenie, że na podstawie Listu do Kolosan został napisany List do Efezjan.

Struktura

Adres, pozdrowienie i podziękowania: 1,1-8

Chrystus Panem całego wszechświata: 1,9 – 2,15

Chrześcijańska wolność wierzących: 2,16 – 3,17

Zadania chrześcijan: 3,18 – 4,6

Informacje i pozdrowienia: 4,7-18

LIST DO KOLOSAN

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ]

List św. Pawła do Kolosan 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Kolosan 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Kolosan 3

List św. Pawła do Kolosan 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO PIERWSZEGO LISTU DO TESALONICZAN

Charakterystyka ogólna

Powołując się na swój pobyt w Tesalonice i wydarzenia, które potem nastąpiły, apostoł Paweł otwarcie wyraża radość i zadowolenie z postawy Tesaloniczan. Gorąco też pragnie spotkać się ponownie, aby dokończyć przerwanego nagle dzieła ewangelizacji i utwierdzić ich w wierze (1 Tes 3,9-10). Tematem najbardziej naglącym są jednak wątpliwości Tesaloniczan co do losu tych, którzy umarli. Apostoł stara się wyjaśnić, że zmarli nie będą poszkodowani w chwili przyjścia Pana, gdyż wówczas zmartwychwstaną i razem z żyjącymi pójdą w pochodzie do nieba (1 Tes 4,13-18). Apostoł nie przeciwstawia się rozpowszechnionej nadziei, że to wydarzenie jest już bliskie, nawet zdaje się podzielać ten pogląd. Nie absolutyzuje jednak tej nadziei, przypominając, że owego dnia nie można przewidzieć, gdyż przyjdzie on niespodziewanie, tak jak złodziej w nocy (1 Tes 5,1-3).

Pierwsi adresaci

Paweł otrzymał od Tymoteusza dobre wiadomości o wspólnocie z Tesaloniki. Chrześcijanie pomimo wielu przeciwności (1 Tes 1,6) zachowywali żywą wiarę, zaangażowaną miłość i utwierdzoną nadzieję (1 Tes 1,3). Tym niemniej jednak nie mieli jasnych poglądów na temat powtórnego przyjścia Pana. Rozpowszechniano bowiem obawę, że wierzący, którzy już umarli, nie będą mieli udziału w świątecznym spotkaniu z Panem, które, jak uważano, miało nastąpić niebawem.

Autor

Posiadamy przesłanki wystarczająco dokładne, co do powstania tego listu. Jest on najstarszym pismem Nowego Testamentu. Paweł wraz z Sylwanem i Tymoteuszem odwiedził Tesalonikę ok. 50 roku po Chr., podczas swojej drugiej podróży misyjnej, i przez kilka tygodni głosił tu Ewangelię. Bardzo też szybko zawiązała się grupa uczniów, lecz miejscowi Żydzi okazali się przeciwni przybyłym nauczycielom i zmusili ich do wyjazdu (Dz 17,1-10).

Po niedługim czasie, podczas pobytu w Atenach, apostoł Paweł, bardzo przejęty (1 Tes 2,17 – 3,5), wysłał Tymoteusza, aby zorientował się w sytuacji tej nowej wspólnoty. Po powrocie Tymoteusza, już z Koryntu, ok. 51 roku po Chr. z radością napisał słowa pouczenia i zachęty.

Struktura

Adres, pozdrowienie, podziękowania: 1,1-10

Wspomnienia, radość, modlitwa: 2,1 – 3,13

Życie miłe Bogu: 4,1-12

Przyjście Pana: 4,13-18

Zachęta do czujności: 5,1-11

Końcowe napomnienia i pozdrowienia: 5,12-28

PIERWSZY LIST DO TESALONICZAN

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ]

1 List św. Pawła do Tesaloniczan 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Pawła do Tesaloniczan 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Pawła do Tesaloniczan 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Pawła do Tesaloniczan 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Pawła do Tesaloniczan 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO DRUGIEGO LISTU DO TESALONICZAN

Charakterystyka ogólna

List wzywa do tego, by nie uważać jednoznacznie, że powtórne przyjście Pana jest bardzo bliskie. Najpierw bowiem musi zaistnieć odstępstwo i pojawić się człowiek nieprawości. On będzie się starał przeciwstawić Bogu i Chrystusowi. Tajemnica nieprawości zaczęła już działać, lecz jest jeszcze utrzymywana w niemocy. Tymczasem chrześcijanie umocnieni w Panu powinni pogłębiać wiarę i utwierdzać się w miłości. Powinni zawierzyć Panu, który ich wybrał i z pewnością strzeże, gdyż jest wierny.

Pierwsi adresaci

Chrześcijanie z Tesaloniki zostali opanowani przez swego rodzaju fanatyzm religijny. Żyjąc bezczynnie, zaniedbywali swoje obowiązki i prace, ponieważ byli przekonani, że powtórne przyjście Pana jest już bardzo bliskie. Te złudne nadzieje opierali na domniemanych objawieniach i pismach przypisywanych apostołowi Pawłowi (2 Tes 2,1-2; 2 Tes 3,6; 2 Tes 3,11).

Autor

List ten został napisany w niedługim czasie po pierwszym (zapewne w Koryncie około 52 roku po Chr.), prawdopodobnie jako reakcja na dalsze wieści o sytuacji i postawie wspólnoty w Tesalonice. Wielu egzegetów jednak widzi inaczej zależności między Pierwszym a Drugim Listem do Tesaloniczan. Są zgodni co do tego, że występują w nich podobne wyrażenia, lecz podkreślają inne nauczanie na temat Dnia Pańskiego. Według nich list ten odzwierciedla też późniejszą sytuację chrześcijan z Tesaloniki, dlatego w ich opinii jego autorem jest uczeń Pawła, który pisząc ten list, starał się poprawić błędne poglądy niektórych chrześcijan, powołujących się na nauczanie Apostoła.

Struktura

Adres i pozdrowienia: 1,1-2

Dzień sądu: 1,3-12

Nauczanie na temat przyjścia Pana: 2,1-12

Pouczenia o modlitwie i pracy: 2,13 – 3,15

Błogosławieństwo i pozdrowienia: 3,16-18

DRUGI LIST DO TESALONICZAN

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ]

2 List św. Pawła do Tesaloniczan 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 List św. Pawła do Tesaloniczan 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 List św. Pawła do Tesaloniczan 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO LISTÓW DO TYMOTEUSZA I DO LISTU DO TYTUSA

Charakterystyka ogólna

Ze względu na adresatów i na poruszane tematy listy te są często określane jako „pasterskie”. Są to bowiem pouczenia, które apostoł Paweł kieruje do dwóch „pasterzy”, tak aby umieli zwalczać fałszywe doktryny (1 Tm 1,3-11; 1 Tm 4,1-5; 1 Tm 6,3-10; 2 Tm 3,1-9; Tt 1,10-16), dawać właściwy przykład życia (1 Tm 3,1-7; 1 Tm 4,6-16; 1 Tm 6,11-16.20; 2 Tm 1,6-8.13.14; 2 Tm 2,1-26; 2 Tm 3,14; Tt 2,7-8) i odpowiednio kierować powierzonymi im wspólnotami (1 Tm 1,18 – 3,13; 1 Tm 5,1 – 6,2; 1 Tm 6,17-19; 2 Tm 2,2.14.24-26; 2 Tm 4,5.13-15; Tt 1,5; Tt 2,1-10; Tt 2,15–3,2.8-14).

Listy przedstawiają trochę inny obraz Kościoła niż ten spotykany w innych Pismach. Szczególny nacisk jest położony na świętą doktrynę, która stanowi depozyt wspólnej wiary (1 Tm 6,20; 2 Tm 4,3), jest też wyeksponowany autorytet osób odpowiedzialnych (biskupów lub pasterzy, starszych lub prezbiterów, diakonów), a pomniejszona rola posług prorockich i charyzmatycznych (w przeciwieństwie do 1 Kor). Jest to więc sytuacja typowa dla Kościoła z końca I wieku po Chr.

Pierwsi adresaci

Nie są nam znane osoby ani wspólnoty, do których autor wysyła te pisma. Można przypuszczać, że adresaci potrzebowali nauczania i wskazówek, jakie apostoł Paweł miał przekazać swoim dwóm najbliższym współpracownikom, odpowiedzialnym za kierowanie wspólnotami chrześcijańskimi. Dlatego też odbiorcami tych pism byli zapewne pasterze lub środowiska, gdzie nieodzowna stała się pogłębiona refleksja nad rolą przywódcy wspólnoty. Tymoteusz i Tytus, jako osoby powszechnie znane, mogli stanowić konkretne przykłady dla potrzebujących wzorców pasterzy.

Tymoteusz spotykał Pawła w Listrze. Prawdopodobnie należał do klasy mieszczańskiej. Był synem Greka i Żydówki, która przyjęła chrześcijaństwo (Dz 16,13). Nie był wychowywany w religii żydowskiej i nie był obrzezany, gdyż jego matka Eunike, wraz z babką Lois, wychowywała go od dziecka w wierze chrześcijańskiej (2 Tm 1,5; 2 Tm 3,15). W młodym wieku zaczął już współpracę z Pawłem (1 Tm 4,12; 1 Tm 5,1) i długo pozostał przy nim. Otrzymał misję apostoła przez włożenie rąk starszych (1 Tm 4,14; 2 Tm 1,6). Wypełniał różne misje specjalne w takich miastach, jak: Tesalonika, Korynt, Filippi (1 Tes 3,2; 1 Kor 4,17; 1 Kor 16,10; Flp 2,19). Przez jakiś czas był też odpowiedzialny za wspólnotę chrześcijańską w Efezie (1 Tm 1,3).

Tytus jest rzadziej wspominany. Urodził się w rodzinie pogańskiej (Ga 2,3) i został nawrócony przez apostoła Pawła (Tt 1,4). Uczestniczył wraz z Pawłem w spotkaniu z apostołami w Jerozolimie (Ga 2,1-3), zaprowadzał porządek wśród chrześcijan w Koryncie (2 Kor 7,13-15; 2 Kor 8,16-24) i w końcu został biskupem wspólnoty na Krecie (Tt 1,5-7).

Autor

Styl i treść listów nasuwają trudności w przypisaniu ich bezpośrednio apostołowi Pawłowi. Pod tym względem również starożytne świadectwa nie są jednoznaczne. Prawdopodobnie autorem tych listów jest chrześcijanin drugiego pokolenia. Używając imienia apostoła Pawła i wykorzystując tematy zaczerpnięte z jego ustnego nauczania lub osobiste wspomnienia ze spotkań z Pawłem czy też jego współpracownikami, autor napisał trzy listy, które według niego były potrzebne współczesnym mu wspólnotom chrześcijańskim.

Różne hipotezy na temat tożsamości autora nie są do końca przekonujące. Także data powstania nie jest pewna. Tym niemniej nie należy jej przesuwać poza koniec I wieku po Chr.

Struktura 1 Tm

Adres i pozdrowienie: 1,1-2

Głoszenie Ewangelii: 1,3-20

Zorganizowanie kultu: 2,1-15

Biskupi i diakoni: 3,1-16

Zadania pasterskie Tymoteusza: 4,1 – 6,2

Zakończenie: 6,3-21

Struktura 2 Tm

Adres, podziękowanie, zachęty: 1,1-18

Cierpienia Tymoteusza dla Ewangelii: 2,1-13

Pasterz czuwający: 2,14 – 3,17

Ostatnie polecenia: 4,1-18

Pozdrowienia: 4,19-22

Struktura Tt

Adres i pozdrowienie: 1,1-4

Organizacja Kościoła: 1,5-16

Życie chrześcijan: 2,1 – 3,11

Osobiste wskazówki i pozdrowienia: 3,12-15

PIERWSZY LIST DO TYMOTEUSZA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ]

1 List św. Pawła do Tymoteusza 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Pawła do Tymoteusza 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Pawła do Tymoteusza 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Pawła do Tymoteusza 4

1 List św. Pawła do Tymoteusza 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Pawła do Tymoteusza 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

DRUGI LIST DO TYMOTEUSZA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ]

2 List św. Pawła do Tymoteusza 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 List św. Pawła do Tymoteusza 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 List św. Pawła do Tymoteusza 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 List św. Pawła do Tymoteusza 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

LIST DO TYTUSA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ]

List św. Pawła do Tytusa 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Tytusa 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Pawła do Tytusa 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO LISTU DO FILEMONA

Charakterystyka ogólna

Pomimo swojej niewielkiej objętości jest to list w dosłownym tego słowa znaczeniu. Chociaż jego ton jest zdecydowanie osobisty, to jednak nie jest to pismo prywatne. W adresie są bowiem wymienione poza Filemonem także inne osoby, a nawet cała wspólnota. List ten charakteryzuje łagodne, nieautorytatywne nastawienie Pawła. Dwa razy powtarza on, że mógłby narzucić swoją wolę, lecz zamierza raczej doradzać.

Paweł nie mówi wprost, dlaczego pisze ten list, ale można się tego domyślać. Zbiegły niewolnik Onezym schronił się u niego i został chrześcijaninem. Apostoł jednak odsyła go wraz z tym pismem do jego właściciela, do Filemona, i prosi, aby przyjął go nie jako niewolnika, lecz jako brata w wierze. Nie jest wyraźnie powiedziane, że Paweł prosi, aby Filemon uczynił Onezyma wolnym, lecz zapewne ma taką nadzieję. Nie można jednak powiedzieć, że Paweł sprzeciwia się niewolnictwu. Bierze on tu pod uwagę raczej szczególny przypadek i wyraża przekonanie, że z punktu widzenia wiary niewolnictwo traci swoje znaczenie (Ga 3,28). Tekst więc nie zawiera treści rewolucyjnej ani też nie jest konserwatywny. Twierdząc, że wśród chrześcijan powinno panować braterstwo, Apostoł głosi pogląd, że struktury społeczne, które się temu sprzeciwiają, są względne i niestabilne.

Pierwsi adresaci

Głównym adresatem tego listu jest Filemon, ale w tle pojawia się również wspólnota, która gromadzi się w jego domu. Filemon jest osobą wpływową, wielu dobrze znaną (ww. Flm 4-7). Paweł powołując się na to, że sam przywiódł go do wiary, ośmiela się też prosić go o gest dobroci, o to, aby potraktował Onezyma jak jego samego.

Poza omawianym listem nie ma w Nowym Testamencie innych wzmianek o Filemonie.

Autor

Paweł znajduje się w więzieniu (ww. Flm 1.9.10.13.22), w sytuacji, jak się wydaje, podobnej do opisanej w Liście do Kolosan. Tutaj Apostoł jest wyjątkowo łagodny, grzeczny i miły. Może fakt, że poczuł się stary i był w więzieniu (w. Flm 9) ma wpływ na cały jego temperament. W każdym razie list ten wyjawia, jak bardzo Paweł jest delikatny zarówno wobec Filemona, którego nie chce urazić, jak i wobec Onezyma, którego chciałby mieć przy sobie, wyłącznie jednak za zgodą Filemona.

List powstał zapewne w więzieniu w Cezarei (około 60 roku po Chr.) lub w Rzymie (w latach 61-63 po Chr.).

Struktura

Adres i pozdrowienie: 1-3

Podziękowania i pochwała Filemona: 4-7

Przypadek Onezyma: 8-22

Pozdrowienia końcowe: 23-25

LIST DO FILEMONA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO LISTU DO HEBRAJCZYKÓW

Charakterystyka ogólna

List obfituje w częste cytaty i nawiązania do tekstów biblijnych tradycji hebrajskiej. Autor stara się uzasadnić przekonanie, że Jezus jest doskonałym objawieniem Boga, że jest wypełnieniem tego, co Bóg w przeszłości obiecał ludziom i co już częściowo zrealizował. Przewyższając Mojżesza, proroków i aniołów, Jezus jest jedynym Synem Boga; będąc ponad wszystkimi kapłanami Starego Przymierza, jest On doskonałym arcykapłanem. Znane do tej pory terminy i pojęcia (jak przymierze, pośrednictwo, ofiara, pojednanie) po Jego przyjściu zachowują nadal swoją wagę, lecz otrzymują nowe i pełne znaczenie. Na treść listu składają się różne, często rozbudowane zachęty (rozdz. Hbr 11-13). Prawdopodobnie w oryginale list ten był przemówieniem lub kazaniem okolicznościowym, spisanym i wysłanym do jednej ze wspólnot chrześcijańskich.

Pierwsi adresaci

Ciągłe odniesienia do charakterystycznych cech religii żydowskiej nasuwają przypuszczenie, że adresatami byli, przynajmniej w większości, chrześcijanie pochodzenia hebrajskiego. Z pewnością byli obeznani ze Starym Testamentem, a szczególnie bliskie były im instytucje świątynne i kapłaństwo żydowskie. Być może znajdowali się w Italii (Hbr 13,24). Nie należeli jednak do chrześcijan niedawno nawróconych, gdyż otrzymali już niezbędne pouczenia (Hbr 6,1-3). Niemniej, po przebyciu trudów prześladowania (Hbr 10,32-34), zostali narażeni na ryzyko zniechęcenia, bierności, porzucenia wiary i jej zewnętrznych praktyk.

Autor

W pierwszych wiekach chrześcijaństwa zauważono już, że list ten różni się znacznie od pozostałych. Pomimo wątpliwości włączano go jednak w zbiór listów Pawłowych. Chociaż autorzy starożytni nie przekazali nam jednoznacznych wskazówek na temat autora, to można powiedzieć, że był to starannie wykształcony chrześcijanin, z pochodzenia raczej Hebrajczyk, bardzo zaangażowany jako nauczyciel i kaznodzieja we współczesnych mu wspólnotach chrześcijańskich. Data powstania listu również jest niepewna. Przypuszcza się, że został napisany w latach 80-90 po Chr.

Struktura

Synteza wstępna: 1,1-4

Wyższość Syna nad aniołami: 1,5 – 3,6

Odpoczynek dla ludu Bożego: 3,7 – 4,13

Jezus arcykapłanem: 4,14 – 7,28

Nowe przymierze, nowa świątynia, nowa ofiara: 8,1 – 10,18

Zachęta do wytrwałości: 10,19-39

Przykłady wielkiej wiary: 11,1-40

Pouczenia o życiu chrześcijańskim: 12,1 – 13,19

Zakończenie i pozdrowienia: 13,20-25

LIST DO HEBRAJCZYKÓW

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ]

List do Hebrajczyków 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List do Hebrajczyków 2

List do Hebrajczyków 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List do Hebrajczyków 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List do Hebrajczyków 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List do Hebrajczyków 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List do Hebrajczyków 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List do Hebrajczyków 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List do Hebrajczyków 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List do Hebrajczyków 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List do Hebrajczyków 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List do Hebrajczyków 12

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List do Hebrajczyków 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO LISTU ŚW. JAKUBA

Charakterystyka ogólna

Wydaje się, że pismo to bardziej niż listem jest zbiorem pouczeń i wskazówek praktycznych, a swoim stylem przypomina starotestamentalną Księgę Przysłów. Zastanawia w nim brak głównych tematów katechezy chrześcijańskiej z I wieku po Chr., a przede wszystkim nawiązania do męki, śmierci i zmartwychwstania Jezusa. Cały list jest pełen pouczeń moralnych, powtarzających się z coraz większym naciskiem. Czasami argumentacja nie jest typowo chrześcijańska (np. rozważania na temat bogactwa i opanowania języka), tym niemniej należy zauważyć, że głównym celem autora jest wzbudzenie bardziej praktycznej i autentycznej wiary. W tej perspektywie Jakub przekazuje także nauczanie samego Jezusa z Nazaretu (zob. Mt 7,21-23; Mt 25,31-46).

Pierwsi adresaci

Na początku listu nie wymienia się żadnej konkretnej wspólnoty chrześcijańskiej. Autor prawdopodobnie zwraca się jednocześnie do różnych grup chrześcijan, rozproszonych po różnych miastach, w większości Żydów, od dłuższego czasu zadomowionych w kulturze hellenistycznej. Sytuacja tych chrześcijan nacechowana jest przede wszystkim pewnym rozluźnieniem moralnym, spadkiem zaangażowania i entuzjazmu w odniesieniu do początkowego okresu nawrócenia. Pojawia się również przemoc i wyzysk ze strony niektórych bogatszych i wyżej postawionych chrześcijan. Prawdopodobnie rozpowszechniano też zbyt jednostronną interpretację nauczania apostoła Pawła, podkreślając walory wiary, a zaniedbując praktyczne wymagania moralne.

Autor

W Nowym Testamencie wiele osób nosiło imię Jakub i trudno jest jednoznacznie określić, który z nich mógł być autorem tego listu. Należy wykluczyć osobę ucznia Jezusa, brata Jana, który został ścięty w roku 44 po Chr. Starożytna tradycja wskazuje na Jakuba, określonego w Ga 1,19 bratem Pana, który był jednym z odpowiedzialnych za wspólnotę chrześcijańską w Jerozolimie (Ga 1,19; Ga 2,9). Pod wieloma względami treść listu zdaje się potwierdzać tę tezę. W rzeczywistości bowiem jest położony nacisk na tematy moralne, a nauczanie w sposób zamierzony trochę różni się od nauki Pawła. Są jednak przesłanki przeciwne temu autorstwu, gdyż zbyt mało mówi się o Jezusie, język grecki jest na doskonałym poziomie i widoczna jest obecność mentalności hellenistycznej, której Jakub, biskup Jerozolimy z pewnością nie miał. Te przesłanki nie wykluczają późniejszej ingerencji literackiej kogoś innego. Czas ostatecznego powstania listu przypada więc najprawdopodobniej na koniec I lub początek II wieku po Chr.

Struktura

Pozdrowienie: 1,1

Wiara i mądrość, ubóstwo i bogactwo: 1,2-11

Pokusy i doświadczenia: 1,12-27

Niewłaściwe upodobania, wiara i czyny: 2,1-26

Używanie języka, mądrość: 3,1-18

Kłótnia, pycha: 4,1-17

Bogactwo, cierpliwość, modlitwa: 5,1-20

LIST ŚW. JAKUBA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ]

List św. Jakuba 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Jakuba 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Jakuba 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Jakuba 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

List św. Jakuba 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO PIERWSZEGO LISTU ŚW. PIOTRA

Charakterystyka ogólna

List zawiera różne elementy liturgiczne i katechetyczne, dotyczące sprawowania chrztu, choć trudno jest określić, w jakim stopniu przytacza on istniejące teksty liturgiczne. Wiele fragmentów listu to hymny i wyznania wiary, którymi posługiwano się w tamtych czasach (1 P 1,3-5.18-21; 1 P 2,21-25; 1 P 3,18-22). Cała pierwsza część przypomina kazanie z okazji chrztu. Piotr zachęca chrześcijan, aby trudności, które napotykają znosili mężnie, z radością (1 P 1,6-9; 1 P 3,13-17; 1 P 4,12-19) i z głęboką nadzieją (1 P 5,10-11).

Pierwsi adresaci

Adres wskazuje wspólnoty chrześcijańskie z różnych prowincji Azji Mniejszej, do których najpierw dotarł Paweł i jego współpracownicy. Członkowie tych wspólnot, w większości pochodzenia pogańskiego, nawróceni już od dłuższego czasu, posiadali dość znaczną znajomość Biblii i nauczania chrześcijańskiego. Takie zorganizowanie wspólnot, by mogły pełnić różne posługi i zadania nie było jednak jeszcze wystarczająco dopracowane (mniej niż to zauważa się w Listach do Tymoteusza i Tytusa). Położenie tych chrześcijan było zagrożone różnymi niebezpieczeństwami i trudnościami, a może nawet krwawymi prześladowaniami.

Autor

Pod koniec listu jest mowa o tym, że Piotrowi pomagał Sylwan (1 P 5,12). Wiele szczegółów pozwala wnioskować, że wkład Sylwana był znaczny nie tylko pod względem formy literackiej, lecz także treści. Wydaje się bowiem nieprawdopodobne, aby Piotr, zwykły rybak z Galilei, umiał posługiwać się tak poprawnie językiem greckim i rozwijać jednocześnie tak wiele tematów. Niektórzy egzegeci twierdzą jednak, że związek Apostoła z tym listem jest jeszcze mniej ścisły i uważają, że list ten został napisany przez ucznia Piotra podczas wielkich prześladowań za czasów Domicjana (w latach 81-96 po Chr.). Sugerują się bowiem tym, że Rzym jest nazywany Babilonem dopiero po roku 70 po Chr. oraz brakiem precyzyjnych aluzji do życia Jezusa, co w wypadku autorstwa Piotra wydaje się przynajmniej dziwne. W egzegezie tradycyjnej natomiast uważa się, że data powstania listu jest wcześniejsza od śmierci apostoła Piotra, i bliska roku 64 po Chr. – czasu prześladowań za Nerona.

Struktura

Adres i pozdrowienie: 1,1-2

Zbawienie i nowe życie: 1,3-25

Życie podobne do życia Chrystusa: 2,1-25

Pouczenia moralne: 3,1-12

Czas prześladowań: 3,13 – 4,19

Autorytet i czujność: 5,1-11

Pozdrowienia końcowe: 5,12-14

PIERWSZY LIST ŚW. PIOTRA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ]

1 List św. Piotra 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Piotra 2

1 List św. Piotra 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Piotra 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Piotra 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO DRUGIEGO LISTU ŚW. PIOTRA

Charakterystyka ogólna

Autor listu przypomina, że przez Jezusa Chrystusa została dana wszystkim ludziom możliwość mądrego i świętego życia. Podkreśla, że Biblia nie może być interpretowana w sposób samowolny, lecz przy jej interpretowaniu należy się opierać na świadectwie apostołów. Mówi też o niektórych przykładach fałszywych nauczycieli z przeszłości i opisuje w sposób bardzo kategoryczny podobne zachowania wśród chrześcijan. Wyjaśnia, że rzekome opóźnienie powrotu Pana nie powinno nikogo niepokoić, gdyż jest ono wyrazem Jego cierpliwości. Pewnego dnia przyjdzie On jednak niespodziewanie, a wtedy trzeba być gotowym.

Pierwsi adresaci

Adresaci tego listu są wskazani w sposób bardzo ogólny. Po przeanalizowaniu treści listu wydaje się, że są nimi głównie chrześcijanie pochodzenia hebrajskiego, rozproszeni w środowisku znacznych wpływów kultury grecko-hellenistycznej. Wśród tych chrześcijan pojawili się fałszywi nauczyciele z zamiarem oddalenia wierzących od szczerej wiary. Wspólnotę tę cechuje też pewien niepokój, dotyczący powrotu Pana.

Autor

Od samego początku autor przedstawia się jako „Szymon Piotr”, a treść listu bardziej przypomina mowę pożegnalną niż prawdziwy list. Z powodu różnic w stylu nie można przyjąć, że ta sama osoba napisała oba Listy św. Piotra. Przesłanki dotyczące treści wskazują na datę dość późną, na pierwsze dziesięciolecia II wieku po Chr. Prawdopodobnie rzeczywistym autorem listu jest chrześcijanin, który naśladuje apostoła Piotra, przypisując mu nawet to, co w rzeczywistości przedstawia już jego punkt widzenia, albo punkt widzenia wspólnoty rzymskiej, z której się wywodzi, a która jest przekonana o o swojej wierności nauczaniu Apostoła.

Struktura

Adres i pozdrowienie: 1,1-2

Wybór Boży i odpowiedź człowieka: 1,3-11

Słowo Apostoła i nauczanie proroków: 1,12-21

Fałszywi prorocy i nauczyciele: 2,1-22

Dzień Pana: 3,1-13

Pouczenia praktyczne: 3,14-18

DRUGI LIST ŚW. PIOTRA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ]

2 List św. Piotra 1

2 List św. Piotra 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

2 List św. Piotra 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO LISTÓW ŚW. JANA

Charakterystyka ogólna

Trzy Listy św. Jana wykazują znaczne podobieństwo zarówno pod względem treści, jak i słownictwa. Wydaje się, że pochodzą z tego samego środowiska i może od tego samego autora.

Pierwszy list jest dość obszerny, natomiast drugi i trzeci są bardzo krótkie. Pierwszy nie zawiera żadnych tradycyjnych elementów listu (wskazania osoby wysyłającej, adresatów, pozdrowienia). Jest skierowany do wspólnoty lub do kilku wspólnot, lecz nie zawiera imion konkretnych osób. Prawdopodobnie powstał jako homilia lub zbiór refleksji. Pod względem stylu ten list jest bardzo podobny do czwartej Ewangelii i przypomina niektóre jej fragmenty. Pod względem formy stoi na pograniczu prozy i poezji. Jest to tzw. proza rytmiczna. Główne myśli są wielokrotnie powtarzane, zachęty i pouczenia przeplatają się wzajemnie. Polemizując z nauką fałszywych nauczycieli, autor podkreśla wagę gorliwości chrześcijańskiej, która przejawia się w zachowaniu przykazań, w przekonaniu, że Chrystus jest tożsamy z Jezusem z Nazaretu, w rozwijaniu i pogłębianiu wiary, która konkretyzuje się w miłości do innych ludzi. Często używany zaimek osobowy „my” wskazuje, że zarówno piszący, jak i odbiorcy, należą do wspólnoty prawdziwych wierzących.

Także drugi list zawiera podobne wskazania i pouczenia, skierowane do całej konkretnej wspólnoty chrześcijańskiej. Tutaj jednak styl jest mniej liryczny, a bardziej widoczne są formalne cechy listu.

Trzeci list ma już wyraźną strukturę listu. Jego adresatem jest Gajus, do którego są skierowane słowa pochwały za jego wiarę i gościnność. Zachowanie Diotrefesa jest zaś krytykowane jako zbyt wyniosłe i surowe. Pochwałę otrzymuje także Demetriusz. Wspomniany jest też jeszcze inny list, wysłany już wcześniej do ich wspólnoty.

Pierwsi adresaci

Adresaci pierwszego listu są nieznani. Niemniej jednak jesteśmy w stanie w ogólnych zarysach określić ich sytuację. Wspólnocie zagraża ryzyko poddania się naukom niebezpiecznych nauczycieli. Główne cechy ich fałszywej nauki to m.in.: brak uznania ciągłej rzeczywistości grzechu, nieprzywiązywanie wagi do zachowywania przykazań Bożych czy negowanie tożsamości Jezusa z Nazaretu z Chrystusem i umiłowanie spraw ziemskich. Z listu wynika, że adresaci są ludźmi wierzącymi. Autor tym bardziej więc zachęca ich do mądrej i wytrwałej wiary, która przejawia się w miłości braterskiej i nadziei pokładanej w Bogu.

Drugi list jest skierowany „do Wybranej Pani i do jej dzieci”. Nie wiemy, której konkretnej wspólnoty dotyczy. Także tutaj pojawia się motyw niebezpiecznych herezji, głoszonych przez fałszywych nauczycieli, którzy zagrażają czystości wiary.

Trzeci list ukazuje istnienie grupy wierzących, w której dochodzą do głosu napięcia na tle autorytetów i sposobu przyjmowania braci przybywającychw w odwiedziny.

Autor

Autor pierwszego listu nie jest wymieniony w sposób bezpośredni. Ze względu na podobieństwa do czwartej Ewangelii (choćby takich tematów, jak: światło, życie, miłość, poznanie...) tradycja dostrzega w nim Jana Apostoła. Jednak niektóre znaczące różnice nasuwają przypuszczenie, że list ten został napisany przez kogoś z tego samego środowiska, lecz nie przez samego Apostoła. Te same wnioski dotyczą drugiego i trzeciego listu: autor uważa się za „dawnego ucznia Pana”. Prawdopodobnie jest nim jeden z przełożonych, dobrze znany wśród pierwszych wspólnot chrześcijańskich. Data powstania listów jest trudna do określenia, lecz zapewne bliska roku 100 po Chr.

Struktura 1 J

Słowo życia: 1,1-4

Postępowanie w światłości: 1,5 – 2,29

Życie prawdziwych dzieci Boga: 3,1 – 4,6

Wiara i miłość: 4,7 – 5,15

Zakończenie: modlitwa a grzechy: 5,16-21

Struktura 2 J

Adres i pozdrowienie: 1-3

Prawda i miłość: 4-6

Niebezpieczeństwo herezji: 7-11

Pozdrowienia końcowe: 12-13

Struktura 3 J

Adres i pozdrowienie: 1-4

Współpraca i opozycja: 5-12

Pozdrowienia końcowe: 13-15

PIERWSZY LIST ŚW. JANA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ]

1 List św. Jana 1

1 List św. Jana 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Jana 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Jana 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

1 List św. Jana 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

DRUGI LIST ŚW. JANA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

TRZECI LIST ŚW. JANA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO LISTU ŚW. JUDY

Charakterystyka ogólna

Celem listu jest zdemaskowanie i potępienie zachowań tych, którzy narażają na niebezpieczeństwo wiarę innych. Autor zachęca i poucza chrześcijan, aby umieli takie zachowania rozpoznać, wyeliminować i nie brać z nich przykładu. Zachęca też do wytrwałości i do modlitwy. List zawiera częste odniesienia do tradycji hebrajskiej, zarówno biblijnej, jak i pozabiblijnej. Ze względu na obecne w nim nawiązania do legend pozabiblijnych był w starożytności nie wszędzie zaliczany do kanonu Nowego Testamentu.

Pierwsi adresaci

Tak jak w przypadku Drugiego Listu św. Piotra, tak i tutaj adresaci są wskazani w sposób bardzo ogólny. Znamy dobrze ich sytuację. Wśród nich było wielu chrześcijan, którzy wywyższali się ponad innych, uważali, że mogą pogardzać aniołami i pomniejszać autorytet nawet samego Pana. Nie można ustalić, w jakim stopniu cała wspólnota, do której list jest adresowany, uległa wpływom tych wyniosłych i niegodziwych nauczycieli.

Autor

Autor podaje się za brata Jakuba, prawdopodobnie tego najbardziej znanego wśród pierwszych chrześcijan, stojącego na czele wspólnoty w Jerozolimie, określonego w Ga 1,19 bratem Pana. Liczne przesłanki, wynikające z treści listu, wskazują jednak, że został on napisany pod koniec I wieku lub w pierwszych latach II wieku po Chr. W takim wypadku autor nie mógłby być współczesny apostołom. Prawdopodobnie był nim więc nieznany uczeń, który zebrał i przystosował do swoich czasów autorytatywne nauczanie Judy.

Struktura

Pozdrowienie: 1-2

Fałszywi prorocy i ich kara: 3-16

Ostrzeżenia i zachęty: 17-23

Modlitwa: 24-25

LIST ŚW. JUDY

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

WSTĘP DO APOKALIPSY ŚW. JANA

Charakterystyka ogólna

Ostatnia księga Nowego Testamentu nie ma sobie podobnych w zbiorach chrześcijańskich. Jej styl, perspektywa i rodzaj literacki bardzo różnią się od Ewangelii czy Listów. Trzeba jednak pamiętać, że w czasach Jezusa znana była żydowska literatura religijna typu apokaliptycznego, jak np. fragmenty ksiąg prorockich Starego Testamentu (Iz 24–27 i przede wszystkim Dn 7–12). Wzmianki apokaliptyczne znajdujemy także w Ewangeliach (Mk 13; Mt 24–25; Łk 21) i w niektórych Listach (1 Tes 4,13 – 5,11; 1 Kor 15,51-58). Apokalipsa św. Jana stanowi jednak nową syntezę apokaliptycznego rodzaju literackiego i proroctwa. Analiza księgi wskazuje też, że jest ona pismem adresowanym do Kościołów i przeznaczonym do odczytywania, słuchania i interpretowania w ramach zgromadzenia chrześcijan.

Apokalipsa odzwierciedla atmosferę prześladowań i zagrożenia. Wydarzenia i postacie są ukazane jako potęgi pokroju światowego, włączone w dzieło zbawienia albo niszczące wszystkich i wszystko. W tym świetle zwykłe wydarzenia są przedstawione jako wielkie, uniwersalne i kosmiczne, gdyż takie jest ich głębsze znaczenie. Wydarzenia z przeszłości, z teraźniejszości i przyszłości łączą się w jeden obraz, w którym rozróżnienie czasowe traci na ważności, a wszystko splata się ze sobą. Sens rzeczy i wydarzeń, ukryty, lecz realny, jest ukazany w sposób dramatyczny i symboliczny poprzez częste użycie liczb, kolorów i symbolicznych zwierząt. Apokalipsa interpretuje przeszłość i wyjawia prawdziwą tożsamość sił, które krzyżują się w czasie obecnym. Księga ta zachęca przede wszystkim do ufnego patrzenia w przyszłość, ponieważ po wszystkich obecnych walkach i trudnościach nastąpi triumf Chrystusa i wierzących.

Pierwsi adresaci

W drugim i trzecim rozdziale znajdujemy siedem listów skierowanych do wspólnot chrześcijańskich Azji Mniejszej. Są to niezwykle ważne fragmenty, które dostarczają cennych informacji o odbiorcach Apokalipsy. Chrześcijanie doznają tu ciężkich, politycznych i religijnych prześladowań ze strony władz rzymskich, ze strony Bestii, która wychodzi z morza. Wielu z nich odczuwa skutki tej tak niebezpiecznej i destruktywnej sytuacji. Stąd ich wiara słabnie (Ap 2,4; Ap 3,1.15), a we wspólnotach rozwijają się różne herezje (Ap 2,6.15.24) oraz rozpowszechniają się przypadki iluzorycznej pychy duchowej (Ap 3,17).

Autor

Przedstawia się jako Jan. Według starożytnej tradycji jest nim ta sama osoba, co autor czwartej Ewangelii – Jan, apostoł Jezusa. Powiązanie Apokalipsy z Apostołem i ze środowiskiem, w którym powstała Ewangelia św. Jana, wydaje się niezaprzeczalne. Ze względów literackich i historycznych trudno jednak o dalsze uściślenia. Na przykład autor Apokalipsy nie twierdzi nigdzie, że jest jednym z apostołów i nie podaje, że spotkał się osobiście z Jezusem z Nazaretu. Stąd wielu egzegetów przyjmuje, że autorem Apokalipsy jest uczeń św. Jana.

Z powyższych powodów nie jest pewna dokładna data powstania Apokalipsy. Występujące zbieżności z czwartą Ewangelią i Listami, wyraźne nawiązania do prześladowań oraz starożytne świadectwa, wskazują jako datę jej powstania koniec I wieku po Chr.

Struktura

Prolog: 1,1-3

Część pierwsza: Listy do siedmiu Kościołów: 1,4 – 3,22

Część druga:: 4,1 – 22,5

a. Wprowadzenie: wizja tronu, Baranka, zwoju: 4,1 – 5,14

b. Siedem pieczęci: 6,1 – 8,5

c. Siedem trąb: 8,6 – 11,19

d. Znak Niewiasty, Smoka, aniołów z siedmioma plagami: 12,1 – 16,21

e. Wielki dzień ostatecznej interwencji Chrystusa : 17,1 – 22,5

Epilog: 22,6-21

APOKALIPSA ŚW. JANA

ROZDZIAŁY:
[ 01 ] [ 02 ] [ 03 ] [ 04 ] [ 05 ] [ 06 ] [ 07 ] [ 08 ] [ 09 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ]

Apokalipsa św. Jana 1

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Apokalipsa św. Jana 2

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Apokalipsa św. Jana 3

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Apokalipsa św. Jana 4

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Apokalipsa św. Jana 5

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Apokalipsa św. Jana 6

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Apokalipsa św. Jana 7

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Apokalipsa św. Jana 8

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Apokalipsa św. Jana 9

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Apokalipsa św. Jana 10

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Apokalipsa św. Jana 11

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Apokalipsa św. Jana 12

Apokalipsa św. Jana 13

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Apokalipsa św. Jana 14

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Apokalipsa św. Jana 15

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Apokalipsa św. Jana 16

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Apokalipsa św. Jana 17

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Apokalipsa św. Jana 18

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Apokalipsa św. Jana 19

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Apokalipsa św. Jana 20

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Apokalipsa św. Jana 21

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

Apokalipsa św. Jana 22

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY

PRZYPISY DO KSIĘGI RODZAJU

[1] Rdz 1,1: Możliwe jest też tłumaczenie według rabinicznej tradycji: „Na początku stworzenia...”. Na temat stworzenia zob. Na 2,4-24; Iz 42,5; Ps 8; Ps 89 [88],10-13; 104 [103], Hi 26,7-14; Hi 38-39; Syr 16,26-17,10; jest dziełem Boga - zob. Rdz 1,21.27; Rdz 2,3-4; Rdz 5,1-2; Rdz 6,7; Pwt 4,32; Mk 13,19; Ef 3,9; Ap 4,11; por. 2 Mch 7,28; sprawcze słowo Boga - zob. Ps 33 [32].9; J 1,3; Hbr 11,3; por. Jr 10,12; Prz 8,22-31.

[2] Rdz 1,2: Możliwe jest też tłumaczenie: „tchnienie”, „wiatr” (hebr. rûa ḥ).

[3] Rdz 1,3: Ps 27 [26].1; Ps 104 [103],2; 2 Kor 4,6.

[4] Rdz 1,5: a Iz 47,7; Iz 60,19; Ap 22,5. b Dosł.: „dzień jeden”. Ww. Rz 1,3-5: Światłość, o której jest tu mowa, jest różna od światła słonecznego; zob. w. Rz 1,16.

[5] Rdz 1,6: Ez 1,22-25; 2 P 3,5.

[6] Rdz 1,9: Hi 26,8-10; Hi 38,3.

[7] Rdz 1,14: a Iz 40,26; Jr 31,35; Ba 3,31-35. Autor biblijny bardzo wyraźnie akcentuje wyłącznie służebną rolę świateł - planet, które w religiach Bliskiego Wschodu często były czczone jako bóstwa. b Charakterystyczny dla kultur agrarnych sposób wyznaczania świąt liturgicznych według układu planet.

[8] Rdz 1,16: Ps 104 [103].19; Ps 136 [135],7-9; Syr 43,1-10.

[9] Rdz 1,21: Wj 7,9; Iz 51,9; Ps 74 [73].13.

[10] Rdz 1,22: Błogosławieństwo Boże jest tu rozumiane jako moc dająca życie; zob. Rdz 30,27.30; Hi 1,10; Hi 42,12.

[11] Rdz 1,25: Ps 50 [49].10-11.

[12] Rdz 1,26: a Hebr. ’âḏâm. Możliwe jest też tłumaczenie: „ludzi”; rzeczownik ten może mieć znaczenie kolektywne. b „Niech panuje...” - w tekście hebr. występuje liczba mnoga.

[13] Rdz 1,27: a Rdz 5,1-2; Rdz 9,6; Mdr 2,23; Syr 17,3; 1 Kor 11,7; Kol 3,10; Jk 3,9. b Jk 5,2; Mt 19,4; por. Ga 3,28.

[14] Rdz 1,28: a Rdz 9,1; por. Rdz 1,22. b Rdz 8,17; Rdz 9,1.7; por. Rdz 1,22. c Rdz 9,2; Ps 8,7-9; Mdr 9,2; Mdr 10,2; Jk 3,7.

[15] Rdz 1,31: Ps 104 [103].24; Syr 39,33-35; 1 Tm 4,4.

[16] Rdz 2,1: Dosł.: „i wszystkich ich zastępów”.

[17] Rdz 2,2: Wj 20,8-11; Wj 13,12; Hbr 4,4.10. Wg LXX: „w szóstym dniu”.

[18] Rdz 2,3: Siódmy dzień, zwany też szabatem, związany jest z ideą odpoczynku; zob. Wj 20,11. W jęz. hebr. odpowiedniki rzeczownika „szabat” i czasownika „odpocząć” mają te same spółgłoski šbt), natomiast inną wokalizację.

[19] Rdz 2,4: a Rdz 1,1nn. b W tekście hebr. występują w tym miejscu obok siebie dwa określenia Boga: „Jahwe” i „Elohim”.

[20] Rdz 2,6: Hebr. ´ḏ - „mgła”, „woda”; występuje jeszcze w Hi 36,27. W LXX i Wlg przełożone jako „źródło”.

[21] Rdz 2,7: Ps 104 [103].29-30; Hi 33,4; Hi 34,14-15; Koh 3,20; Koh 12,7; 1 Kor 15,45-49.

[22] Rdz 2,8: Rdz 3,23-24; Rdz 4,16; Iz 51,3; Ez 28,13; Ez 31,9.16.18; Ez 36,35; Jl 2,3. Słowo „Eden” oznaczało pierwotnie „radość”, „skarb”, potem „raj”.

[23] Rdz 2,9: a Prz 3,18; Ap 2,7; Ap 22,2.14. b Rz 3,5.22; Pwt 1,39; 2 Sm 14,17; 1 Krl 3,9; Iz 7,15-16.

[24] Rdz 2,11: a Nazwa trudna do identyfikacji. b W jęz. hebr. oznacza „ziemię piasku”, a więc piaszczystą pustynię (zob. Rdz 10,29). Chodzi tu prawdopodobnie o rejon Arabii Północnej, gdzie niegdyś wydobywano złoto. Możliwe jest również utożsamienie tej nazwy z jednym z regionów w południowej Palestynie, sąsiadujących z Egiptem (zob. Rdz 25,18).

[25] Rdz 2,13: a Nazwa i lokalizacja rzeki trudna do identyfikacji, prawdopodobnie wypływała ze źródeł położonych na południe od Jerozolimy; zob. 2 Krn 32,30. b Często hebr. kûš tłumaczone jest jako „Etiopia”. Chodzi prawdopodobnie o Nubię, ale nazwa ta może oznaczać także region południowo-wschodniej Palestyny, zamieszkiwany przez Madianitów; zob. Lb 12,1; Ha 3,7.

[26] Rdz 2,14: a Chiddekel - rzeka Tygrys. b Perat - rzeka Eufrat.

[27] Rdz 2,17: Rz 6,23; Mdr 1,12-15.

[28] Rdz 2,18: Prz 18,22.

[29] Rdz 2,21: Rdz 15,12; 1 Sm 26,12; Iz 29,10; Hi 4,13; Hi 33,15.

[30] Rdz 2,22: 1 Kor 11,8-9.

[31] Rdz 2,23: a Rdz 29,14; Sdz 9,2; 2 Sm 5,1; 2 Sm 19,13-14; por. Rdz 37,27. b W tekście hebr. występuje gra słów: ´îš - „mężczyzna”, „mąż”; ´iššāh - „kobieta”, „żona”.

[32] Rdz 2,24: a Ml 2,14-15; Mt 19,5nn; Mk 10,7-8. b Wg LXX: „i będą oboje jednym ciałem”; zob. Mk 10,7-8; 1 Kor 6,16; Ef 5,31.

[33] Rdz 3,1: Mdr 2,24; J 8,44nn; Ap 12,9; Ap 20,2.

[34] Rdz 3,5: Rdz 3,22; por. Iz 14,14; Ez 28,2; 2 Tes 2,4.

[35] Rdz 3,6: a Dosł.: „drzewo jest dobre do jedzenia”. b Jk 1,13-15.

[36] Rdz 3,8: a Hebr. wyrażenie „w dziennym powiewie” lub „w dziennym wietrze” oznacza prawdopodobnie wieczorny wiatr zachodni. b Termin hebr. ´âḏâm, jest spokrewniony z rzeczownikiem ´ăḏāmāh - „ziemia” i oznacza człowieka w ogóle, ludzkość. Często przekładany jest też jako imię własne.

[37] Rdz 3,10: 2 Sm 10,4-5; Ap 3,18; Ap 16,15.

[38] Rdz 3,13: 2 Kor 11,3; 1 Tm 2,14.

[39] Rdz 3,14: Iz 49,23; Mi 7,17.

[40] Rdz 3,15: Ga 3,16; Ap 12,17. Wg LXX: „On będzie się wystrzegać twojej głowę, a ty będziesz się wystrzegać jego pięty”.

[41] Rdz 3,17: a Rdz 4,11; Rdz 5,29; Oz 4,3; Rz 8,20; por. Rdz 8,21. b Rdz 4,12; Koh 2,22-23.

[42] Rdz 3,18: Hbr 6,8.

[43] Rdz 3,19: a Por. Rdz 2,7nn. b Ps 90 [89].3; Hi 3.

[44] Rdz 3,20: Hebr. ḥawwāh - pochodzi od czasownika hāyāh („żyć”).

[45] Rdz 3,22: Rdz 3,5nn.

[46] Rdz 3,23: Rdz 2,8nn.

[47] Rdz 3,24: a Wg LXX: „Wygnał Adama i osiedlił go naprzeciw raju rozkoszy. Postawił też cheruby...”. b Cheruby - istoty duchowe, przebywające w bliskości Boga, często wzmiankowane w Starym Testamencie (zob. np. Wj 25,18-20; Ez 1,5-12). c Wirujący ognisty miecz jest znakiem karzącej obecności Boga (zob. Iz 34,5; Jr 46,10).

[48] Rdz 4,1: Imię Kain oznacza „otrzymać”, „nabyć”.

[49] Rdz 4,2: Abel - pisownia za LXX; w tekście hebr. heḇel - „tchnienie wiatru”, „marność”, „nicość”.

[50] Rdz 4,4: Hbr 11,4.

[51] Rdz 4,8: a „Chodźmy na pole!” - dodatek z LXX. b 1 J 3,12; Jud 11.

[52] Rdz 4,10: Mt 23,35; Hbr 12,24.

[53] Rdz 4,12: Dosł.: „nie da ci więcej swojej siły”.

[54] Rdz 4,14: Hi 15,20-24.

[55] Rdz 4,15: Wj 12,7.13; Ez 9,4-6; Ap 7,3; Ap 9,4.

[56] Rdz 4,16: Lokalizacja ziemi Nod jest niepewna. Termin ten należy raczej rozumieć symbolicznie - jako tułaczkę, życie koczownicze.

[57] Rdz 4,24: Rdz 4,15; Mt 18,21-22. Ww. Mt 23-24: Jest to tzw. Pieśń Lameka, należąca do najstarszych świadectw poezji hebr.

[58] Rdz 4,25: W hebr. występuje tu gra słów: šṯ - šāṯ („Set” - „dał”, „dał zamiast”).

[59] Rdz 4,26: a Rdz 5,6; Łk 3,38. b „Wzywać imienia Pana” - wyrażenie to oznacza oddawanie Bogu czci.

[60] Rdz 5,3: a Wg LXX: „dwieście trzydzieści”. b Słowo „syna” dodano dla jasności treści. c Ww. Rdz 1-3: Rdz 1,26-28.

[61] Rdz 5,4: Wg LXX: „siedemset”.

[62] Rdz 5,6: Wg LXX: „dwieście pięć”.

[63] Rdz 5,7: Wg LXX: „siedemset siedem”.

[64] Rdz 5,9: Wg LXX: „sto dziewięćdziesiąt”.

[65] Rdz 5,10: Wg LXX: „siedemset piętnaście”.

[66] Rdz 5,12: Wg LXX: „sto siedemdziesiąt”.

[67] Rdz 5,13: Wg LXX: „siedemset czterdzieści”.

[68] Rdz 5,15: Wg LXX: „sto sześćdziesiąt pięć”.

[69] Rdz 5,16: Wg LXX: „siedemset trzydzieści”.

[70] Rdz 5,21: Wg LXX: „sto sześćdziesiąt pięć”.

[71] Rdz 5,22: a Dosł.: „chodził z Bogiem”. b Wg LXX: „dwieście”.

[72] Rdz 5,21-24: Na temat Henocha zob. Hbr 11,5n; Jud 14.

[73] Rdz 5,25: Wg LXX: „sto sześćdziesiąt siedem”.

[74] Rdz 5,26: Wg LXX: „osiemset dwa”.

[75] Rdz 5,28: Wg LXX: „sto osiemdziesiąt osiem”.

[76] Rdz 5,29: W hebr. gra słów pomiędzy imieniem Noe a czasownikiem „pocieszać”.

[77] Rdz 5,30: Wg LXX: „pięćset sześćdziesiąt pięć”.

[78] Rdz 5,31: Wg LXX: „siedemset pięćdziesiąt trzy”.

[79] Rdz 5,32: Rdz 6,10; Rdz 7,13; Rdz 9,18; Rdz 10,1. Ww. Rdz 3-32: Lista genealogiczna; zob. 1 Krl 1,1-4; Łk 3,36-38.

[80] Rdz 6,2: Ps 82 [81].1.6; Hi 1,6; Hi 2,1; Hi 38,7; Dn 3,25. Wyrażenie „synowie Boży” może określać istoty niebiańskie przebywające w obecności Boga (zob. Ps 29 [28].1; Ps 89,7, Hi 1,6; Hi 2,1; Hi 38,7) albo też chodzi tu o Setytów wchodzących w związki z Kainitkami.

[81] Rdz 6,4: Hebr. nәp̄îlîm - termin niejasny, za LXX tłumaczony jako „giganci”, czyli „olbrzymi”; zob. Lb 13,32-33; Pwt 2,10; Syr 16,7; Ba 3,26-28.

[82] Rdz 6,5: Rdz 6,11-13; Rdz 8,21; Rdz 18,20; Jr 5,1-5; Jr 6,28; Jon 1,2; Ps 14 [13].2-3.

[83] Rdz 6,6: 1 Sm 15,11.35; Jr 18,8-10.

[84] Rdz 6,8: Rdz 19,19; Wj 33,12-17; Wj 34,9; Lb 11,15.

[85] Rdz 6,9: a Syr 44,17; Hbr 11,7; 2 P 2,5. b Rz 7,1; Ez 14,14.20; Mdr 10,4. c Dosł.: „chodził”.

[86] Rdz 6,10: Rdz 5,32.

[87] Rdz 6,11: Rdz 6,5.

[88] Rdz 6,12: Dosł.: „wszelkie ciało”.

[89] Rdz 6,13: Dosł.: „Kres wszelkiego ciała przyszedł przed Moje oblicze”.

[90] Rdz 6,14: a Mt 24,38; 1 P 3,20. b „Drzewo gofer” - może oznaczać drzewo cyprysowe, z którego Fenicjanie budowali okręty, a Egipcjanie używali go do wyrobu sarkofagów. Możliwe też, że chodzi o obrobione bale, wysmołowane i przygotowane do budowy arki.

[91] Rdz 6,15: Wymienione wielkości dają wyobrażenie o ogromnych wymiarach arki; 1 łokieć hebr. = 0,444 m.

[92] Rdz 6,16: a Możliwe też tłumaczenie: „nakrycie”, „pokrycie”. b Tłumaczenie za LXX, gdyż tekst hebr. jest niejasny.

[93] Rdz 6,17: Ps 29 [28].10; Ps 93 [92],2-4; Mdr 10,4. Hebr. mabbûl - pochodzenie tego wyrazu jest nieznane. Próbuje się go wyprowadzić z akadyjskich wyrazów o podobnym brzmieniu, oznaczających „klęskę”, „wylew”, „zniszczenie”. Wg LXX: „ześlę klęskę wód na ziemię”.

[94] Rdz 6,18: Rdz 9,9; Rdz 15,18; Rdz 17,2.

[95] Rdz 6,22: Hbr 11,7.

[96] Rdz 7,1: Rdz 6,9.

[97] Rdz 7,2: Chodzi tu o te zwierzęta, które według Prawa Mojżeszowego mogą być spożywane lub składane w ofierze; zob. Kpł 11; Pwt 14.

[98] Rdz 7,4: Wj 24,18.

[99] Rdz 7,7: Mt 24,38.

[100] Rdz 7,11: Rdz 8,2; 2 Krl 7,2.19; Iz 24,18; Ml 3,10. Por. wyobrażenie o budowie świata w Ml 1,6-7.

[101] Rdz 7,13: Rdz 5,32.

[102] Rdz 7,16: „Wejście” - dodatek, który ma na celu nadać sens niepełnej myśli. Wg LXX: „arkę”.

[103] Rdz 8,2: Rdz 7,11.

[104] Rdz 8,4: a Wg LXX: „dwudziestego siódmego”. b Biblijna nazwa Ararat jest prawdopodobnie tożsama z Uraratu, które w tekstach asyryjskich oznacza Armenię. Tak też tłumaczy Wlg: „na górach Armenii”.

[105] Rdz 8,13: LXX dodaje: „życia Noego”; zob. Rdz 7,11.

[106] Rdz 8,17: Rdz 1,28.

[107] Rdz 8,20: Wj 20,24.

[108] Rdz 8,21: Rdz 3,17;

[109] Rdz 9,1: a Zob. przyp. do Rdz 1,22. b Rdz 1,28.

[110] Rdz 9,4: Zob. Kpł 3,17; Kpł 7,26; Kpł 17,10-14; Pwt 12,16.23; Dz 15,20.29.

[111] Rdz 9,6: a Kpł 24,19. b Rdz 1,26.

[112] Rdz 9,7: Rdz 1,28.

[113] Rdz 9,9-10: Na temat przymierza z ludźmi zob. Rdz 6,18; Syr 44,18, a ze zwierzętami zob. Ez 34,25; Oz 2,10; Hi 5,23.

[114] Rdz 9,12: Rdz 17,11: Lb 17,25.

[115] Rdz 9,13: Ez 1,28; Syr 43,11-12. Syr 50,7; Ap 4,3.

[116] Rdz 9,15: Iz 54,9.

[117] Rdz 9,16: Dosł.: „Bogiem”.

[118] Rdz 9,18: Rdz 5,32.

[119] Rdz 9,21: Prz 23,29-35: Jdt 13,2; Syr 31,25-31; Ef 5,18.

[120] Rdz 9,25: a Wj 21,17; Kpł 20,9; Pwt 27,16. b Joz 16,10; Sdz 1,28.

[121] Rdz 9,27: W hebr. gra słów pomiędzy imieniem Jafet a czasownikiem oznaczającym „dawać przestrzeń”.

[122] Rdz 10,4: a Wg LXX: „Kítioi” - Kitejczycy, mieszkańcy miasta Kition, starożytnej stolicy Cypru. b Wg LXX: „Rhódioi” - Rodyjczycy, mieszkańcy wyspy Rodos.

[123] Rdz 10,6: a Ziemia Kusz była identyfikowana z Etiopią; zob. przyp. do Rdz 2,23. b Hebr. nazwa Egiptu.

[124] Rdz 10,9: Niektóre rękopisy mają: „na ziemi”.

[125] Rdz 10,10: Tzn. w Babilonii.

[126] Rdz 10,11: Jon 1-4; Na 1-3.

[127] Rdz 10,19: Rdz 18,16.

[128] Rdz 10,21: Możliwe jest też tłumacznie: „praojcu wszystkich Hebrajczyków”.

[129] Rdz 10,22: LXX dodaje: „oraz Kenan”.

[130] Rdz 10,24: Wg LXX: „Arpachszad był ojcem Kenana, Kenan ojcem Szelacha, Szelach ojcem Ebera”.

[131] Rdz 10,1-32: Lista potomków Noego przedstawia etniczno-geograficzny układ znanych wówczas ludów.

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI WYJŚCIA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI KAPŁAŃSKIEJ

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI LICZB

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI POWTÓRZONEGO PRAWA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI JOZUEGO

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI SĘDZIÓW

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI RUT

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO PIERWSZEJ I DRUGIEJ KSIĘGI SAMUELA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO DRUGIEJ KSIĘGI SAMUELA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO PIERWSZEJ I DRUGIEJ KSIĘGI KRÓLEWSKIEJ

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO DRUGIEJ KSIĘGI KRÓLEWSKIEJ

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO PIERWSZEJ I DRUGIEJ KSIĘGI KRONIK

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO DRUGIEJ KSIĘGI KRONIK

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI EZDRASZA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI NEHEMIASZA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI ESTERY

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI HIOBA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI PSALMÓW

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI PRZYSŁÓW

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI KOHELETA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO PIEŚNI NAD PIEŚNIAMI

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI IZAJASZA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI JEREMIASZA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI LAMENTACJI

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI EZECHIELA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI DANIELA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI OZEASZA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI JOELA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI AMOSA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI ABDIASZA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI JONASZA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI MICHEASZA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI NAHUMA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI HABAKUKA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI SOFONIASZA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI AGGEUSZA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI ZACHARIASZA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI MALACHIASZA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO GRECKIEJ WERSJI KSIĘGI ESTERY

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI JUDYTY

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI TOBITA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO PIERWSZEJ KSIĘGI MACHABEJSKIEJ

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO DRUGIEJ KSIĘGI MACHABEJSKIEJ

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO TRZECIEJ KSIĘGI MACHABEJSKIEJ

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI MĄDROŚCI

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI MĄDROŚCI SYRACHA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO KSIĘGI BARUCHA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO LISTU JEREMIASZA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO GRECKIEJ WERSJI KSIĘGI DANIELA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO EWANGELII WEDŁUG ŚW. MATEUSZA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO EWANGELII WEDŁUG ŚW. MARKA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO EWANGELII WEDŁUG ŚW. ŁUKASZA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO EWANGELII WEDŁUG ŚW. JANA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO DZIEJÓW APOSTOLSKICH

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO LISTU DO RZYMIAN

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO PIERWSZEGO LISTU DO KORYNTIAN

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO DRUGIEGO LISTU DO KORYNTIAN

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO LISTU DO GALATÓW

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO LISTU DO EFEZJAN

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO LISTU DO FILIPIAN

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO LISTU DO KOLOSAN

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO PIERWSZEGO LISTU DO TESALONICZAN

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO DRUGIEGO LISTU DO TESALONICZAN

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO LISTÓW DO TYMOTEUSZA I DO LISTU DO TYTUSA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO DRUGIEGO LISTU DO TYMOTEUSZA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO LISTU DO TYTUSA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO LISTU DO FILEMONA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO LISTU DO HEBRAJCZYKÓW

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO LISTU ŚW. JAKUBA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO PIERWSZEGO LISTU ŚW. PIOTRA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO DRUGIEGO LISTU ŚW. PIOTRA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO LISTÓW ŚW. JANA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO DRUGIEGO LISTU ŚW. JANA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO TRZECIEGO LISTU ŚW. JANA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO LISTU ŚW. JUDY

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.

PRZYPISY DO APOKALIPSY ŚW. JANA

To jest fragment Biblii Ekumenicznej. Pełna wersja do nabycia w dobrych księgarniach z ebookami.